<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/?topic=ikolojia&#038;type=post" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/list/ikolojia/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 09:23:57 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.5</generator>
				<item>
					<title>Mradi wa kikanda wa uhifadhi wa Ziwa Tanganyika kuweka kipaumbele kwa jamii   </title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/18/mradi-wa-kikanda-wa-uhifadhi-wa-ziwa-tanganyika-kuweka-kipaumbele-kwa-jamii/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/18/mradi-wa-kikanda-wa-uhifadhi-wa-ziwa-tanganyika-kuweka-kipaumbele-kwa-jamii/#respond</comments>
					<pubDate>18 Novemba 2026 11:04:30 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Jerry Chimba]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/18042417/Tanganyika-1.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3630</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Fedha, Fedha ya mfumo wa ikolojia, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Huduma za Mazingira, Ikolojia, Jinsia na Uhifadhi, Jukumu la Kampuni Katika Uhifadhi, Maji, Maliasili, Mashirika, Mashirika Yanayokiuka Kanuni za Mazingira, Mazingira, Maziwa, Sheria, na  Uchumi wa Mazingira]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mradi wa kikanda wa kuhifadhi bioanuai na mifumo ya ikolojia ya Ziwa Tanganyika, uliozinduliwa Oktoba 2026, unatarajia kuweka kipaumbele katika ushiriki wa jamii, wakiwemo wanawake na vijana, pamoja na serikali za mitaa katika shughuli za uhifadhi wa mazingira. Hatua hiyo ni sehemu ya mikakati inayotarajiwa kutekelezwa kupitia Mtandao wa Uhifadhi wa Bioanuai wa Ziwa Tanganyika [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/18/mradi-wa-kikanda-wa-uhifadhi-wa-ziwa-tanganyika-kuweka-kipaumbele-kwa-jamii/" data-wpel-link="internal">Mradi wa kikanda wa uhifadhi wa Ziwa Tanganyika kuweka kipaumbele kwa jamii   </a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mradi wa kikanda wa kuhifadhi bioanuai na mifumo ya ikolojia ya Ziwa Tanganyika, uliozinduliwa Oktoba 2026, unatarajia kuweka kipaumbele katika ushiriki wa jamii, wakiwemo wanawake na vijana, pamoja na serikali za mitaa katika shughuli za uhifadhi wa mazingira. Hatua hiyo ni sehemu ya mikakati inayotarajiwa kutekelezwa kupitia Mtandao wa Uhifadhi wa Bioanuai wa Ziwa Tanganyika kwa Ajili ya Mazingira, Jamii na Ustahimilivu dhidi ya Mabadiliko ya Tabianchi (LaTaBioCoN). Mpango huo wa kikanda wenye bajeti ya kiasi cha Euro milioni 15.986 (zaidi ya Shilingi za Kitanzania bilioni 46), unaolenga kuhifadhi hekta milioni 1.6 za mifumo ya ikolojia katika nchi nne ifikapo mwaka 2032. Miongoni mwa mashirika yanayoshiriki utekelezaji wa mpango huo ni Shirika la Usimamizi wa Mazingira na Maendeleo ya Kiuchumi (EMEDO), ambalo linasisitiza umuhimu wa kuwashirikisha wanawake katika maamuzi na utekelezaji wa shughuli za uhifadhi, pamoja na kuimarisha uwezo wa jamii kusimamia rasilimali zao. Kiongozi wa Masuala ya Jinsia na Uwezeshaji Wanawake wa EMEDO, Lucyphine Kilanga, anasema shirika hilo linatarajia kufanya kazi kwa karibu na jamii, hususan wanawake, ili kuhakikisha wanapata nafasi na uwezo wa kushiriki katika juhudi za kulinda mazingira. Mapitio ya sheria Anasema moja ya vipaumbele vyao ni kushirikiana na jamii pamoja na serikali za mitaa kufanya mapitio ya sheria ndogo zinazohusu usimamizi na uhifadhi wa rasilimali za asili. Baada ya sheria hizo kufanyiwa mapitio, anasema, wataendelea kushirikiana na mamlaka za maeneo husika kuhakikisha jamii zinaungwa mkono katika utekelezaji na usimamizi wa sheria hizo. &#8220;Tutafanya kazi kwa karibu na jamii na serikali za mitaa ili kuhakikisha sheria ndogo&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/18/mradi-wa-kikanda-wa-uhifadhi-wa-ziwa-tanganyika-kuweka-kipaumbele-kwa-jamii/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/18/mradi-wa-kikanda-wa-uhifadhi-wa-ziwa-tanganyika-kuweka-kipaumbele-kwa-jamii/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Raabia Hawa ashinda tuzo ya Tusk 2026 kwa mapambano dhidi ya uharibifu wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/13/raabia-hawa-ashinda-tuzo-ya-tusk-2026-kwa-mapambano-dhidi-ya-uvuvi-haramu-na-uharibifu-wa-mazingira-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/13/raabia-hawa-ashinda-tuzo-ya-tusk-2026-kwa-mapambano-dhidi-ya-uvuvi-haramu-na-uharibifu-wa-mazingira-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>13 Novemba 2026 18:33:18 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Anita Makri]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/13182718/2S3A2969_C12llV82-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3602</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Aliye hatarini, Bioanuai, Fedha ya mfumo wa ikolojia, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Malipo kwa Huduma za Mfumo wa Ikolojia, Mfumo Ikolojia wa Baharini, na  Wahifadhi Mazingira walio hatarini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>LONDON &#8211; Raabia Hawa alikabidhiwa Tuzo ya Tusk ya Uhifadhi Barani Afrika (Tusk Award for Conservation in Africa)  tarehe 11 Novemba kwa kazi yake kama mwanzilishi wa Ulinzi Africa Foundation, shirika lililoanzishwa awali kufanya doria za kukabiliana na ujangili wa tembo na uhalifu dhidi ya wanyamapori. Kazi yake imepanuka kutoka kupambana na ujangili hadi kukabiliana [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/13/raabia-hawa-ashinda-tuzo-ya-tusk-2026-kwa-mapambano-dhidi-ya-uvuvi-haramu-na-uharibifu-wa-mazingira-kenya/" data-wpel-link="internal">Raabia Hawa ashinda tuzo ya Tusk 2026 kwa mapambano dhidi ya uharibifu wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[LONDON &#8211; Raabia Hawa alikabidhiwa Tuzo ya Tusk ya Uhifadhi Barani Afrika (Tusk Award for Conservation in Africa)  tarehe 11 Novemba kwa kazi yake kama mwanzilishi wa Ulinzi Africa Foundation, shirika lililoanzishwa awali kufanya doria za kukabiliana na ujangili wa tembo na uhalifu dhidi ya wanyamapori. Kazi yake imepanuka kutoka kupambana na ujangili hadi kukabiliana na uvuvi haramu wa kiviwanda wa nyavu za kukokota chini ya bahari (bottom-trawling), na kuziimarisha jamii za wenyeji zinazopinga mikataba ya uchimbaji madini. Msimamo wake wa wazi dhidi ya uharibifu wa mazingira umemweka hatarini binafsi, ikiwemo vitisho vya kuuawa na taarifa kwamba alikuwa mlengwa wa shambulio la al-Shabaab. Hawa aliiambia Mongabay kuhusu changamoto za kukabiliana na uvuvi wa kiviwanda na kuwahamasisha wanawake wa vijijini dhidi ya kampuni kubwa za uchimbaji madini. Alionyesha pengo lililopo kati ya malengo ya kimataifa ya bioanuwai na mapambano ya kila siku ya watetezi wa mazingira walio mstari wa mbele. Uhifadhi mara chache sana huwa bila migogoro. Pwani ya kaskazini ya Kenya, katika kaunti za Lamu na Tana River, ni eneo lenye bioanuwai ya kipekee, ambapo mto mrefu zaidi nchini humwaga maji yake katika Bahari ya Hindi. Kulinda mifumo ya ikolojia ya baharini na nchi kavu katika eneo hilo mara nyingi kunahitaji kukabiliana na uvuvi wa kiviwanda na shughuli za uchimbaji madini. Kwa Raabia Hawa, kutetea mazingira dhidi ya shughuli hizi kumemaanisha kufanya kazi katika maeneo ambayo kwa kiasi kikubwa yametelekezwa na taasisi rasmi za uhifadhi. Hawa, aliyewahi kuwa mtangazaji wa redio na mwalimu wa Montessori kabla ya kujikita katika utetezi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/13/raabia-hawa-ashinda-tuzo-ya-tusk-2026-kwa-mapambano-dhidi-ya-uvuvi-haramu-na-uharibifu-wa-mazingira-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/13/raabia-hawa-ashinda-tuzo-ya-tusk-2026-kwa-mapambano-dhidi-ya-uvuvi-haramu-na-uharibifu-wa-mazingira-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mataifa yaliyoendelea hayatimizi ahadi za kufadhili uhifadhi wa bioanuwai, asema mjumbe wa DRC</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/12/mataifa-yaliyoendelea-hayatimizi-ahadi-za-kufadhili-uhifadhi-wa-bioanuwai-asema-mjumbe-wa-drc/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/12/mataifa-yaliyoendelea-hayatimizi-ahadi-za-kufadhili-uhifadhi-wa-bioanuwai-asema-mjumbe-wa-drc/#respond</comments>
					<pubDate>12 Novemba 2026 15:27:08 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Latoya Abulu]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/12141329/Screenshot-2026-11-12-at-17.12.58-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3552</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Afrika ya Ikweta, Afrika ya Kati, Bonde la Kongo, na  Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Bioanuai ya Misitu ya Mvua, Ikolojia, Sehemu za Bioanuwai, na  Uchimbaji Madini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>YEREVAN, Armenia — Majadiliano katika mojawapo ya vikao vya mwisho vya mkutano kuhusu bioanuwai (COP17) uliofanyika mwaka 2026 nchini Armenia, yalichukua muda mrefu kuliko ilivyopangwa na yalikuwa na mvutano mkubwa. Mara kwa mara, chanzo kilikuwa fedha, hasa ufadhili wa bioanuwai. Hali hiyo ilifanana na ile ya miaka minne iliyopita kwenye mkutano wa COP15 mjini Montreal, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/12/mataifa-yaliyoendelea-hayatimizi-ahadi-za-kufadhili-uhifadhi-wa-bioanuwai-asema-mjumbe-wa-drc/" data-wpel-link="internal">Mataifa yaliyoendelea hayatimizi ahadi za kufadhili uhifadhi wa bioanuwai, asema mjumbe wa DRC</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[YEREVAN, Armenia — Majadiliano katika mojawapo ya vikao vya mwisho vya mkutano kuhusu bioanuwai (COP17) uliofanyika mwaka 2026 nchini Armenia, yalichukua muda mrefu kuliko ilivyopangwa na yalikuwa na mvutano mkubwa. Mara kwa mara, chanzo kilikuwa fedha, hasa ufadhili wa bioanuwai. Hali hiyo ilifanana na ile ya miaka minne iliyopita kwenye mkutano wa COP15 mjini Montreal, ambao ulisitishwa kwa muda baada ya nchi moja mwanachama kutishia kujiondoa katika dakika za mwisho kutokana na kutokubaliana kuhusu masuala ya fedha. Mkazi wa eneo la Yangambi, Tshopo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), akiwa amebeba kuni. Picha na Axel Fassio/CIFOR kupitia Flickr (CC BY-NC-ND 2.0). Mojawapo ya nchi zilizokuwa katikati ya mvutano katika mikutano yote miwili ni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), ambayo inamiliki sehemu kubwa ya Bonde la Kongo, lenye msitu wa mvua wa kitropiki wa pili kwa ukubwa duniani. DRC pia ni mkosoaji mkali jukwaani duniani; inadai ufadhili uongezwe na uwe &#8220;wenye ufanisi zaidi&#8221; ili kuyasaidia mataifa yanayoendelea kufikia malengo ya kimataifa ya bioanuwai. Daniel Mukubi ni miongoni mwa wawakilishi wa mara kwa mara wa DRC katika mikutano hiyo ya COP kuhusu bioanuwai. Anasema kuna haja ya kuwepo kwa njia mbadala za kujikimu kwa watu wa kiasili na jamii za wenyeji wanaotegemea misitu, mifumo ikolojia na mazao ya misitu kwa maisha yao, ili kupunguza utegemezi wao kwa shughuli zinazoharibu misitu. Chini ya Mkataba wa Bioanuwai (CBD), mataifa yaliyoendelea yanatarajiwa kutoa sehemu kubwa ya fedha zinazohitajika kwa ajili ya uhifadhi wa bioanuwai katika mataifa yanayoendelea. Kihistoria, mataifa yaliyoendelea yameweka shinikizo kubwa zaidi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/12/mataifa-yaliyoendelea-hayatimizi-ahadi-za-kufadhili-uhifadhi-wa-bioanuwai-asema-mjumbe-wa-drc/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/12/mataifa-yaliyoendelea-hayatimizi-ahadi-za-kufadhili-uhifadhi-wa-bioanuwai-asema-mjumbe-wa-drc/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Vijana wanapoacha kilimo, Kenya iko hatarini kupoteza maarifa ya jadi ya kukabiliana na tabianchi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/#respond</comments>
					<pubDate>31 Oktoba 2026 00:01:27 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Eugénie Tenezakis]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/30191828/Screenshot-2026-10-30-221743.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3449</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Ikolojia, Kilimo, Kilimo mseto, Maarifa ya Jadi, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Alipokuwa mtoto, Lucky Kazungu alijifunza kilimo kutoka kwa babu yake. &#8220;Alipanda mazao mengi katika shamba moja: mahindi, kunde, choroko, mbaazi na maboga. Alinifundisha pia kilimo cha miti na ufugaji wa mbuzi,&#8221; anakumbuka. Mbinu nyingi alizofundishwa na babu yake zinaendana na misingi ya kilimo-ikolojia (agroecology) inayotumika leo. Kwa mujibu wa FAO, mkabala huo hutumia kanuni za [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/" data-wpel-link="internal">Vijana wanapoacha kilimo, Kenya iko hatarini kupoteza maarifa ya jadi ya kukabiliana na tabianchi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Alipokuwa mtoto, Lucky Kazungu alijifunza kilimo kutoka kwa babu yake. &#8220;Alipanda mazao mengi katika shamba moja: mahindi, kunde, choroko, mbaazi na maboga. Alinifundisha pia kilimo cha miti na ufugaji wa mbuzi,&#8221; anakumbuka. Mbinu nyingi alizofundishwa na babu yake zinaendana na misingi ya kilimo-ikolojia (agroecology) inayotumika leo. Kwa mujibu wa FAO, mkabala huo hutumia kanuni za ikolojia katika kilimo na kuunganisha sayansi na maarifa ya jadi ya wakulima. Beatrice Nyambura akionyesha jinsi ya kutoa mbegu kutoka kwenye matunda katika shamba lake huko Gilgil, Kaunti ya Nakuru, Kenya. Picha na Eugénie Tenezakis. &#8220;Kulima aina mbalimbali za mazao kulisaidia kuhifadhi rutuba ya udongo. Zao moja liliposhindwa kustawi, mengine yaliweza kuendelea kukua. Ufugaji wa mbuzi pia ulimsaidia kukabiliana na ukame. Mbuzi walipata malisho ya nyasi wakati wa mvua na kula vichaka wakati wa kiangazi,&#8221; anafafanua Kazungu. Mwaka 2017, Kazungu alirejea Kaunti ya Kilifi, alikotoka familia yake, akiwa na maarifa aliyorithi kutoka kwa babu yake pamoja na shahada ya kwanza katika ikolojia ya mimea na sayansi ya mazingira. Huko alianzisha Lukanza Farm, shamba analotumia mbinu za kilimo rejeshi (regenerative farming). Kwa sasa, shamba hilo lina ukubwa wa ekari nane. Kazungu alianza kwa kufuga mbuzi, ambao bado wanachungwa katika sehemu ya ekari sita. Baadaye alipanua shughuli zake kwa kuanzisha kilimo mseto cha miti na mazao (agroforestry) katika sehemu iliyobaki. Ili kutumia vyema mvua chache zinazonyesha Kilifi, alijenga mfumo wa kuvuna na kuhifadhi maji ya mvua wenye uwezo wa kuhifadhi lita 10,000. Pia anatumia matuta ya kilimo yaliyochimbwa chini ya usawa wa ardhi pamoja na mfumo wa umwagiliaji wa matone. Pia amebadilisha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Nafasi ya makaburi ya Kihehe kwenye ulinzi na uhifadhi wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>30 Oktoba 2026 15:57:55 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lawrence Kilimwiko]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/30145422/1-makaburiPicture1-1.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3434</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Irejeshaji wa Mfumo wa Ikolojia, Kabila, Kanuni, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Maarifa ya Jadi, Maudhui ya mazingira yanayoonyesha mabadiliko chanya, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia, Mimea, Mimea yenye Tiba, Misitu ya Asili, Miti, Sayansi, Sheria, Uhifadhi, Uhifadhi nje ya Makazi ya Asili, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, na  Utamaduni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mila na desturi za jamii ya Wahehe huko mkoani Iringa, zimeendelea kuchangia katika kulinda mazingira, hasa kupitia miiko na imani zinazokataza ukataji wa miti na uchomaji moto katika maeneo ya makaburi. Kutokana na heshima inayotolewa kwa maeneo hayo na hofu ya madhara yanayohusishwa na kuvunja miiko hiyo, miti mikubwa imeendelea kuhifadhiwa. Hali hii inaonyesha namna [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Nafasi ya makaburi ya Kihehe kwenye ulinzi na uhifadhi wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mila na desturi za jamii ya Wahehe huko mkoani Iringa, zimeendelea kuchangia katika kulinda mazingira, hasa kupitia miiko na imani zinazokataza ukataji wa miti na uchomaji moto katika maeneo ya makaburi. Kutokana na heshima inayotolewa kwa maeneo hayo na hofu ya madhara yanayohusishwa na kuvunja miiko hiyo, miti mikubwa imeendelea kuhifadhiwa. Hali hii inaonyesha namna mifumo ya jadi inavyoweza kuchangia uhifadhi wa mazingira. Hata hivyo, watalaamu wa uhifadhi wanasema ili mchango huo uendelee na kuimarishwa, ni muhimu kutambua rasmi mila na desturi zinazochangia utunzaji wa mazingira na kuzijumuisha katika mipango ya uhifadhi, kwa kushirikisha jamii husika na kuheshimu urithi wao wa kitamaduni. Uhusiano kati ya mila na utunzaji wa mazingira Ili kubaini uhusiano kati ya mila na desturi za jamii ya Wahehe na utunzaji wa mazingira, Mongabay ilitembelea vijiji kadhaa kujionea hali ya mazingira na kuzungumza na wananchi kuhusu namna miiko na imani za jadi zinavyosaidia kuzuia uharibifu wa mazingira katika maeneo ya makaburi. Siku ya kusafisha makaburi Ni asubuhi njema ya wiki kuelekea sikukuu ya Pasaka. Kwa wakazi wa vijiji kuanzia Lyamugungwe hadi Kaning’ombe na Isalavanu hadi Itengule kwenye mkoa wa Iringa ulioko nyanda za juu kusini mwa Tanzania, asubuhi ya leo, ni siku ya kusafisha makaburi. Watu wanabeba majembe, mafyekeo, mundu pamoja na ulanzi, pombe pendwa inayogemwa kutoka kwenye mianzi tayari kwa kazi.  Kazi kubwa itakuwa kusembua majani na kuondoa maotea yanayozunguka. Mapokeo ya mila za kihehe yanawataka kusafisha maeneo ya makaburi mara moja kila mwaka kama sehemu ya kushikamana na wahenga wao. Wiki ya kuelekea sikukuu ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Uchomaji moto holela wasababisha uharibifu wa rasilimali na mazingira Kagera</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/#respond</comments>
					<pubDate>21 Oktoba 2026 09:50:05 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Mutayoba Arbogast]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/20205700/1-MotooIMG-20261008-WA00371-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3312</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Data za setilaiti, Elimu, Elimu ya Mazingira, Ikolojia, Kemikali, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mashamba, Mazao, Mazingira, Moto, Moto wa Misitu, Moto wa Porini, Ongezeko la Joto Duniani, Teknolojia, Uchafuzi, Uchafuzi wa Hewa, na  Uchafuzi wa Maji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Uchomaji moto wa mashamba na misitu unaendelea kuwa changamoto mkoani Kagera, hususan katika wilaya ya Missenyi. Mbali na kusababisha uharibifu wa raslimali, moto huo pia una athari kubwa kwa mazingira. Mfululizo wa matukio ya moto Agosti 18, 2026, moto ulizuka katika Msitu wa Rubale, unaomilikiwa na Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), na kuteketeza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/" data-wpel-link="internal">Uchomaji moto holela wasababisha uharibifu wa rasilimali na mazingira Kagera</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Uchomaji moto wa mashamba na misitu unaendelea kuwa changamoto mkoani Kagera, hususan katika wilaya ya Missenyi. Mbali na kusababisha uharibifu wa raslimali, moto huo pia una athari kubwa kwa mazingira. Mfululizo wa matukio ya moto Agosti 18, 2026, moto ulizuka katika Msitu wa Rubale, unaomilikiwa na Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), na kuteketeza hekta 270 za uoto wa asili katika eneo la safu ya Omukajunguti. Msitu huo una ukubwa wa takribani hekta 6,420. Mrisho Juma, Meneja wa TFS wilaya ya Misenyi, aliiambia  Mongabay kuwa katika kipindi cha miezi mitatu , kuanzia Julai hadi Septemba,  jumla ya hekta 394 za misitu na mashamba ziliteketea kwa moto wilayani humo. Alisema kuwa kutokana na hali hiyo, tayari zimeundwa kamati 11 zinazojumuisha wenyeviti wa vijiji na watendaji, kwa lengo la kuwashirikisha wananchi katika juhudi za kudhibiti vitendo vya uchomaji moto. Agosti 30, 2026, moto uliteketeza shamba la kahawa la Joas Kahesi, mkazi wa kijiji cha Bukwali. Kahesi, ambaye pia ni kiongozi mstaafu wa Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT), anasema moto huo ulimsabishia hasara ya shilingi milioni 15. Usiku wa kuamkia Julai 26, 2026,  Respicius John, mkulima kutoka kijiji cha Igayaza, alipoteza ekari nane za miti aina ya paini na karatusi katika moto. Anasema miti iliyoharibiwa  ilikuwa na thamani ya shilingi milioni 53. Chanzo cha uchomaji moto Akizungumza wakati alipotembelea eneo la tukio la moto katika Msitu wa Rubale, aliyekuwa mkuu wa wilaya ya Missenyi, Kanali mstaafu Hamis Maiga (ambaye sasa amestaafu) alitaja sababu zinazochochea uchomaji moto kuwa ni pamoja na wakulima&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Hifadhini hadi sokoni: Uchunguzi wafichua mnyororo wa biashara haramu ya nyama ya nyati Burundi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/#comments</comments>
					<pubDate>19 Oktoba 2026 09:36:36 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lionel Mugisha]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/18175506/3-mugishaPicha-1-1-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3286</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Burundi]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara Haramu, Biashara ya Wanyama Wanyama, Biashara ya Wanyamapori, Bustani za wanyama, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Ikolojia, Jukumu la Kampuni Katika Uhifadhi, Kupambana na ujangili, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Maeneo yaliyolindwa, Matumizi ya Wanyamapori, Nyama ya Porini, Spishi, Suluhu za Uhifadhi, Uhalifu kwa Wanyamapori, Uhalifu uliopangwa, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Ujangili, Uokoaji wa Wanyamapori, Uongozi wa Uhifadhi, Ustawi wa Wanyama, Uwindaji, na  Uwindaji Kupita Kiasi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>BUJUMBURA, Burundi &#8211; Katika lango la kuingia katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, baadhi ya dalili zinadhihirisha ukweli mgumu ambao ni vigumu kupuuza. Picha za mabaki ya mizoga ya nyati zimewekwa wazi katika eneo la ofisi ya hifadhi, huku wawindaji haramu wanaohusika na kuwaua wanyama hao wakiwa bado hawajatambuliwa wala kukamatwa. Nyuma ya kila mzoga [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/" data-wpel-link="internal">Hifadhini hadi sokoni: Uchunguzi wafichua mnyororo wa biashara haramu ya nyama ya nyati Burundi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[BUJUMBURA, Burundi &#8211; Katika lango la kuingia katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, baadhi ya dalili zinadhihirisha ukweli mgumu ambao ni vigumu kupuuza. Picha za mabaki ya mizoga ya nyati zimewekwa wazi katika eneo la ofisi ya hifadhi, huku wawindaji haramu wanaohusika na kuwaua wanyama hao wakiwa bado hawajatambuliwa wala kukamatwa. Nyuma ya kila mzoga imejificha picha kubwa zaidi: biashara haramu ambayo haiishii tu eneo ambalo mnyama huuawa, bali imejiimarisha kupitia mitandao ya uhalifu inayozidi kujipanga kila kukicha. Ujangili wa nyati katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu nchini Burundi, ni changamoto ambayo imeota mizizi. Mongabay kwenye moja ya makala zake, iliwahi kueleza namna biashara ya nyama ya nyati Burundi inavyochangia kutoweka kwa nyati nchini humo. Kwa mujibu wa tathmini ya Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu iliyofanyika Septemba mwaka 2010, idadi ya nyati ilikadiriwa kupungua kutoka takribani 2,000 mwaka 2000 hadi kufikia mamia kadhaa mwaka 2010. Hata hivyo, tathmini hiyo ilibainisha kuwa hakukuwa na sensa mpya ya kuthibitisha idadi ya wanyama waliobaki. Mhifadhi wa wanyamapori katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, Jerome Nduwayo, akionyesha fuvu la nyati wakati akielezea historia ya hifadhi hiyo. Picha na Lionel Mugisha. Tishio hilo liliendelea hata baada ya miaka iliyofuata. Mnamo Novemba mwaka 2017, shirika la habari la Anadolu, lilimnukuu Evariste Buvyiruke, afisa aliyekuwa anasimamia ulinzi wa Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, akisema kuwa takribani nyati 30 walikuwa wameuawa tangu mwaka 2015. Hali halisi ya ujangili Niyonzima Adélaïde, kutoka mji wa Mishika, wilaya ya Kigamba katika mkoa wa Cankuzo, anasema nyati wanaouawa katika Hifadhi ya Taifa ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>2</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>COP12 yahitimishwa kwa wito kwa nchi kutekeleza ahadi za uhifadhi kwa vitendo</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/09/cop12-yahitimishwa-kwa-wito-kwa-nchi-kutekeleza-ahadi-za-uhifadhi-kwa-vitendo/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/09/cop12-yahitimishwa-kwa-wito-kwa-nchi-kutekeleza-ahadi-za-uhifadhi-kwa-vitendo/#respond</comments>
					<pubDate>09 Oktoba 2026 20:56:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Christopher Kidanka]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/09163446/1-cop12Makamu-wa-Rais-Deogratius-Ndejembi-wakiwa-na-wajumbe-wengine-kwenye-mkutanowa-COP12-Picha-kwa-Hisani-ya-Ofisi-ya-Makamu-wa-Rais-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3152</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bahari, Baharini, Fedha ya mfumo wa ikolojia, Fedha za Uhifadhi, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Huduma za Mazingira, Ikolojia, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Mashirika Yasiyo ya Kiserikali, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Sayansi, Sayansi ya Hali ya Tabianchi, Sera ya Mabadiliko ya Tabianchi, Sera za Mazingira, Sera za tabianchi, Sheria, Sheria ya Mazingira, Siasa za Tabianchi, Takwimu, na  Teknolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>DAR ES SALAAM, Tanzania — Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), uliofanyika jijini Dar es Salaam kuanzia Oktoba 6 hadi 9, 2026 umekamilika huku nchi za ukanda wa Bahari ya Hindi Magharibi zikipewa jukumu la kugeuza ahadi za kulinda bahari kuwa vitendo, huku Tanzania ikitaka maamuzi yanayotekelezeka na Afrika Kusini ikisisitiza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/09/cop12-yahitimishwa-kwa-wito-kwa-nchi-kutekeleza-ahadi-za-uhifadhi-kwa-vitendo/" data-wpel-link="internal">COP12 yahitimishwa kwa wito kwa nchi kutekeleza ahadi za uhifadhi kwa vitendo</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[DAR ES SALAAM, Tanzania — Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), uliofanyika jijini Dar es Salaam kuanzia Oktoba 6 hadi 9, 2026 umekamilika huku nchi za ukanda wa Bahari ya Hindi Magharibi zikipewa jukumu la kugeuza ahadi za kulinda bahari kuwa vitendo, huku Tanzania ikitaka maamuzi yanayotekelezeka na Afrika Kusini ikisisitiza ushirikiano wa kikanda unaozaa matokeo katika ngazi za kitaifa. Mkutano huo ambao pia ni sehemu ya maadhimisho ya miaka 40 ya mkataba unaolenga kulinda mazingira ya Bahari ya Hindi Magharibi, uliwakutanisha nchi wanachama na wadau kujadili utekelezaji wa maamuzi yaliyopita, ufadhili wa uhifadhi na mikakati ya kulinda mazingira ya bahari na pwani pamoja na kutafuta fursa za kukuza uchumi endelevu wa buluu. Tanzania yataka maamuzi yenye matokeo Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Hamad Masauni, alisisitiza wakati wa ufunguzi wa COP12 Oktoba 6 kuwa maamuzi ya mkutano yanapaswa kuendana na ukubwa wa changamoto zinazokabili mazingira ya bahari na kuwa na uwezo wa kutekelezwa. “Maamuzi tunayoyafanya hapa lazima yaendane na ukubwa wa changamoto zinazotukabili na yaweze kutekelezwa kwa vitendo,” alisema Masauni. Makamu wa Rais wa Tanzania, Deogratius Ndejembi akitembelea moja ya mabanda ya maonyesho katika Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12). Picha kwa hisani ya Ofisi ya Makamu wa Rais. Alitaja matarajio ya Tanzania kuwa ni kutathmini hali ya Bahari ya Hindi Magharibi, kuhakikisha maamuzi yanatekelezwa, kuimarisha ushirikiano wa kikanda na kushirikisha jamii, wakiwemo vijana. Msimamo huo ulifafanuliwa zaidi na Makamu wa Rais, Deogratius Ndejembi, aliyewasilisha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/09/cop12-yahitimishwa-kwa-wito-kwa-nchi-kutekeleza-ahadi-za-uhifadhi-kwa-vitendo/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/09/cop12-yahitimishwa-kwa-wito-kwa-nchi-kutekeleza-ahadi-za-uhifadhi-kwa-vitendo/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kenya yazindua rasimu ya sera mpya ya mazingira kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/02/kenya-yazindua-rasimu-ya-sera-mpya-ya-mazingira-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-kuimarisha-uchumi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/02/kenya-yazindua-rasimu-ya-sera-mpya-ya-mazingira-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-kuimarisha-uchumi/#respond</comments>
					<pubDate>02 Oktoba 2026 15:56:14 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/02161108/Screenshot-2026-10-02-191054-768x410.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3051</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Huduma za Mazingira, Ikolojia, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Sera ya Mabadiliko ya Tabianchi, Sera za Mazingira, Sera za tabianchi, Sheria ya Mazingira, Utawala, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Kenya imezindua rasimu ya Sera ya Taifa ya Mazingira ya 2026, inayopendekeza maboresho ya usimamizi wa mazingira ili kukabiliana na mabadiliko ya kiuchumi nchini, mfumo wa ugatuzi na hatari mpya za kimazingira. Rasimu hiyo iliyozinduliwa Nairobi tarehe 1 Oktoba 2026 inalenga kujenga mazingira imara yanayowezesha maendeleo endelevu, kulinda bioanuwai na kuboresha afya ya raia. Sera hii mpya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/02/kenya-yazindua-rasimu-ya-sera-mpya-ya-mazingira-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-kuimarisha-uchumi/" data-wpel-link="internal">Kenya yazindua rasimu ya sera mpya ya mazingira kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Kenya imezindua rasimu ya Sera ya Taifa ya Mazingira ya 2026, inayopendekeza maboresho ya usimamizi wa mazingira ili kukabiliana na mabadiliko ya kiuchumi nchini, mfumo wa ugatuzi na hatari mpya za kimazingira. Rasimu hiyo iliyozinduliwa Nairobi tarehe 1 Oktoba 2026 inalenga kujenga mazingira imara yanayowezesha maendeleo endelevu, kulinda bioanuwai na kuboresha afya ya raia. Sera hii mpya itachukua nafasi ya sera ya sasa ya mazingira iliyotungwa miaka 13 iliyopita, ambayo wataalamu wanasema imepitwa na wakati. Rasimu hiyo inapendekeza uchumi wa mzunguko, nishati mbadala, ustahimilivu dhidi ya mabadiliko ya tabianchi na ajira za kijani kuwa nguzo mpya za ukuaji wa uchumi. Pia inajumuisha matumizi ya akili bandia (AI) katika utawala wa mazingira. Wakati wa uzinduzi huo, Katibu Mkuu wa Idara ya Serikali ya Mazingira na Mabadiliko ya Tabianchi, Dk. Festus Ng&#8217;eno, alisema sera zilizopo hazikushughulikia ipasavyo majukumu ya kimazingira yanayoshirikiwa kati ya serikali ya kitaifa na serikali za kaunti 47. Aliongeza kuwa rasimu hiyo inapendekeza mfumo mmoja madhubuti pamoja na utaratibu wa kuutekeleza. &#8220;Tumeona kinachoweza kufikiwa kupitia ugatuzi katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi. Kaunti zote 47 sasa zina sheria zao za mabadiliko ya tabianchi. Bado hatujafanya hivyo kwa mazingira kwa ujumla. Rasimu hii inatupa mwelekeo wa kutunga sheria za mazingira katika kaunti,&#8221; alisema Dk. Ng&#8217;eno. Sera mpya inawapa kipaumbele wanawake, vijana, watu wenye ulemavu, wafugaji pamoja na jamii za kiasili — makundi ambayo, kwa mujibu wa Dk. Ng’eno, yanaathiriwa kwa kiasi kikubwa na uharibifu wa mazingira. Dk. Ng&#8217;eno alisema makundi hayo yatapewa fursa ya kutoa maoni yao kuhusu sera inayopendekezwa kupitia mchakato wa ushiriki wa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/02/kenya-yazindua-rasimu-ya-sera-mpya-ya-mazingira-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-kuimarisha-uchumi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/02/kenya-yazindua-rasimu-ya-sera-mpya-ya-mazingira-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-kuimarisha-uchumi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Watalaamu: Maandalizi ya kukabiliana na El Niño yazingatie mifumo ya ikolojia ya bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/01/watalaamu-maandalizi-ya-kukabiliana-na-el-nino-yazingatie-mifumo-ya-ikolojia-ya-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/01/watalaamu-maandalizi-ya-kukabiliana-na-el-nino-yazingatie-mifumo-ya-ikolojia-ya-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>01 Oktoba 2026 11:20:42 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Chimba Jerry]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/30163123/1-MWANI-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3031</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bahari, Baharini, Hali Mbaya ya Hewa, Hali ya Hewa, Ikolojia, Mafuriko, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Miamba ya Matumbawe, Mifumo Ikolojia ya Pwani, na  Samaki]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>DAR &#8211; ES &#8211; SALAM, Tanzania &#8211; Wakati Tanzania ikijiandaa kukabiliana na athari za mvua nyingi za El Niño zilizotabiriwa kuanza Oktoba, mwaka huu, tahadhari nyingi zimeelekezwa kwenye kilimo na maeneo mengine ya nchi kavu. Hata hivyo, wataalamu wa mazingira wanaonya kuwa maandalizi hayo yanapaswa pia kuzingatia mifumo ya ikolojia ya bahari, ambayo inaweza pia [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/01/watalaamu-maandalizi-ya-kukabiliana-na-el-nino-yazingatie-mifumo-ya-ikolojia-ya-bahari/" data-wpel-link="internal">Watalaamu: Maandalizi ya kukabiliana na El Niño yazingatie mifumo ya ikolojia ya bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[DAR &#8211; ES &#8211; SALAM, Tanzania &#8211; Wakati Tanzania ikijiandaa kukabiliana na athari za mvua nyingi za El Niño zilizotabiriwa kuanza Oktoba, mwaka huu, tahadhari nyingi zimeelekezwa kwenye kilimo na maeneo mengine ya nchi kavu. Hata hivyo, wataalamu wa mazingira wanaonya kuwa maandalizi hayo yanapaswa pia kuzingatia mifumo ya ikolojia ya bahari, ambayo inaweza pia kuathiriwa na mvua kubwa. Miongoni mwa maeneo yanayoweza kuwa kwenye hatari ni pamoja na matumbawe na mashamba ya mwani. Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) katika utabiri wake  ilitoa angalizo kuhusu msimu wa mvua za Vuli (Oktoba – Disemba) 2026, kuathiriwa na kiwango kikubwa cha mvua na hali ya El Nino. Utabiri ulionyesha kuwa El Niño itasababishwa na joto la bahari kuwa juu ya wastani katika Bahari ya Pasifiki, hali inayotarajiwa kufanya ongezeko la mvua za Vuli 2026 kuwa juu ya wastani hadi wastani katika maeneo mengi ya Ukanda wa Pwani ya Kaskazini, Nyanda za Juu Kaskazini Mashariki, Ukanda wa Ziwa Viktoria na kaskazini mwa Mkoa wa Kigoma. Akizungumza utabiri huo, Mkurugenzi Mkuu wa TMA na Makamu Mwenyekiti wa Jopo la Kimataifa la Sayansi ya Mabadiliko ya Hali ya Hewa na Tabia Nchi (IPCC), Dkt Ladislaus Chang&#8217;a, alisema msimu wa mvua za vuli za mwaka 2026, unatarajiwa kuathiriwa kwa kiwango kikubwa na hali ya El Niño yenye nguvu kubwa, inayotarajiwa kuanza wiki ya nne ya mwezi Septemba hadi wiki ya kwanza ya mwezi Oktoba 2026. Mkurungezi Mkuu wa TMA na Makamu Mwenyekiti wa Jopo la Kimatifa la Sayansi na Mabadiliko ya Hali ya Hewa na&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/01/watalaamu-maandalizi-ya-kukabiliana-na-el-nino-yazingatie-mifumo-ya-ikolojia-ya-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/01/watalaamu-maandalizi-ya-kukabiliana-na-el-nino-yazingatie-mifumo-ya-ikolojia-ya-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kenya yazindua mkakati mpya wa kuokoa bongo wa mlimani</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/25/kenya-yazindua-mkakati-mpya-wa-kuokoa-bongo-wa-mlimani/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/25/kenya-yazindua-mkakati-mpya-wa-kuokoa-bongo-wa-mlimani/#respond</comments>
					<pubDate>25 Septemba 2026 19:27:31 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/25192632/Screenshot-2026-09-25-221110-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2944</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mamalia, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, na  Tabia za Wanyama]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NANYUKI, Kenya — Kenya imezindua mkakati mpya wa kuokoa bongo wa mlimani, unaojumuisha matumizi ya teknolojia ya kisasa, ulinzi wa makazi, ufugaji wa kuzaliana, usimamiaji wa maumbile ya kijenetiki pamoja na mipango ya kuwarudisha wanyama hao porini. Lengo ni kufikia idadi ya wanyama 750 wanaoweza kumudu mazingira ya porini ifikapo mwaka 2075. Tarehe 23 Septemba [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/25/kenya-yazindua-mkakati-mpya-wa-kuokoa-bongo-wa-mlimani/" data-wpel-link="internal">Kenya yazindua mkakati mpya wa kuokoa bongo wa mlimani</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NANYUKI, Kenya — Kenya imezindua mkakati mpya wa kuokoa bongo wa mlimani, unaojumuisha matumizi ya teknolojia ya kisasa, ulinzi wa makazi, ufugaji wa kuzaliana, usimamiaji wa maumbile ya kijenetiki pamoja na mipango ya kuwarudisha wanyama hao porini. Lengo ni kufikia idadi ya wanyama 750 wanaoweza kumudu mazingira ya porini ifikapo mwaka 2075. Tarehe 23 Septemba 2026, Waziri wa Utalii na Wanyamapori wa Kenya, Rebecca Miano aliongoza wanasayansi na wadau mbalimbali katika uzinduzi wa Mpango wa Kitaifa wa Uokoaji na Utekelezaji kwa Bongo wa Mlimani 2026–2030 (National Recovery and Action Plan for the Mountain Bongo 2026–2030). Uzinduzi huo ulifanyika sambamba na maadhimisho ya Siku ya Spishi za Afrika. Bongo wa mlimani (Tragelaphus eurycerus isaaci) ni spishi ndogo inayopatikana Kenya peke yake. Makundi yake ya porini yanaishi katika Milima ya Aberdare, Mlima Kenya, na Mau Forest Complex tu. Spishi hii ipo katika hali ya &#8216;Karibu Kutoweka’, huku idadi yake porini ikikadiriwa kuwa kati ya wanyama kati ya 66 hadi 100. Shirika la Huduma ya Wanyamapori la Kenya (KWS) limeweka malengo mahususi: kulinda angalau makundi ya porini katika mifumo miwili ya ikolojia, kudumisha angalau makundi yanayokua katika hifadhi mbili za kuzaliana na kutayarisha maeneo ya msitu yanayofaa kwa ajili ya kuachia wanyama hao siku zijazo. Waziri Miano alisisitiza kwamba uokoaji wa spishi hii unahusiana moja kwa moja na ulinzi wa misitu ya nyanda za juu za Kenya. &#8220;Bongo wa mlimani anapatikana Kenya peke yake na yuko katika hali ya Karibu Kutoweka. Kwa hiyo uokoaji wake ni zaidi ya mradi wa wanyamapori. &#8220;Kulinda bongo&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/25/kenya-yazindua-mkakati-mpya-wa-kuokoa-bongo-wa-mlimani/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/25/kenya-yazindua-mkakati-mpya-wa-kuokoa-bongo-wa-mlimani/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jangwa la Misri si tupu: maarifa ya kiikolojia ya wenyeji yanaweza kuimarisha uhifadhi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/21/jangwa-la-misri-si-tupu-maarifa-ya-kiikolojia-ya-wenyeji-yanaweza-kuimarisha-uhifadhi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/21/jangwa-la-misri-si-tupu-maarifa-ya-kiikolojia-ya-wenyeji-yanaweza-kuimarisha-uhifadhi/#respond</comments>
					<pubDate>21 Septemba 2026 13:33:27 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Marwan Mahmoud Kamal Hamdoun]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/21131334/Screenshot-2026-09-21-161040-768x439.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2904</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kaskazini, na  Misri]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Huduma za Mazingira, Ikolojia, Maudhui ya mazingira yanayoonyesha mabadiliko chanya, Mazingira, Sayansi ya Uhifadhi wa Mazingira ya Kitropiki, Sera za Mazingira, Uandishi wa Habari za Mazingira, Uchumi wa Mazingira, Urejeshaji wa Ikolojia, Utalii wa Mazingira, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>CAIRO, Misri — Jangwa la Misri mara nyingi linawasilishwa kwa ulimwengu kama tupu: upeo wa macho mpana, ukimya, joto, mchanga na mawe. Katika vipeperushi vya utalii linakuwa mandhari ya kuvutia. Katika maandishi ya kiakiolojia linaweza kuonekana kama njia inayozunguka makaburi. Katika baadhi ya nyaraka za uhifadhi linaelezwa kama nafasi dhaifu inayohitaji usimamizi wa kitaalamu kutoka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/21/jangwa-la-misri-si-tupu-maarifa-ya-kiikolojia-ya-wenyeji-yanaweza-kuimarisha-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Jangwa la Misri si tupu: maarifa ya kiikolojia ya wenyeji yanaweza kuimarisha uhifadhi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[CAIRO, Misri — Jangwa la Misri mara nyingi linawasilishwa kwa ulimwengu kama tupu: upeo wa macho mpana, ukimya, joto, mchanga na mawe. Katika vipeperushi vya utalii linakuwa mandhari ya kuvutia. Katika maandishi ya kiakiolojia linaweza kuonekana kama njia inayozunguka makaburi. Katika baadhi ya nyaraka za uhifadhi linaelezwa kama nafasi dhaifu inayohitaji usimamizi wa kitaalamu kutoka nje. Lakini maelezo haya yanakosa kitu cha msingi. Jangwa si tupu. Ni mandhari yenye uhai, historia ya kiikolojia na mifumo ya maarifa. Kwa jamii za wenyeji wa jangwani, mandhari si nafasi tupu. Inasomwa kupitia maji, mimea, nyayo, njia za malisho, upepo, mwendo wa misimu, hadithi, hatari na kumbukumbu. Bonde, chemchemi, uwanda wa pwani au njia ya mlimani inaweza kubeba taarifa kuhusu jinsi watu na viumbe visivyo vya kibinadamu walivyojirekebisha na mabadiliko ya tabianchi katika mazingira ya ukame. Aina hii ya maarifa ya ikolojia ya wenyeji si nyongeza ya mapambo katika uhifadhi. Yanaweza kusaidia watafiti na wasimamizi kuelewa jinsi mandhari inavyotumiwa, kukumbukwa na kufasiriwa. Nchini Misri, hoja hii ina uzito wa dharura. Nchi inajulikana duniani kwa makaburi yake ya kale, lakini maeneo yake yaliyolindwa na hifadhi za biosphere pia vina aina nyingine ya urithi: mabonde ya visukuku, mimea ya jangwani, mifumo ya pwani inayohusiana na miamba ya matumbawe, njia za uhamiaji, miundo ya kijiolojia, na maarifa ya kibinadamu yaliyoundwa na mazingira ya ukame. Mandhari hizi zikichukuliwa kama mazingira tu, au kama maeneo ya kisayansi yaliyotenganishwa na watu, uhifadhi utapoteza sehemu ya msingi wake wa ushahidi — na sehemu kubwa ya maana yake kwa umma. Katika Wadi Al-Hitan huko Fayoum,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/21/jangwa-la-misri-si-tupu-maarifa-ya-kiikolojia-ya-wenyeji-yanaweza-kuimarisha-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/21/jangwa-la-misri-si-tupu-maarifa-ya-kiikolojia-ya-wenyeji-yanaweza-kuimarisha-uhifadhi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Uzio wa umeme wasababisha vifo vya pangolini 14 karibu na Msitu wa Nyekweri nchini Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>17 Septemba 2026 11:51:00 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Pauline Kairu]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/17113852/Screenshot-2026-09-17-143642-768x497.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2861</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Pangolini, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Tabia za Wanyama, Uokoaji wa Wanyamapori, Wanyama, Wanyama Wanaowinda, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Naserian, pangolini mkubwa wa ardhini, aliishi kwa karibu miaka miwili katika eneo pekee linalojulikana nchini Kenya ambako wanyama hawa hupatikana — Msitu wa Nyekweri. Watafiti kutoka The Pangolin Project walipoanza kumfuatilia mwaka 2025, walimkuta akipita katika mazingira ambayo misitu, mashamba na uzio vinazidi kuchanganyika. Kila usiku, alitoka gizani mwa Msitu wa Nyekweri na kupita katika mchanganyiko wa misitu, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/" data-wpel-link="internal">Uzio wa umeme wasababisha vifo vya pangolini 14 karibu na Msitu wa Nyekweri nchini Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Naserian, pangolini mkubwa wa ardhini, aliishi kwa karibu miaka miwili katika eneo pekee linalojulikana nchini Kenya ambako wanyama hawa hupatikana — Msitu wa Nyekweri. Watafiti kutoka The Pangolin Project walipoanza kumfuatilia mwaka 2025, walimkuta akipita katika mazingira ambayo misitu, mashamba na uzio vinazidi kuchanganyika. Kila usiku, alitoka gizani mwa Msitu wa Nyekweri na kupita katika mchanganyiko wa misitu, mashamba na malisho kwenye mipaka ya magharibi ya Hifadhi ya Taifa ya Maasai Mara. Watafiti walifuatilia ishara ya GPS ya Naserian kwenye skrini za kompyuta kutoka kituo chao karibu na hifadhi, wakimwona akifuata njia za kawaida kupitia vipande vingi vya ardhi vinavyomilikiwa na watu binafsi. Kisha usiku mmoja, ishara ilisimama. Timu kutoka shirika hilo la utafiti wa pangolini lililoko Kenya ilienda eneo hilo na kumkuta Naserian amekufa chini ya uzio wa umeme. Baada ya miaka ya kupita katika mazingira yanayobadilika, waya mmoja wenye mkondo wa umeme ulisababisha kifo chake. Mazingira yanayozidi kufungwa Pangolini mkubwa wa ardhini (Smutsia gigantea) ni spishi iliyo Hatarini Kutoweka, makazi yake yakienea Magharibi na Kati mwa Afrika, na idadi yake inaendelea kupungua. Idadi pekee inayojulikana nchini Kenya inapatikana Nyekweri, lakini si mahali salama kwao. Tangu 2022, watafiti wameripoti vifo 15 katika eneo hilo, ikiwemo 14 vilivyosababishwa na mshtuko wa umeme kutoka kwenye uzio. Kwa kuwa wanaokadiriwa kubaki nchini Kenya ni chini ya 30, kila kifo kina uzito mkubwa. Pangolini mkubwa wa ardhini ndiye mkubwa zaidi kati ya spishi nane — zote zinazopatikana Afrika na Asia. Kwa kawaida hupatikana kwa msongamano mdogo na huzaa mtoto mmoja kwa wakati mmoja, hivyo upotevu huo ni mgumu kufidia. Spishi zote nane za&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Asilimia 45 ya spishi za ndege wahamiaji zinapungua, mkutano wa Nairobi watoa tahadhari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/16/asilimia-45-ya-spishi-za-ndege-wahamiaji-zinapungua-mkutano-wa-nairobi-watoa-tahadhari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/16/asilimia-45-ya-spishi-za-ndege-wahamiaji-zinapungua-mkutano-wa-nairobi-watoa-tahadhari/#respond</comments>
					<pubDate>16 Septemba 2026 17:28:42 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Wilson Odhiambo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/16171159/Screenshot-2026-09-16-201011-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2841</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Ndege, Ndege wa Bharini, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Spishi Zilizo Hatarini Sana, na  Uhamishaji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Kupungua kwa makundi mengi ya ndege wahamiaji ni ishara ya onyo kwamba mifumo ya ikolojia duniani kote inazidi kukabiliwa na shinikizo — na wataalamu wa uhifadhi wanasema wakati umefika kwa serikali kushirikiana na kuratibu juhudi zao kuvuka mipaka ya kitaifa. Wawakilishi wa serikalini, mashirika ya uhifadhi, taasisi za fedha na wafadhili walikutanika [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/16/asilimia-45-ya-spishi-za-ndege-wahamiaji-zinapungua-mkutano-wa-nairobi-watoa-tahadhari/" data-wpel-link="internal">Asilimia 45 ya spishi za ndege wahamiaji zinapungua, mkutano wa Nairobi watoa tahadhari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Kupungua kwa makundi mengi ya ndege wahamiaji ni ishara ya onyo kwamba mifumo ya ikolojia duniani kote inazidi kukabiliwa na shinikizo — na wataalamu wa uhifadhi wanasema wakati umefika kwa serikali kushirikiana na kuratibu juhudi zao kuvuka mipaka ya kitaifa. Wawakilishi wa serikalini, mashirika ya uhifadhi, taasisi za fedha na wafadhili walikutanika Nairobi kuanzia tarehe 8 hadi 11 Septemba katika Global Flyways Summit, iliyoandaliwa na BirdLife International kwa kushirikiana na Nature Kenya. Lengo lilikuwa kushughulikia vitisho vinavyoongezeka kwa ndege wahamiaji na makazi wanayoyategemea. BirdLife iliwasilisha toleo jipya la ripoti yake ya kila baada ya miaka minne ya &#8220;State of the World&#8217;s Birds,&#8221; ikiripoti kwamba asilimia 45 ya spishi za ndege wahamiaji zinapungua, huku takriban moja kati ya tisa ikiwa katika hatari ya kutoweka. Ndege wa ufukweni na ndege wa baharini walitambuliwa kuwa miongoni mwa makundi yanayopitia upungufu mkubwa zaidi. Great snipe (Gallinago media) huko Nigde, Türkiye. Ndege hawa walio karibu na kutoweka huzaliana Scandinavia na magharibi mwa Urusi, na hutumia maeneo mbalimbali ya Afrika Magharibi, Kati na Mashariki wakati wa majira ya baridi. Kulingana na IUCN, idadi ya spishi hii inapungua kwa kasi kutokana na upotevu wa makazi na shinikizo la uwindaji. Picha © Koray Öğreten kupitia iNaturalist (CC BY-NC 4.0). Kiashiria cha Orodha Nyekundu kinachoonyesha hali ya spishi za ndege wahamiaji, pamoja na mifano ya spishi zilizopandishwa na kushushwa hadhi na visababishi vikuu vya mabadiliko hayo. Picha kwa hisani ya BirdLife International, 2026. Shirika hilo la uhifadhi lilibainisha kwamba visababishi vikuu ni upotevu wa makazi, kilimo, uwindaji, uchafuzi wa mazingira,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/16/asilimia-45-ya-spishi-za-ndege-wahamiaji-zinapungua-mkutano-wa-nairobi-watoa-tahadhari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/16/asilimia-45-ya-spishi-za-ndege-wahamiaji-zinapungua-mkutano-wa-nairobi-watoa-tahadhari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Raia watatu wa DRC wafutiwa adhabu ya kufanya uvuvi haramu Ziwa Tanganyika</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/10/raia-watatu-wa-drc-wafutiwa-adhabu-ya-kufanya-uvuvi-haramu-ziwa-tanganyika/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/10/raia-watatu-wa-drc-wafutiwa-adhabu-ya-kufanya-uvuvi-haramu-ziwa-tanganyika/#respond</comments>
					<pubDate>10 Septemba 2026 09:30:25 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/10070140/1-nyangumi.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2790</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Sheria, Uvuvi, na  Uvuvi Haramu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama Kuu ya Tanzania, Kanda ya Sumbawanga, imefuta hukumu na adhabu dhidi ya wavuvi watatu raia wa Jamhuri ya Demokrasia ya Kongo (DRC) waliopatikana na hatia ya kuvua bila leseni na kukiuka sheria za uhamiaji, baada ya kubaini utata kuhusu eneo ambalo makosa hayo yalidaiwa kutendeka. Uamuzi huo umetolewa katika rufaa ya kesi ya jinai [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/10/raia-watatu-wa-drc-wafutiwa-adhabu-ya-kufanya-uvuvi-haramu-ziwa-tanganyika/" data-wpel-link="internal">Raia watatu wa DRC wafutiwa adhabu ya kufanya uvuvi haramu Ziwa Tanganyika</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama Kuu ya Tanzania, Kanda ya Sumbawanga, imefuta hukumu na adhabu dhidi ya wavuvi watatu raia wa Jamhuri ya Demokrasia ya Kongo (DRC) waliopatikana na hatia ya kuvua bila leseni na kukiuka sheria za uhamiaji, baada ya kubaini utata kuhusu eneo ambalo makosa hayo yalidaiwa kutendeka. Uamuzi huo umetolewa katika rufaa ya kesi ya jinai namba 62 ya mwaka 2026. Washitakiwa katika kesi hiyo iliyosikilizwa mbele ya Jaji Thadeo Mwenempazi ni Godson Chilambe, Kalunga Kandulwe na Francois Katuta wa Katuta ndhidi ya Jamhuri. Wavuvi hao walihukumiwa na Mahakama ya Wilaya ya Nkasi, Namanyere, baada ya kukiri mashitaka yaliyohusishwa na tukio la Desemba 4, 2025 katika eneo la Kalubamba, Wilaya ya Nkasi mkoni Rukwa. Matumizi ya njia haramu za uvuvi, licha ya kuharibu mazingira ya majini huvuruga uwiano wa mifumo ya ikolojia. Pichani, vifaa vya uvuvi vilivyokatazwa vyateketezwa kupambana na uvuvi haramu . Picha kwa hisani ya AMPF. Kwa mujibu wa hukumu hiyo, mashitaka dhidi yao yalihusisha kuvua bila leseni halali, huku Godson Chilambe akikabiliwa pia na shitaka la kumiliki nyavu kinyume cha sheria. Wote watatu pia walishitakiwa kwa kuwa nchini Tanzania bila nyaraka halali za kuwaruhusu kuingia au kuishi nchini. Ushahidi wa Jamhuri Ilidaiwa na upande wa Jamhuri kuwa Polisi wa Tanzania waliokuwa kwenye doria katika Ziwa Tanganyika waliwakuta washitakiwa wakivua samaki bila kuwa na leseni halali za uvuvi. Baada ya kukamatwa na kupekuliwa, mshtakiwa wa kwanza alidaiwa kukutwa akiwa na nyavu haramu aina ya gill net, ambayo ni miongoni mwa zana za uvuvi zilizopigwa marufuku. Ilidaiwa kuwa walikutwa wakitumia&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/10/raia-watatu-wa-drc-wafutiwa-adhabu-ya-kufanya-uvuvi-haramu-ziwa-tanganyika/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/10/raia-watatu-wa-drc-wafutiwa-adhabu-ya-kufanya-uvuvi-haramu-ziwa-tanganyika/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Tanzania inawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku ikilinda spishi zilizo hatarini kutoweka?</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/#respond</comments>
					<pubDate>05 Septemba 2026 00:00:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Hillary Mrosso]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/04131104/1-mimeadawa-1-737x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2746</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Dawa ya Asili, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Ikolojia, Kuokoa Misitu, Kupambana na ujangili, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Matumizi kupita Kiasi, Mifumo ya Ikolojia, Mimea yenye Tiba, Misitu, Misitu ya Asili, Miti, Uokoaji wa Misitu, na  Uwindaji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Matumizi ya mimea na miti kama dawa yanaendelea kuongezeka kwa kasi, hali inayotishia uhai wa baadhi ya spishi, bioanuwai na afya ya misitu. Hali hii inazua swali muhimu: Je, jamii  nchini Tanzania zinawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku spishi zilizo hatarini na misitu vikiendelea kulindwa? Matumizi ya mimea dawa: Hali halisi Taarifa zilizopo zinaonyesha [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Tanzania inawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku ikilinda spishi zilizo hatarini kutoweka?</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Matumizi ya mimea na miti kama dawa yanaendelea kuongezeka kwa kasi, hali inayotishia uhai wa baadhi ya spishi, bioanuwai na afya ya misitu. Hali hii inazua swali muhimu: Je, jamii  nchini Tanzania zinawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku spishi zilizo hatarini na misitu vikiendelea kulindwa? Matumizi ya mimea dawa: Hali halisi Taarifa zilizopo zinaonyesha nchi nyingi duniani sasa zinatumia  mimea kama dawa. Kwa mfano, Ripoti ya mwaka 2019 ya Shirika la Afya Duniani, (WHO) kuhusu mimea na tiba asili ilionyesha kuwa nchi wanachama (nchi ambazo WHO inafanya kazi) 170 kati ya 194, sawa na asilimia 88, zilikuwa zinatumia mimea kutibu maradhi mbalimbali. Aina mbalimbali za mimea ya dawa iliyovunwa kutoka kwenye mimea asilia ikiwa imewekwa tayari kwa kuuzwa kwenye maduka ya dawa asilia katika maeneo ya Morogoro mjini: Picha na Hillary Mrosso. Barani Afrika, ambapo kuna upatikanaji wa mimea na misitu mingi asilia, hali ya matumizi ya mimea dawa ni kubwa zaidi. Kwa mujibu wa ripoti ya Kanda ya Afrika ya Shirika la Afya Duniani (WHO) ya mwaka 2010 kuhusu matumizi ya dawa asili barani Afrika, kati ya asilimia 70 hadi 80 ya Waafrika wanategemea mimea kwa ajili ya afya zao. Nchini Tanzania, Chapisho la WHO linaonyesha kuwa kati ya asilimia 60 hadi 80 ya wananchi wanatumia mimea dawa kutibu magonjwa mbalimbali ya binadamu na wanyama wa kufugwa. Kwa mujibu wa chapisho hilo, matumizi hayo yanakwenda sambamba na uwepo wa mtandao mpana wa waganga wa jadi, wanaokadiriwa kufikia 75,000 ambao kwa kiasi kikubwa hutegemea mimea hiyo kama chanzo cha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Ngorongoro na mustakabali wa Wamasai: Kiongozi wa jamii ya Wamaasai Tanzania avunja ukimya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/02/ngorongoro-na-mustakabali-wa-wamasai-kiongozi-wa-jamii-ya-wamaasai-tanzania-avunja-ukimya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/02/ngorongoro-na-mustakabali-wa-wamasai-kiongozi-wa-jamii-ya-wamaasai-tanzania-avunja-ukimya/#respond</comments>
					<pubDate>02 Septemba 2026 09:16:24 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Manyerere Jackton]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/02071800/p2-_31I4857-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2690</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Kijamii, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi, Ikolojia, Maarifa ya Jadi, Mabadiliko ya Matumizi ya Ardhi, Maliasili, Malisho ya Ng'ombe, Mashujaa wa Mazingira, Matumizi kupita Kiasi, Mazingira, Mifugo, Serikali, Uendelevu, Uhifadhi, na  Uhifadhi nje ya Makazi ya Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Ni vigumu kuzungumzia uhifadhi katika maeneo ya Ngorongoro bila kugusia mvutano wa muda mrefu unaohusu uwiano kati ya uhifadhi wa mazingira na wanyamapori, shughuli za utalii, pamoja na haki na maisha ya jamii zinazooishi katika eneo hilo, hususan jamii ya Wamaasai. Uwiano kati ya uhifadhi na haki za jamii Msingi wa mvutano huo ni namna [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/02/ngorongoro-na-mustakabali-wa-wamasai-kiongozi-wa-jamii-ya-wamaasai-tanzania-avunja-ukimya/" data-wpel-link="internal">Ngorongoro na mustakabali wa Wamasai: Kiongozi wa jamii ya Wamaasai Tanzania avunja ukimya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Ni vigumu kuzungumzia uhifadhi katika maeneo ya Ngorongoro bila kugusia mvutano wa muda mrefu unaohusu uwiano kati ya uhifadhi wa mazingira na wanyamapori, shughuli za utalii, pamoja na haki na maisha ya jamii zinazooishi katika eneo hilo, hususan jamii ya Wamaasai. Uwiano kati ya uhifadhi na haki za jamii Msingi wa mvutano huo ni namna ya kusawazisha mahitaji ya uhifadhi na haki za jamii kuendelea kuishi na kunufaika na ardhi ambayo imekuwa sehemu ya maisha yao kwa muda mrefu. Serikali kwa upande wake inataka baadhi ya wakazi wahame kutoka eneo la hifadhi kwenda maeneo yaliyotengwa kama Msomera, ikieleza kuwa ongezeko la watu na mifugo limeongeza shinikizo kwa ardhi, malisho, mazingira na uhifadhi wa wanyamapori. Mwenyekiti wa Jamii ya Wamaasai, Alaigwanani ole Kisongo akihutubia Baraza la Mila la Maarya jijini Arusha. Picha na Lekoko Lepilal. Kwa upande wa jamii zinazoishi eneo hilo, baadhi wanapinga kuondoka wakidai kuwa Ngorongoro ni ardhi yao ya asili, ambako wameishi na kuendesha shughuli za ufugaji kwa vizazi, huku maeneo hayo yakiwa na umuhimu wa kiutamaduni na kiimani.Mjadala ulichukua sura mpya mwaka 2022 wakati Serikali ilipoanza kutekeleza mpango wa kuwahamisha kwa hiari baadhi ya wakazi kutoka eneo la Ngorongoro kwenda maeneo mengine, ikieleza kuwa ongezeko la watu na mifugo lilikuwa linaongeza shinikizo kwenye ardhi na rasilimali za hifadhi. Hata hivyo, zoezi hilo lilikumbwa na malalamiko kutoka kwa baadhi ya wakazi na wadau, waliodai kuwa uhamaji huo haukuwa wa hiari na kwamba wananchi hawakushirikishwa ipasavyo katika zoezi hilo. Tume za rais Kutokana na mvutano huo, Rais Samia Suluhu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/02/ngorongoro-na-mustakabali-wa-wamasai-kiongozi-wa-jamii-ya-wamaasai-tanzania-avunja-ukimya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/02/ngorongoro-na-mustakabali-wa-wamasai-kiongozi-wa-jamii-ya-wamaasai-tanzania-avunja-ukimya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wakati Tanzania Ikiandaa COP12, Wadau Washauri Vipaumbele vya Bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/30/wakati-tanzania-ikiandaa-cop12-wadau-washauri-vipaumbele-vya-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/30/wakati-tanzania-ikiandaa-cop12-wadau-washauri-vipaumbele-vya-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>30 Agosti 2026 06:15:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Christopher Kidanka]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/28161458/4-nyasi--768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2639</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Ikolojia, Irejeshaji wa Mfumo wa Ikolojia, Mikoko, Serikali, Taka, Uhifadhi wa Baharini, Urejeshaji, Urejeshaji wa Ikolojia, Uvuvi, na  Uvuvi Haramu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Zikiwa zimesalia siku 39 kabla ya kufanyika kwa Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), utakaofanyika Jijini Dar es Salaam kuanzia tarehe 6–9 Oktoba, na Tanzania kuwa mwenyeji wake, wadau mbalimbali wameeleza matarajio yao kuhusu tukio hilo na fursa ambazo Tanzania inaweza kuzipata kutokana na nafasi yake hiyo. Wakizungumza na Mongabay kwa nyakati tofauti, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/30/wakati-tanzania-ikiandaa-cop12-wadau-washauri-vipaumbele-vya-bahari/" data-wpel-link="internal">Wakati Tanzania Ikiandaa COP12, Wadau Washauri Vipaumbele vya Bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Zikiwa zimesalia siku 39 kabla ya kufanyika kwa Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), utakaofanyika Jijini Dar es Salaam kuanzia tarehe 6–9 Oktoba, na Tanzania kuwa mwenyeji wake, wadau mbalimbali wameeleza matarajio yao kuhusu tukio hilo na fursa ambazo Tanzania inaweza kuzipata kutokana na nafasi yake hiyo. Wakizungumza na Mongabay kwa nyakati tofauti, wanaharakati wa uhifadhi wa baionuai za bahari wameshauri masuala muhimu ambayo ujumbe wa Tanzania unapaswa kuyasimamia ili kutatua changamoto mbalimbali za uhifadhi nchini. Nyasi bahari ni moja ya spishi zinazoathiriwa na uchafuzi wa bahari. Picha kwa Hisani ya SOA Tanzania. Laura Rosset, Mwanzilishi na Mshauri wa Kisayansi wa asasi ya utunzaji wa mazingira ya bahari, Under the Wave anashauri Tanzania itumie mkutano huo kukutafuta ushirikiano na fursa zaidi za kuimarisha ulinzi na urejeshaji wa mifumo ya ikolojia ya baharini, hususan miamba ya matumbawe, misitu ya mikoko, nyasi bahari, pamoja na viumbe wa baharini walio katika hatari ya kutoweka. Laura anasema kuwa Tanzania itakuwa na fursa kubwa kama mwenyej wa mkutano huo kusukuma ajenda zitakazoweza kuchangia kuleta suluhisho kwa changamoto mbalimbali za uhifadhi wa bahari zinazoikabili nchi kwa sasa “Tanzania inapaswa kusisitiza umuhimu wa uhifadhi unaoshirikisha jamii, utalii endelevu, elimu ya mazingira, pamoja na kuimarisha ushirikiano kati ya jamii za wenyeji, mashirika yasiyo ya kiserikali, serikali, wanasayansi, na sekta ya utalii,” Laura ameiambia Mongabay katika mahojiano. Taka za plastiki ni tishio Kwa Laura, moja ya maeneo ambayo Tanzania inapaswa kuyapa kipaumbele ni usimamizi wa taka na kupunguza uchafuzi wa bahari. Anasema taka, hasa plastiki, zinaendelea kutishia&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/30/wakati-tanzania-ikiandaa-cop12-wadau-washauri-vipaumbele-vya-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/30/wakati-tanzania-ikiandaa-cop12-wadau-washauri-vipaumbele-vya-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Namna wawezeshaji wanavyobadili sura ya urejeshaji wa mikoko</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/28/namna-wawezeshaji-wanavyobadili-sura-ya-urejeshaji-wa-mikoko/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/28/namna-wawezeshaji-wanavyobadili-sura-ya-urejeshaji-wa-mikoko/#respond</comments>
					<pubDate>28 Agosti 2026 16:31:01 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Marina Martinez]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/28160336/Screenshot-2026-08-28-190238-768x436.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2636</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Fedha ya mfumo wa ikolojia, Ikolojia, Irejeshaji wa Mfumo wa Ikolojia, Malipo kwa Huduma za Mfumo wa Ikolojia, Mashujaa wa Mazingira, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mikoko, na  Mikopo ya Kaboni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Misitu ya mikoko, inayopatikana kando ya pwani za kitropiki, inazidi kutambuliwa kwa jukumu lake katika kuzuia majanga ya hali ya hewa, kuhifadhi kaboni, kusaidia wanyamapori na maisha ya jamii za pwani. Hata hivyo, hata kama nia ya uhifadhi na urejeshaji wa mikoko imeongezeka katika miaka ya hivi karibuni, miradi mingi hushindwa, miche hufa, maeneo huharibika [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/28/namna-wawezeshaji-wanavyobadili-sura-ya-urejeshaji-wa-mikoko/" data-wpel-link="internal">Namna wawezeshaji wanavyobadili sura ya urejeshaji wa mikoko</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Misitu ya mikoko, inayopatikana kando ya pwani za kitropiki, inazidi kutambuliwa kwa jukumu lake katika kuzuia majanga ya hali ya hewa, kuhifadhi kaboni, kusaidia wanyamapori na maisha ya jamii za pwani. Hata hivyo, hata kama nia ya uhifadhi na urejeshaji wa mikoko imeongezeka katika miaka ya hivi karibuni, miradi mingi hushindwa, miche hufa, maeneo huharibika zaidi au jamii hujitenga. Sababu moja, kulingana na Catherine Lovelock, profesa katika Shule ya Mazingira katika Chuo Kikuu cha Queensland nchini Australia na mtaalamu wa ikolojia ya mikoko, ni kwamba juhudi za urejeshaji mara nyingi huongozwa na vikundi vidogo vya jamii vyenye rasilimali na utaalamu finyu. Kwa kweli, tafiti zimeonyesha kuwa karibu 70% ya miradi ya urejeshaji mikoko katika baadhi ya maeneo, hasa Asia ya Kusini-mashariki na Amerika Kusini, huwa na viwango vya chini vya mafanikio. Ili kuziba pengo hili, mashirika mengi yasiyo ya faida yanatumia uzoefu wao wa kutafuta fedha na uhamasishaji wa rasilimali ili kusaidia jamii za wenyeji kufanya urejeshaji kwa ufanisi zaidi. Seatrees, shirika lisilo la kiserikali lenye makao yake makuu huko California (zamani lilijulikana kama Sustainable Surf), ni mojawapo ya mashirika hayo. Badala ya kuendesha miradi yenyewe, shirika hilo linashirikiana na vikundi vya jamii na mashirika mengine yasiyo ya kiserikali, likitoa ufadhili, utaalamu wa kisayansi na usaidizi wa vyombo vya habari ili kuongeza jitihada za urejeshaji wa pwani na baharini duniani kote, ikiwa ni pamoja na mikoko. Katika kipindi cha miaka mitano iliyopita, shirika la Seatrees limeunga mkono miradi ya urejeshaji wa mikoko nchini Kenya, Mexico, Marekani na Indonesia &#8220;kwa kutoa fedha zinazohitajika sana ili kuongeza upandaji&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/28/namna-wawezeshaji-wanavyobadili-sura-ya-urejeshaji-wa-mikoko/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/28/namna-wawezeshaji-wanavyobadili-sura-ya-urejeshaji-wa-mikoko/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wataalam wa mazingira wazungumzia athari za moto ulioteketeza maduka Burundi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/26/wataalam-wa-mazingira-wazungumzia-athari-za-moto-ulioteketeza-maduka-burundi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/26/wataalam-wa-mazingira-wazungumzia-athari-za-moto-ulioteketeza-maduka-burundi/#respond</comments>
					<pubDate>26 Agosti 2026 08:06:55 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Thérence Hategekimana]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/26065117/1-Duka-la-Ndayizamba-linateketea-kwa-moto.-Pica-na-Therence-Hategekimana-720x512.jpeg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2602</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Maji, Moto, Uchafuzi wa Hewa, na  Uchafuzi wa Maji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Moto mkubwa umezuka katika majengo ya maduka ya ETS Ndayizamba na Le Parisien, yaliyoko katikati ya mji wa kiuchumi, Bujumbura, Burundi. Kwa wafanyabiashara, moto huo umesababisha hasara kubwa kiuchumi lakini kwa wana mazingira, moto huo unaweza kuwa chanzo kikubwa cha uchafuzi wa hewa. Hilaire Habarugira, mtaalamu wa mazingira nchini Burundi aliiambia Mongabay kuwa moshi wa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/26/wataalam-wa-mazingira-wazungumzia-athari-za-moto-ulioteketeza-maduka-burundi/" data-wpel-link="internal">Wataalam wa mazingira wazungumzia athari za moto ulioteketeza maduka Burundi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Moto mkubwa umezuka katika majengo ya maduka ya ETS Ndayizamba na Le Parisien, yaliyoko katikati ya mji wa kiuchumi, Bujumbura, Burundi. Kwa wafanyabiashara, moto huo umesababisha hasara kubwa kiuchumi lakini kwa wana mazingira, moto huo unaweza kuwa chanzo kikubwa cha uchafuzi wa hewa. Hilaire Habarugira, mtaalamu wa mazingira nchini Burundi aliiambia Mongabay kuwa moshi wa bidhaa zilizoharibiwa na moto vikiwemo vifaa vya plastiki, nguo, viatu, vifaa vya kufungashia, betri, mafuta, kemikali pamoja na vifaa vya kielektroniki, unaweza kuwa chanzo kikubwa cha uchafuzi wa hewa. &#8220;Mabaki ya moto yanaweza kuendelea kuchafua mazingira hata baada ya moto kuzimwa,&#8221; alisema Habarugira. Pierre Nduwayo ambaye ni mwanaharakati wa masuala ya mazingira, aliiambia Mongabay kuwa mabaki ya moto huo pia yanaweza kusababisha uchafuzi wa maji. &#8220;Wakati wa mvua, majivu na kemikali zenye sumu vinaweza kusombwa na maji kuingia kwenye mifereji, mito na maziwa, na hivyo kuchafua vyanzo vya maji,&#8221; alisema. Kwa kuwa baadhi ya mifereji ya maji ya Bujumbura humwaga maji yake katika Ziwa Tanganyika, mfumo wa ikolojia wa ziwa hilo unaweza kuwa hatarini iwapo hatua madhubuti hazitachukuliwa. Moto huo ambao chanzo chake hakijafahamika ulianza majira ya saa kumi na mbili asubuhi katika mojawapo ya ghorofa za majengo hayo. Walinzi wa majengo hayo walidai kuwa licha huduma za zimamoto Licha ya idara ya Zimamoto kufika haraka eneo la tukio ili kujaribu kuudhibiti, moto uliendelea kuteketeza maduka hayo kwa saa kadhaa, na kuharibu kabisa maduka yote mawili. Makamu wa Rais wa Jamhuri, Prosper Bazombanza, akiwa pamoja na Gavana wa Mkoa wa Bujumbura, walitembelea eneo la tukio.&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/26/wataalam-wa-mazingira-wazungumzia-athari-za-moto-ulioteketeza-maduka-burundi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/26/wataalam-wa-mazingira-wazungumzia-athari-za-moto-ulioteketeza-maduka-burundi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wakazi bado wanakabili athari za mgodi uliochafua Mto Kafue, nchini Zambia mwaka 2025</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/#respond</comments>
					<pubDate>18 Agosti 2026 11:37:22 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victoria Schneider]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/18111439/Screenshot-2026-08-18-141220-768x439.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2525</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika na .Zambia]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Kimazingira, Ikolojia, Mafuta, Mafuta ya Kisukuku, Makampuni Yanayokiuka Sheria za Mazingira, Mashirika Yanayokiuka Kanuni za Mazingira, Mazingira, Mgogoro wa Mazingira ya Baharini, Mifumo ya Ikolojia, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Mimea, Sayansi ya Uhifadhi wa Mazingira ya Kitropiki, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Taka, Uchafuzi, Uchafuzi wa Maji, Ufujaji wa Mafuta, na  Uhalifu wa Mazingira]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwaka mmoja na nusu baada ya kubomoka kwa bwawa la kuhifadhia mabaki ya madini katika Mkoa wa Copperbelt nchini Zambia, wakazi bado wanakabili athari za kimazingira na kibinadamu za kumwagika kwa taka zenye sumu, wanachama wa asasi za kiraia wameiambia Mongabay. Bwawa hilo, ambalo hutumika kuhifadhi taka za madini na linamilikiwa na kampuni ya China [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/" data-wpel-link="internal">Wakazi bado wanakabili athari za mgodi uliochafua Mto Kafue, nchini Zambia mwaka 2025</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwaka mmoja na nusu baada ya kubomoka kwa bwawa la kuhifadhia mabaki ya madini katika Mkoa wa Copperbelt nchini Zambia, wakazi bado wanakabili athari za kimazingira na kibinadamu za kumwagika kwa taka zenye sumu, wanachama wa asasi za kiraia wameiambia Mongabay. Bwawa hilo, ambalo hutumika kuhifadhi taka za madini na linamilikiwa na kampuni ya China ya uchimbaji shaba, Sino-Metals Leach Zambia, lilipasuka tarehe 18 Februari 2025, katika mji wa Chambishi kaskazini-kati mwa Zambia. Lilitoa mamilioni ya lita za taka za madini zenye asidi kwenye mifumo ya maji iliyounganishwa na Mto Kafue. Ukiwa na urefu wa kilomita 1,576 (maili 979), Kafue ndiyo mto mrefu zaidi ulio ndani kabisa ya Zambia na ni tegemeo muhimu la maisha ya mamilioni ya watu nchini humo. Utafiti uliofanywa na watafiti wa Chuo Kikuu cha Copperbelt nchini Zambia na kuchapishwa katika Jarida la Journal of Hazardous Materials Advances mnamo Mei 2026 ni tathmini ya kwanza huru ya kisayansi ya athari za ikolojia za tukio hilo. Watafiti waligundua kuharibika kwa ubora wa maji, viwango vya juu vya metali nzito katika maji, samaki, mashapo na malisho, na ushahidi kwamba vitu vyenye sumu vilikuwa vimeingia kwenye mnyororo wa chakula. Mfumo mpana wa Mto Kafue ni chanzo cha maji kwa takriban nusu ya wakazi wa Zambia. Mto huo hutiririka hadi kwenye Mto Zambezi na kuhifadhi mifumo ya ikolojia ya ardhioevu yenye viumbe hai wengi, ikiwemo Kinamasi cha Lukanga na tambarare za Kafue Flats. Kwa sababu ya utafiti huo, wanasayansi walikusanya sampuli za maji kutoka maeneo matano katika eneo lililoathiriwa na sampuli moja katika eneo lisiloathiriwa lililotumiwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Tengefu za baharini zinafunika chini ya asilimia 10 ya maeneo ya papa na papa-kolee, utafiti umebaini</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/17/tengefu-za-baharini-zinafunika-chini-ya-asilimia-10-ya-maeneo-ya-papa-na-papa-kolee-utafiti-umebaini/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/17/tengefu-za-baharini-zinafunika-chini-ya-asilimia-10-ya-maeneo-ya-papa-na-papa-kolee-utafiti-umebaini/#respond</comments>
					<pubDate>17 Agosti 2026 18:17:01 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Madeline Shaw]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/17180117/Screenshot-2026-08-17-205839-768x495.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2501</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Ulimwenguni]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Bioanuai wa Baharini, Ikolojia, Mamalia wa Baharini, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Papa, Samaki, Samaki wa Maji Chumvi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, na  Spishi Zilizo Hatarini Sana]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwaka 2022, nchi 196 ziliafiki lengo kuu la uhifadhi linaloitwa &#8220;30×30&#8221;: kutenga asilimia 30 ya maeneo ya pwani na bahari ya sayari hii kwa ajili ya uhifadhi ifikapo mwaka 2030, chini ya Mfumo wa Kimataifa wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal. Sasa, huku mwaka 2030 ukiwa umebakisha takriban miaka minne, asilimia kumi tu ya bahari ndiyo imefunikwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/17/tengefu-za-baharini-zinafunika-chini-ya-asilimia-10-ya-maeneo-ya-papa-na-papa-kolee-utafiti-umebaini/" data-wpel-link="internal">Tengefu za baharini zinafunika chini ya asilimia 10 ya maeneo ya papa na papa-kolee, utafiti umebaini</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwaka 2022, nchi 196 ziliafiki lengo kuu la uhifadhi linaloitwa &#8220;30×30&#8221;: kutenga asilimia 30 ya maeneo ya pwani na bahari ya sayari hii kwa ajili ya uhifadhi ifikapo mwaka 2030, chini ya Mfumo wa Kimataifa wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal. Sasa, huku mwaka 2030 ukiwa umebakisha takriban miaka minne, asilimia kumi tu ya bahari ndiyo imefunikwa na maeneo yaliyolindwa — hali inayoacha nchi nyingi mbali sana na lengo hilo la bioanuwai. Na hata ndani ya tengefu zilizopo, utafiti mpya unafichua mapungufu makubwa katika ulinzi wa moja ya makundi yaliyo hatarini zaidi baharini: papa na papa-kolee. Utafiti uliochapishwa katika jarida la Conservation Letters mwezi Julai unabainisha kwamba kwa spishi nyingi za papa na papa-kolee, chini ya asilimia kumi ya maeneo yao ya makazi yanaangukia ndani ya tengefu za baharini, huku spishi zilizo hatarini na karibu kutoweka zikiathirika zaidi. Uchambuzi huo pia unafichua mapungufu makubwa katika uripoti wa kiwango cha vizuizi vya uvuvi na uvunaji ndani ya tengefu hizo — kinachojulikana kama take&#8211;status — jambo muhimu katika kutathmini ufanisi wa ulinzi kwa wanyama hawa. “Kuongeza tu ukubwa wa bahari iliyolindwa hakumaanishi kwamba tunazilinda kwa kweli spishi hizo zilizo hatarini,&#8221; Amanda Arnold, mtafiti wa bayoanuwai ya baharini katika Chuo Kikuu cha Simon Fraser nchini Kanada na mwandishi mkuu wa utafiti huo, alimwambia Mongabay. &#8220;Haifuniki upana wote wa bioanuwai.&#8221; Papa-mchanga (Carcharias taurus), spishi iliyo Karibu Kutoweka kulingana na IUCN. Picha na mattdowse kupitia iNaturalist (CC BY-NC 4.0). Ili tengefu za baharini zitoe manufaa ya uhifadhi yanayopimika, zinapaswa kufunika angalau asilimia kumi ya makazi ya spishi fulani — na ufunikaji wa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/17/tengefu-za-baharini-zinafunika-chini-ya-asilimia-10-ya-maeneo-ya-papa-na-papa-kolee-utafiti-umebaini/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/17/tengefu-za-baharini-zinafunika-chini-ya-asilimia-10-ya-maeneo-ya-papa-na-papa-kolee-utafiti-umebaini/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Nchi sita za Afrika sasa zinaunga mkono kusitishwa kwa uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/14/nchi-sita-za-afrika-sasa-zinaunga-mkono-kusitishwa-kwa-uchimbaji-wa-madini-katika-kina-kirefu-cha-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/14/nchi-sita-za-afrika-sasa-zinaunga-mkono-kusitishwa-kwa-uchimbaji-wa-madini-katika-kina-kirefu-cha-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>14 Agosti 2026 00:00:08 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victoria Schneider]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/13193448/Screenshot-2026-08-13-223025-768x442.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2467</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini, Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, Afrika Mashariki, Afrika ya Ikweta, Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Kenya, Madagaska, Malawi, Mauritius, na  Msumbiji]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Afya, Bahari, Bahari ya Kina, Baharini, Bioanuai wa Baharini, Ikolojia, Mafuriko, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Uchimbaji Kina wa Madini ya Baharini, Uchimbaji Madini, na  Uchimbaji Madini Haramu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Nchi tatu zaidi za Afrika zimejiunga na wito wa kusitisha kwa tahadhari uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari, hadi athari za kimazingira, kijamii na kiuchumi za shughuli hiyo zifahamike vizuri zaidi. Hatua hii inafikisha idadi ya nchi za Afrika zinazounga mkono zuio hilo kuwa sita. Mauritius, Msumbiji na Jamhuri ya Kongo zilitangaza kuunga mkono kusitishwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/14/nchi-sita-za-afrika-sasa-zinaunga-mkono-kusitishwa-kwa-uchimbaji-wa-madini-katika-kina-kirefu-cha-bahari/" data-wpel-link="internal">Nchi sita za Afrika sasa zinaunga mkono kusitishwa kwa uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Nchi tatu zaidi za Afrika zimejiunga na wito wa kusitisha kwa tahadhari uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari, hadi athari za kimazingira, kijamii na kiuchumi za shughuli hiyo zifahamike vizuri zaidi. Hatua hii inafikisha idadi ya nchi za Afrika zinazounga mkono zuio hilo kuwa sita. Mauritius, Msumbiji na Jamhuri ya Kongo zilitangaza kuunga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari wakati wa mkutano wa mwaka wa Mamlaka ya Kimataifa ya Sakafu ya Bahari (ISA) uliofanyika Kingston, Jamaica, mwezi Julai. Zilijiunga na Malawi, Kenya na Madagaska, ambazo zilikuwa zimetangaza msimamo huo mapema. Serikali ya Mauritius ilisema wazi katika taarifa yake wakati wa mkutano huo kwamba “maendeleo endelevu ya Mauritius yanategemea kwa kiasi kikubwa bahari yenye afya na ustahimilivu”. Maafisa wake walisisitiza kwamba maamuzi kuhusu uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari lazima yafanywe kwa kuzingatia “ushahidi bora zaidi wa kisayansi unaopo na mbinu ya tahadhari, kama inavyoainishwa katika Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Sheria ya Bahari.” Malawi ilikuwa nchi ya kwanza ya Afrika kuunga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari, mnamo Mei 2026. Kenya na Madagaska zilifuata msimamo huo mwezi Juni. “Msingi wa nchi hizi zote, huku zikizingatia mazingira yao ya kipekee, ni ukosefu wa ushahidi wa kutosha wa kisayansi na mapungufu ya utawala yanayoendelea,” David Willima kutoka Deep Sea Conservation Coalition (DSCC) — muungano wa mashirika zaidi ya 140 ya kiraia na asasi mbalimbali — aliiambia Mongabay kupitia barua pepe. Nchi hizo sita za Afrika ziko miongoni mwa nchi 46 duniani zinazounga mkono zuio au kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/14/nchi-sita-za-afrika-sasa-zinaunga-mkono-kusitishwa-kwa-uchimbaji-wa-madini-katika-kina-kirefu-cha-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/14/nchi-sita-za-afrika-sasa-zinaunga-mkono-kusitishwa-kwa-uchimbaji-wa-madini-katika-kina-kirefu-cha-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kutoka baharini hadi sokoni: Wanawake wanaoendesha biashara ya dagaa Vanga</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/12/kutoka-baharini-hadi-sokoni-wanawake-wanaoendesha-biashara-ya-dagaa-vanga/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/12/kutoka-baharini-hadi-sokoni-wanawake-wanaoendesha-biashara-ya-dagaa-vanga/#respond</comments>
					<pubDate>12 Agosti 2026 22:37:07 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Asha Bekidusa]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/12222728/Boti-zikiwa-katika-ufuo-wa-Vanga-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2439</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Biashara, Biashara Endelevu, Bioanuai wa Baharini, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Samaki, Samaki wa Maji Chumvi, na  Spishi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KWALE, Kenya &#8211; Wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za dunia walipokongamana mjini Mombasa wakati wa Our Ocean Conference, suala la nafasi ya wanawake kama uti wa mgongo wa sekta ya bahari na uvuvi lilijitokeza pakubwa. Hii ilibainika huku utafiti kutoka WorldFish ukionyesha kuwa barani Afrika, asilimia 90 ya wanawake katika sekta ya uvuvi na ufugaji samaki wameajiriwa katika shughuli za [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/12/kutoka-baharini-hadi-sokoni-wanawake-wanaoendesha-biashara-ya-dagaa-vanga/" data-wpel-link="internal">Kutoka baharini hadi sokoni: Wanawake wanaoendesha biashara ya dagaa Vanga</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KWALE, Kenya &#8211; Wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za dunia walipokongamana mjini Mombasa wakati wa Our Ocean Conference, suala la nafasi ya wanawake kama uti wa mgongo wa sekta ya bahari na uvuvi lilijitokeza pakubwa. Hii ilibainika huku utafiti kutoka WorldFish ukionyesha kuwa barani Afrika, asilimia 90 ya wanawake katika sekta ya uvuvi na ufugaji samaki wameajiriwa katika shughuli za uvunaji na uhifadhi wa samaki baada ya kuvuliwa. Mmoja wa wasaidizi wa Sauda Hassan akidondoa dagaa katika kijiji cha Jimbo, Kwale. Pamoja naye ni mfanyabiashara aliyekuja kuchukua mzigo wake. Picha na Asha Bekidusa, Mongabay. Kwa baadhi ya wanawake katika kijiji cha Vanga, hili ni jambo la kawaida. Wengi wao wanajihusisha na biashara ya dagaa, ambapo kila asubuhi hukusanyika katika ufuo wa Vanga wakisubiri boti kutoka baharini. Wanawake hao huchukua dagaa hao kuwachemsha, kuwakausha na kuwauza katika sehemu mbalimbali nchini Kenya na nje ya nchi. Miongoni mwa dagaa hao ni katashingo (Sardinella neglecta), kimalawari (Stolephorus indicus) na simsimu (ecapterus macrosoma). Kama wanawake wengine Vanga, Mwanakombo Shee alianza biashara yake takriban miaka nane iliyopita. Mtaji wake ulikuwa KSh10,000 ($77.36) ambao alipata kupitia chama cha kuweka na kukopa alichokuwa mwanachama pamoja na wenzake. “Nilianza biashara hii nilipoona wenzangu kule Jimbo wakifanya biashara,” anasema Mwanakombo. Sauda Hassan, mfanyabiashara wa dagaa kwa mwaka 10 sasa, na ambaye ni mwenyeji wa Jimbo, hakumbuki kiasi halisi cha mtaji wake. Hata hivyo, ni kupitia chama na akiba yake kidogo kidogo ambapo aliweza kuanzisha biashara yake. Biashara hii imemuwezesha kulipa karo ya shule na madrasa kwa watoto wake. “Sikumbuki ni pesa ngapi lakini tulifanya mradi wa mikoko nikapata pesa, nikaongeza na zangu nyengine kidogo kidogo,” anakumbuka&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/12/kutoka-baharini-hadi-sokoni-wanawake-wanaoendesha-biashara-ya-dagaa-vanga/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/12/kutoka-baharini-hadi-sokoni-wanawake-wanaoendesha-biashara-ya-dagaa-vanga/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>11 Agosti 2026 20:01:52 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/11191616/Main-Mnyama-Nguva-akiwa-baharini-Picha-na-Mtandao-wa-Jamii-Forums-Tanzania.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2426</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Hifadhi, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Jinsia na Uhifadhi, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mamalia, Mamalia wa Baharini, Mamalia Wakubwa, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mifumo ya Ikolojia, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Suluhu za Uhifadhi, Tabia za Wanyama, Teknolojia na Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Baharini, Urejeshaji wa Ikolojia, Ustawi wa Wanyama, Uzuri wa Kiikolojia, Wanawake katika Uhifadhi, Wanyama, na  Wanyama wa Baharini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng&#8217;ombe wa baharini na kumchinja. &#8220;Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/" data-wpel-link="internal">Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng&#8217;ombe wa baharini na kumchinja. &#8220;Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo sasa ni marehemu. Siku hiyo watu walipika na kuila nyama yake. Mimi sikuweza kuila kwa sababu niliposhika nyama yake, mwili wangu ulianza kuwasha,” alisema Juma. Amiri Juma, mvuvi kutoka kijiji cha Kibuyuni Kaunti ya Kwale akiwa katika ofisi ya BMU cha Kibuyuni. Picha na Ruth Keah, Mongabay. Kwa mujibu wa Juma, hilo lilikuwa tukio la kawaida, kwani hakukuwa na uelewa kuhusu umuhimu wa kumhifadhi nguva. Anasema ilikuwa rahisi sana kuwaona nguva, na hii pia ilikuwa ishara nzuri kwa wavuvi kuwa bahari ilikuwa na samaki wengi. Juma anaamini kutoweka kwa mnyama huyo baharini kumechochewa na shughuli nyingi za uvuvi. “Bahari imeingiliwa sana. Zamani kulikuwa na mitego tu. Sasa watu wanaingia kila sehemu, usiku na mchana. Wanyama wengi wamepotea. Hata samaki wamepungua,” anasema. Hapo zamani nguva alikuwa kitoweo kitamu sana kwa familia nyingi eneo la pwani, kabla ya kuwekwa kwa sheria inayopiga marufuku kumkamata. Faki Kassim, mvuvi kutoka kijiji cha Bodo, Kaunti ya Kwale, anasema takriban miaka 30 iliyopita, yeye na wavuvi wenzake walikuwa wakishika nguva, kumchinja na kuuza nyama yake. “Nguva ana ngozi ngumu sana. Nyama yake ni nyekundu na yenye mafuta mengi. Miaka mingi iliyopita tulikuwa tukiuza kipande kimoja cha nyama yake kwa shilingi moja,” anasema. Anaeleza kuwa kabla ya kumchinja nguva, walilazimika kutekeleza itikadi zao&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mbuzi mwitu maarufu wa Ethiopia warejea kwenye hatari kubwa ya kutoweka</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/05/mbuzi-mwitu-maarufu-wa-ethiopia-warejea-kwenye-hatari-kubwa-ya-kutoweka/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/05/mbuzi-mwitu-maarufu-wa-ethiopia-warejea-kwenye-hatari-kubwa-ya-kutoweka/#respond</comments>
					<pubDate>05 Agosti 2026 12:30:47 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Shreya Dasgupta]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/05122610/Screenshot-2026-08-05-152416-768x496.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2357</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Ethiopia]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Bustani za wanyama, Ikolojia, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Matumizi ya Wanyamapori, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Spishi Zilizo Hatarini Sana, Ujangili, Uokoaji wa Wanyamapori, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mbuzi mwitu wa Walia, spishi adimu ya mbuzi anayepatikana kaskazini mwa Ethiopia pekee, kwa mara nyingine ametambuliwa kama mnyama aliye katika hatari kubwa ya kutoweka(Critically Endangered) baada ya tathmini za hivi karibuni kuonyesha idadi yake imeendelea kupungua na kushuka chini ya kiwango muhimu kinachotumiwa na wataalamu wa uhifadhi. Mnyama huyo maarufu hupatikana zaidi kwenye miamba mirefu [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/05/mbuzi-mwitu-maarufu-wa-ethiopia-warejea-kwenye-hatari-kubwa-ya-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Mbuzi mwitu maarufu wa Ethiopia warejea kwenye hatari kubwa ya kutoweka</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mbuzi mwitu wa Walia, spishi adimu ya mbuzi anayepatikana kaskazini mwa Ethiopia pekee, kwa mara nyingine ametambuliwa kama mnyama aliye katika hatari kubwa ya kutoweka(Critically Endangered) baada ya tathmini za hivi karibuni kuonyesha idadi yake imeendelea kupungua na kushuka chini ya kiwango muhimu kinachotumiwa na wataalamu wa uhifadhi. Mnyama huyo maarufu hupatikana zaidi kwenye miamba mirefu na maeneo magumu kufikika ya Hifadhi ya Taifa ya Milima ya Simien. Awali alikuwa ameorodheshwa katika kundi la wanyama walio hatarini (Vulnerable) kwenye Orodha Nyekundu ya Muungano wa Kimataifa wa Uhifadhi wa Mazingira (IUCN). Hali ya uhifadhi wa Walia ibex (Capra walie) imekuwa ikibadilika kwa miaka. Mwaka 1986, iliorodheshwa kuwa katika hatari ya kutoweka (Endangered), kisha ikawekwa katika kundi la walio katika hatari kubwa ya kutoweka (Critically Endangered) mwaka 1996, kabla ya kurejeshwa tena katika kundi la walio katika hatari ya kutoweka (Endangered) mwaka 2008. Kati ya mwaka 2009 na 2012, tafiti zilionyesha idadi ya Walia ibex iliongezeka kutoka wanyama 680 hadi 850. Kutokana na mwenendo huo, watafiti walikadiria kuwa ifikapo mwaka 2020, idadi hiyo ingefikia wanyama 975. Kwa msingi huo, walihitimisha kuwa hali ya spishi hiyo ilikuwa imeimarika na kuishusha hadi kundi la walio hatarini (Vulnerable). Hata hivyo, tathmini ya mwaka 2020 ilibaini kuwa mwaka 2019 idadi ya Walia ibex ilifikia 619 pekee, lakini ilihitimisha kuwa rekodi hiyo ya mwaka mmoja haikubadilisha mwenendo wa jumla wa ongezeko la idadi yao. “Kwa uelewa tulionao sasa, hitimisho hilo halikuwa sahihi,” alisema Paul Scholte, mshauri mwandamizi wa Mamlaka ya Uhifadhi wa Wanyamapori ya Ethiopia na kiongozi wa tathmini&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/05/mbuzi-mwitu-maarufu-wa-ethiopia-warejea-kwenye-hatari-kubwa-ya-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/05/mbuzi-mwitu-maarufu-wa-ethiopia-warejea-kwenye-hatari-kubwa-ya-kutoweka/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Tafiti: Uchafuzi wa plastiki ndogondogo unaweza kuchochea ongezeko la usugu dhidi ya antibiotiki</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/03/uchafuzi-wa-plastiki-ndogondogo-unaweza-kuchochea-ongezeko-la-usugu-dhidi-ya-dawa-za-viuavijasumu-tafiti-zinaonyesha/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/03/uchafuzi-wa-plastiki-ndogondogo-unaweza-kuchochea-ongezeko-la-usugu-dhidi-ya-dawa-za-viuavijasumu-tafiti-zinaonyesha/#respond</comments>
					<pubDate>03 Agosti 2026 13:35:49 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Claire Asher]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/03130229/Screenshot-2026-08-03-155156-768x493.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2306</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Ulimwenguni]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Afya, Chembechembe ndogo za plastiki, Ikolojia, Kemikali, Maji, Maji ya kunywa, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Plastiki, Uchafuzi, na  Uchafuzi wa Maji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Uchafuzi wa plastiki ni miongoni mwa majanga makubwa zaidi ya kimazingira yanayolikabili wanadamu. Uzalishaji wa plastiki tangu mwaka 1950 umezidi tani milioni 8,300, huku sehemu kubwa ya taka za plastiki ikiishia katika mazingira na kuathiri wanyamapori, utendaji kazi wa mfumo wa ikolojia, pamoja na afya ya binadamu. Sambamba na hayo, uwezo wa bakteria wanaosababisha magonjwa kustahimili [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/03/uchafuzi-wa-plastiki-ndogondogo-unaweza-kuchochea-ongezeko-la-usugu-dhidi-ya-dawa-za-viuavijasumu-tafiti-zinaonyesha/" data-wpel-link="internal">Tafiti: Uchafuzi wa plastiki ndogondogo unaweza kuchochea ongezeko la usugu dhidi ya antibiotiki</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Uchafuzi wa plastiki ni miongoni mwa majanga makubwa zaidi ya kimazingira yanayolikabili wanadamu. Uzalishaji wa plastiki tangu mwaka 1950 umezidi tani milioni 8,300, huku sehemu kubwa ya taka za plastiki ikiishia katika mazingira na kuathiri wanyamapori, utendaji kazi wa mfumo wa ikolojia, pamoja na afya ya binadamu. Sambamba na hayo, uwezo wa bakteria wanaosababisha magonjwa kustahimili dawa moja au zaidi za viuavijasumu (hali inayojulikana kama usugu dhidi ya dawa za vijiumbe, au AMR) umeongezeka kwa kasi na kuwa dharura ya afya ya umma, huku sasa ukisababisha vifo takriban milioni 5 duniani kote kila mwaka. &#8220;AMR ni tishio la kibinadamu,&#8221; anasema Tim Walsh, profesa katika Chuo Kikuu cha Oxford na mkurugenzi wa biolojia katika Taasisi ya Utafiti wa Antimicrobial ya Ineos Oxford ya Uingereza, ambaye alizungumza na Mongabay kupitia njia ya simu ya video. &#8220;Itaua watu wengi zaidi [kila mwaka] kuliko Kifua Kikuu, VVU na malaria, na iwapo haitapingwa inaweza kuipita saratani kama muuaji mkubwa zaidi.&#8221; Hadi hivi karibuni, migogoro hii miwili ya kimataifa, uchafuzi wa plastiki na usugu dhidi ya viuavijasumu, ilizingatiwa tofauti na wanasayansi na watunga sera. Lakini utafiti mpya unaonyesha kuwa inahusiana kwa karibu: Taka za plastiki hukaliwa kwa haraka na vijiumbe, hivyo kuunda aina mpya ya mfumo wa ikolojia unaoitwa &#8220;plastisphere.&#8221; Aidha, bakteria wanaoishi katika mfumo huo wanastawisha uwezo mkubwa wa kustahimili viuavijasumu kwa kasi isiyo na kifani. Kipande cha plastiki ya aina ya polyethylene (kinachojulikana kama &#8220;bio-bead&#8221;), kinachotumika kusaidia kuvunja-vunja uchafu katika mitambo ya kusafisha maji taka, ambacho kimekaliwa na fangasi pamoja na vijiumbe vingine. Wakati mwingine, vipande hivi vya plastiki&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/03/uchafuzi-wa-plastiki-ndogondogo-unaweza-kuchochea-ongezeko-la-usugu-dhidi-ya-dawa-za-viuavijasumu-tafiti-zinaonyesha/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/03/uchafuzi-wa-plastiki-ndogondogo-unaweza-kuchochea-ongezeko-la-usugu-dhidi-ya-dawa-za-viuavijasumu-tafiti-zinaonyesha/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Juhudi za kuondoa mikaratusi ili kumhifadhi mnyama wa kipekee asiyepatikana kwingineko duniani</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/#respond</comments>
					<pubDate>24 Julai 2026 16:13:02 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Linah Mwamachi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/24162115/Boulengerula-niedeni_John-Measey-1000x667-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2211</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Amfibia, Ardhi iliyoharibika, Biashara ya mbao, Bioanuai, Elimu, Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Kilimo, Kutoweka, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mbao, Miti, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Upandaji Miti, Urejesho wa Asili, na  Wanyama wasio na Mifupa ya Mgongo]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>TAITA TAVETA, Kenya &#8211; Kusini mashariki mwa Kenya, ndani ya msitu mnene wa Sagalla, kunapatikana mnyama wa kipekee wa jamii ya amfibia anayejulikana kama Sagalla caecilian (Boulengerula niedeni). Mlima huo wa Sagalla, wenye urefu wa zaidi ya mita 1,400 kutoka usawa wa bahari, una miti ya aina mbalimbali inayounda makazi ya Sagalla caecilian. Kiumbe wa kipekee ulimwenguni Kilomita 18 kutoka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/" data-wpel-link="internal">Juhudi za kuondoa mikaratusi ili kumhifadhi mnyama wa kipekee asiyepatikana kwingineko duniani</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[TAITA TAVETA, Kenya &#8211; Kusini mashariki mwa Kenya, ndani ya msitu mnene wa Sagalla, kunapatikana mnyama wa kipekee wa jamii ya amfibia anayejulikana kama Sagalla caecilian (Boulengerula niedeni). Mlima huo wa Sagalla, wenye urefu wa zaidi ya mita 1,400 kutoka usawa wa bahari, una miti ya aina mbalimbali inayounda makazi ya Sagalla caecilian. Kiumbe wa kipekee ulimwenguni Kilomita 18 kutoka tambarare za mji wa Voi, Mongabay ilizuru msitu huo wa Sagalla unaoweza kufikiwa kwa gari na pikipiki hadi sehemu fulani, na sehemu iliyosalia hufikiwa kwa miguu. Mnyama wa kipekee wa jamii ya amfibia anayejulikana kama Sagalla caecilian (Boulengerula niedeni. Picha na Patrick Malonza. Mongabay ilitaka kufahamu iwapo jamii inatambua spishi hii na faida zake kwa ikolojia, na ilifanikiwa kukutana na wanajiji wakiwa katika shughuli zao za kila siku shambani. “Mimi sikuwa nafahamu mnyama huyu. Nilikuwa namuona shambani kisha namkatakata kwa jembe au namgonga kwa mawe ili afe, kwa sababu anafanana na nyoka,” anasema Jemimah Mwaiga. Sasa Mwaiga anafahamisha Mongabay kuhusu umuhimu wa kiumbe huyo, na kufafanua jinsi walihusishwa katika kutafuta jina lake la kinyumbani, “kilima mrota”. “Tulijifunza kuwa kiumbe huyo husaidia katika ukulima na ubora wa mchanga kwa kuchanganya mchanga na virutubisho vilivyo mchangani na kuongeza rutuba ya asili ya mchanga,” Mwaiga anaelezea Mongabay. Mwanasayansi wa masuala ya mchanga na mazingira Kenneth Macharia wa shirika la Edge of Existence, anasema kiumbe huyu ni wa kipekee katika mlima wa Sagalla. Huishi katika mazingira yenye unyevunyevu, na mchanga wenye rutuba. Macharia anaongeza: “Jamii zinaweza kuimarisha kilimo pamoja na utunzaji wa mazingira kwa kutumia mbinu bora katika mchanga kama vile kupanda miti ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mahakama yakagua eneo linalobishaniwa Nairobi, huku KWS ikishutumiwa kwa kuwazuia wanaharakati</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/#respond</comments>
					<pubDate>22 Julai 2026 12:20:20 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/23122231/park-7-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2193</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Maliasili, Mamalia, Mamalia Wakubwa, Mazingira, Mgogoro wa Mazingira, Mgogoro wa Rasilimali, Sheria, Sheria ya Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uanaharakati, Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu ya Kitropiki, Uhifadhi wa Misitu, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uokoaji wa Misitu, Uokoaji wa Wanyamapori, Usimamizi Endelevu wa Misitu, Utawala, Utekelezaji wa Sheria, Utowekaji wa Misitu, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya – Shirika la Huduma za Wanyamapori Kenya (KWS) limeshutumiwa kwa kuwazuia na kuwanyanyasa walalamikaji wenza katika kesi inayopinga uhamishaji wa Kituo cha Kuhifadhi Wanyama Yatima cha Nairobi (Nairobi Animal Orphanage). Mnamo Julai 16, Mahakama ya Mazingira na Ardhi jijini Nairobi ilimwagiza Naibu Msajili wake, Vincent Kiplagat, kutembelea eneo linalobishaniwa akiwa pamoja na pande [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/" data-wpel-link="internal">Mahakama yakagua eneo linalobishaniwa Nairobi, huku KWS ikishutumiwa kwa kuwazuia wanaharakati</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya – Shirika la Huduma za Wanyamapori Kenya (KWS) limeshutumiwa kwa kuwazuia na kuwanyanyasa walalamikaji wenza katika kesi inayopinga uhamishaji wa Kituo cha Kuhifadhi Wanyama Yatima cha Nairobi (Nairobi Animal Orphanage). Mnamo Julai 16, Mahakama ya Mazingira na Ardhi jijini Nairobi ilimwagiza Naibu Msajili wake, Vincent Kiplagat, kutembelea eneo linalobishaniwa akiwa pamoja na pande zote katika kesi hiyo ili kuandaa na kuwasilisha ripoti mahakamani. Katika taarifa iliyotumwa kwa Mongabay, shirika la Save the Nairobi National Park (SaveNNP) lililaani kile lilichokiita &#8220;vitisho na vitendo vya kutisha&#8221; kutoka kwa maafisa wa KWS, pamoja na hatua ya kuwanyima wanaharakati hao ruhusa ya kuingia katika eneo la ziara. SaveNNP ilisema hatua hiyo inapingana na mwaliko wa KWS kwa vyombo vya habari kushiriki katika ziara hiyo ya mahakama. Ujenzi unaendelea katika maeneo yanayobishaniwa ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Nairobi huku Mahakama ya Mazingira na Ardhi ikiendelea kusikiliza kesi iliyowasilishwa na wanaharakati wa mazingira. Picha kwa hisani ya SaveNNP. Mongabay iliona barua ya KWS iliyowaalika wanahabari kuhudhuria ziara ya eneo hilo iliyoongozwa na Msajili wa Mahakama ya Mazingira. Katika taarifa yao, SaveNNP na JustAct ziliishutumu KWS kwa kutaka &#8220;kudhibiti simulizi&#8221; kuhusu mradi huo na kuhakikisha sauti za Wakenya hazisikiki mahakamani wala kupitia vyombo vya habari wakati wa ukaguzi wa eneo hilo. Madai kama hayo pia yalitolewa na Friends of Nairobi National Park. Msemaji wa KWS, Duncan Wanyama, alisema wageni hao hawakuzuiwa kuingia, na kwam ba askari wa wanyamapori walikuwa wakitekeleza tu taratibu za kawaida zinazotumika ndani ya hifadhi hiyo, vyombo vya habari vya ndani&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Raia wa Korea Kaskazini anayedaiwa kukutwa na meno ya tembo, aachiwa huru</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/#respond</comments>
					<pubDate>22 Julai 2026 10:40:20 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/21195128/Raia-wa-Korea-Kaskazini.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2165</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Haramu, Biashara ya Pembe za Ndovu, Biashara ya Wanyama Wanyama, Biashara ya Wanyamapori, Bustani za wanyama, Ikolojia, Matumizi ya Wanyamapori, Mifumo ya Ikolojia, Uokoaji wa Wanyamapori, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu Dar es Salaam imemwachilia huru na kuamuru aondoke nchini Raia wa Korea Kaskazini Un Hyok Ra (37) aliyekuwa akikabiliwa na mashtaka ya Uhujumu Uchumi baada ya Mkurugenzi wa Mashtaka nchini (DPP) kuomba hivyo kwa maelezo kwamba upande wa Jamhuri hawana nia ya kuendelea na shauri hilo. Maombi hayo ya Jamhuri [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Raia wa Korea Kaskazini anayedaiwa kukutwa na meno ya tembo, aachiwa huru</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu Dar es Salaam imemwachilia huru na kuamuru aondoke nchini Raia wa Korea Kaskazini Un Hyok Ra (37) aliyekuwa akikabiliwa na mashtaka ya Uhujumu Uchumi baada ya Mkurugenzi wa Mashtaka nchini (DPP) kuomba hivyo kwa maelezo kwamba upande wa Jamhuri hawana nia ya kuendelea na shauri hilo. Maombi hayo ya Jamhuri yaliwasilishwa mahakamani na Wakili wa Serikali Mkuu, Twawabu Issa mbele ya Hakimu Hakimu Mkazi Mkuu, Salome Mwasha aliyekuwa akisikiliza shauri hilo dhidi ya mshtakiwa Ra aliyedaiwa kukutwa na vipande 504 vya meno ya tembo bila kibali. Wakili Twawabu alidai kuwa DPP kwa mamlaka aliyonayo kisheria aliwasilisha uamuzi wa kusitisha mashtaka (nolle prosequi)  (chini ya Kifungu cha 92 cha Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai (CPA) sura ya 20 iliyofanyiwa marejeo mwaka 2023 ambapo zamani kilikuwa Kifungu cha 91 kabla ya marekebisho ya 2022) akionyesha kuwa Jamhuri haina nia ya kuendelea na shauri hilo hivyo akaomba mahakama imwachie huru mshtakiwa. Mshitakiwa atakiwa kuondoka nchini Upande wa mashtaka pia uliwasilisha maombi &#8220;persona non grata&#8221; kuonyesha kuwa mshtakiwa huyo hatakiwi kuendelea kubaki nchini Tanzania na anatakiwa kuondoka. Mahakama baada ya kusikiliza maombi hayo iliyakubali na kuamuru mshtakiwa aachiliwe huru na aondoke nchini. Katika shauri lolote la jinai na katika hatua yoyote kabla ya hukumu au uamuzi, DPP anaweza kuwasilisha nolle prosequi kwa kuitaarifu Mahakama kuwa Jamhuri haitaendelea na mashtaka lakini haizuii kumshtaki tena mshtakiwa pale inapohitajika kufanya hivyo. Ra alifikishwa mahakamani mara ya kwanza Mei 5 , 2026 akikabiliwa na mashtaka mawili, kukutwa akimiliki nyara za Serikali&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kadri akiba ya samaki inavyozidi kupungua katika Ziwa Victoria, wavuvi wageukia vizimba kama tumaini jipya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/21/kadri-akiba-ya-samaki-inavyopungua-katika-ziwa-victoria-wavuvi-wageukia-vizimba-kama-tumaini-jipya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/21/kadri-akiba-ya-samaki-inavyopungua-katika-ziwa-victoria-wavuvi-wageukia-vizimba-kama-tumaini-jipya/#respond</comments>
					<pubDate>21 Julai 2026 17:56:03 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Kelvin Matuku]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/21171918/Screenshot-2026-07-21-201312.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2148</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Endelevu, Fedha ya mfumo wa ikolojia, Ikolojia, Maji, Mazingira, Maziwa, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Samaki, Samaki wa Maji safi, Uchafuzi, Uchafuzi wa Maji, Uchumi wa Mazingira, Ufugaji Samaki, Uvuvi, na  Uvuvi wa Kupita Kiasi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Wakati wa mapambazuko katika ufukwe wa Paga, Kaunti ya Kisumu, wavuvi wanaonekana wakivuta boti zao hadi ufuoni baada ya kukesha usiku mzima katika Ziwa Victoria. Lakini tofauti na miaka iliyopita, wengi wao walirejea na samaki wachache sana. Mvuvi Hesbone Otieno anasema kupungua kwa akiba ya samaki hakutishii tu riziki zao bali pia kunalazimisha jamii zinazotegemea ziwa hilo kutafakari [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/21/kadri-akiba-ya-samaki-inavyopungua-katika-ziwa-victoria-wavuvi-wageukia-vizimba-kama-tumaini-jipya/" data-wpel-link="internal">Kadri akiba ya samaki inavyozidi kupungua katika Ziwa Victoria, wavuvi wageukia vizimba kama tumaini jipya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Wakati wa mapambazuko katika ufukwe wa Paga, Kaunti ya Kisumu, wavuvi wanaonekana wakivuta boti zao hadi ufuoni baada ya kukesha usiku mzima katika Ziwa Victoria. Lakini tofauti na miaka iliyopita, wengi wao walirejea na samaki wachache sana. Mvuvi Hesbone Otieno anasema kupungua kwa akiba ya samaki hakutishii tu riziki zao bali pia kunalazimisha jamii zinazotegemea ziwa hilo kutafakari upya mustakabali wa uvuvi katika ziwa hilo, ambalo ndilo kubwa zaidi barani Afrika. “Wakati mwingine nakaa ziwani usiku mzima na kurudi na kati ya samaki 300 na 359 pekee,” anasema Otieno, ambaye amevua katika Ziwa Victoria kwa miongo kadhaa. “Samaki ni wachache na kipato pia kinapungua. Kama mvuvi, naona njia ambayo imebakia ni kukumbatia vizimba vya samaki ili tuweze kuendelea kuishi.” Ufukwe wa Paga kwenye Ziwa Victoria. Picha na Kelvin Matuku, Mongabay. Ziwa Victoria ni chanzo cha kujikimu kwa jamii za wavuvi nchini Kenya, Uganda na Tanzania, kupitia uvuvi na biashara zinazohusiana nao. Hata hivyo, kwa mujibu wa utafiti uliochapishwa mwaka 2023, katika miaka ya hivi karibuni, Ziwa Victoria na eneo lake la vyanzo vya maji vimeathirika vibaya kutokana na “uvuvi kupita kiasi, umwagikaji wa mafuta, utiririshaji wa taka ambazo hazijatibiwa, kuenea kwa spishi vamizi, uchotaji wa maji kupita kiasi kutoka bonde la ziwa, na mabadiliko ya tabianchi, miongoni mwa sababu nyingine.” Kushuka kwa uzalishaji wa samaki Kwa mujibu wa Shirika la Huduma za Uvuvi Kenya (KeFS), uzalishaji wa samaki katika Ziwa Victoria umeshuka kutoka takriban tani za metriki 94,349 mwaka wa 2021 hadi 67,575 mwaka wa 2024. Huu ni upungufu wa zaidi ya tani 27,700 katika kipindi cha miaka mitatu. Upungufu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/21/kadri-akiba-ya-samaki-inavyopungua-katika-ziwa-victoria-wavuvi-wageukia-vizimba-kama-tumaini-jipya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/21/kadri-akiba-ya-samaki-inavyopungua-katika-ziwa-victoria-wavuvi-wageukia-vizimba-kama-tumaini-jipya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mradi wa kiwanda cha kusafisha mafuta Lamu wazua hofu za wanaharakati wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>16 Julai 2026 18:48:58 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Amina Chombo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/16182830/Dangote-thehabarinetwork-768x512.jpeg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2128</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini, Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, Afrika Magharibi, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Biashara, Biashara ya Kimataifa, Bioanuai, Bioanuai wa Baharini, Haki za Binadamu, Haki za Kijamii, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Mafuta, Mafuta ya Kisukuku, Maji, Mashirika, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mifumo ya Ikolojia, Misitu, Nishati, Samaki, Serikali, Siasa za Nishati, Spishi, Uanaharakati, Uchafuzi, Uchafuzi wa Maji, Uchumi, Uharakati wa Mazingira, Utawala, Uvuvi, na  Viwanda]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>LAMU, Kenya – Pendekezo la bilionea wa Nigeria Aliko Dangote kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta cha $17 bilioni katika Kaunti ya Lamu, nchini Kenya, limezua mjadala mkali, huku serikali ikikitaja kama kichocheo cha uchumi, na wanaharakati wakionya kuhusu athari zake kwa ikolojia na maisha ya jamii za pwani. Dangote achagua Kenya Baada ya miezi kadhaa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mradi wa kiwanda cha kusafisha mafuta Lamu wazua hofu za wanaharakati wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[LAMU, Kenya – Pendekezo la bilionea wa Nigeria Aliko Dangote kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta cha $17 bilioni katika Kaunti ya Lamu, nchini Kenya, limezua mjadala mkali, huku serikali ikikitaja kama kichocheo cha uchumi, na wanaharakati wakionya kuhusu athari zake kwa ikolojia na maisha ya jamii za pwani. Dangote achagua Kenya Baada ya miezi kadhaa ya uvumi kuhusu iwapo kiwanda hicho kingejengwa Kenya, Uganda au Tanzania, kampuni ya Dangote Industries ilichagua Kenya kuwa mwenyeji wa uwekezaji huo. Katika ripoti iliyochapishwa na Reuters, Makamu Rais wa Kitengo cha Mafuta na Gesi wa Dangote Industries Limited, Edwin Devakumar, alithibitisha kuwa kiwanda hicho chenye uwezo wa kusafisha mapipa 700,000 ya mafuta ghafi kwa siku kitajengwa katika Kisiwa cha Lamu na kinatarajiwa kukamilika ndani ya miaka mitatu. Mafuta ghafi yanatarajiwa kupatikana kutoka nchi za Afrika Mashariki, zikiwemo Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Iwapo mradi huo utakamilika, utafuata mfano wa kiwanda cha Dangote kilichopo karibu na Lagos, Nigeria, chenye uwezo wa kusafisha mapipa 650,000 kwa siku, na ambacho kilianza uzalishaji mwaka 2024 na ndicho kikubwa zaidi barani Afrika. Serikali yaeleza manufaa Rais William Ruto, akimteua naibu wake Kithure Kindiki kusimamia mradi huo, alisema Kenya imefikia makubaliano na Dangote ya kuendeleza mradi wa ujenzi wa kiwanda cha kusafisha mafuta. Rais wa Kenya, William Ruto, akizungumza katika ikulu ya Nairobi mnamo Julai 8, 2026. Picha kwa hisani ya PSC. Kwa mujibu wa Ruto, kiwanda hicho kitahudumia masoko ya Afrika Mashariki na Afrika ya Kati, na kinatarajiwa kuunda takribani nafasi za ajira 60,000 wakati wa ujenzi na uendeshaji wake. Wanaharakati wapinga Wakati serikali&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>