Nchi tatu zaidi za Afrika zimejiunga na wito wa kusitisha kwa tahadhari uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari, hadi athari za kimazingira, kijamii na kiuchumi za shughuli hiyo zifahamike vizuri zaidi. Hatua hii inafikisha idadi ya nchi za Afrika zinazounga mkono zuio hilo kuwa sita.

Mauritius, Msumbiji na Jamhuri ya Kongo zilitangaza kuunga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari wakati wa mkutano wa mwaka wa Mamlaka ya Kimataifa ya Sakafu ya Bahari (ISA) uliofanyika Kingston, Jamaica, mwezi Julai. Zilijiunga na Malawi, Kenya na Madagaska, ambazo zilikuwa zimetangaza msimamo huo mapema.

Serikali ya Mauritius ilisema wazi katika taarifa yake wakati wa mkutano huo kwamba “maendeleo endelevu ya Mauritius yanategemea kwa kiasi kikubwa bahari yenye afya na ustahimilivu”. Maafisa wake walisisitiza kwamba maamuzi kuhusu uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari lazima yafanywe kwa kuzingatia “ushahidi bora zaidi wa kisayansi unaopo na mbinu ya tahadhari, kama inavyoainishwa katika Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Sheria ya Bahari.”

Malawi ilikuwa nchi ya kwanza ya Afrika kuunga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari, mnamo Mei 2026. Kenya na Madagaska zilifuata msimamo huo mwezi Juni.

“Msingi wa nchi hizi zote, huku zikizingatia mazingira yao ya kipekee, ni ukosefu wa ushahidi wa kutosha wa kisayansi na mapungufu ya utawala yanayoendelea,” David Willima kutoka Deep Sea Conservation Coalition (DSCC) — muungano wa mashirika zaidi ya 140 ya kiraia na asasi mbalimbali — aliiambia Mongabay kupitia barua pepe.

Nchi hizo sita za Afrika ziko miongoni mwa nchi 46 duniani zinazounga mkono zuio au kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari”.

Sakafu ya bahari katika kina kirefu ina vifundo vidogo vya madini vinavyojulikana kama polymetallic nodules (vifundo vya madini mengi) ambavyo vina madini kama nikeli, kobalti na manganese. Nchi na makampuni mbalimbali zinataka kuchimba madini hayo kwa ajili ya teknolojia za nishati mbadala na za ulinzi. Wito wa kuzuia au kusitisha shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari uliibuka mwaka 2019, ukichochewa na mapungufu ya maarifa ya kisayansi kuhusu athari kubwa za kimazingira za uchimbaji wa vifundo hivyo katika bahari zilizo nje ya mamlaka ya kitaifa.

Joel Matonga, afisa mkuu wa kisheria katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Malawi, aliiambia Mongabay katika mahojiano ya simu kwamba Malawi iliamua kuwa nchi ya kwanza ya Afrika kutangaza msimamo huo kwa sababu, kama nchi nyingine zinazoendelea, inaathiriwa kwa kiasi kikubwa na ongezeko la joto la bahari na mabadiliko ya tabianchi. “Tumeshuhudia ongezeko la vimbunga vinavyotokea katika eneo la Bahari ya Hindi karibu na Madagaska, mfano mbaya zaidi ukiwa Kimbunga Freddy mwaka 2023, ambacho kilisababisha uharibifu mkubwa, vifo vya watu wengi na watu wengine kukimbia makazi yao,” Matonga alisema.

Katika mkutano wa ISA uliochukua wiki mbili, Kenya — inayounga mkono zuio hilo — ilichaguliwa kwa mara ya kwanza kuwa mjumbe wa Baraza la ISA lenye wajumbe 36, ambako kanuni zinazosimamia uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari hupigiwa kura. Willima wa DSCC alisema kwamba kwa kuwa Afrika ina viti 10 katika Baraza hilo, ina sauti yenye nguvu katika kuunda kanuni hizo, ikiwemo miongozo ya ulinzi wa mazingira na mgawanyo wa manufaa.

“Changamoto itakuwa kubadilisha nguvu hiyo ya uwakilishi kuwa msimamo wa pamoja wa mazungumzo, licha ya mgawanyiko kati ya wanaopenda uchimbaji na kundi linaloongezeka la wanaounga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari,” alisema.

Picha ya bango: Vifundo vya madini mengi (polymetallic nodules) kwenye sakafu ya bahari katika eneo la Clarion-Clipperton ambalo limezingatiwa kwa ajili ya uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari. Picha na ROV KIEL 6000, GEOMAR – Geomar Bilddatenbank kupitia Wikimedia Commons (CC BY 4.0).

Habari hii ilichapishwa kwa mara ya kwanza hapa kwa lugha ya Kiingereza mnamo tarehe 13/08/2026.

Kutambua ushiriki

Lynet Mhariri

Mada

AfyaBahariBahari ya KinaBahariniBioanuai wa BahariniIkolojiaMafurikoMfumo Ikolojia wa BahariniUchimbaji Kina wa Madini ya BahariniUchimbaji MadiniUchimbaji Madini HaramuAfrikaJamhuri ya Kidemokrasia ya KongoKenyaMadagaskaMalawiMauritiusMsumbijiAfrika KusiniAfrika Kusini mwa Jangwa la SaharaAfrika MasharikiAfrika ya IkwetaAfrika ya Kati

Tazama mada