<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/?topic=kijani&#038;type=post" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/list/kijani/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Thu, 05 Nov 2026 12:58:24 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
				<item>
					<title>Vijana watumie changamoto za mabadiliko ya tabianchi kama fursa za ubunifu na ajira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/15/vijana-watumie-changamoto-za-mabadiliko-ya-tabianchi-kama-fursa-za-ubunifu-na-ajira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/15/vijana-watumie-changamoto-za-mabadiliko-ya-tabianchi-kama-fursa-za-ubunifu-na-ajira/#respond</comments>
					<pubDate>15 Septemba 2026 20:49:38 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Grace Mwakalinga]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/15172117/2-green-summit-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2811</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara ya Kaboni, Kaboni, Kijani, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo, Maendeleo Endelevu, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Teknolojia, na  Uendelevu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>DAR-ES-ALAAM, Tanzania &#8211; Vijana wametakiwa kutumia changamoto za mabadiliko ya tabianchi kama fursa ya kujiajiri, kuanzisha biashara na kubuni suluhisho  zitakazochochea ukuaji wa uchumi wa kijani nchini. Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Mhandisi Hamad Yussuf Masauni, amesema hayo   jijini Dar es Salaam wakati akifungua Mkutano wa Tanzania Green Summit [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/15/vijana-watumie-changamoto-za-mabadiliko-ya-tabianchi-kama-fursa-za-ubunifu-na-ajira/" data-wpel-link="internal">Vijana watumie changamoto za mabadiliko ya tabianchi kama fursa za ubunifu na ajira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[DAR-ES-ALAAM, Tanzania &#8211; Vijana wametakiwa kutumia changamoto za mabadiliko ya tabianchi kama fursa ya kujiajiri, kuanzisha biashara na kubuni suluhisho  zitakazochochea ukuaji wa uchumi wa kijani nchini. Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Mhandisi Hamad Yussuf Masauni, amesema hayo   jijini Dar es Salaam wakati akifungua Mkutano wa Tanzania Green Summit 2026, wenye kaulimbiu “Turning Climate Action into Opportunity” (Kugeuza Hatua za Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi Kuwa Fursa). &nbsp; Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira) Mhandisi Hamad Yussuf Masauni akimsikiliza Mkuu wa Kitengo cha Miradi ya Kijani (SFU) kutoka Banki ya CRDB, Ramla Msuya wakati akikagua mabanda ya maonesho kabla ya kufungua Mkutano wa Tanzania Green Summit unaofanyika Ukumbi wa Mlimani City jijini Dar es Salaam, Septemba 15, 2026. Picha na Grace Mwakalinga. Masauni amesema vijana hawapaswi kutazamwa kama wanufaika pekee wa programu za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, bali wanapaswa kutambuliwa kama wabunifu, wajasiriamali, watafiti na viongozi wa uchumi wa kijani. “Vijana wanapaswa kutambuliwa kama wabunifu, wajasiriamali, watafiti na viongozi wa uchumi wa kijani, na si wanufaika pekee wa programu za tabianchi,” amesema. Mhandisi Masauni ametoa wito  kwa Serikali, sekta binafsi na taasisi za fedha kuweka mazingira yatakayowawezesha vijana kuanzisha na kukuza biashara zinazozingatia utunzaji wa mazingira. Hatua katika agenda ya mazingira Kwa mujibu wa Masauni, Tanzania imeendelea kuchukua hatua katika agenda ya mazingira na tabianchi, ikiwemo kuwa mwenyeji wa Kituo cha Afrika cha Vijana cha Mafunzo ya Mabadiliko ya Tabianchi pamoja na Ofisi ya Kikanda ya Santiago Network&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/15/vijana-watumie-changamoto-za-mabadiliko-ya-tabianchi-kama-fursa-za-ubunifu-na-ajira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/15/vijana-watumie-changamoto-za-mabadiliko-ya-tabianchi-kama-fursa-za-ubunifu-na-ajira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Juhudi za kuondoa mikaratusi ili kumhifadhi mnyama wa kipekee asiyepatikana kwingineko duniani</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/#respond</comments>
					<pubDate>24 Julai 2026 16:13:02 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Linah Mwamachi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/24162115/Boulengerula-niedeni_John-Measey-1000x667-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2211</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Amfibia, Ardhi iliyoharibika, Biashara ya mbao, Bioanuai, Elimu, Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Kilimo, Kutoweka, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mbao, Miti, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Upandaji Miti, Urejesho wa Asili, na  Wanyama wasio na Mifupa ya Mgongo]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>TAITA TAVETA, Kenya &#8211; Kusini mashariki mwa Kenya, ndani ya msitu mnene wa Sagalla, kunapatikana mnyama wa kipekee wa jamii ya amfibia anayejulikana kama Sagalla caecilian (Boulengerula niedeni). Mlima huo wa Sagalla, wenye urefu wa zaidi ya mita 1,400 kutoka usawa wa bahari, una miti ya aina mbalimbali inayounda makazi ya Sagalla caecilian. Kiumbe wa kipekee ulimwenguni Kilomita 18 kutoka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/" data-wpel-link="internal">Juhudi za kuondoa mikaratusi ili kumhifadhi mnyama wa kipekee asiyepatikana kwingineko duniani</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[TAITA TAVETA, Kenya &#8211; Kusini mashariki mwa Kenya, ndani ya msitu mnene wa Sagalla, kunapatikana mnyama wa kipekee wa jamii ya amfibia anayejulikana kama Sagalla caecilian (Boulengerula niedeni). Mlima huo wa Sagalla, wenye urefu wa zaidi ya mita 1,400 kutoka usawa wa bahari, una miti ya aina mbalimbali inayounda makazi ya Sagalla caecilian. Kiumbe wa kipekee ulimwenguni Kilomita 18 kutoka tambarare za mji wa Voi, Mongabay ilizuru msitu huo wa Sagalla unaoweza kufikiwa kwa gari na pikipiki hadi sehemu fulani, na sehemu iliyosalia hufikiwa kwa miguu. Mnyama wa kipekee wa jamii ya amfibia anayejulikana kama Sagalla caecilian (Boulengerula niedeni. Picha na Patrick Malonza. Mongabay ilitaka kufahamu iwapo jamii inatambua spishi hii na faida zake kwa ikolojia, na ilifanikiwa kukutana na wanajiji wakiwa katika shughuli zao za kila siku shambani. “Mimi sikuwa nafahamu mnyama huyu. Nilikuwa namuona shambani kisha namkatakata kwa jembe au namgonga kwa mawe ili afe, kwa sababu anafanana na nyoka,” anasema Jemimah Mwaiga. Sasa Mwaiga anafahamisha Mongabay kuhusu umuhimu wa kiumbe huyo, na kufafanua jinsi walihusishwa katika kutafuta jina lake la kinyumbani, “kilima mrota”. “Tulijifunza kuwa kiumbe huyo husaidia katika ukulima na ubora wa mchanga kwa kuchanganya mchanga na virutubisho vilivyo mchangani na kuongeza rutuba ya asili ya mchanga,” Mwaiga anaelezea Mongabay. Mwanasayansi wa masuala ya mchanga na mazingira Kenneth Macharia wa shirika la Edge of Existence, anasema kiumbe huyu ni wa kipekee katika mlima wa Sagalla. Huishi katika mazingira yenye unyevunyevu, na mchanga wenye rutuba. Macharia anaongeza: “Jamii zinaweza kuimarisha kilimo pamoja na utunzaji wa mazingira kwa kutumia mbinu bora katika mchanga kama vile kupanda miti ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/24/juhudi-za-jamii-zaendelea-kuondoa-mikaratusi-kumhifadhi-mnyama-wa-kipekee-asiyepatikana-kwingineko-duniani/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Miaka kadhaa ya kujenga imani yao: Mazoea ya sokwe watu katika Mbuga ya Kitaifa ya Salonga, DRC</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/06/19/miaka-kadhaa-ya-kujenga-imani-yao-mazoea-ya-sokwe-watu-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-salonga-drc/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/06/19/miaka-kadhaa-ya-kujenga-imani-yao-mazoea-ya-sokwe-watu-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-salonga-drc/#respond</comments>
					<pubDate>19 Juni 2026 16:08:47 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Akana]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/19153844/Screenshot-2026-06-19-182917-768x445.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1891</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika ya Kati, na  Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Afya, Bioanuai, Bioanuai ya Misitu ya Mvua, Bustani za wanyama, Chakula, Cites, Elimu, Elimu ya Mazingira, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Huduma za Mazingira, Idadi ya watu, Ikolojia, Jamii Asili, Jamii ya Nyani Wakubwa, Jamii za Misitu ya Mvua, Kijani, Makazi, na  Mamalia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>HIFADHI YA KITAIFA YA SALONGA, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kabla ya jua kuchomoza, huku sehemu kubwa ya msitu wa mvua ukiwa umefunikwa na kiza, kundi la watafiti na wafuatiliaji laondoka katika kambi ya utafiti ya Inkomu. Marudio yao ni eneo la viota ambako kundi la bonobo lililala usiku uliopita, ndani kabisa ya msitu wa Salonga, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/19/miaka-kadhaa-ya-kujenga-imani-yao-mazoea-ya-sokwe-watu-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-salonga-drc/" data-wpel-link="internal">Miaka kadhaa ya kujenga imani yao: Mazoea ya sokwe watu katika Mbuga ya Kitaifa ya Salonga, DRC</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[HIFADHI YA KITAIFA YA SALONGA, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kabla ya jua kuchomoza, huku sehemu kubwa ya msitu wa mvua ukiwa umefunikwa na kiza, kundi la watafiti na wafuatiliaji laondoka katika kambi ya utafiti ya Inkomu. Marudio yao ni eneo la viota ambako kundi la bonobo lililala usiku uliopita, ndani kabisa ya msitu wa Salonga, ulio katikati mwa DRC. Dhamira yao ni kuwashawishi bonobo (Pan paniscus) kukubali uwepo wa binadamu kama sehemu ya asili ya mazingira yao. Kwa kupata uaminifu wa wanyama, watafiti wanatumai kuunda fursa za kuelewa vyema tabia, ikolojia na afya zao. Mchakato huu wenye bidii wa kuwazoesha bonobo uwepo wa binadamu unahusisha kutumia wakati karibu na nyani siku baada ya siku hadi watakapozoea watu hatua kwa hatua. Ni kazi ya polepole na inayohitaji juhudi kubwa ambayo inaweza kuchukua miaka, inayohitaji uvumilivu, uthabiti na maelfu ya masaa msituni. Muda mrefu kabla ya mapambazuko, mara nyingi karibu saa 3 alfajiri, wafuatiliaji, baadhi yao wakiwa wawindaji haramu wa zamani, ambao ujuzi wao kuhusu msitu umekuwa rasilimali muhimu ya uhifadhi, wanaanza kuelekea kwenye eneo la viota usiku uliopita. Ni lazima wafike kabla kundi hilo la bonobo halijaamka. Kisha huanza harakati za kutwa nzima kupitia moja ya misitu ya mvua iliyo mbali zaidi Duniani, kufuatia nyani kutoka alfajiri hadi wajenge viota vipya kwa ajili ya usiku. &#8220;Wazo zima la kuwazoesha bonobo uwepo wa binadamu ni kukutana nao kila siku kwa njia ya kirafiki sana, isiyo ya mwingiliano ili wakukubali kama sehemu ya msitu,&#8221; anasema Felix Bofeko, mtafiti msaidizi anayefanya kazi na programu ya mazoea ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/19/miaka-kadhaa-ya-kujenga-imani-yao-mazoea-ya-sokwe-watu-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-salonga-drc/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/06/19/miaka-kadhaa-ya-kujenga-imani-yao-mazoea-ya-sokwe-watu-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-salonga-drc/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Matumizi ya makaa ya mawe duniani yapungua mwaka 2025 huku uwezo wa mitambo ukiendelea kuongezeka</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/06/11/matumizi-ya-makaa-ya-mawe-duniani-yapungua-mwaka-wa-2025-huku-uwezo-wa-mitambo-ukiendelea-kuongezeka/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/06/11/matumizi-ya-makaa-ya-mawe-duniani-yapungua-mwaka-wa-2025-huku-uwezo-wa-mitambo-ukiendelea-kuongezeka/#respond</comments>
					<pubDate>11 Juni 2026 13:46:29 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ashoka Mukpo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/11131849/Screenshot-2026-06-11-161609.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1841</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Urusi, Zambia, na  Zimbabwe]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Chakula, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Kijani, Kilimo, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Sheria ya Mazingira, Siasa za Mazingira, Uchafuzi, Uchafuzi wa Hewa, Uhalifu wa Mazingira, Utafiti, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Matumizi ya makaa ya mawe duniani kote yaliendelea kupungua mnamo mwaka 2025, lakini kulikuwa na ongezeko la uwezo wa kuzalisha umeme kwa kutumia makaa ya mawe, kulingana na ripoti ya kila mwaka ya kikundi cha uchambuzi wa data Global Energy Monitor. Uzalishaji wa umeme kutoka kwa makaa ya mawe kwa ujumla ulipungua kwa 0.6% mwaka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/11/matumizi-ya-makaa-ya-mawe-duniani-yapungua-mwaka-wa-2025-huku-uwezo-wa-mitambo-ukiendelea-kuongezeka/" data-wpel-link="internal">Matumizi ya makaa ya mawe duniani yapungua mwaka 2025 huku uwezo wa mitambo ukiendelea kuongezeka</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Matumizi ya makaa ya mawe duniani kote yaliendelea kupungua mnamo mwaka 2025, lakini kulikuwa na ongezeko la uwezo wa kuzalisha umeme kwa kutumia makaa ya mawe, kulingana na ripoti ya kila mwaka ya kikundi cha uchambuzi wa data Global Energy Monitor. Uzalishaji wa umeme kutoka kwa makaa ya mawe kwa ujumla ulipungua kwa 0.6% mwaka jana, lakini uwezo wa akiba wa mitambo ya makaa ya mawe unaoweza kutumika wakati wa mahitaji makubwa ya umeme uliongezeka kwa 3.5%. Sehemu kubwa ya ongezeko hilo ilitokea nchini Uchina, ambapo uwezo wa ziada wa kuzalisha umeme kwa kutumia makaa ya mawe unazidi kuchukuliwa kuwa chaguo mbadala ili kuhakikisha usalama wa nishati. Wakati Uchina iliongeza gigawati 78.1 za uwezo wa nishati ya makaa ya mawe mnamo 2025, matumizi yake halisi ya nishati ya makaa ya mawe yalipungua kwa 1.2%. Kupungua huku kulidhihirika wazi kwani kulikuja huku kukiwa na ongezeko la jumla la mahitaji ya nishati ya Uchina. Kulingana na ripoti hiyo, zaidi ya 90% ya ongezeko hilo la mahitaji ya nishati lilikidhiwa na nishati ya upepo na jua badala ya makaa ya mawe. Wakati Uchina inasalia kuwa mtumiaji mkubwa zaidi wa makaa ya mawe duniani, mahitaji yake zaidi ya nishati yanatimizwa kwa njia mbadala. India ilirekodi ongezeko la pili kwa ukubwa la uwezo wa nishati ya makaa ya mawe mnamo mwaka 2025, lakini pia ilionyesha harakati kuelekea gridi safi zaidi. Pamoja na nyongeza za rekodi za nishati ya jua na upepo, nishati jadidifu zilichangia zaidi ya nusu ya uwezo wa jumla wa nishati nchini kwa mara ya kwanza. Christine Shearer, mtafiti&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/11/matumizi-ya-makaa-ya-mawe-duniani-yapungua-mwaka-wa-2025-huku-uwezo-wa-mitambo-ukiendelea-kuongezeka/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/06/11/matumizi-ya-makaa-ya-mawe-duniani-yapungua-mwaka-wa-2025-huku-uwezo-wa-mitambo-ukiendelea-kuongezeka/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>EACOP latishia mifumo ya maji safi na njia za uhamaji wa wanyamapori, ripoti yabaini</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/06/09/eacop-latishia-mifumo-ya-maji-safi-na-njia-za-uhamaji-wa-wanyamapori-ripoti-yabaini/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/06/09/eacop-latishia-mifumo-ya-maji-safi-na-njia-za-uhamaji-wa-wanyamapori-ripoti-yabaini/#respond</comments>
					<pubDate>09 Juni 2026 19:10:28 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victoria Schneider]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/09143738/EACOP-Main-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1826</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Tanzania, na  Uganda]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Chakula, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Kijani, Kilimo, Mabadiliko ya Tabianchi, Maeneo yaliyolindwa, Mafuta, Mafuta ya Kisukuku, Maji, Mazingira, Maziwa, Mgogoro wa Mazingira, Mimea, Samaki, Uchafuzi, Uchimbaji wa Mafuta, Uhalifu wa Mazingira, Uhifadhi, Utawala, Uvuvi, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Bomba la Mafuta Ghafi la Afrika Mashariki (EACOP) linaloanzia kwenye vitalu vya mafuta ya Ziwa Albert nchini Uganda hadi mji wa bandari wa Tanga nchini Tanzania, limeanza tena kuchunguzwa kwa karibu baada ya kutolewa kwa ripoti mpya inayobainisha maeneo ya bioanuwai na makazi ya wanyamapori ambayo bomba hilo linapitia au ambayo liko karibu nayo. Kwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/09/eacop-latishia-mifumo-ya-maji-safi-na-njia-za-uhamaji-wa-wanyamapori-ripoti-yabaini/" data-wpel-link="internal">EACOP latishia mifumo ya maji safi na njia za uhamaji wa wanyamapori, ripoti yabaini</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Bomba la Mafuta Ghafi la Afrika Mashariki (EACOP) linaloanzia kwenye vitalu vya mafuta ya Ziwa Albert nchini Uganda hadi mji wa bandari wa Tanga nchini Tanzania, limeanza tena kuchunguzwa kwa karibu baada ya kutolewa kwa ripoti mpya inayobainisha maeneo ya bioanuwai na makazi ya wanyamapori ambayo bomba hilo linapitia au ambayo liko karibu nayo. Kwa kutumia takwimu za ramani na makadirio ya thamani ya kiuchumi, ripoti ya Earth Insight, shirika lisilo la kiserikali lenye makao yake makuu nchini Marekani, inaonyesha kuwa bomba hilo lenye urefu wa kilomita 1,443 liko karibu na maeneo muhimu kwa maisha ya mamilioni ya watu na usalama wa maji, na pia sehemu ambazo hutumika kama njia za uhamaji wa wanyama. Kutokana na uchambuzi huo, ripoti hiyo inahitimisha kuwa ujenzi wa bomba hilo tayari umeathiri jamii na mazingira, na kwamba usafirishaji wa mafuta utaleta hatari zaidi za muda mrefu. EACOP ni mradi wa ubia kati ya  kampuni ya TotalEnergies yenye asilimia 62 ya hisa, serikali za Uganda na Tanzania kila moja ikiwa na asilimia 15, pamoja na China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) yenye asilimia 8. EACOP itasafirisha mafuta yanayochimbwa kutoka vitalu viwili kwenye bonde la Ziwa Albert: Kingfisher, linalomilikiwa na CNOOC; na Tilenga, linalomilikiwa na TotalEnergies. Ujenzi wa Bomba la Mafuta Ghafi la Afrika Mashariki (EACOP) nchini Uganda. Picha kwa hisani ya Thomas Lewton. Kwa mujibu wa Earth Insight, mradi huo unakaribia kukamilika na mafuta ya kwanza yataanza kusafirishwa mapema mwaka 2026. “Linapita moja kwa moja katika maeneo ya viumbe walio hatarini kutoweka, na eneo muhimu zaidi ni la&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/09/eacop-latishia-mifumo-ya-maji-safi-na-njia-za-uhamaji-wa-wanyamapori-ripoti-yabaini/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/06/09/eacop-latishia-mifumo-ya-maji-safi-na-njia-za-uhamaji-wa-wanyamapori-ripoti-yabaini/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Je, akili bandia inaweza kubadilisha miradi ya kaboni barani Afrika? </title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/06/02/je-akili-bandia-inaweza-kubadilisha-miradi-ya-kaboni-barani-afrika/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/06/02/je-akili-bandia-inaweza-kubadilisha-miradi-ya-kaboni-barani-afrika/#respond</comments>
					<pubDate>02 Juni 2026 09:54:48 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Njagi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/02094948/Screenshot-2026-06-02-124936-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1742</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Kenya, Tanzania, na  Uganda]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Biashara ya Kaboni, Fedha za Kaboni, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Jamii Asili, Kaboni, Kijani, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Mikopo ya Kaboni, Siasa za Mazingira, Soko ya Kaboni, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Naito Leshao alionyesha hisia za kuchoshwa na miradi ya biashara ya fidia ya hewa ukaa katika mkutano wa kimataifa uitwao Global Landscapes Forum (GLF) wa mwaka 2026 uliofanyika Nairobi, Kenya. Akiwa na hisia kali, Leshao aliuliza maswali kadhaa: kwa nini miradi mikubwa ya kaboni inayodaiwa kuwa kwa ajili ya watu waliolinda ardhi kwa miaka mingi hupitia mikononi mwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/02/je-akili-bandia-inaweza-kubadilisha-miradi-ya-kaboni-barani-afrika/" data-wpel-link="internal">Je, akili bandia inaweza kubadilisha miradi ya kaboni barani Afrika? </a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Naito Leshao alionyesha hisia za kuchoshwa na miradi ya biashara ya fidia ya hewa ukaa katika mkutano wa kimataifa uitwao Global Landscapes Forum (GLF) wa mwaka 2026 uliofanyika Nairobi, Kenya. Akiwa na hisia kali, Leshao aliuliza maswali kadhaa: kwa nini miradi mikubwa ya kaboni inayodaiwa kuwa kwa ajili ya watu waliolinda ardhi kwa miaka mingi hupitia mikononi mwa watu wengi kiasi kwamba malipo yanapowafikia wanajamii, wanapata kiasi kidogo sana? Leshao, aliyekuwa akiwakilisha jamii yake kutoka Maasai Mara, aliendelea kwa swali jingine: Je, mnatarajia jamii za kiasili ziendelee kuhifadhi ardhi huku zikilinda mifumo yao ya malisho, wakati matatizo yao hayasikilizwi kuhusu namna mabadiliko ya tabianchi yanavyowaathiri? Maswali tata Maswali yake si mapya katika mijadala ya uhifadhi wa mazingira. Yameendelea kujitokeza tangu Mkataba wa Paris ulipoweka msingi wa ushirikiano wa kimataifa katika biashara ya kaboni kupitia Kifungu cha 6 kama njia ya kupambana na ongezeko la joto duniani huku ukiwa na lengo la kupambana na ongezeko la joto duniani na kuzalisha mapato. Hata hivyo, vigezo vya mfumo huo mara nyingi vimekuwa vikionekana kuwa vya upendeleo, vikiegemea zaidi kwa waendelezaji wa miradi katika mnyororo wa biashara ya kaboni. “Wanakuja na asilimia fulani, lakini nani anaamua hizo asilimia? Nani anasema kwamba jamii hii inapaswa kupata asilimia 10 au 15? Unajuaje kwamba hicho ndicho kiasi kinachokidhi uendeshaji wa jamii hii? Pamoja na kukosekana kwa usawa katika mchakato huu, bado dunia inazihitaji jamii za kiasili kuhifadhi mazingira,” alisema Leshao. Hakukuwa na majibu ya haraka kwa maswali yake, licha ya makadirio mapya kuonyesha kwamba mapato yanayotokana na soko la kimataifa la&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/02/je-akili-bandia-inaweza-kubadilisha-miradi-ya-kaboni-barani-afrika/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/06/02/je-akili-bandia-inaweza-kubadilisha-miradi-ya-kaboni-barani-afrika/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Katika ikolojia tete, mwanamme mmoja aendeleza juhudi za kuleta mshikamano kati ya binadamu na nyoka</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/25/katika-ikolojia-tete-mwanamme-mmoja-aendeleza-juhudi-za-kuleta-mshikamano-kati-ya-binadamu-na-nyoka-pwani-ya-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/25/katika-ikolojia-tete-mwanamme-mmoja-aendeleza-juhudi-za-kuleta-mshikamano-kati-ya-binadamu-na-nyoka-pwani-ya-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>25 Mei 2026 14:00:30 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Linah Mwamachi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/25123328/Black-Mamba-Snake-2-Courtesy-Inncocent-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1687</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Elimu ya Mazingira, Haki za Binadamu, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Jamii Asili, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Misitu, Nyoka, Suluhu za Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Wanyamapori, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kama wanajamii wengine katika vijiji vya milima ya Taita, John Maghanga, maarufu kama John wa Nyoka, aliwaogopa nyoka akiamini kuwa wanapaswa kuuawa pindi wanapoonekana. Mwaka 2019, akiwa katika ziara zake msituni katika milima ya Taita, Maghanga alimgusa nyoka kwa mikono yake kimakosa. Alijawa na hofu akijiuliza: “Kama angeniuma ingekuwaje?” Kabla ya nyoka huyo kuteleza na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/25/katika-ikolojia-tete-mwanamme-mmoja-aendeleza-juhudi-za-kuleta-mshikamano-kati-ya-binadamu-na-nyoka-pwani-ya-kenya/" data-wpel-link="internal">Katika ikolojia tete, mwanamme mmoja aendeleza juhudi za kuleta mshikamano kati ya binadamu na nyoka</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kama wanajamii wengine katika vijiji vya milima ya Taita, John Maghanga, maarufu kama John wa Nyoka, aliwaogopa nyoka akiamini kuwa wanapaswa kuuawa pindi wanapoonekana. Mwaka 2019, akiwa katika ziara zake msituni katika milima ya Taita, Maghanga alimgusa nyoka kwa mikono yake kimakosa. Alijawa na hofu akijiuliza: “Kama angeniuma ingekuwaje?” Kabla ya nyoka huyo kuteleza na kupotelea mitini, Maghanga alichukua simu na kupiga picha yake, aliyochapisha kwenye Facebook. Lengo lake lilikuwa kufahamu mengi kuhusu nyoka huyo. Alistaajabu kugundua kuwa nyoka huyo alikuwa mwenye sumu kali. Mongabay ilimtembelea Maghanga na kumpata akiwa ametoka kuhamasisha wanajamii kuhusu nyoka na jinsi ya kuishi nao kwa amani. Alielezea jinsi tukio hilo lilibadili mienendo yake: “Baada ya tukio hilo, uoga wangu kwa nyoka ulianza kufifia, na polepole nikataka kufahamu zaidi kuwahusu. Sasa mimi ni mshauri na mtaalamu wa kukamata nyoka na kuwahamisha sehemu salama.” John Maghanga akimtoa nyoka aliyekuwa ameingia kwa nyumba ya mkaazi wa Taita Taveta. Picha na Linah Mwamachi. Katika vijiji vilivyo milimani na tambarare zinazopakana na mbuga za wanyama za Tsavo Mashariki na Tsavo Magharibi, kusini mashariki mwa Kenya, wengi wamepoteza maisha kwa kukosa huduma muhimu kwa upesi na wengine kuachwa na makovu ya ulemavu. Migogoro kati ya binadamu na nyoka mara nyingi hutokea katika msimu wa mvua, wanyama hao wanapotoroka hifadhi zao na kutangamana na binadamu. Katika maeneo yaliyopakana na mbuga za wanyamapori za Tsavo Mashariki na Tsavo Magharibi, binadamu pia huwaua nyoka kiholela, kutokana na uoga wa kuumwa, japo si nyoka wote ni hatari. Kupitia shirika la Snake Community Action Now (SCAN) Maghanga sasa anahamasisha umma jinsi ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/25/katika-ikolojia-tete-mwanamme-mmoja-aendeleza-juhudi-za-kuleta-mshikamano-kati-ya-binadamu-na-nyoka-pwani-ya-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/25/katika-ikolojia-tete-mwanamme-mmoja-aendeleza-juhudi-za-kuleta-mshikamano-kati-ya-binadamu-na-nyoka-pwani-ya-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii za Kenya zapinga mpango wa ujenzi wa kinu cha nyuklia karibu na Ziwa Victoria</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/23/wakazi-wa-sakwa-wapinga-mpango-wa-kujenga-kinu-cha-nyuklia-karibu-na-ziwa-victoria/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/23/wakazi-wa-sakwa-wapinga-mpango-wa-kujenga-kinu-cha-nyuklia-karibu-na-ziwa-victoria/#respond</comments>
					<pubDate>23 Mei 2026 21:35:24 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Elodie Toto]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/23214326/Screenshot-2026-05-24-004210-768x468.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1696</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Chakula, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Jamii Asili, Kijani, Maji, Mazingira, Maziwa, Sheria ya Mazingira, Siasa za Mazingira, Uchafuzi, Uhifadhi, na  Umeme]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mnamo Mei 21, wakazi wa Sakwa Kusini Mashariki mwa Kenya, walikusanyika kupinga mpango wa Serikali wa kujenga kinu cha kuzalisha umeme wa nyuklia karibu na makazi yao, kandokando ya Ziwa Victoria. Sakwa, iliyopo katika kaunti ya Siaya, ni makazi ya jamii ya Waluo na iko kwenye mwambao wa ziwa hilo kubwa zaidi lenye maji safi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/23/wakazi-wa-sakwa-wapinga-mpango-wa-kujenga-kinu-cha-nyuklia-karibu-na-ziwa-victoria/" data-wpel-link="internal">Jamii za Kenya zapinga mpango wa ujenzi wa kinu cha nyuklia karibu na Ziwa Victoria</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mnamo Mei 21, wakazi wa Sakwa Kusini Mashariki mwa Kenya, walikusanyika kupinga mpango wa Serikali wa kujenga kinu cha kuzalisha umeme wa nyuklia karibu na makazi yao, kandokando ya Ziwa Victoria. Sakwa, iliyopo katika kaunti ya Siaya, ni makazi ya jamii ya Waluo na iko kwenye mwambao wa ziwa hilo kubwa zaidi lenye maji safi barani Afrika, ambalo linapatikana Kenya, Uganda na Tanzania. Mwisho wa Machi 2026, wakati wa kongamano la kimataifa kuhusu nishati ya nyuklia, Rais wa Kenya William Ruto alitangaza ujenzi wa kinu cha nyuklia chenye uwezo wa kuzalisha megawati 2,000 katika eneo hilo. Kwa sasa hakuna taarifa rasmi kuhusu mpango huo kwenye tovuti ya Nuclear Power and Energy Agency (NuPEA). Hata hivyo, Ruto alisema ujenzi utaanza mwaka ujao na kinu hicho kinatarajiwa kuanza kuzalisha umeme mwaka 2034. “Hakuna nchi yoyote duniani iliyowahi kufanikisha malengo yake ya maendeleo bila kuwa na nishati ya kutosha na ya kuaminika,” alisema Ruto. Pia alisisitiza kuwa nishati ya nyuklia inatambuliwa na Umoja wa Mataifa kama chanzo cha nishati chenye kiwango kidogo cha uzalishaji wa hewa ukaa na muhimu katika kufanikisha Agenda ya Maendeleo Endelevu ya 2030. “Kuunganisha nishati ya nyuklia katika gridi ya taifa ni hatua ya kimkakati ya kupata suluhisho la muda mrefu litakalokidhi ongezeko la mahitaji ya umeme nchini Kenya,” alisema. Katika hotuba yake, Ruto alifafanua kuwa tayari alikuwa ameshauriana na wakazi wa Siaya na kujiridhisha kuwa jamii za eneo hilo zinaunga mkono mradi huo. Hata hivyo, maandamano ya hivi karibuni yanaonyesha hali halisi ni tofauti. Aidha, ombi la kupinga mradi huo&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/23/wakazi-wa-sakwa-wapinga-mpango-wa-kujenga-kinu-cha-nyuklia-karibu-na-ziwa-victoria/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/23/wakazi-wa-sakwa-wapinga-mpango-wa-kujenga-kinu-cha-nyuklia-karibu-na-ziwa-victoria/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mimea vamizi yatishia mifumo ya ikolojia ya hifadhi maarufu za taifa nchini Tanzania</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/mimea-vamizi-yatishia-mifumo-ya-ikolojia-ya-hifadhi-maarufu-za-taifa-nchini-tanzania/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/mimea-vamizi-yatishia-mifumo-ya-ikolojia-ya-hifadhi-maarufu-za-taifa-nchini-tanzania/#respond</comments>
					<pubDate>11 Mei 2026 18:55:01 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Christopher Kidanka]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/11183630/Vibarua-na-watumishi-wa-Mamlaka-ya-Eneo-la-Hifadhi-Ngorongoro-wakiondoa-mimea-vamizi-hifadhini.-Picha-kwa-hisani-ya-NCAA-768x471.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1578</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Ikolojia, Kijani, Kilimo, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Maeneo yaliyolindwa, Mazingira, Mimea, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Isaack James amesimama kimya katikati ya hifadhi ya wanyama huku akitazama nyasi ndefu zenye mchanganyiko wa rangi ya kijani kibichi na ya njano zilizonyauka kiasi. Kwa mtu wa kawaida kama Isaack, mandhari hii inavutia, lakini kwa wataalamu wa mazingira na watafiti, badala ya kuwafurahisha, mandhari hiyo inawaogopesha. Kwa nini? Hizo nyasi zilizokauka tayari zimeshambuliwa na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/mimea-vamizi-yatishia-mifumo-ya-ikolojia-ya-hifadhi-maarufu-za-taifa-nchini-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mimea vamizi yatishia mifumo ya ikolojia ya hifadhi maarufu za taifa nchini Tanzania</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Isaack James amesimama kimya katikati ya hifadhi ya wanyama huku akitazama nyasi ndefu zenye mchanganyiko wa rangi ya kijani kibichi na ya njano zilizonyauka kiasi. Kwa mtu wa kawaida kama Isaack, mandhari hii inavutia, lakini kwa wataalamu wa mazingira na watafiti, badala ya kuwafurahisha, mandhari hiyo inawaogopesha. Kwa nini? Hizo nyasi zilizokauka tayari zimeshambuliwa na mimea vamizi ambayo ni hatari, si tu kwa ustawi wake bali hata kwa ikolojia ya eneo hilo. Mimea vamizi ni spishi za kigeni zinazoingia katika maeneo mapya na kuanza kukua kwa kasi na kuizidi mimea ya asili huku ikihatarisha uhai wa mimea ya asili. Kwa mujibu wa Kituo cha Taifa cha Taarifa za Spishi Vamizi, mimea ya aina hiyo huingizwa eneo jipya kupitia njia mbalimbali; ikiwa ni pamoja na mbegu zake kushika kwenye nguo za watu wanaotembelea sehemu yenye mimea hiyo, kusafirishwa kwenye magari bila wahusika kujua, au kuingizwa katika maeneo jirani kwa matumizi mengine kama maua au malisho ya mifugo na baadaye mbegu hizo kupeperushwa na upepo hadi eneo jingine. Watafiti kutoka Taasisi ya Tathmini ya Rasilimali (IRA) ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam katika andiko lao “Status, Impact and Management of Invasive Alien Species in Tanzania,&#8221; wanasema mimea vamizi iligundulika kwa mara ya kwanza nchini Tanzania mwaka 1945 kwenye mashamba ya mkonge na baadaye kuenea kwenye karanga na migomba katika maeneo mbalimbali. Kwa mujibu wa andiko hilo, kutokana na ongezeko la wageni wanaotembelea maeneo yaliyoathirika, mimea vamizi iliendelea kusambaa katika maeneo mbalimbali na kuendelea kuathiri mimea asilia. Vibarua na watumishi wa Mamlaka&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/mimea-vamizi-yatishia-mifumo-ya-ikolojia-ya-hifadhi-maarufu-za-taifa-nchini-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/mimea-vamizi-yatishia-mifumo-ya-ikolojia-ya-hifadhi-maarufu-za-taifa-nchini-tanzania/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mahakama ya Kenya yaruhusu kesi ya kihistoria ya taka za sumu ya BP kuendelea</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/06/mahakama-ya-kenya-yaruhusu-kesi-ya-kihistoria-ya-taka-za-sumu-ya-bp-kuendelea/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/06/mahakama-ya-kenya-yaruhusu-kesi-ya-kihistoria-ya-taka-za-sumu-ya-bp-kuendelea/#respond</comments>
					<pubDate>06 Mei 2026 13:26:49 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dalle Abraham]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/06170355/Screenshot-2026-05-06-200329-768x497.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1525</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Mazingira, Sheria ya Mazingira, Siasa za Mazingira, Uchafuzi, Uchimbaji wa Mafuta, Uhifadhi, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama ya Mazingira na Ardhi mjini Isiolo Kenya, imeamuru kwamba kesi ya hatua ya ngazi ya juu dhidi ya kampuni kubwa ya mafuta ya Uingereza ya BP inaweza kuendelea kusikizwa kikamilifu. Katika kesi hiyo, inadaiwa kuwa taka za sumu zilizoachwa kutokana na uchimbaji wa mafuta katika miaka ya 1980 zilichafua maji ya ardhini kaskazini mwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/06/mahakama-ya-kenya-yaruhusu-kesi-ya-kihistoria-ya-taka-za-sumu-ya-bp-kuendelea/" data-wpel-link="internal">Mahakama ya Kenya yaruhusu kesi ya kihistoria ya taka za sumu ya BP kuendelea</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama ya Mazingira na Ardhi mjini Isiolo Kenya, imeamuru kwamba kesi ya hatua ya ngazi ya juu dhidi ya kampuni kubwa ya mafuta ya Uingereza ya BP inaweza kuendelea kusikizwa kikamilifu. Katika kesi hiyo, inadaiwa kuwa taka za sumu zilizoachwa kutokana na uchimbaji wa mafuta katika miaka ya 1980 zilichafua maji ya ardhini kaskazini mwa Kenya, na kuua zaidi ya watu 500 na maelfu ya mifugo. Kesi hiyo, iliyofunguliwa Februari na walalamikaji 299 katika Mahakama ya Mazingira na Ardhi mjini Isiolo, ilifikishwa mahakamani na wakazi wa Kargi na Kalacha, makazi mawili yaliyoko katika kaunti ya Marsabit. Inadaiwa katika kesi hiyo kuwa shughuli za uchimbaji wa mafuta zilizofanywa kati ya mwaka 1985 na mwaka 1993 kaskazini na kaskazini-magharibi mwa Kenya na Shirika la Amoco, ambalo lilinunuliwa na BP mwaka wa 1998, vichafuzi hatari na sumu vilimwagwa kwenye mazingira, na kuchafua maji ya ardhini ambayo jamii hutegemea kwa kunywa na kwa mifugo yao. Hati za korti zinadai kuwa taka za kuchimba visima zilizo na isotopu za radiamu, aseniki, madini ya risasi na nitrati, zilitupwa kwenye mashimo yaliyoachwa wazi au ambayo hayakuwekwa katika hali inayotakiwa kiusalama. Katika kesi hiyo, washitakiwa ni pamoja na kampuni ya British Petroleum PLC ambayo ni mshitakiwa wa kwanza, huku wengine 11 wakiwa ni Shirika la Kitaifa la Mafuta la Kenya; mawaziri wa mazingira, maji, afya na madini; Mamlaka ya Rasilimali za Maji; serikali ya kaunti ya Marsabit; mwanasheria mkuu; Mamlaka ya Kitaifa ya Usimamizi wa Mazingira; Mamlaka ya Udhibiti wa nishati ya Nyuklia ya Kenya pamoja na Taasisi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/06/mahakama-ya-kenya-yaruhusu-kesi-ya-kihistoria-ya-taka-za-sumu-ya-bp-kuendelea/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/06/mahakama-ya-kenya-yaruhusu-kesi-ya-kihistoria-ya-taka-za-sumu-ya-bp-kuendelea/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kufutwa kwa leseni 40 za utafiti wa madini Tanzania kwafichua ukweli wa athari za mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/04/28/kufutwa-kwa-leseni-40-za-utafiti-wa-madini-nchini-tanzania-namna-mazingira-yanavyolipa-gharama-pale-maeneo-ya-uchimbaji-yanapotelekezwa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/04/28/kufutwa-kwa-leseni-40-za-utafiti-wa-madini-nchini-tanzania-namna-mazingira-yanavyolipa-gharama-pale-maeneo-ya-uchimbaji-yanapotelekezwa/#respond</comments>
					<pubDate>28 Aprili 2026 21:53:32 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Nkwimba Nkwimba]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/04/28213333/Madini-3-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1452</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Ikolojia, Kijani, Mazingira, Misitu, Uchimbaji Dhahabu, Uchimbaji Madini, Uchimbaji Madini Haramu, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Sekta ya madini nchini Tanzania imetikiswa na hatua ya Serikali kuzifutia leseni za utafiti wa madini kampuni 40 huku ikitoa muda wa siku 30 kwa kampuni nyingine 43 kurekebisha mapungufu yao, la sivyo nazo zitapoteza leseni zao. Wakati watu wengi wameunga mkono hatua hiyo kwa kuangalia matokeo ya uamuzi huo kwa mtazamo wa kiuchumi na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/28/kufutwa-kwa-leseni-40-za-utafiti-wa-madini-nchini-tanzania-namna-mazingira-yanavyolipa-gharama-pale-maeneo-ya-uchimbaji-yanapotelekezwa/" data-wpel-link="internal">Kufutwa kwa leseni 40 za utafiti wa madini Tanzania kwafichua ukweli wa athari za mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Sekta ya madini nchini Tanzania imetikiswa na hatua ya Serikali kuzifutia leseni za utafiti wa madini kampuni 40 huku ikitoa muda wa siku 30 kwa kampuni nyingine 43 kurekebisha mapungufu yao, la sivyo nazo zitapoteza leseni zao. Wakati watu wengi wameunga mkono hatua hiyo kwa kuangalia matokeo ya uamuzi huo kwa mtazamo wa kiuchumi na uwajibikaji, watetezi wa mazingira wameibua hoja nzito kuhusu uharibifu mkubwa wa mazingira unaotokea pindi leseni za utafiti zinapotelekezwa. Waziri wa Madini Antony Mavunde, katika mkutano na waandishi wa habari, uliofanyika katika makao makuu ya Tanzania, jijini Dodoma, alitaja mambo kadhaa ambayo kampuni hizo zimeshindwa kutekeleza licha ya kupewa onyo na muda wa kurekebisha kasoro zilizobainishwa. Alibainisha kuwa leseni hizo zilifutwa kufuatia ukiukwaji mkubwa wa masharti, ikiwemo kuhodhi maeneo bila kuyaendeleza, kushindwa kulipa ada stahiki, kutotekeleza wajibu wa ushirikishwaji wa Watanzania pamoja na kupuuza miradi ya uwajibikaji kwa jamii. “Tunashuhudia baadhi ya watu wanamiliki leseni kwa miaka mingi bila uwekezaji wowote unaoonekana. Hii si tu inapoteza fursa za kiuchumi bali pia inachochea uharibifu wa mazingira na migogoro katika jamii,” alisema Waziri. Kwa mujibu wa waziri huyo, leseni 40 za utafiti wa madini zilizofutwa ni sawa na eneo lenye ukubwa wa takribani kilomita za mraba 900 sawa na hekari 188,163. Uharibirifu wa mazingira Simulizi za watu tofauti wakiwemo wachimbaji wadogo katika maeneo mbalimbali zinaonyesha jinsi mazingira yanavyoharibiwa iwe katika hatua ya utafiti wa madini ama uchimbaji wenyewe. “Usiku mvua ikinyesha kidogo tu… asubuhi tunakuta shimo limejaa maji na kuta zimeporomoka,” anasema Emmanuel Joseph, mchimbaji mdogo katika Mkoa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/28/kufutwa-kwa-leseni-40-za-utafiti-wa-madini-nchini-tanzania-namna-mazingira-yanavyolipa-gharama-pale-maeneo-ya-uchimbaji-yanapotelekezwa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/04/28/kufutwa-kwa-leseni-40-za-utafiti-wa-madini-nchini-tanzania-namna-mazingira-yanavyolipa-gharama-pale-maeneo-ya-uchimbaji-yanapotelekezwa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mwanaume Kenya avunja rekodi ya dunia ya Guinness kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/#respond</comments>
					<pubDate>24 Aprili 2026 13:21:39 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/04/24153344/Screenshot-2026-04-24-183249-768x492.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1441</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Maeneo yaliyolindwa, Mazingira, Misitu, Misitu ya Kitropiki, Suluhu za Uhifadhi, Uanaharakati, Uanaharakati wa tabianchi, Uharakati wa Mazingira, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi wa Misitu, Upandaji Miti, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kijana mwenye umri wa miaka 29 ambaye ni mwanaharakati wa masuala ya mazingira, ameweka rekodi mpya ya dunia kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24, akivunja rekodi ya awali ya Guinness ya kupanda miti 23,060. Hillary Kiplagat Kibiwott alianzia zoezi hilo katika Kituo cha Misitu cha Kessup kilichoko katika kaunti ya Elgeyo-Marakwet, tarehe 22 [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/" data-wpel-link="internal">Mwanaume Kenya avunja rekodi ya dunia ya Guinness kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kijana mwenye umri wa miaka 29 ambaye ni mwanaharakati wa masuala ya mazingira, ameweka rekodi mpya ya dunia kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24, akivunja rekodi ya awali ya Guinness ya kupanda miti 23,060. Hillary Kiplagat Kibiwott alianzia zoezi hilo katika Kituo cha Misitu cha Kessup kilichoko katika kaunti ya Elgeyo-Marakwet, tarehe 22 Aprili, 2026 chini ya uangalizi mkali wa wawakilishi wa Guinness World Records, Huduma ya Misitu ya Kenya (Kenya Forest Service) pamoja na wahudumu wa afya. Alikamilisha zoezi hilo Alhamisi, tarehe 23 Aprili. Hillary Kibiwott baada ya kukamilisha zoezi la kupanda miti 24,000 ndani ya saa 24 tu. Picha na Uzalendo News. Timu yake kuu ilijumuisha vijana waliokuwa wakichimba mashimo katika eneo la msitu lililoharibiwa lenye ukubwa wa ekari 30 na kumpa miche ya miti, pamoja na baba yake ambaye alimwelekeza na kumsaidia wakati wa zoezi hilo. Akihamasishwa na umati wa watu waliokuwa wakiimba na kushangilia huku wakitaja jina lake, wakiwemo wanafunzi wa shule za msingi, Hillary alipanda wastani wa miche 16 kwa dakika. Zoezi hilo lilikuwa likirushwa moja kwa moja mtandaoni. Wakati anafikia mwisho wa zoezi hilo, alikuwa amechoka sana kiasi kwamba alisafirishwa kwa gari la wagonjwa, lakini alirejea baada ya zaidi ya saa moja akiwa tayari kuzungumza na waandishi wa habari na umati uliokuwa ukimsubiri. Alisema lengo lake lilikuwa kuonyesha kuwa mpango wa kupanda miti bilioni 15 uliozinduliwa na Rais wa Kenya, William Ruto, unawezekana. Kuhusu changamoto wakati wa zoezi hilo, alitaja ardhi yenye milima, joto kali la mchana na baridi ya usiku kuwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Uchimbaji holela wa mawe Mwanza waathiri mazingira na jamii</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/04/14/uchimbaji-holela-wa-mawe-jijini-mwanza-jinamizi-linalofumbiwa-macho/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/04/14/uchimbaji-holela-wa-mawe-jijini-mwanza-jinamizi-linalofumbiwa-macho/#respond</comments>
					<pubDate>14 Aprili 2026 18:39:24 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dominic Allen]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/04/15174750/Screenshot-2026-04-14-231107.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1346</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ardhi iliyoharibika, Bioanuai, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Mageuzi ya Ardhi, Mimea, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uharibifu wa Makazi, Utawala, na  Wanyama]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hili ni toleo la kwanza la mfululizo wa makala kuhusu uchimbaji holela wa mawe jijini Mwanza. Soma toleo la pili hapa. Ni asubuhi, na kwa mbali jua linaanza kuchomoza juu ya vilima vya Jiji la Mwanza. Juma anaingia kazini, katikati ya miamba mikubwa ya mawe, mahali anapopaita ofisi yake. Kila siku hufika hapo kutafuta riziki [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/14/uchimbaji-holela-wa-mawe-jijini-mwanza-jinamizi-linalofumbiwa-macho/" data-wpel-link="internal">Uchimbaji holela wa mawe Mwanza waathiri mazingira na jamii</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hili ni toleo la kwanza la mfululizo wa makala kuhusu uchimbaji holela wa mawe jijini Mwanza. Soma toleo la pili hapa. Ni asubuhi, na kwa mbali jua linaanza kuchomoza juu ya vilima vya Jiji la Mwanza. Juma anaingia kazini, katikati ya miamba mikubwa ya mawe, mahali anapopaita ofisi yake. Kila siku hufika hapo kutafuta riziki kwa kuponda mawe na kuyauza. Kabla hajapiga nyundo yake kwenye jiwe la kwanza, anafunga macho kwa sekunde chache, moyo wake umejaa hofu na mashaka. Ameshuhudia wenzake wakipoteza maisha baada ya kupondwa na mawe au kufukiwa na vifusi bila msaada. Kwa Juma, maisha yake ni bahati nasibu. Kila siku ni uchaguzi kati ya uhai na kifo. Juma ni miongoni mwa wakazi wengi wa Jiji la Mwanza ambao wanaishi kwa kujishughulisha na upasuaji na uuzaji wa mawe, shughuli ambayo licha ya kuwa na madhara mengi kwa mazingira, afya, jamii na hata kusababisha vifo, vita dhidi yake inaendelea kuwa ngumu kutokana na changamoto mbalimbali. Mchakato hatari wa uchimbaji mawe Jiji la Mwanza nchini Tanzania limeendelea kukua kwa kasi, likichochewa na ongezeko la watu na mahitaji ya makazi pamoja na miundombinu. Jiji hili lenye asili ya milima na miamba linafanya uchimbaji kuwa sehemu muhimu ya maisha ya kila siku, ukitoa ajira na kuchangia upatikanaji wa malighafi za ujenzi zinazohitajika. Hata hivyo, nyuma ya faida hizi za kiuchumi, shughuli hizi zinatishia utunzaji wa mazingira na jamii, kwa kuathiri ardhi, bioanuai, usalama wa wachimbaji wenyewe pamoja na wakazi wanaoishi karibu na maeneo ya uchimbaji. Hatari ya kwanza ya shughuli hii inatokana&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/14/uchimbaji-holela-wa-mawe-jijini-mwanza-jinamizi-linalofumbiwa-macho/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/04/14/uchimbaji-holela-wa-mawe-jijini-mwanza-jinamizi-linalofumbiwa-macho/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wasiwasi kuhusu wanyamapori bado unaendelea licha ya uamuzi wa mahakama ya Kenya kuhusu Luxury Safari Camp</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/04/07/wasiwasi-kuhusu-wanyamapori-bado-unaendelea-licha-ya-uamuzi-wa-mahakama-ya-kenya-kuhusu-luxury-safari-camp/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/04/07/wasiwasi-kuhusu-wanyamapori-bado-unaendelea-licha-ya-uamuzi-wa-mahakama-ya-kenya-kuhusu-luxury-safari-camp/#respond</comments>
					<pubDate>07 Aprili 2026 13:39:02 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Elodie Toto]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/04/15164710/Screenshot-2026-04-15-194412-768x504.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1359</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Haki za Ardhi, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Jamii Asili, Kijani, Maeneo yaliyolindwa, Mamalia, Mazingira, Misitu, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Siasa za Mazingira, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Wanyamapori, Utawala, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Huu ni mwisho wa sakata ambalo limevutia wapenzi wa mazingira na utalii nchini Kenya kwa miezi sita iliyopita. Mahakama ya Mazingira na Ardhi, ikifanya kikao chake mjini Narok, ilitupilia mbali ombi lililowasilishwa Agosti 2025 na Meitamei Olol Dapash, mkurugenzi wa Taasisi ya Elimu ya Wamasai, Utafiti na Uhifadhi. Mhifadhi huyo wa mazingira alikuwa akipinga ufunguzi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/07/wasiwasi-kuhusu-wanyamapori-bado-unaendelea-licha-ya-uamuzi-wa-mahakama-ya-kenya-kuhusu-luxury-safari-camp/" data-wpel-link="internal">Wasiwasi kuhusu wanyamapori bado unaendelea licha ya uamuzi wa mahakama ya Kenya kuhusu Luxury Safari Camp</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Huu ni mwisho wa sakata ambalo limevutia wapenzi wa mazingira na utalii nchini Kenya kwa miezi sita iliyopita. Mahakama ya Mazingira na Ardhi, ikifanya kikao chake mjini Narok, ilitupilia mbali ombi lililowasilishwa Agosti 2025 na Meitamei Olol Dapash, mkurugenzi wa Taasisi ya Elimu ya Wamasai, Utafiti na Uhifadhi. Mhifadhi huyo wa mazingira alikuwa akipinga ufunguzi wa Ritz-Carlton, Masai Mara Safari Camp, inayoendeshwa na Lazizi Mara Ltd. “Mahakama inaona haina mamlaka ya kushughulikia suala hili kwa sababu kuna mifumo mbadala ya utatuzi wa migogoro ambayo haikutumiwa na mlalamikaji, hivyo kesi hii iliwasilishwa kabla ya muda wake, na mahakama imeondolewa mamlaka ya kuisikiliza. Bila mamlaka, mikono ya mahakama imefungwa,” uamuzi wa mahakama unasema. Uamuzi wa mahakama unaeleza kuwa mlalamikaji, kabla ya kufungua shauri, alipaswa kuwasilisha malalamiko chini ya Kifungu cha 117 cha Sheria ya Uhifadhi na Usimamizi wa Wanyamapori, ambacho kinataka njia zote za utatuzi, ikiwa ni pamoja na zile za kijamii, zitumike, na pia kukata rufaa chini ya Kifungu cha 129 cha Sheria ya Usimamizi na Uratibu wa Mazingira. Ili kupata taarifa zaidi, Mongabay iliwasiliana na mahakama ya Narok na mamlaka za kaunti, lakini hawakujibu ombi letu la kufanyiwa mahojiano. Kwa mtazamo wa wahifadhi wa mazingira kama Johnson Yiamat, uamuzi huo unatuma ujumbe usio sahihi. “Ninahisi kwamba matokeo ya kiutaratibu hayapaswi kufunika kiini cha hoja zilizowasilishwa,” alisema kupitia ujumbe aliotuma kwa Mongabay. Yiamat ni Mmasai na mwanzilishi wa Osotua Green Alliance, shirika linaloongozwa na jamii lililojikita katika masuala ya uhifadhi wa bioanuwai, hatua za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi na uwezeshaji wa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/07/wasiwasi-kuhusu-wanyamapori-bado-unaendelea-licha-ya-uamuzi-wa-mahakama-ya-kenya-kuhusu-luxury-safari-camp/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/04/07/wasiwasi-kuhusu-wanyamapori-bado-unaendelea-licha-ya-uamuzi-wa-mahakama-ya-kenya-kuhusu-luxury-safari-camp/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Udhibiti wa ukataji misitu nchini Tanzania: Ni vita kati ya uhai na uhifadhi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/udhibiti-wa-ukataji-misitu-nchini-tanzania-ni-vita-kati-ya-uhai-na-uhifadhi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/udhibiti-wa-ukataji-misitu-nchini-tanzania-ni-vita-kati-ya-uhai-na-uhifadhi/#respond</comments>
					<pubDate>31 Mechi 2026 22:38:48 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Deodatus Mfugale]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/31201251/MKAA-1-12-machi9-2026-768x498.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1289</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Chakula, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Kilimo, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Mazingira, Misitu, Miti, Nishati, Nishati Endelevu, Siasa za Mazingira, Uhifadhi, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hili ni toleo la kwanza katika mfululizo wa makala kuhusu uharibifu wa misitu Tanzania. Soma toleo la pili hapa. Ni Alfajiri, siku ya Jumamosi, Mariana anadamkia kwenye kibanda chake cha kuuza mkaa ili kupakua mkaa kutoka kwenye magunia na kuuweka kwenye mifuko midogo midogo ili ifikapo asubuhi, awe tayari kuwauzia wateja wa rejareja. Anafahamu mkaa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/udhibiti-wa-ukataji-misitu-nchini-tanzania-ni-vita-kati-ya-uhai-na-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Udhibiti wa ukataji misitu nchini Tanzania: Ni vita kati ya uhai na uhifadhi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hili ni toleo la kwanza katika mfululizo wa makala kuhusu uharibifu wa misitu Tanzania. Soma toleo la pili hapa. Ni Alfajiri, siku ya Jumamosi, Mariana anadamkia kwenye kibanda chake cha kuuza mkaa ili kupakua mkaa kutoka kwenye magunia na kuuweka kwenye mifuko midogo midogo ili ifikapo asubuhi, awe tayari kuwauzia wateja wa rejareja. Anafahamu mkaa unaharibu misitu, lakini hana njia nyingine ya kupata riziki ya kila siku kwa ajili yake na watoto wake watatu. Kwa Mariana, kila mfuko anaouza, ni chakula kwa watoto wake, lakini kwa upande wa uhifadhi, ni kifo kwa misitu zaidi katika eneo lake. Hadithi ya Mariana ni kielelezo cha kweli kinachoonyesha hali halisi inayoendelea kwenye jamii mbalimbali nchini Tanzania, ambazo licha ya jitihada na miradi mbalimbali inayoendelea kulinda na kuhifadhi misitu, bado wanaendelea kukata miti kwa matumizi mbalimbali. Kwa Mariana na jamii nyingi nchini, kuacha kukata misitu ni kuchagua uhifadhi badala ya uhai wao. Hii ina maana kwamba hatua hiyo itawafanya wapoteze njia pekee ya kujipatia riziki. Misitu ni msingi wa maisha bora kwa wanadamu na viumbe hai vingine, na pia husaidia kujenga uhusiano wa kutegemeana baina ya mifumo mbalimbali ya maisha. Kwa mujibu wa Shirika la Chakula na Kilimo Duniani (FAO), misitu ni nyezo muhimu ya kuondoa umaskini katika jamii zenye kipato cha chini au zisizokuwa na kipato cha kueleweka, kwani huzikinga na majanga mbalimbali ya kiuchumi na kimazingira. Kulingana na Benki ya Dunia, maisha ya watu wapatao bilioni 1.6, ambayo ni zaidi ya asilimia 25 ya watu maskini duniani, hutegemea misitu katika maisha yao,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/udhibiti-wa-ukataji-misitu-nchini-tanzania-ni-vita-kati-ya-uhai-na-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/udhibiti-wa-ukataji-misitu-nchini-tanzania-ni-vita-kati-ya-uhai-na-uhifadhi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Ripoti za tume mbili kuhusu Ngorongoro zafichua ukweli kuhusu uhamaji wa hiari, chanzo cha mgogoro</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/ripoti-za-tume-mbili-kuhusu-ngorongoro-zafichua-ukweli-kuhusu-uhamaji-wa-hiari-chanzo-cha-mgogoro/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/ripoti-za-tume-mbili-kuhusu-ngorongoro-zafichua-ukweli-kuhusu-uhamaji-wa-hiari-chanzo-cha-mgogoro/#respond</comments>
					<pubDate>31 Mechi 2026 20:58:15 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Yohani Gwangway]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/31183248/Ngorongoro-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1275</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Chakula, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Ikolojia, Jamii Asili, Kijani, Maendeleo ya Jamii, Maeneo yaliyolindwa, Sera za Mazingira, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hili ni toleo la kwanza katika mfululizo wa makala kuhusu mgogoro wa Ngorongoro, Kaskazini mwa Tanzania. Soma toleo la pili hapa. Hatimaye tume mbili zilizoundwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Samia Suluhu Hassan mnamo mwezi Desemba mwaka 2024, moja kuchunguza zoezi la kuhama kwa hiari kwa wakazi wa Ngorongoro, na nyingine kuchunguza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/ripoti-za-tume-mbili-kuhusu-ngorongoro-zafichua-ukweli-kuhusu-uhamaji-wa-hiari-chanzo-cha-mgogoro/" data-wpel-link="internal">Ripoti za tume mbili kuhusu Ngorongoro zafichua ukweli kuhusu uhamaji wa hiari, chanzo cha mgogoro</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hili ni toleo la kwanza katika mfululizo wa makala kuhusu mgogoro wa Ngorongoro, Kaskazini mwa Tanzania. Soma toleo la pili hapa. Hatimaye tume mbili zilizoundwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Samia Suluhu Hassan mnamo mwezi Desemba mwaka 2024, moja kuchunguza zoezi la kuhama kwa hiari kwa wakazi wa Ngorongoro, na nyingine kuchunguza migogoro ya ardhi katika wilaya hiyo, zimewasilisha ripoti na kutoa mapendekezo yao. Tume hizo ziliundwa kwa lengo la kufanya tathmini ya kina na shirikishi kuhusu hali halisi ya migogoro ya muda mrefu katika eneo la Ngorongoro na kutoa mapendekezo yatakayosaidia kupata suluhisho la kudumu. Tume ya kwanza iliongozwa na Musa Iyombe ambaye ni Katibu Mkuu Mstaafu. Wajumbe wengine saba na nafasi zao ni; Sihaba Nkinga- Katibu Mkuu Mstaafu; Alphayo Kidata; Mohamed Mtonga; Valentino Mlowola, Balozi na Mkurugenzi wa Amani, PCCB; George Madafa, Mkurugenzi wa zamani wa Shirika la Nyumba la Taifa (NHC); Edward Maura Nduleti na Rehema Moisare wote wakazi wa Ngorongoro. Tume hii ilizinduliwa rasmi tarehe 20 mwezi Februari mwaka 2025 na kuanza kazi rasmi tarehe 25 Februari mwaka huo. Tume ya pili iliongozwa na Gerald Ndika ikiwa na wajumbe wengine ambao ni  Philemon Luhanjo ambaye ni Katibu Mkuu Mstaafu, Zakia Meghji ambaye aliwahi kuwa Waziri wa Maliasili na Utalii, Jaji George Masaju (Baadaye alijiondoa baada ya uteuzi wake kuwa Jaji wa Mahakama ya Rufani). Wengine ni Richard Muyungi ambaye ni Mshauri wa Rais katika masuala ya Mazingira pamoja na mabadiliko ya tabianchi, Salome Sijaona, Wilbard Kombe kutoka chuo Kikuu cha Ardhi; Emmanuel Luoga&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/ripoti-za-tume-mbili-kuhusu-ngorongoro-zafichua-ukweli-kuhusu-uhamaji-wa-hiari-chanzo-cha-mgogoro/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/ripoti-za-tume-mbili-kuhusu-ngorongoro-zafichua-ukweli-kuhusu-uhamaji-wa-hiari-chanzo-cha-mgogoro/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Shughuli za eneo la mapumziko la kifahari kisiwani Pemba zinaendelea licha ya hofu</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/10/shughuli-za-eneo-la-mapumziko-la-kifahari-kisiwani-pemba-zinaendelea-licha-ya-hofu/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/10/shughuli-za-eneo-la-mapumziko-la-kifahari-kisiwani-pemba-zinaendelea-licha-ya-hofu/#respond</comments>
					<pubDate>10 Mechi 2026 20:26:42 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victoria Schneider]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/04/22203304/Screenshot-2026-04-22-233211-768x474.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1423</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Bioanuai ya Misitu ya Mvua, Haki za Kimazingira, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Mamalia, Mazingira, Misitu, Misitu ya Kitropiki, Misitu ya Mvua, Miti, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Ustawi wa Wanyama, Utawala, Wadudu, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mapema mwaka huu, wafanyakazi walijenga ukuta wa mzunguko kwa ajili ya hoteli ya kifahari katika kisiwa cha Pemba kando ya pwani ya Tanzania. Kuna taarifa chache za umma kuhusu maendeleo ya Mantuli, lakini ukuta huo upo mita mia chache tu magharibi mwa ardhi ya hekta 1,440 (sawa na ekari 3,558) ya Hifadhi ya Asili ya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/10/shughuli-za-eneo-la-mapumziko-la-kifahari-kisiwani-pemba-zinaendelea-licha-ya-hofu/" data-wpel-link="internal">Shughuli za eneo la mapumziko la kifahari kisiwani Pemba zinaendelea licha ya hofu</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mapema mwaka huu, wafanyakazi walijenga ukuta wa mzunguko kwa ajili ya hoteli ya kifahari katika kisiwa cha Pemba kando ya pwani ya Tanzania. Kuna taarifa chache za umma kuhusu maendeleo ya Mantuli, lakini ukuta huo upo mita mia chache tu magharibi mwa ardhi ya hekta 1,440 (sawa na ekari 3,558) ya Hifadhi ya Asili ya Msitu wa Ngezi-Vumawimbi, ambako wanasayansi wamegundua zaidi ya aina 80 za mimea katika miaka ya hivi karibuni, ambazo baadhi wanahofia zitatoweka kutokana na maendeleo hayo. Kulingana na bao la matangazo karibu na msitu na mipango iliyochapishwa awali kwenye tovuti ya kampuni ya Acoarch Architects iliyo na makao yake makuu Afrika Kusini, vyumba vya mapumziko, madimbwi ya kuogelea, kituo cha mazoezi ya mwili na sehemu za kahawa vitaenea kando ya umbali wa kilomita 3 (karibu maili 2) ya fukwe za Vumawimbi, kuwanyima wakazi wa kijiji cha Makangale kilicho karibu na bahari ufikiaji wa bahari hiyo. Baadhi ya maudhui ya mtandaoni yametolewa, na kampuni ya usanifu majengo haikujibu maswali ya Mongabay. Tim Caro ni mwanaikolojia wa mageuzi ambaye amefanya utafiti katika eneo hilo na ni mwanachama wa shirika la hisani lililosajiliwa nchini Uingereza, kwa jina la Friends of Ngezi, ambalo hufanya kazi na jamii na kukuza uhifadhi wa msitu. Alisema karibu theluthi moja ya wakazi wa Makangale hujihusisha na shughuli za uvuvi, wakifanya safari za kuvua na boti zao kutoka fukwe za Vumawimbi, ambazo pia ni sehemu maarufu ya kubarizi na burudani kwa wakazi wa kisiwani humo. &#8220;Kulingana na ripoti za kila wiki tunazozipokea kutoka kwa jamii,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/10/shughuli-za-eneo-la-mapumziko-la-kifahari-kisiwani-pemba-zinaendelea-licha-ya-hofu/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/10/shughuli-za-eneo-la-mapumziko-la-kifahari-kisiwani-pemba-zinaendelea-licha-ya-hofu/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wamama wa nyumbani Tanzania sasa ndio mashujaa wa uhifadhi wa mazingira kupitia ufugaji wa nyuki</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/02/23/kutoka-mama-wa-nyumbani-hadi-mashujaa-wa-uhifadhi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/02/23/kutoka-mama-wa-nyumbani-hadi-mashujaa-wa-uhifadhi/#respond</comments>
					<pubDate>23 Februari 2026 10:57:15 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Joyce Bazira]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/02/23104016/Screenshot-2026-02-23-133838-768x492.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1019</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Jamii Asili, Kijani, Kilimo, Maendeleo Endelevu, Mazingira, Misitu, Nyuki, na  Sheria ya Mazingira]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Naserinyi ole Saitoti, anatoka katika jamii ya Kimasai ambako wanawake hawana sauti katika maamuzi yanayofanywa nyumbani kwa sababu huwategemea waume zao kwa kila kitu. Yeye hafurahishwi na hali hiyo. Anatamani kuwa na kipato chake mwenyewe. Anachukua uamuzi unaopingana na mazoea, kwa kuungana na wenzake na kuanzisha mradi wa ufugaji wa nyuki. Mradi huo haumpi tu [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/23/kutoka-mama-wa-nyumbani-hadi-mashujaa-wa-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Wamama wa nyumbani Tanzania sasa ndio mashujaa wa uhifadhi wa mazingira kupitia ufugaji wa nyuki</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Naserinyi ole Saitoti, anatoka katika jamii ya Kimasai ambako wanawake hawana sauti katika maamuzi yanayofanywa nyumbani kwa sababu huwategemea waume zao kwa kila kitu. Yeye hafurahishwi na hali hiyo. Anatamani kuwa na kipato chake mwenyewe. Anachukua uamuzi unaopingana na mazoea, kwa kuungana na wenzake na kuanzisha mradi wa ufugaji wa nyuki. Mradi huo haumpi tu kipato, bali unazua mjadala mzito kijijini kuhusu namna uhuru wa kiuchumi unavyoweza kushamiri bila kuharibu mazingira. Leo wanawake wengi wa jamii hiyo, wamefuata nyayo zake, wakitafuta uhuru wa kiuchumi huku wakilinda misitu na ardhi yao. Mafanikio ya Naserinyi na wanawake wenzake yameandika historia inayowaonyesha wanawake kama walinzi wa makazi muhimu ya viumbe hai na washiriki wakuu katika kutafuta suluhisho za athari zinazotokana na mabadiliko ya tabianchi, badala ya simulizi zilizozoeleka zinazowaonyesha kama waathirika wakuu wa majanga hayo. Wanawake hao kutoka vijiji kumi vya wilaya za Simanjiro na Monduli, mkoani Manyara na Babati mkoani Arusha, wamekuwa wakichangia uhifadhi wa mazingira kupitia mradi wao wa ufugaji wa nyuki pamoja na kushiriki kwenye shughuli nyingine za uhifadhi. Akinamama wakiinua masunduku ya mizinga ya nyuki ili kuyafunga kwenye miti. Picha, Felipe-Rodriguez-APW Afisa wa Programu hiyo ya Ufugaji wa Nyuki, Samsom Beah, anasema uendeshaji wa mradi wa nyuki umewapa fursa wanawake kuwa walinzi wa misitu kwa vitendo, kushiriki moja kwa moja kwenye shughuli za uhifadhi wa mazingira kama upandaji miti ya asili, upandaji wa maua, usafi wa mazingira kwenye maeneo ya jamii kama hospitali na sokoni au kuanzisha shughuli nyingine inayolenga kulinda, kuhifadhi au kutunza mazingira kulingana na eneo walipo.&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/23/kutoka-mama-wa-nyumbani-hadi-mashujaa-wa-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/02/23/kutoka-mama-wa-nyumbani-hadi-mashujaa-wa-uhifadhi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mbinu za utalii endelevu zapewa kipaumbele katika mkutano wa kimataifa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/02/18/mbinu-za-utalii-endelevu-zapewa-kipaumbele-katika-mkutano-wa-kimataifa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/02/18/mbinu-za-utalii-endelevu-zapewa-kipaumbele-katika-mkutano-wa-kimataifa/#respond</comments>
					<pubDate>18 Februari 2026 16:14:34 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/02/18162035/Screenshot-2026-02-18-191947-768x424.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1007</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Jamii Asili, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Maeneo yaliyolindwa, Mazingira, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uhalifu wa Mazingira, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Wanyamapori, Urejeshaji wa Ikolojia, Utafiti, Utawala, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kongamano la kimataifa la uhimili wa utalii limependekeza uongozi thabiti, uhifadhi endelevu, ushirikiano wa kimataifa na matumizi ya teknolojia bunifu ili kustawi na kuendeleza sekta ya utalii ili iweze kukabiliana na migogoro. Akitoa hotuba kwenye mkutano wa Nne wa Siku na Kongamano la Ustahimilivu wa Utalii Duniani, uliofanyika jijini Nairobi, Edmund Bartlett, ambaye ni mwanzilishi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/18/mbinu-za-utalii-endelevu-zapewa-kipaumbele-katika-mkutano-wa-kimataifa/" data-wpel-link="internal">Mbinu za utalii endelevu zapewa kipaumbele katika mkutano wa kimataifa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kongamano la kimataifa la uhimili wa utalii limependekeza uongozi thabiti, uhifadhi endelevu, ushirikiano wa kimataifa na matumizi ya teknolojia bunifu ili kustawi na kuendeleza sekta ya utalii ili iweze kukabiliana na migogoro. Akitoa hotuba kwenye mkutano wa Nne wa Siku na Kongamano la Ustahimilivu wa Utalii Duniani, uliofanyika jijini Nairobi, Edmund Bartlett, ambaye ni mwanzilishi na mwenyekiti mwenza wa Global Tourism Resilience and Crisis Management Centre (GTRCMC), na pia Waziri wa Utalii wa Jamaica, alisema umefika wakati wa mataifa ya Bara la Afrika kushirikiana katika kuweka mikakati itakayoziwezesha kukabiliana na migogoro inayoikumba sekta ya utalii. “Mshikamano wa bara la Afrika unaweza kulifanya kuwa kitovu cha utalii chenye ushindani na uthabiti zaidi duniani,” alieleza katika wito wake kwa washiriki. Waziri wa Utalii na Wanyamapori ya Kenya, Rebecca Miano, ambaye alifungua rasmi mkutano huo, alisisitiza umuhimu wa sauti ya bara la Afrika kama chombo kinachofaa kuleta uzoefu, kuufanya utalii uwe endelevu pamoja na kubuni sera na uvumbuzi unaotakiwa. “Bara la Afrika haliendani tu na mienendo ya kimataifa, ila pia huchangia suluhisho kupitia ushirikiano wa kikanda, uthabiti wa kijamii, utalii unaoendelezwa na jamii asilia, ulinzi, ushirikishwaji wa wa vijana, na mifumo ya utawala inayowezesha wadau kutoka taasisi za umma na kibinafsi kufanya kazi kwa uwiano na ushirika,” alisema. Katika wito wake kwa washiriki, waziri huyo aliitaka Afrika kuongeza uwekezaji katika miundombinu, teknolojia na uendelezaji wa rasilimali watu, ili kuimarisha ushindani wake katika soko la kimataifa. Katika siku ya pili ya mkutano huo ambao ni wa nne kuandaliwa na GTRCMC, washiriki, chini ya mada,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/18/mbinu-za-utalii-endelevu-zapewa-kipaumbele-katika-mkutano-wa-kimataifa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/02/18/mbinu-za-utalii-endelevu-zapewa-kipaumbele-katika-mkutano-wa-kimataifa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kutoka kulipiza kisasi hadi kuishi kwa amani: Ukuta hai wamaliza migogoro baina ya watu na wanyamapori</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/#respond</comments>
					<pubDate>28 Januari 2026 21:26:51 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Joyce Bazira]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/28211306/Screenshot-2026-01-29-001250-768x489.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=976</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Chakula, Haki za Kimazingira, Jamii Asili, Kijani, Kilimo, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Mgogoro wa Binadamu na Wanyamapori, Mifugo, Tabia za Wanyama, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uokoaji wa Wanyamapori, Urejeshaji wa Ikolojia, Ustawi wa Wanyama, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kwa miongo kadhaa, migogoro kati ya binadamu na wanyamapori imekuwa chanzo cha vifo vya simba, mauaji ya mifugo, kukatwa kwa miti na kuharibu mifumo ya ikolojia Kaskazini mwa Tanzania. Hata hivyo, suluhisho kupitia ujenzi wa ukuta hai umewezesha, kwa kiasi kikubwa, kupunguzwa kwa matukio hayo, na kuibuka kuwa kielelezo bora cha namna binadamu na wanyamapori wanavyoweza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/" data-wpel-link="internal">Kutoka kulipiza kisasi hadi kuishi kwa amani: Ukuta hai wamaliza migogoro baina ya watu na wanyamapori</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kwa miongo kadhaa, migogoro kati ya binadamu na wanyamapori imekuwa chanzo cha vifo vya simba, mauaji ya mifugo, kukatwa kwa miti na kuharibu mifumo ya ikolojia Kaskazini mwa Tanzania. Hata hivyo, suluhisho kupitia ujenzi wa ukuta hai umewezesha, kwa kiasi kikubwa, kupunguzwa kwa matukio hayo, na kuibuka kuwa kielelezo bora cha namna binadamu na wanyamapori wanavyoweza kuishi kwa amani. Elvis Kisimir, Meneja wa Miradi wa African People na Wildlife (APW), taasisi iliyobuni mpango huo, anasema mradi unatekelezwa katika wilaya mbalimbali za Kaskazini mwa Tanzania, zikiwemo Simanjiro, Monduli, Babati, Ngorongoro, Longido, Same na Mwanga. Lakini pia utekelezaji wake umeanza katika mkoa wa Morogoro katika wilaya ya Kilosa. Kwa mujibu wa takwimu za APW, hadi sasa mradi huo umenufaisha vijiji 73, vikiwemo vinne kutoka Wilaya ya Kilosa, Mkoa wa Morogoro. Jumla ya kuta hai zilizojejngwa hadi sasa ni 2,117 wakati idadi ya wananchi wanaonufaika ni 24,634. Migogoro ya watu na wanyamapori Ukuta hai ni mradi ulioanzishwa kwa lengo la kutafuta ufumbuzi wa kudumu dhidi ya matukio ya wanyamapori kudhuriwa au kuuawa kutokana na vitendo vya ulipizaji kisasi kutoka kwa wananchi, kufuatia uvamizi wa mazizi na wanyamapori pamoja na kuliwa kwa mifugo yao, anasimulia Elvis. Raphael Leemai Siria, mkazi wa kijiji cha Narakauwo, wilaya ya Simanjiro mkoani Manyara, alikuwa akipoteza mifugo yake mara kwa mara kutokana na uvamizi wa wanyamapori kama simba, mbwa mwitu na fisi waliokuwa wakivamia maeneo ya makazi. “Miaka iliyopita, zaidi ya asilimia 25 ya mifugo yangu ilikuwa ikiliwa kila mwaka na wanyamapori. Kuna wakati nilipoteza mbuzi na kondoo 30 katika tukio&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Rekodi juu ya rekodi: Truphena Muthoni atambuliwa tena na Guinness kwa saa 72 za kukumbatia mti</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/#respond</comments>
					<pubDate>26 Januari 2026 20:38:31 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/26205033/Screenshot-2026-01-26-234957-768x413.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=966</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Mazingira, Misitu, Miti, Sera za Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uanaharakati, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Usimamizi wa Misitu wa Jamii]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwanaharakati chipukizi wa mazingira, Truphena Muthoni, ameweka historia tena kwa kuingia katika Kitabu cha Rekodi cha Guinness kwa mara ya pili, baada ya kukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo kama njia ya &#8220;maandamano ya kimya kimya’’ kupinga uharibifu wa misitu ya asili. Kwa mujibu wa taarifa ya Guinness World Records iliyochapishwa kwenye tovuti yake Januari [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/" data-wpel-link="internal">Rekodi juu ya rekodi: Truphena Muthoni atambuliwa tena na Guinness kwa saa 72 za kukumbatia mti</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwanaharakati chipukizi wa mazingira, Truphena Muthoni, ameweka historia tena kwa kuingia katika Kitabu cha Rekodi cha Guinness kwa mara ya pili, baada ya kukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo kama njia ya &#8220;maandamano ya kimya kimya’’ kupinga uharibifu wa misitu ya asili. Kwa mujibu wa taarifa ya Guinness World Records iliyochapishwa kwenye tovuti yake Januari 26 mwaka 2026, rekodi ya muda mrefu zaidi ya kukumbatia mti mfululizo ni saa 72, iliyofikiwa na Truphena Muthoni (Kenya) jijini Nairobi, Kenya, kuanzia Desemba 8 hadi 11 mwaka 2025. Katika maelezo yake kwa Guinness World Records, Truphena alisema aliamua kufanya jaribio hilo “ili kupaza sauti kutetea ulinzi wa miti ya asili pamoja na kuheshimu hekima ya jamii za asili, ambazo mifumo yake ya maarifa inaendelea kuwa nguzo muhimu katika kutafuta suluhisho za kimataifa za mabadiliko ya tabianchi.” Mafanikio haya ya saa 72, akiwa katika Kaunti ya Nyeri, yamevuka rekodi yake ya awali aliyoiweka mnamo Februari mwaka 2025, alipokumbatia mti kwa saa 48 katika Bustani ya Kumbukumbu ya Michuki, jijini Nairobi. Rekodi hiyo ya awali pia ilitambuliwa rasmi na Guinness World Records mwezi Desemba mwaka 2025. Akiwa na dhamira thabiti ya kuonyesha kile kilicho ndani ya uwezo wake kwa dunia nzima, Truphena hakula, hakulala wala hakuachilia shina la mti hadi alipotimiza lengo lake. Katika matukio yote mawili, alizungukwa na wahudumu wa afya pamoja na wananchi waliokuwa wakifuatilia tukio hilo. Truphena Muthoni katika ofisi ya Gavana wa Nyeri, Mutahi Kahiga, muda mfupi baada ya Guinness World Records kutambua changamoto yake ya kukumbatia mti kwa saa 72&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Barafu zikififia kileleni, jamii karibu na Mlima Kenya zinatafuta suluhisho za uhifadhi na kilimo himilivu</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/16/barafu-zikififia-kileleni-jamii-karibu-na-mlima-kenya-zinatafuta-suluhisho-za-uhifadhi-na-kilimo-himilivu/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/16/barafu-zikififia-kileleni-jamii-karibu-na-mlima-kenya-zinatafuta-suluhisho-za-uhifadhi-na-kilimo-himilivu/#respond</comments>
					<pubDate>16 Januari 2026 13:59:58 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Amos Kareithi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/17041951/Screenshot-2026-01-17-071935-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=958</guid>

					
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Chakula, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Kijani, Kilimo, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Maji, Mimea, Misitu, Miti, Samaki, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hii ni nakala ya pili katika Mfululizo wa Mongabay – Kinachotokea mlimani hakisalii mlimani. Soma nakala ya kwanza hapa. Kumbukumbu za maisha ya utotoni za Gerald Ngatia, afisa mstaafu wa misitu, mwenye umri wa miaka 74, zimemwezesha kusimulia jinsi hapo awali Mto Sagana ungeweza kumbeba tembo na kumpelekea nyanda za chini. “Leo hata panya anaweza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/16/barafu-zikififia-kileleni-jamii-karibu-na-mlima-kenya-zinatafuta-suluhisho-za-uhifadhi-na-kilimo-himilivu/" data-wpel-link="internal">Barafu zikififia kileleni, jamii karibu na Mlima Kenya zinatafuta suluhisho za uhifadhi na kilimo himilivu</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hii ni nakala ya pili katika Mfululizo wa Mongabay – Kinachotokea mlimani hakisalii mlimani. Soma nakala ya kwanza hapa. Kumbukumbu za maisha ya utotoni za Gerald Ngatia, afisa mstaafu wa misitu, mwenye umri wa miaka 74, zimemwezesha kusimulia jinsi hapo awali Mto Sagana ungeweza kumbeba tembo na kumpelekea nyanda za chini. “Leo hata panya anaweza kuuvuka mto. Wakati mwingine tunafanya mikutano ya uhifadhi huku tukikalia mawe katikati ya mto uliokauka kati ya mwezi wa Septemba na mwezi Oktoba, wakati mtiririko wake wa kimazingira uko chini sana,” Ngatia, ambaye ameishi pembezoni mwa Msitu wa Hombe katika Mpango wa Makazi ya Sagana tangu utotoni, aliielezea Mongabay. Gerald Ngatia, afisa mstaafu wa misitu, mwenye umri wa miaka 74, akiwa katika ziara zake karibu na Mto Sagana. Picha na Amos Kareithi. Waendeshaji wa mitumbwi wakipita kwenye maji ya Mto Sagana wakati wa majaribio ya mashindano katika kambi ya maporomoko ya maji ya Sagana mnamo Julai 2025, wakati wa mvua. Picha na Morris Githenya. Hata hivyo, Mto Sagana sio pekee ulioko kwenye mfumo tata wa ikolojia ya Mlima Kenya, ambao viwango vyake vya maji vimepungua mara kadhaa. Mito Rigati na Thegu, ambayo hupokea maji yao kutoka Mlima Kenya na katika hatua mbalimbali kuungana na Mto Sagana, pia inajikakamua. Juu zaidi ya nyanda za juu za Laikipia, Mongabay ilipata mito mingine mikavu. Wafugaji wa mbuzi walikaa juu ya mawe yaliyopogwa kwa maji huku mifugo wao wakijaribu kunywa maji kutoka kwenye vidimbwi madogo yenye harufu kwenye mito hiyo mikavu. Ruth Waithera, anayeishi karibu na Mto Nanyuki, anahadithia kwamba alilazimika kufua nguo katika kile&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/16/barafu-zikififia-kileleni-jamii-karibu-na-mlima-kenya-zinatafuta-suluhisho-za-uhifadhi-na-kilimo-himilivu/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/16/barafu-zikififia-kileleni-jamii-karibu-na-mlima-kenya-zinatafuta-suluhisho-za-uhifadhi-na-kilimo-himilivu/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kenya yahifadhi mabaki ya Craig, tembo mashuhuri ‘Super Tusker’</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/13/kenya-yahifadhi-mabaki-ya-craig-tembo-mashuhuri-super-tusker/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/13/kenya-yahifadhi-mabaki-ya-craig-tembo-mashuhuri-super-tusker/#respond</comments>
					<pubDate>13 Januari 2026 13:03:22 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/05162925/Capture-decran-2026-01-05-a-14.22.49-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=912</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Kijani, Maendeleo Endelevu, Mazingira, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Tembo, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Wanyamapori, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya &#8211; Shirika la Huduma za Wanyamapori nchini Kenya (KWS) limeamua kuhifadhi mabaki ya Craig, tembo mashuhuri aina ya super tusker aliyekufa mnamo Januari 3, akiwa na umri wa miaka 54. Uamuzi huu wa kipekee ulitangazwa rasmi na KWS Januari 13, na Profesa Erustus Kanga, ambaye ni Mkurugenzi Mkuu wa shirika hilo, akisema: “Kwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/13/kenya-yahifadhi-mabaki-ya-craig-tembo-mashuhuri-super-tusker/" data-wpel-link="internal">Kenya yahifadhi mabaki ya Craig, tembo mashuhuri ‘Super Tusker’</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya &#8211; Shirika la Huduma za Wanyamapori nchini Kenya (KWS) limeamua kuhifadhi mabaki ya Craig, tembo mashuhuri aina ya super tusker aliyekufa mnamo Januari 3, akiwa na umri wa miaka 54. Uamuzi huu wa kipekee ulitangazwa rasmi na KWS Januari 13, na Profesa Erustus Kanga, ambaye ni Mkurugenzi Mkuu wa shirika hilo, akisema: “Kwa kutambua umuhimu wa kipekee wa Craig katika ikolojia, sayansi na utamaduni, tumeanzisha mchakato wa kitaalamu wa kuhifadhi mwili wake kwa njia ya taxidermy ili kuhakikisha urithi wake unabaki hata baada ya kifo chake.” Craig alizaliwa Januari mwaka 1972 katika familia inayofuatiliwa kwa karibu ya tembo wa CB huko Amboseli, na alichukua nafasi muhimu kama tembo dume wa uzazi. Alikuwa mmoja wa kundi adimu la tembo dume barani Afrika waliotajwa kama super tuskers kulingana na pembe zao zenye uzito wa zaidi ya kilo 45 kila moja. Profesa Kanga alisema kuwa mchakato wa kuhifadhi mwili (taxidermy) utahifadhi ngozi ya Craig pamoja na sifa zake za kipekee, ili kuunda mfano halisi wa tembo kwa ajili ya elimu, utafiti wa kisayansi na maonyesho kwa umma. Uamuzi huu ni ukurasa mpya katika namna Kenya inavyokumbuka wanyamapori wake. “Maisha ya Craig yaliakisi mafanikio ya juhudi za pamoja za uhifadhi. Kupitia uhifadhi wa mwili wake kwa njia ya taxidermy, tunahakikisha urithi wake unabaki hata baada ya kifo chake, ukiwapa vizazi vijavyo muunganiko wa moja kwa moja na urithi tajiri wa wanyamapori wa Kenya,” alisema Profesa Kanga, katika taarifa iliyotumwa kwa Mongabay. Kabla ya kuanza kwa mchakato wa kuhifadhi mwili wake, KWS iliondoa pembe za Craig&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/13/kenya-yahifadhi-mabaki-ya-craig-tembo-mashuhuri-super-tusker/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/13/kenya-yahifadhi-mabaki-ya-craig-tembo-mashuhuri-super-tusker/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jinsi kampeni inayoongozwa na vijana inavyorejesha uhai wa ardhi oevu ya Dunga katika Ziwa Victoria</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/05/jinsi-kampeni-inayoongozwa-na-vijana-inavyorejesha-uhai-wa-ardhi-oevu-ya-dunga-ziwa-victoria/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/05/jinsi-kampeni-inayoongozwa-na-vijana-inavyorejesha-uhai-wa-ardhi-oevu-ya-dunga-ziwa-victoria/#respond</comments>
					<pubDate>05 Januari 2026 15:12:10 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Achieng’ Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/05144052/PAPYRUS-REEDS-PLANTATION-AT-DUNGA-BEACH-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=886</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Kenya, Tanzania, na  Uganda]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Chakula, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Huduma za Mazingira, Ikolojia, Kijani, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Maeneo yaliyolindwa, Maji, Mashujaa wa Mazingira, Mazingira, Maziwa, Mimea, Misitu, Ndege, Samaki, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Suluhu za Uhifadhi, Uchafuzi, Uhalifu wa Mazingira, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Urejeshaji wa Ikolojia, Utafiti, Utawala, na  Uvuvi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Miale ya jua imechomoza na kutengeneza mwanga wa kupendeza juu ya Ziwa Victoria, Afrika Mashariki. Upepo mwanana kutoka ziwani umebeba sauti za kuvutia za ndege, huku mitumbwi ya mbao ya kawaida ikitia nanga taratibu ufukweni. Maji yametulia. Mara kwa mara, ndege aina ya African sacred ibis (Threskiornis aethiopicus) huruka kwa ustadi mkubwa na kunyakua samaki kwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/05/jinsi-kampeni-inayoongozwa-na-vijana-inavyorejesha-uhai-wa-ardhi-oevu-ya-dunga-ziwa-victoria/" data-wpel-link="internal">Jinsi kampeni inayoongozwa na vijana inavyorejesha uhai wa ardhi oevu ya Dunga katika Ziwa Victoria</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Miale ya jua imechomoza na kutengeneza mwanga wa kupendeza juu ya Ziwa Victoria, Afrika Mashariki. Upepo mwanana kutoka ziwani umebeba sauti za kuvutia za ndege, huku mitumbwi ya mbao ya kawaida ikitia nanga taratibu ufukweni. Maji yametulia. Mara kwa mara, ndege aina ya African sacred ibis (Threskiornis aethiopicus) huruka kwa ustadi mkubwa na kunyakua samaki kwa midomo yao kisha hupaa. Mazingira ya Ufukwe wa Dunga ni ya utulivu na amani. Baada ya saa chache, wauza samaki watawasili kuanza majadiliano ya bei na wavuvi waliokesha usiku kucha wakivuta nyavu, ambazo mara nyingi hurudi zikiwa karibu tupu. Kwenye kijito kilichopo nyuma ya msururu wa vibanda vilivyojengwa kwa mbao na bati, njia nyembamba iliyozibwa na mashina ya magugu maji (water hyacinth) yaliyokaushwa imepinda kuelekea kwenye njia ya mbao iliyoinuliwa. Victor Ochieng’ Didi, mwenye umri wa miaka 32, anatembea juu ya mbao hizo akiwa na kundi la watalii wa Kenya. Watazamaji wa ndege kwa mwaka mzima wamekuwa wakipanga kutembelea eneo hilo na kushuhudia mandhari ya kuvutia yenye ndege aina ya papyrus gonolek (Laniarius mufumbiri), ambaye kwa mujibu wa Orodha Nyekundu ya IUCN, ameorodheshwa kama aliye katika hatari ya kutoweka (near threatened). Kulingana na tovuti ya ufuatiliaji wa ndege ya EBird, ndege huyo alionekana mara ya mwisho katika eneo oevu la Dunga mwaka 2024. Victor Ochieng Didi, mwanamazingira na mkazi wa Dunga, Nyalenda, ambaye ni mwenyekiti wa kamati ya mazingira ya Kikundi cha Utalii wa Ikolojia na Mazingira cha Dunga (DECTTA), ambacho kimekuwa kikifanya juhudi za kufufua ardhi oevu iliyowahi kustawi. Picha na Achieng’ Otieno. Juhudi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/05/jinsi-kampeni-inayoongozwa-na-vijana-inavyorejesha-uhai-wa-ardhi-oevu-ya-dunga-ziwa-victoria/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/05/jinsi-kampeni-inayoongozwa-na-vijana-inavyorejesha-uhai-wa-ardhi-oevu-ya-dunga-ziwa-victoria/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Toka uhai hadi kifo: Maana ya maisha marefu ya Craig kwa uhifadhi wa tembo</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/03/toka-uhai-hadi-kifo-maana-ya-maisha-marefu-ya-craig-kwa-uhifadhi-wa-tembo/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/03/toka-uhai-hadi-kifo-maana-ya-maisha-marefu-ya-craig-kwa-uhifadhi-wa-tembo/#respond</comments>
					<pubDate>03 Januari 2026 14:40:46 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Rhett Ayers Butler]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/07144420/Screenshot-2026-01-07-174336-768x478.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=907</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara ya Wanyamapori, Bioanuai, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Jamii Asili, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Maeneo yaliyolindwa, Mamalia, Mazingira, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uhalifu wa Mazingira, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Urejeshaji wa Ikolojia, Utawala, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kifo cha mnyamapori maarufu huwa habari ya ajabu. Ni tukio linalogusa kwa karibu, kwa sababu kupitia picha na video, wengi walihisi kana kwamba walikuwa wamemfahamu. Hata hivyo, ukaribu huo huambatana na umbali fulani, kwani mnyama hana maisha ya umma zaidi ya simulizi na maana ambazo wanadamu humjengea. Kwa tembo, mvutano huo unachochewa na historia. Miili yao imegeuzwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/03/toka-uhai-hadi-kifo-maana-ya-maisha-marefu-ya-craig-kwa-uhifadhi-wa-tembo/" data-wpel-link="internal">Toka uhai hadi kifo: Maana ya maisha marefu ya Craig kwa uhifadhi wa tembo</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kifo cha mnyamapori maarufu huwa habari ya ajabu. Ni tukio linalogusa kwa karibu, kwa sababu kupitia picha na video, wengi walihisi kana kwamba walikuwa wamemfahamu. Hata hivyo, ukaribu huo huambatana na umbali fulani, kwani mnyama hana maisha ya umma zaidi ya simulizi na maana ambazo wanadamu humjengea. Kwa tembo, mvutano huo unachochewa na historia. Miili yao imegeuzwa na kuwa bidhaa za anasa, makazi yao yamegeuzwa na kuwa maeneo ya maendeleo, na kuendelea kwao kuishi kumetumiwa kama kipimo ili kubaini kama uhifadhi unawezekana kwa kiwango kikubwa. Kwa sababu hii, habari za leo kutoka Kenya zilisambaa upesi. Craig, dume wa Amboseli aliyejulikana kwa pembe zake zilizokaribia kugusa ardhi, aliaga dunia akiwa na umri wa miaka 54. Makundi ya uhifadhi na mamlaka za wanyamapori yalisema tembo huyo alifariki kwa sababu za kawaida, baada ya kuonyesha dalili za dhiki usiku mzima, huku walinzi wakimfuatilia. Hatua zake za mwisho zilionekana kuashiria uzee wake zaidi kuliko vurugu, kwani alianguka mara kwa mara, huku akijaribu kusimama na kutembea kwa muda mfupi. Pia magego yake yaliyochakaa yalionyesha kwamba hakuwa tena akitafuna vizuri. Katika maisha ya tembo, meno mara nyingi huchora sura ya mwisho ya hadithi yao. Craig alikuwa mnyama maarufu. Kwa simulizi nyingi, alikuwa mmoja wa tembo walionaswa na kamera zaidi barani Afrika, na pengine “super tusker” anayejulikana zaidi. Craig alikuwa mmoja wa madume machache adimu yenye pembe zenye uzito wa zaidi ya kilo 45 kila moja. Mnyama huyo pia alijulikana kwa tabia. Alikuwa mtulivu karibu na magari na mvumilivu mbele ya kamera. Alivumilia umakini uliomfuata kwa namna ya kipekee. Sifa hiyo, pamoja na pembe alizobeba, ilimfanya kuwa ishara ya kile ambacho&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/03/toka-uhai-hadi-kifo-maana-ya-maisha-marefu-ya-craig-kwa-uhifadhi-wa-tembo/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/03/toka-uhai-hadi-kifo-maana-ya-maisha-marefu-ya-craig-kwa-uhifadhi-wa-tembo/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mabadiliko haki ya nishati yamaanisha nini kwa Afrika?</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/11/10/mabadiliko-haki-ya-nishati-yamaanisha-nini-kwa-afrika/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/11/10/mabadiliko-haki-ya-nishati-yamaanisha-nini-kwa-afrika/#respond</comments>
					<pubDate>10 Novemba 2025 09:54:38 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[John Cannon]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/11/12101218/Screenshot-2025-11-12-131027-768x477.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=769</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Chakula, Haki ya Tabianchi, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Wenyeji wa Asili, Hali ya Hewa, Kijani, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Maji, Mazingira, Nishati safi, Sera za tabianchi, Sheria ya Mazingira, Siasa za Mazingira, Siasa za Tabianchi, Uchafuzi, Ufadhili wa tabianchi, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Wakati waandishi wawili wa Mongabay walipokitembelea kijiji cha Lukwangulo kwenye Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, walipatana na hali halisi ambayo ni ya kawaida katika maeneo mengi ya vijijini barani Afrika: Familia hutumia muda wa thamani kuchanja kuni katika misitu kwa sababu ya kupikia, mara nyingi moja ya vyanzo vyao au hata wakati mwingine,- chanzo chao [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/11/10/mabadiliko-haki-ya-nishati-yamaanisha-nini-kwa-afrika/" data-wpel-link="internal">Mabadiliko haki ya nishati yamaanisha nini kwa Afrika?</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Wakati waandishi wawili wa Mongabay walipokitembelea kijiji cha Lukwangulo kwenye Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, walipatana na hali halisi ambayo ni ya kawaida katika maeneo mengi ya vijijini barani Afrika: Familia hutumia muda wa thamani kuchanja kuni katika misitu kwa sababu ya kupikia, mara nyingi moja ya vyanzo vyao au hata wakati mwingine,- chanzo chao pekee cha kupata nishati. Wengine wanaweza kuchangisha pesa za kutosha kwa paneli ya jua ambayo inaweza kuchajisha simu ya mkononi, kuwasha redio na kutoa mwanga kidogo kwa watoto kutwalii. Lakini kwa kawaida haitoshi kwa kazi ya msingi ya kupikia. Tofauti kubwa kati ya hali hii na ulimwengu mpana zaidi unaotumia nishati hiyo inaonekana wazi kwa walio na uwezo finyu au wasiokuwa na uwezo kabisa wa kuufikia. &#8220;Unatokea mjini &#8211; una umeme, una taa. Kwa nini wewe na sio sisi?&#8221; Mukalay Ngoyi, kiongozi kutoka kijiji cha Lukwangulo, aliiambia Mongabay. &#8220;Sisi ni wanadamu kama wewe, na tunahitaji umeme pia.&#8221; Mnamo Novemba 10, Mkutano wa 30 (COP30) wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (UNFCCC),utakuwa Belém, Brazili, kutathmini maendeleo ya kimataifa kuelekea kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa kwa kupunguza uzalishaji wa kaboni. Cha msingi katika kupunguza uzalishaji huo na kufikia lengo la kuweka halijoto duniani kuwa chini ya nyuzi 2° (3.6° Fahrenheit) juu ya viwango vya kabla ya kuanza kwa viwanda ni jinsi tunavyokidhi kuongezeka kwa mahitaji ya nishati, kote duniani na katika maeneo kama kijiji cha Lukwangulo. Lakini viongozi wengi wa jamii hawatakuwa Belém, badala yake wanategemea wengine kuwawakilisha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/11/10/mabadiliko-haki-ya-nishati-yamaanisha-nini-kwa-afrika/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/11/10/mabadiliko-haki-ya-nishati-yamaanisha-nini-kwa-afrika/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Namna uandishi wa habari unavyosaidia kubadilisha taarifa kuwa matokeo</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/09/16/namna-uandishi-wa-habari-unavyosaidia-kubadilisha-taarifa-kuwa-matokeo/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/09/16/namna-uandishi-wa-habari-unavyosaidia-kubadilisha-taarifa-kuwa-matokeo/#respond</comments>
					<pubDate>16 Septemba 2025 13:03:57 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Rhett Ayers Butler]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/11/03183001/Screenshot-2025-11-03-212642-768x478.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=719</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Ulimwenguni]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Kijani, Maoni, Mazingira, Uandishi wa Habari za Mazingira, na  Uhifadhi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Msitu ulioko seemu ya kaskazini mwa Gabon haukuonekana kama uwanja wa vita. Ilikuwa ni sehemu ya njia za uwindaji na njia za kijiji, nyumbani kwa miti ya matunda na makaburi ya mababu. Wakati idhini ya ukataji miti ilipoingiliana na jamii ya Massaha ikapinga idhini hio, maombi yao yalienda vibaya kupitia vituo rasmi. Kisha taarifa hizo zikaripotiwa, kurekodiwa na kusomwa na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/09/16/namna-uandishi-wa-habari-unavyosaidia-kubadilisha-taarifa-kuwa-matokeo/" data-wpel-link="internal">Namna uandishi wa habari unavyosaidia kubadilisha taarifa kuwa matokeo</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Msitu ulioko seemu ya kaskazini mwa Gabon haukuonekana kama uwanja wa vita. Ilikuwa ni sehemu ya njia za uwindaji na njia za kijiji, nyumbani kwa miti ya matunda na makaburi ya mababu. Wakati idhini ya ukataji miti ilipoingiliana na jamii ya Massaha ikapinga idhini hio, maombi yao yalienda vibaya kupitia vituo rasmi. Kisha taarifa hizo zikaripotiwa, kurekodiwa na kusomwa na watu walio katika nafasi ya kutenda. Waziri wa mazingira alinakili hivyo, akabatilisha kibali cha kampuni, na serikali iliamua kulinda msitu kwa ombi la jamii. Ushindi haukuwa wa uandishi wa habari pekee. Ilikuwa ya viongozi wa vijiji waliopanga, viongozi waliotenda, na sheria zilizoruhusu marekebisho ya kozi. Hata hivyo hakuna hata moja kati ya hayo ambayo yangetokea, au si kwa haraka, kama ukweli haungekusanywa, kuthibitishwa na kuwekwa wazi hadharani. Hivi ndivyo uandishi wa habari unavyoleta athari katika ubora wake. Hauandiki sheria, hautumi polisi au kupanda miti. Unasambaza ewa ya oksijeni ambayo hatua hizo inahitaji: taarifa za habari za kuaminika, kwa wakati, wazi hadharani. Athari huanza na mpangilio wa ajenda. Maamuzi mengi yanafanywa kwenye kivuli cha kutotimiza wajibu, na sio ubaya. Matatizo hayaonekani kwa sababu ni ya kiufundi, ya mbali, au hayafai. Kuripoti hubadilisha uangalizi. Zingatia mkataba wa kisiri wa mkopo wa kaboni wa miaka 100 ulioboreshwa kwa utulivu mjini Sabah, Malaysia. Uangalizi ulifichua masharti, wasuluhishi na kutokuwepo kwa mashauriano ya maana na wamiliki wa ardhi Wenyeji asili. Mara tu mpangilio uliponakiliwa kwenye rekodi, ulichunguzwa katika mahakama na kwenye vyombo vya habari, ambapo ulikwama, kisha ukatatuliwa. Matokeo yalitokana sana na mchango wa asasi za kiraia na mchakato wa kisheria. Pia ilidaiwa sana kwa kitendo&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/09/16/namna-uandishi-wa-habari-unavyosaidia-kubadilisha-taarifa-kuwa-matokeo/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/09/16/namna-uandishi-wa-habari-unavyosaidia-kubadilisha-taarifa-kuwa-matokeo/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Hatimaye Jamhuri ya Kidemokrasi ya Kongo imechukua hatua kuwalinda kasuku wa kijivu wa Afrika kutokana na biashara haramu</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/09/02/hatimaye-jamhuri-ya-kidemokrasi-ya-kongo-imechukua-hatua-kuwalinda-kasuku-wa-kijivu-wa-afrika-kutokana-na-biashara-haramu/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/09/02/hatimaye-jamhuri-ya-kidemokrasi-ya-kongo-imechukua-hatua-kuwalinda-kasuku-wa-kijivu-wa-afrika-kutokana-na-biashara-haramu/#respond</comments>
					<pubDate>02 Septemba 2025 11:37:15 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dider Makal]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/10/01113941/Screenshot-2025-10-01-143917-768x470.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=575</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, na  Afrika ya Kati]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Haramu, Biashara ya Kimataifa, Biashara ya Wanyamapori, Cites, Ikolojia, Kijani, Misitu, Ndege, Sheria ya Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uhalifu wa Mazingira, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Usafirishaji wa Wanyamapori, Utawala, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>LUBUMBASHI, DRC — Idadi ya kasuku wa kijivu wa Afrika inaendelea kupungua maeneo ya katikati na kaskazini mwa Jamhuri ya Kidemokrasi ya Kongo.Takwimu zilizokusanywa wakati wa doria na Lukuru Foundation katika eneo la Lomami Luidjo, jimbo la Maniema zinaonyesha kuwa idadi ya ndege hao aina ya Psittacus erithacus imepungua kati ya mwaka 2016 na 2021. Hali hii inatia [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/09/02/hatimaye-jamhuri-ya-kidemokrasi-ya-kongo-imechukua-hatua-kuwalinda-kasuku-wa-kijivu-wa-afrika-kutokana-na-biashara-haramu/" data-wpel-link="internal">Hatimaye Jamhuri ya Kidemokrasi ya Kongo imechukua hatua kuwalinda kasuku wa kijivu wa Afrika kutokana na biashara haramu</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[LUBUMBASHI, DRC — Idadi ya kasuku wa kijivu wa Afrika inaendelea kupungua maeneo ya katikati na kaskazini mwa Jamhuri ya Kidemokrasi ya Kongo.Takwimu zilizokusanywa wakati wa doria na Lukuru Foundation katika eneo la Lomami Luidjo, jimbo la Maniema zinaonyesha kuwa idadi ya ndege hao aina ya Psittacus erithacus imepungua kati ya mwaka 2016 na 2021. Hali hii inatia wasiwasi. Mwezi Agosti mwaka 2023, aliyekuwa waziri wa Mazingira wa nchi hiyo, JKK (DRC), Eve Bazaïba, alitia saini amri ya  kuwalinda aina ya ndege hao kwa namna yoyote ile. Kupungua kwa idadi ya ndege hao kunawiana na ongezeko la biashara ya ndege wanaotumika kama mapambo ya majumbani. Biashara hiyo imekuwa ikiongezeka kuanzia mwaka 2012 na ongezeko hili linasababishwa na udhaifu wa usimamizi na uangalizi wa biashara ya kimataifa na rushwa miongoni mwa maafisa ambao wanatakiwa kusimamia biashara hiyo chini ya mkataba wa CITES. Kasuku wa Kijivu waliokamatwa wakati wa operesheni ya kuzuia biashara ya kimataifa ya ndege hao, iliyoendeshwa mjini Lodja, JKK.(Picha: Adams Cassinga). Kasuku wa aina hii waliingizwa katika Kiambatanisho Namba 1 cha CITES (CITES Appendix I in 2016) na hii ilikuwa na maana kuwa mamlaka zilitakiwa kufanya usimamizi mkali wa biashara ya kimataifa ya ndege hao. Hata hivyo serikali ya Kongo ilipinga ndege hao kuingizwa kwenye Kiambatanisho hicho  kwa madai kwamba ndege hao hawakutishiwa uhai kiasi cha kuwekwa katika jedwali hilo, jambo ambalo liliungwa mkono za serikali ya Saudi Arabia na Umoja wa Falme za Kiarabu ambao ndiyo walikuwa wanunuzi wakubwa wa ndege hao. Kwa sasa, serikali za Saudi Arabia na Umoja wa Falme&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/09/02/hatimaye-jamhuri-ya-kidemokrasi-ya-kongo-imechukua-hatua-kuwalinda-kasuku-wa-kijivu-wa-afrika-kutokana-na-biashara-haramu/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/09/02/hatimaye-jamhuri-ya-kidemokrasi-ya-kongo-imechukua-hatua-kuwalinda-kasuku-wa-kijivu-wa-afrika-kutokana-na-biashara-haramu/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kwa mara ya pili sasa, mradi wa kaboni wa Kenya wasimamishwa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/05/15/kwa-mara-ya-pili-sasa-mradi-wa-kaboni-wa-kenya-wasimamishwa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/05/15/kwa-mara-ya-pili-sasa-mradi-wa-kaboni-wa-kenya-wasimamishwa/#respond</comments>
					<pubDate>15 Mei 2025 17:52:16 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ashoka Mukpo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/09/23175405/Screenshot-2025-09-23-205050-768x478.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=485</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Ardhi, Haki za Wenyeji wa Asili, Hali ya Hewa, Jamii Asili, Kaboni, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Mifugo, Savanna, Siasa za Mazingira, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Shirika la kuthibitisha mikopo ya kaboni, Verra, limeuweka Mradi wa Kaboni wa Malisho ya Kaskazini mwa Kenya, kwa lugha ya Kingereza, Northern Kenya Rangelands Carbon Project, chini ya mapitio kwa mara ya pili, jambo ambalo limethibitishwa kwa Mongabay kupitia taarifa ya barua pepe. Kabla ya hayo mapitio kukamilika, huo mradi hautaruhusiwa kuuza hati zozote za kaboni unazozizalisha [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/05/15/kwa-mara-ya-pili-sasa-mradi-wa-kaboni-wa-kenya-wasimamishwa/" data-wpel-link="internal">Kwa mara ya pili sasa, mradi wa kaboni wa Kenya wasimamishwa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Shirika la kuthibitisha mikopo ya kaboni, Verra, limeuweka Mradi wa Kaboni wa Malisho ya Kaskazini mwa Kenya, kwa lugha ya Kingereza, Northern Kenya Rangelands Carbon Project, chini ya mapitio kwa mara ya pili, jambo ambalo limethibitishwa kwa Mongabay kupitia taarifa ya barua pepe. Kabla ya hayo mapitio kukamilika, huo mradi hautaruhusiwa kuuza hati zozote za kaboni unazozizalisha kupitia modeli yake ya kusimamia njia za malisho ya mifugo. Huu uamuzi umekuwa pigo kwa Northern Rangelands Trust (NRT), shirika la uhifadhi lenye makao yake makuu nchini Kenya, ambalo huratibu mtandao wa hifadhi za wanyamapori za jamii zinazoshiriki katika mradi huo wa kaboni. Mapema mwaka huu, mwezi Januari, mahakama ya Kenya iliamua kwamba  hifadhi mbili zilizohusishwa na NRT zilikuwa zimeanzishwa kinyume cha sheria, na bila ushirikishwaji wa umma ipasavyo. Moja ya hifadhi hizo, Biliqo Bulesa Conservancy, imekuwa ikizalisha mikopo ya kaboni kwa kupangilia njia za misimu ya malisho ya mbuzi, ng’ombe na mifugo mingine kwenye maeneo hayo. Wateja wakubwa kama Meta na Netflix, wamenunua mikopo ya kaboni ya mamilioni ya dola tangu mradi kuanzishwa mwaka 2012. Takriban wafugaji 165 kutoka Kaunti ya Isiolo, kaskazini mwa Kenya, walikwenda mahakamani na kudai kuwa viongozi wa hifadhi hiyo hawakufanya mashauriano ya kutosha kabla ya kuisajili mwaka 2007. Verra liliiambia Mongabay kwamba uamuzi wao wa kusimamisha mradi huo ulitokana na ule wa mahakama uliotolewa na jopo la majaji watatu. “Mwanzilishi wa mradi, ambayo ni NRT, inahusika kwenye kesi ya kisheria iliyopelekea hukumu ya mahakama mnamo Januari 2025. Huku ikiwasilisha rufaa, NRT iliomba kusitishwa kwa uamuzi huo, lakini ombi hilo lilikataliwa. Kwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/05/15/kwa-mara-ya-pili-sasa-mradi-wa-kaboni-wa-kenya-wasimamishwa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/05/15/kwa-mara-ya-pili-sasa-mradi-wa-kaboni-wa-kenya-wasimamishwa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii ya Ogiek walaumiwa na kufukuzwa kwa uharibifu wa misitu, lakini ukataji miti ovyo haujakoma</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/#respond</comments>
					<pubDate>28 Novemba 2024 16:54:06 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Caroline Chebet]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/29163845/Screenshot-2025-08-29-193750-768x469.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=329</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Wenyeji wa Asili, Kijani, Maeneo yaliyolindwa, Maji, Mazingira, Migogoro, Migogoro ya Ardhi, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Kitropiki, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uharibifu wa Misitu, na  Vikundi vya Jamii za Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Katika uamuzi wa kihistoria wa Mei mwaka 2017, Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu ilithibitisha hadhi ya jamii asili ya WaOgiek kama wamiliki tangu mababu wa Msitu wa Mau nchini Kenya na kuamuru serikali kulilipa kundi hilo kwa hasara ya nyenzo na maadili, kuwapa hati miliki ya pamoja ya ardhi ya mababu zao, na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/" data-wpel-link="internal">Jamii ya Ogiek walaumiwa na kufukuzwa kwa uharibifu wa misitu, lakini ukataji miti ovyo haujakoma</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Katika uamuzi wa kihistoria wa Mei mwaka 2017, Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu ilithibitisha hadhi ya jamii asili ya WaOgiek kama wamiliki tangu mababu wa Msitu wa Mau nchini Kenya na kuamuru serikali kulilipa kundi hilo kwa hasara ya nyenzo na maadili, kuwapa hati miliki ya pamoja ya ardhi ya mababu zao, na kurekebisha sera na sheria zinazowanyima watu hao asili haki zao. Novemba 12 mwaka huu, miaka saba na nusu tangu uamuzi huo, mahakama hiyo yenye makao yake makuu nchini Tanzania iliipa Kenya muda wa miezi mitatu kuripoti kuhusu hatua iliyochukua kutekeleza uamuzi huo. Kumekuwa na ushahidi mdogo wa utekelezaji wa uamuzi huo tangu ulipotolewa &#8211; kwa mfano Mamlaka ya Misitu Kenya iliruhusu baadhi ya WaOgiek kuingia katika maeneo ya msitu na kufanya doria za pamoja katika sehemu ya msitu huo katika kaunti ya Nakurue. Hata hivyo, mamlaka za Kenya ziliendesha awamu kadhaa za kuwafukuza wanajamii wa Ogiek na jamii nyingine kutoka msituni, ya hivi karibuni ikiwa mwezi Novemba mwaka 2023, katika Kaunti ya Narok. Katika tukio hilo, walinzi wa Mamlaka ya Misitu ya Kenya waliwaondoa   zaidi ya watu 700 wa jamii ya Ogiek kutoka kwenye makazi yao eneo la Sasimwani, ndani ya sehemu ya Maasai Mau ya kundi hili la misitu, na wakaharibu mali zao. Kiwanja cha Msitu wa Mau chenye ukubwa wa kilomita za mraba 2,700 (maili 1,040 za mraba) ni mfumo muhimu wa ikolojia, mazingira muhimu kwa kuendeleza mito na maziwa mengi ambayo yanasaidia kilimo na misitu mbali nje ya mipaka yake. Msitu huu pia ni kitovu muhimu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Ufugaji endelevu wa samaki na kilimohai vyaimarisha jamii za Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2023/08/02/viongozi-wapendekeza-suluhisho-zilizobuniwa-ndani-kwenye-mkutano-wa-hali-ya-hewa-afrika-na-dola-bilioni-100-kuzitekeleza/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2023/08/02/viongozi-wapendekeza-suluhisho-zilizobuniwa-ndani-kwenye-mkutano-wa-hali-ya-hewa-afrika-na-dola-bilioni-100-kuzitekeleza/#respond</comments>
					<pubDate>02 Agosti 2023 12:48:18 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Njagi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/09/05054458/Screenshot-2025-10-05-083758-768x477.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=607</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Chakula, Kijani, Kilimo, Kilimo mseto, Kilimo-ikolojia, Kupunguza Umaskini, Maendeleo Endelevu, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Samaki, Samaki wa Maji safi, Sekta ya Chakula, Uendelevu, Ufugaji Samaki, Uhifadhi, na  upatikanaji wa chakula]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>GATUNGA, Kenya — Msimu wa ukame ambao uliisumbua Kenya kwa miaka michache iliyopita umetikisa mifumo ya chakula vijijini nchini humo. Lakini Japheth Nthiga, mkulima kutoka kijiji cha Karethani sehemu ya kati ya Kenya, amekuwa akipata faraja wakati wa kipindi kigumu. Hiyo ni kwa sababu Nthiga amebadilisha sehemu ya ardhi yake kuwa mabwawa ya kufugia samaki, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/08/02/viongozi-wapendekeza-suluhisho-zilizobuniwa-ndani-kwenye-mkutano-wa-hali-ya-hewa-afrika-na-dola-bilioni-100-kuzitekeleza/" data-wpel-link="internal">Ufugaji endelevu wa samaki na kilimohai vyaimarisha jamii za Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[GATUNGA, Kenya — Msimu wa ukame ambao uliisumbua Kenya kwa miaka michache iliyopita umetikisa mifumo ya chakula vijijini nchini humo. Lakini Japheth Nthiga, mkulima kutoka kijiji cha Karethani sehemu ya kati ya Kenya, amekuwa akipata faraja wakati wa kipindi kigumu. Hiyo ni kwa sababu Nthiga amebadilisha sehemu ya ardhi yake kuwa mabwawa ya kufugia samaki, huku shamba lake lililosalia, likisaidia mifugo na mazao ya chakula kama maharage ya kijani, mtama, uwele na mahindi. Tangu mwaka 2013, ni nusu ekari tu ya eneo lake ambayo imemnufaisha zaidi. &#8220;Samaki ninaowafuga hapa ni kwa ajili ya matumizi ya ndani. Pia ninapata mapato mazuri ninapouza samaki katika soko la huku nchini. Sioni wasiwasi wakati mazao yangu ya chakula yanaposhindwa kutoa mavuno,&#8221; alisema baba huyo wa watoto watano mwenye umri wa miaka 51, anayefuga ngege na kambare. Japheth Nthiga anafuga samaki aina ya ngege na kambare katika mabwawa ya samaki kwenye shamba lake eneo la kati ya Kenya. Picha na David Njagi wa Mongabay.  Ni rahisi kuelewa vizuri hisia za Nthiga. Kijiji chake, ambacho kiko takriban kilomita 150 (sawa na maili 90) kutoka ukingo wa Msitu wa Mlima Kenya, kimekumbwa na ukame wa muda mrefu na wa mara kwa mara kwa zaidi ya muongo mmoja uliopita. Ili kukabiliana na msimu wa kiangazi, wakulima, hasa wale wanaotoka katika nyanda za juu za mito, wamezidisha matumizi yao ya mbolea ili kuongeza mavuno, na kwa kufanya hivyo, wamesababisha uchafuzi wa mito na kupoteza rutuba ya udongo katika eneo hilo, kulingana na Venter Mwongera, ambaye ni mratibu wa mawasiliano&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/08/02/viongozi-wapendekeza-suluhisho-zilizobuniwa-ndani-kwenye-mkutano-wa-hali-ya-hewa-afrika-na-dola-bilioni-100-kuzitekeleza/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2023/08/02/viongozi-wapendekeza-suluhisho-zilizobuniwa-ndani-kwenye-mkutano-wa-hali-ya-hewa-afrika-na-dola-bilioni-100-kuzitekeleza/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>