Habari za uhifadhi

Wadau wanaoshiriki COP12 wataka ahadi za kulinda bahari zigeuzwe kuwa vitendo

Jerry Chimba — 06 Oktoba 2026 13:52:58 +0000

DAR-ES-SALAAM, Tanzania – Wadau wa mazingira wamezitaka nchi zinazopakana na Bahari ya Hindi Magharibi kugeuza ahadi za kulinda mazingira ya bahari na pwani kuwa hatua zinazotekelezeka. Aidha wamesisitiza umuhimu wa ushirikiano wa kikanda katika kukabiliana na uchafuzi, mabadiliko ya tabianchi na upotevu wa bioanuwai. Wito huo umetolewa wakati wa Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), ulioanza Dar es Salaam Jumanne, Oktoba 6, 2026, ukiwakutanisha wawakilishi wa nchi 10 wanachama kujadili mustakabali wa usimamizi na uhifadhi wa mazingira ya Bahari ya Hindi Magharibi. Wawakilishi mbalimbali wakiwa kwenye mkutano wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12) wakisiliza mustakabali wa usimamizi na uhifadhi wa mazingira ya Bahari ya Hindi Magharibi. Picha Jerry Chimba. Mkutano huo, unaofanyika katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC) hadi Oktoba 9, unaadhimisha miaka 40 ya Mkataba wa Nairobi na unalenga kuimarisha ushirikiano wa kikanda katika usimamizi wa bahari, uhifadhi wa mifumo ya ikolojia na maendeleo ya uchumi wa buluu katika ukanda huo. Waziri wa Nchi, Ofisi ya Makamu wa Rais (Muungano na Mazingira), Hamad Masauni, amesema Tanzania inatarajia kuwa mkutano huo utatoa maamuzi yanayotokana na ushahidi wa kisayansi na yanayoweza kutekelezwa katika ngazi za kitaifa na kikanda. Ameainisha matarajio matano ya Tanzania kuwa ni kufanyika kwa tathmini sahihi ya hali ya Bahari ya Hindi Magharibi, kuhakikisha maamuzi ya mkutano yanatekelezwa, kuimarisha mtazamo jumuishi katika kushughulikia changamoto za mazingira, kushirikisha jamii wakiwemo vijana, pamoja na kuimarisha ushirikiano wa kikanda. “Maamuzi tunayoyafanya hapa lazima yaendane na ukubwa wa changamoto zinazotukabili na…This article was originally published on Mongabay

Watalaamu: Maandalizi ya kukabiliana na El Niño yazingatie mifumo ya ikolojia ya bahari

Chimba Jerry — 01 Oktoba 2026 11:20:42 +0000

DAR – ES – SALAM, Tanzania – Wakati Tanzania ikijiandaa kukabiliana na athari za mvua nyingi za El Niño zilizotabiriwa kuanza Oktoba, mwaka huu, tahadhari nyingi zimeelekezwa kwenye kilimo na maeneo mengine ya nchi kavu. Hata hivyo, wataalamu wa mazingira wanaonya kuwa maandalizi hayo yanapaswa pia kuzingatia mifumo ya ikolojia ya bahari, ambayo inaweza pia kuathiriwa na mvua kubwa. Miongoni mwa maeneo yanayoweza kuwa kwenye hatari ni pamoja na matumbawe na mashamba ya mwani. Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) katika utabiri wake ilitoa angalizo kuhusu msimu wa mvua za Vuli (Oktoba – Disemba) 2026, kuathiriwa na kiwango kikubwa cha mvua na hali ya El Nino. Utabiri ulionyesha kuwa El Niño itasababishwa na joto la bahari kuwa juu ya wastani katika Bahari ya Pasifiki, hali inayotarajiwa kufanya ongezeko la mvua za Vuli 2026 kuwa juu ya wastani hadi wastani katika maeneo mengi ya Ukanda wa Pwani ya Kaskazini, Nyanda za Juu Kaskazini Mashariki, Ukanda wa Ziwa Viktoria na kaskazini mwa Mkoa wa Kigoma. Akizungumza utabiri huo, Mkurugenzi Mkuu wa TMA na Makamu Mwenyekiti wa Jopo la Kimataifa la Sayansi ya Mabadiliko ya Hali ya Hewa na Tabia Nchi (IPCC), Dkt Ladislaus Chang’a, alisema msimu wa mvua za vuli za mwaka 2026, unatarajiwa kuathiriwa kwa kiwango kikubwa na hali ya El Niño yenye nguvu kubwa, inayotarajiwa kuanza wiki ya nne ya mwezi Septemba hadi wiki ya kwanza ya mwezi Oktoba 2026. Mkurungezi Mkuu wa TMA na Makamu Mwenyekiti wa Jopo la Kimatifa la Sayansi na Mabadiliko ya Hali ya Hewa na…This article was originally published on Mongabay

Uwekezaji zaidi wa Dangote Tanzania: Watalaamu wataka matumizi endelevu ya raslimali yazingatiwe

Nkwimba Nkwimba — 29 Septemba 2026 11:33:57 +0000

Tanzania iko katika hatua ya kujadili awamu mpya ya uwekezaji kutoka Kundi la Kampuni za Dangote, huku mazungumzo kati ya Serikali na kampuni hiyo yakipanuka kutoka kwenye uwekezaji wa saruji hadi kwenye miradi ya uzalishaji wa mbolea, nishati, bandari, biashara na miundombinu ya usafirishaji. Taarifa za hadi Agosti 2026, zinaonyesha kuwa Serikali ya Tanzania na Kundi la Kampuni za Dangote bado wako kwenye Majadiliano kuhusu upanuzi wa uwekezaji katika maeneo mbalimbali. Iwapo majadiliano hayo yatafikia makubaliano na miradi hiyo kutekelezwa, Tanzania inaweza kuongeza fursa za ajira, kupanua mapato ya serikali, kuimarisha sekta ya viwanda, kupunguza utegemezi wa bidhaa kutoka nje na kuimarisha nafasi ya ukanda wa kusini mwa Tanzania kama kitovu cha usafirishaji kikanda. Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Samia Suluhu Hassan akiwa na mfanyabiashara kutoka Nigeria ambaye pia ni Mwanzilishi na Mmiliki wa Dangote Group, Alhaji Aliko Dangote. Kilichothibitishwa na kilicho mezani Kwa mujibu wa taarifa zilizopatikana katika tovuti rasmi ya Kundi la Dangote, hadi Agosti 29, 2026 uwekezaji mkubwa wa Dangote ambao unaendelea nchini ni pamoja na kiwanda cha saruji kilichoko Mtwara. Kwa mujibu wa Mamlaka ya Uwekezaji na Maeneo Maalumu ya Kiuchumi Tanzania (TISEZA), kiwanda hicho kilianza mwaka 2015, kina uwezo wa kuzalisha tani milioni tatu za saruji kwa mwaka na hadi sasa kimezalisha zaidi ya ajira 1,500 kwa Watanzania. Hata hivyo, awamu mpya inayojadiliwa sasa ni pana zaidi. Taarifa rasmi ya Kundi la Dangote ya Juni 29, 2026, ilieleza kuwa mazungumzo kati ya Rais wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan na Mwenyekiti na Mtendaji Mkuu…This article was originally published on Mongabay

Asilimia 45 ya spishi za ndege wahamiaji zinapungua, mkutano wa Nairobi watoa tahadhari

Wilson Odhiambo — 16 Septemba 2026 17:28:42 +0000

NAIROBI, Kenya — Kupungua kwa makundi mengi ya ndege wahamiaji ni ishara ya onyo kwamba mifumo ya ikolojia duniani kote inazidi kukabiliwa na shinikizo — na wataalamu wa uhifadhi wanasema wakati umefika kwa serikali kushirikiana na kuratibu juhudi zao kuvuka mipaka ya kitaifa. Wawakilishi wa serikalini, mashirika ya uhifadhi, taasisi za fedha na wafadhili walikutanika Nairobi kuanzia tarehe 8 hadi 11 Septemba katika Global Flyways Summit, iliyoandaliwa na BirdLife International kwa kushirikiana na Nature Kenya. Lengo lilikuwa kushughulikia vitisho vinavyoongezeka kwa ndege wahamiaji na makazi wanayoyategemea. BirdLife iliwasilisha toleo jipya la ripoti yake ya kila baada ya miaka minne ya “State of the World’s Birds,” ikiripoti kwamba asilimia 45 ya spishi za ndege wahamiaji zinapungua, huku takriban moja kati ya tisa ikiwa katika hatari ya kutoweka. Ndege wa ufukweni na ndege wa baharini walitambuliwa kuwa miongoni mwa makundi yanayopitia upungufu mkubwa zaidi. Great snipe (Gallinago media) huko Nigde, Türkiye. Ndege hawa walio karibu na kutoweka huzaliana Scandinavia na magharibi mwa Urusi, na hutumia maeneo mbalimbali ya Afrika Magharibi, Kati na Mashariki wakati wa majira ya baridi. Kulingana na IUCN, idadi ya spishi hii inapungua kwa kasi kutokana na upotevu wa makazi na shinikizo la uwindaji. Picha © Koray Öğreten kupitia iNaturalist (CC BY-NC 4.0). Kiashiria cha Orodha Nyekundu kinachoonyesha hali ya spishi za ndege wahamiaji, pamoja na mifano ya spishi zilizopandishwa na kushushwa hadhi na visababishi vikuu vya mabadiliko hayo. Picha kwa hisani ya BirdLife International, 2026. Shirika hilo la uhifadhi lilibainisha kwamba visababishi vikuu ni upotevu wa makazi, kilimo, uwindaji, uchafuzi wa mazingira,…This article was originally published on Mongabay

Kutoka nyasi bahari hadi plastiki: Wanawake wageuza uhifadhi kuwa chanzo cha kipato

Ruth Keah — 04 Septemba 2026 11:09:46 +0000

Hii ni sehemu ya pili ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya Kwanza hapa. LAMU, Kenya — Kwa wanawake katika baadhi ya jamii za pwani ya Lamu, kuingia baharini kwa muda mrefu kulionekana kwenda kinyume na mila. Lakini kwa wengine wao, bahari imekuwa mahali pa kuhifadhi mazingira, kuelimisha jamii na kutafuta riziki. Amina: Samaki wanarudi baada ya wanawake kurejesha nyasi bahari Amina Bakari, mwanamke kutoka wadi ya Faza, eneo la Shanga Shakani, kisiwani Pate, anajulikana kama Mama Nyasi Bahari, kutokana na kazi ya uhifadhi ambayo amekuwa akifanya baharini. Mwanamke huyu alisoma hadi darasa la nane. Anatumia elimu yake hiyo kuwafundisha wanajamii kuhusu umuhimu wa kulinda nyasi bahari. Amina Bakari, mwanamke kutoka wadi ya Faza, eneo la Shanga Shakani, kisiwani Pate, anayejulikana kama Mama Nyasi Bahari. Picha kwa hisani ya Duncan Moore, Flora & Fauna.Amina ni kiongozi wa kikundi cha wanawake cha Shanga Itifaq, kinachofanya kazi ya kuhifadhi ikolojia ya bahari kwa kupanda nyasi bahari na mwani, huku kikilenga kuzuia kuendelea kupungua kwa viumbe wa baharini. Utafitiunaonyesha kuwa kati ya mwaka 2000 na 2016, eneo la nyasi bahari nchini Kenya lilikuwa likipungua. Kwa wastani, kila eneo la kilomita za mraba 25 lilipoteza kilomita za mraba 1.9 za nyasi bahari. Shanga Itifaq ilianzishwa mwaka 2018 ikiwa na wanawake 13 na wanaume sita. Siku moja kila wiki, wanachama wake hupanda angalau gunia 17 za kilo 50 za nyasi bahari katika eneo lao la tengefu lililoko Pate Marine Community Conservancy (PMCC), lenye ukubwa wa jumla ya ekari 9,290. Kwa sasa wamepanda…This article was originally published on Mongabay

Wanawake wa Lamu wavunja vikwazo vya kitamaduni kuingia baharini na kurejesha matumbawe na mikoko

Ruth Keah — 04 Septemba 2026 00:00:30 +0000

Hii ni sehemu ya kwanza ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya pili hapa. LAMU, Kenya — Mwanasha Mbwana, mkazi wa Shangarubu, Kaunti ya Lamu, anakumbuka vizuri jinsi bahari ilivyomsaidia kupata pesa na kujiendeleza kimasomo akiwa na umri mdogo. Mama Corals: Kutoka kukusanya makome hadi kurejesha matumbawe Mwanamke huyo, maarufu kama Mama Corals, anasema baada ya kukamilisha shule ya msingi mwaka 1997, alikuwa na hamu ya kuendeleza masomo yake. Lakini kwa sababu ya hali ya umasikini iliyokabili familia yake wakati huo, hakufanikiwa. Lakini hakukata tamaa. Alijikita baharini kutafuta makome (cowrie shells) na kutengeneza mikufu aliyouzia watalii na wenyeji. Kwa siku, angepata faida ya kati ya KSh70 ($0.54) na KSh100 ($0.77), ambazo aliziweka akiba na baadaye zikamlipia karo ya shule ya upili. Mwanasha Mbwana, anayejulikana kama Mama Coral au Mama Matumbawe, ni mwogeleaji mahiri aliyechagua kujikita katika urejeshaji wa miamba ya matumbawe—eneo ambalo kwa kawaida huhusishwa zaidi na wanaume. Yeye ni bingwa wa urejeshaji wa miamba ya matumbawe na pia ni mwalimu wa shule ya awali. Picha kwa hisani ya Duncan Moore, Fauna & Flora. “Nilisoma kupitia shughuli za bahari. Wakati wa likizo, wenzangu wakienda kujivinjari, mimi nilikuwa nikizama baharini kukusanya makome,” anaeleza Mwanasha. Hatimaye alijisomesha hadi taasisi ya mafunzo ya elimu ya chekechea (Early Childhood Development Education, ECDE) na sasa ni mwalimu wa chekechea. “Sikutaka kuolewa nikiwa na umri mdogo. Sasa, kama mwalimu wa chekechea, maisha yangu yameinuka,” anasema. Lakini bahari ambayo ilimsaidia Mwanasha kupata elimu pia ilimfunza somo jingine: kwamba rasilimali hizo hazikuwa zisizo…This article was originally published on Mongabay

Mradi wa Pemba wa majongoo ya baharini unaolenga kuoanisha biashara na uhifadhi

David Akana — 01 Septemba 2026 14:42:09 +0000

PEMBA, Tanzania — Kama jamii nyingi za pwani kote Afrika Mashariki, wakazi wa Shamiani wamezoea kutazama bahari ikitoa mavuno yanayozidi kupungua. Maji yenye joto, makazi ya baharini yaliyoharibika na miongo kadhaa ya shinikizo la uvuvi vyote vimeathiri rasilimali ambazo hapo awali ziliendeleza riziki za wenyeji, kulingana na wanajamii. Katika Kisiwa cha Pemba cha Tanzania, kisiwa kinachounda sehemu ya Zanzibar, Shamiani si tofauti. Hata hivyo, hapa, wakazi wanajaribu kitu tofauti. Kamba sasa zinaweka mipaka ya maene yenye nyasi za bahari katika maji ya kina kifupi, hatua iliyofikiwa baada ya miezi kadhaa ya mikutano na majadiliano ya jamii kuhusu namna eneo hilo linapaswa kusimamiwa. Kwa vizazi vingi, maji ya pwani ya kisiwa hicho yamesaidia familia za wavuvi. Lakini katika miaka ya hivi majuzi, wakazi wengi wanasema rasilimali za karibu na pwani zimepungua kwa kasi. Majongoo ya baharini, ambayo hapo awali yalikuwa mengi na kuvunwa kwa ajili ya kusindikwa nchini, yamekuwa machache zaidi. Wavuvi na wavunaji sasa wanafanya kazi kwa bidii zaidi kwa mapato madogo, wakijaribu kupata riziki kutokana na rasilimali za pwani ambazo wengi wanasema si nyingi tena kama ilivyokuwa hapo awali. Mwonekano wa eneo la marufuku ya uvuvi linalosimamiwa na kampuni ya Asili huko Shamiani, katika Kisiwa cha Pemba; hapa, maeneo yaliyohifadhiwa yenye nyasi za bahari katika maji ya kina kifupi hutumika kufugia majongoo ya baharini. Eneo hilo lilianzishwa kufuatia miezi kadhaa ya mikutano ya jamii na majadiliano kuhusu usimamizi wake. Picha na David Akana, Mongabay. Kupungua huko ndiko kulikosukuma Asili, kampuni ya ufugaji wa viumbe vya majini yenye makao yake nchini Tanzania na inayoshirikiana na jamii za Pemba…This article was originally published on Mongabay

Namna wawezeshaji wanavyobadili sura ya urejeshaji wa mikoko

Marina Martinez — 28 Agosti 2026 16:31:01 +0000

Misitu ya mikoko, inayopatikana kando ya pwani za kitropiki, inazidi kutambuliwa kwa jukumu lake katika kuzuia majanga ya hali ya hewa, kuhifadhi kaboni, kusaidia wanyamapori na maisha ya jamii za pwani. Hata hivyo, hata kama nia ya uhifadhi na urejeshaji wa mikoko imeongezeka katika miaka ya hivi karibuni, miradi mingi hushindwa, miche hufa, maeneo huharibika zaidi au jamii hujitenga. Sababu moja, kulingana na Catherine Lovelock, profesa katika Shule ya Mazingira katika Chuo Kikuu cha Queensland nchini Australia na mtaalamu wa ikolojia ya mikoko, ni kwamba juhudi za urejeshaji mara nyingi huongozwa na vikundi vidogo vya jamii vyenye rasilimali na utaalamu finyu. Kwa kweli, tafiti zimeonyesha kuwa karibu 70% ya miradi ya urejeshaji mikoko katika baadhi ya maeneo, hasa Asia ya Kusini-mashariki na Amerika Kusini, huwa na viwango vya chini vya mafanikio. Ili kuziba pengo hili, mashirika mengi yasiyo ya faida yanatumia uzoefu wao wa kutafuta fedha na uhamasishaji wa rasilimali ili kusaidia jamii za wenyeji kufanya urejeshaji kwa ufanisi zaidi. Seatrees, shirika lisilo la kiserikali lenye makao yake makuu huko California (zamani lilijulikana kama Sustainable Surf), ni mojawapo ya mashirika hayo. Badala ya kuendesha miradi yenyewe, shirika hilo linashirikiana na vikundi vya jamii na mashirika mengine yasiyo ya kiserikali, likitoa ufadhili, utaalamu wa kisayansi na usaidizi wa vyombo vya habari ili kuongeza jitihada za urejeshaji wa pwani na baharini duniani kote, ikiwa ni pamoja na mikoko. Katika kipindi cha miaka mitano iliyopita, shirika la Seatrees limeunga mkono miradi ya urejeshaji wa mikoko nchini Kenya, Mexico, Marekani na Indonesia “kwa kutoa fedha zinazohitajika sana ili kuongeza upandaji…This article was originally published on Mongabay

Tengefu za baharini zinafunika chini ya asilimia 10 ya maeneo ya papa na papa-kolee, utafiti umebaini

Madeline Shaw — 17 Agosti 2026 18:17:01 +0000

Mwaka 2022, nchi 196 ziliafiki lengo kuu la uhifadhi linaloitwa “30×30”: kutenga asilimia 30 ya maeneo ya pwani na bahari ya sayari hii kwa ajili ya uhifadhi ifikapo mwaka 2030, chini ya Mfumo wa Kimataifa wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal. Sasa, huku mwaka 2030 ukiwa umebakisha takriban miaka minne, asilimia kumi tu ya bahari ndiyo imefunikwa na maeneo yaliyolindwa — hali inayoacha nchi nyingi mbali sana na lengo hilo la bioanuwai. Na hata ndani ya tengefu zilizopo, utafiti mpya unafichua mapungufu makubwa katika ulinzi wa moja ya makundi yaliyo hatarini zaidi baharini: papa na papa-kolee. Utafiti uliochapishwa katika jarida la Conservation Letters mwezi Julai unabainisha kwamba kwa spishi nyingi za papa na papa-kolee, chini ya asilimia kumi ya maeneo yao ya makazi yanaangukia ndani ya tengefu za baharini, huku spishi zilizo hatarini na karibu kutoweka zikiathirika zaidi. Uchambuzi huo pia unafichua mapungufu makubwa katika uripoti wa kiwango cha vizuizi vya uvuvi na uvunaji ndani ya tengefu hizo — kinachojulikana kama take–status — jambo muhimu katika kutathmini ufanisi wa ulinzi kwa wanyama hawa. “Kuongeza tu ukubwa wa bahari iliyolindwa hakumaanishi kwamba tunazilinda kwa kweli spishi hizo zilizo hatarini,” Amanda Arnold, mtafiti wa bayoanuwai ya baharini katika Chuo Kikuu cha Simon Fraser nchini Kanada na mwandishi mkuu wa utafiti huo, alimwambia Mongabay. “Haifuniki upana wote wa bioanuwai.” Papa-mchanga (Carcharias taurus), spishi iliyo Karibu Kutoweka kulingana na IUCN. Picha na mattdowse kupitia iNaturalist (CC BY-NC 4.0). Ili tengefu za baharini zitoe manufaa ya uhifadhi yanayopimika, zinapaswa kufunika angalau asilimia kumi ya makazi ya spishi fulani — na ufunikaji wa…This article was originally published on Mongabay

Nchi sita za Afrika sasa zinaunga mkono kusitishwa kwa uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari

Victoria Schneider — 14 Agosti 2026 00:00:08 +0000

Nchi tatu zaidi za Afrika zimejiunga na wito wa kusitisha kwa tahadhari uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari, hadi athari za kimazingira, kijamii na kiuchumi za shughuli hiyo zifahamike vizuri zaidi. Hatua hii inafikisha idadi ya nchi za Afrika zinazounga mkono zuio hilo kuwa sita. Mauritius, Msumbiji na Jamhuri ya Kongo zilitangaza kuunga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari wakati wa mkutano wa mwaka wa Mamlaka ya Kimataifa ya Sakafu ya Bahari (ISA) uliofanyika Kingston, Jamaica, mwezi Julai. Zilijiunga na Malawi, Kenya na Madagaska, ambazo zilikuwa zimetangaza msimamo huo mapema. Serikali ya Mauritius ilisema wazi katika taarifa yake wakati wa mkutano huo kwamba “maendeleo endelevu ya Mauritius yanategemea kwa kiasi kikubwa bahari yenye afya na ustahimilivu”. Maafisa wake walisisitiza kwamba maamuzi kuhusu uchimbaji wa madini katika kina kirefu cha bahari lazima yafanywe kwa kuzingatia “ushahidi bora zaidi wa kisayansi unaopo na mbinu ya tahadhari, kama inavyoainishwa katika Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Sheria ya Bahari.” Malawi ilikuwa nchi ya kwanza ya Afrika kuunga mkono kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua ya tahadhari, mnamo Mei 2026. Kenya na Madagaska zilifuata msimamo huo mwezi Juni. “Msingi wa nchi hizi zote, huku zikizingatia mazingira yao ya kipekee, ni ukosefu wa ushahidi wa kutosha wa kisayansi na mapungufu ya utawala yanayoendelea,” David Willima kutoka Deep Sea Conservation Coalition (DSCC) — muungano wa mashirika zaidi ya 140 ya kiraia na asasi mbalimbali — aliiambia Mongabay kupitia barua pepe. Nchi hizo sita za Afrika ziko miongoni mwa nchi 46 duniani zinazounga mkono zuio au kusitishwa kwa shughuli hiyo kama hatua…This article was originally published on Mongabay

Kutoka baharini hadi sokoni: Wanawake wanaoendesha biashara ya dagaa Vanga

Asha Bekidusa — 12 Agosti 2026 22:37:07 +0000

KWALE, Kenya – Wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za dunia walipokongamana mjini Mombasa wakati wa Our Ocean Conference, suala la nafasi ya wanawake kama uti wa mgongo wa sekta ya bahari na uvuvi lilijitokeza pakubwa. Hii ilibainika huku utafiti kutoka WorldFish ukionyesha kuwa barani Afrika, asilimia 90 ya wanawake katika sekta ya uvuvi na ufugaji samaki wameajiriwa katika shughuli za uvunaji na uhifadhi wa samaki baada ya kuvuliwa. Mmoja wa wasaidizi wa Sauda Hassan akidondoa dagaa katika kijiji cha Jimbo, Kwale. Pamoja naye ni mfanyabiashara aliyekuja kuchukua mzigo wake. Picha na Asha Bekidusa, Mongabay. Kwa baadhi ya wanawake katika kijiji cha Vanga, hili ni jambo la kawaida. Wengi wao wanajihusisha na biashara ya dagaa, ambapo kila asubuhi hukusanyika katika ufuo wa Vanga wakisubiri boti kutoka baharini. Wanawake hao huchukua dagaa hao kuwachemsha, kuwakausha na kuwauza katika sehemu mbalimbali nchini Kenya na nje ya nchi. Miongoni mwa dagaa hao ni katashingo (Sardinella neglecta), kimalawari (Stolephorus indicus) na simsimu (ecapterus macrosoma). Kama wanawake wengine Vanga, Mwanakombo Shee alianza biashara yake takriban miaka nane iliyopita. Mtaji wake ulikuwa KSh10,000 ($77.36) ambao alipata kupitia chama cha kuweka na kukopa alichokuwa mwanachama pamoja na wenzake. “Nilianza biashara hii nilipoona wenzangu kule Jimbo wakifanya biashara,” anasema Mwanakombo. Sauda Hassan, mfanyabiashara wa dagaa kwa mwaka 10 sasa, na ambaye ni mwenyeji wa Jimbo, hakumbuki kiasi halisi cha mtaji wake. Hata hivyo, ni kupitia chama na akiba yake kidogo kidogo ambapo aliweza kuanzisha biashara yake. Biashara hii imemuwezesha kulipa karo ya shule na madrasa kwa watoto wake. “Sikumbuki ni pesa ngapi lakini tulifanya mradi wa mikoko nikapata pesa, nikaongeza na zangu nyengine kidogo kidogo,” anakumbuka…This article was originally published on Mongabay

Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari

Ruth Keah — 11 Agosti 2026 20:01:52 +0000

KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng’ombe wa baharini na kumchinja. “Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo sasa ni marehemu. Siku hiyo watu walipika na kuila nyama yake. Mimi sikuweza kuila kwa sababu niliposhika nyama yake, mwili wangu ulianza kuwasha,” alisema Juma. Amiri Juma, mvuvi kutoka kijiji cha Kibuyuni Kaunti ya Kwale akiwa katika ofisi ya BMU cha Kibuyuni. Picha na Ruth Keah, Mongabay. Kwa mujibu wa Juma, hilo lilikuwa tukio la kawaida, kwani hakukuwa na uelewa kuhusu umuhimu wa kumhifadhi nguva. Anasema ilikuwa rahisi sana kuwaona nguva, na hii pia ilikuwa ishara nzuri kwa wavuvi kuwa bahari ilikuwa na samaki wengi. Juma anaamini kutoweka kwa mnyama huyo baharini kumechochewa na shughuli nyingi za uvuvi. “Bahari imeingiliwa sana. Zamani kulikuwa na mitego tu. Sasa watu wanaingia kila sehemu, usiku na mchana. Wanyama wengi wamepotea. Hata samaki wamepungua,” anasema. Hapo zamani nguva alikuwa kitoweo kitamu sana kwa familia nyingi eneo la pwani, kabla ya kuwekwa kwa sheria inayopiga marufuku kumkamata. Faki Kassim, mvuvi kutoka kijiji cha Bodo, Kaunti ya Kwale, anasema takriban miaka 30 iliyopita, yeye na wavuvi wenzake walikuwa wakishika nguva, kumchinja na kuuza nyama yake. “Nguva ana ngozi ngumu sana. Nyama yake ni nyekundu na yenye mafuta mengi. Miaka mingi iliyopita tulikuwa tukiuza kipande kimoja cha nyama yake kwa shilingi moja,” anasema. Anaeleza kuwa kabla ya kumchinja nguva, walilazimika kutekeleza itikadi zao…This article was originally published on Mongabay

Teknolojia ya kisasa yabadilisha ukulima wa mwani na kuongeza kipato cha wakulima Kenya

Mazera Ndurya — 28 Julai 2026 17:58:22 +0000

KWALE, Kenya – Kadri changamoto za soko zinavyoongezeka ndivyo wakulima wa mwani wanavyochangamkia mbinu mpya za uzalishaji na uuzaji wa mmea huo wa baharini. Wakisaidiwa na utafiti, ubunifu na teknolojia, wakulima wa mwani katika vijiji vya Kibuyuni, Kijiweni, Mtimbwani na Changai, katika ukanda wa pwani wa Shimoni-Vanga, Kaunti ya Kwale, wameanza kuona matunda ya mbinu tofauti-tofauti wanazotumia baharini na hata katika kutafuta soko. Marinda Masudi, mwenye umri wa miaka 40, ni miongoni mwa wakulima waliojitosa katika ukulima wa mwani kama njia moja ya kukidhi mahitaji ya familia yake. Ilimchukua muda kuamua kujiingiza katika kilimo hicho, lakini biashara yake ya mahamri ilipoanza kudorora, hakuwa na la ziada. Wanawake kutoka Mwazaro, Kaunti ya Kwale, wakionyesha baadhi ya bidhaa, zikiwemo krimu na sabuni walizotengeneza kutoka kwa mwani. Picha na Mazera Ndurya, Mongabay. “Baada ya kujisajili na Kitengo cha Kusimamia Fukwe (BMU) cha Kibuyuni, nilionyeshwa sehemu ya kuanza kulima mwani, na baada ya takriban miezi miwili nilianza kuvuna mwani, kuukausha na kuuuza. Mapato niliyopata nilimsaidia mume wangu kuwasomesha watoto. Mara ya kwanza nilipovuna na kuuza mwani kutoka kwa bloki mbili, nilipata kima cha KSh30,000 ($230),” alisema Marinda. Kama ilivyokuwa na wakulima wengine, alipoanza ukulima, walikuwa wakitumia mbinu ile ambayo imetumika tangu jadi, ambayo hufanyika katika maeneo karibu na ufuo wa bahari. “Mkulima alihitajika kuingia msituni na kukata vigingi vingi vya kufungia kamba na kuweka mbegu. Kwa shamba moja la vipande sita, mtu alihitaji vigingi 300 kufanikisha ukulima wa mwani,” Marinda alieleza. Mbinu ya jadi ilijulikana kama sikio moja au mfungo mmoja, yaani kufunga mbegu moja moja kwenye kamba. Kwa mujibu wa kitabu “Sea Level Rise and Ocean Health in the…This article was originally published on Mongabay

Mradi wa kiwanda cha kusafisha mafuta Lamu wazua hofu za wanaharakati wa mazingira

Amina Chombo — 16 Julai 2026 18:48:58 +0000

LAMU, Kenya – Pendekezo la bilionea wa Nigeria Aliko Dangote kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta cha $17 bilioni katika Kaunti ya Lamu, nchini Kenya, limezua mjadala mkali, huku serikali ikikitaja kama kichocheo cha uchumi, na wanaharakati wakionya kuhusu athari zake kwa ikolojia na maisha ya jamii za pwani. Dangote achagua Kenya Baada ya miezi kadhaa ya uvumi kuhusu iwapo kiwanda hicho kingejengwa Kenya, Uganda au Tanzania, kampuni ya Dangote Industries ilichagua Kenya kuwa mwenyeji wa uwekezaji huo. Katika ripoti iliyochapishwa na Reuters, Makamu Rais wa Kitengo cha Mafuta na Gesi wa Dangote Industries Limited, Edwin Devakumar, alithibitisha kuwa kiwanda hicho chenye uwezo wa kusafisha mapipa 700,000 ya mafuta ghafi kwa siku kitajengwa katika Kisiwa cha Lamu na kinatarajiwa kukamilika ndani ya miaka mitatu. Mafuta ghafi yanatarajiwa kupatikana kutoka nchi za Afrika Mashariki, zikiwemo Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Iwapo mradi huo utakamilika, utafuata mfano wa kiwanda cha Dangote kilichopo karibu na Lagos, Nigeria, chenye uwezo wa kusafisha mapipa 650,000 kwa siku, na ambacho kilianza uzalishaji mwaka 2024 na ndicho kikubwa zaidi barani Afrika. Serikali yaeleza manufaa Rais William Ruto, akimteua naibu wake Kithure Kindiki kusimamia mradi huo, alisema Kenya imefikia makubaliano na Dangote ya kuendeleza mradi wa ujenzi wa kiwanda cha kusafisha mafuta. Rais wa Kenya, William Ruto, akizungumza katika ikulu ya Nairobi mnamo Julai 8, 2026. Picha kwa hisani ya PSC. Kwa mujibu wa Ruto, kiwanda hicho kitahudumia masoko ya Afrika Mashariki na Afrika ya Kati, na kinatarajiwa kuunda takribani nafasi za ajira 60,000 wakati wa ujenzi na uendeshaji wake. Wanaharakati wapinga Wakati serikali…This article was originally published on Mongabay

Kuboresha uvuvi unaozidi kutapatapa, Kenya yaongeza ukusanyaji wa takwimu za boti za wavuvi wadogo

Anthony Langat — 16 Julai 2026 08:18:04 +0000

MTWAPA, Kenya — Katika asubuhi moja ya mwezi wa Machi, Mohamed Mwazigona, mwenye umri wa miaka 58, alikuwa amepata mavuno madogo sana ya samaki kwenye ufukwe wa mji wa Mtwapa, ulioko pwani ya kaskazini mwa Kenya. Wafanyakazi wake walikuwa wakilitayarisha boti kwa ajili ya safari ya pili baharini, wakitumai kupata bahati nzuri zaidi. Huku wafanyabiashara walipoanza kuwasili ili kununua samaki, Mwazigona alikaa juu ya boti iliyovunjika na kupinduliwa akitazama upeo wa bahari. Safari yake ya asubuhi ilikuwa imemletea kilo 2 pekee za samaki. Alikuwa na hofu kuhusu kupungua kwa kiasi kikubwa kwa mavuno yake ya samaki katika miaka ya hivi karibuni. “Idadi ya wavuvi imeongezeka; tumekuwa wengi mno,” alisema. Hiyo ndiyo sababu kuu iliyomfanya aondoke kijijini kwake Shariani, kilichoko umbali wa kilomita 40 kuelekea kaskazini, ili kufanyia shughuli zake za uvuvi Mtwapa; eneo aliloona kuwa na wavuvi wachache na uwezekano mzuri zaidi wa kufikia masoko. Nchini Kenya, vitengo vya usimamizi wa fukwe (BMU), kama vile Mtwapa BMU Mtwapa BMU ambayo Mwazigona ni mali yake, vina mamlaka ya kisheria ya kusaidia ukusanyaji wa takwimu za uvuvi kwa ajili ya kuwasilishwa kwa serikali: hasa aina ya samaki ambao wanachama wake huvua na uzito. Takwimu hizi zinalenga kufahamisha uamuzi wa serikali kuhusu uvuvi mdogo ili iweze kusaidia kubadilisha ushindani wa kupungua kwa samaki ambao Mwazigona na wenzake wanashuhudia. Pia zinalenga kuwasaidia wavuvi wenyewe kufanya maamuzi kuhusu wapi na wakati wa kuvua. Hata hivyo, takwimu za uvuvi mdogo za BMU hazijakuwa sahihi na haipatikani kwa wadau. Ili kushughulikia tatizo hili na kuboresha uendelevu wa uvuvi mdogo wa Kenya,…This article was originally published on Mongabay

Wanawake wapiga doria katika bahari ya Pemba katika juhudi za jamii za kulinda rasilimali za baharini

David Akana — 30 Juni 2026 18:54:15 +0000

PEMBA, Tanzania — Kufanya doria baharini si aina ya kazi ambayo wanawake wengi katika Kisiwa cha Pemba nchini Tanzania wanatarajiwa kufanya. Hata hivyo, kwa Amina Gharib Issa, amekuwa akifanya kazi hiyo katika miaka ya hivi karibuni. Issa, mwenye umri wa miaka 55, ametumia muda mwingi baharini akiwa mvuvi. Lakini samaki walipoanza kupungua na jamii ilipoanza kutekeleza vipindi vya kufunga maeneo ya uvuvi kwa muda ili kuruhusu viumbe vya baharini kuzaliana tena na kurejesha idadi yake, alichukua jukumu la kusaidia doria katika maji ili kuhakikisha sheria zinafuatwa. Yeye ni mmoja wa watu saba katika timu ya doria ya jamii ambayo huenda kufanya doria baharini mara nane kwa mwezi, kuangalia boti, zana za uvuvi na leseni. Kazi hiyo inachukua muda mrefu majini, wakati mwingine katika hali mbaya, kwa malipo ya takriban $8 kwa siku. Katika sehemu kubwa ya Pemba, wanawake hushiriki sana katika uvuvi, lakini kupiga doria mbali na ufukwe na wanaume ni jambo jingine. Jamii hiyo ina idadi kubwa ya Waislamu, na majukumu ya kijinsia yanaweza kuchunguzwa kwa karibu. “Baadhi ya wanawake hawaruhusiwi na waume zao,” Ali Said Hamad, mjumbe wa timu ya Mwambao, alisema, akielezea mojawapo ya sababu zinazowafanya wanawake wengi wasijiunge. Hamad ametumia muda mwingi baharini, si kama afisa wa utekelezaji bali akisaidia kutekeleza programu za uhifadhi zinazoongozwa na jamii. Kwa wanawake wanaofanya doria baharini, usaidizi wa familia unaweza kuleta mabadiliko. Issa alisema mume wake aliuunga mkono uamuzi wake wa kushiriki. Kazi yake ni sehemu ya juhudi pana za uhifadhi zinazoongozwa na jamii zinazoungwa mkono na Kikundi cha Jamii za Pwani (Mwambao…This article was originally published on Mongabay

Katika Mkondo wa Mida nchini Kenya, wavuvi sasa wanakabiliana na mabadiliko ya bahari kwa matumaini

David Akana — 29 Juni 2026 14:08:58 +0000

WATAMU, Kenya – Kufikia adhuhuri, samaki walikuwa bado hawajafika. Tangu saa mbili asubuhi, Alice Kazungu alikuwa ameketi kwenye bandari ya samaki katika eneo la Mkondo wa Mida kwenye pwani ya Bahari ya Hindi ya Kenya, akisubiri wavuvi warudi kutoka majini. Saa kadhaa baadaye, alikuwa bado anasubiri. Karibu naye, mwanamke mwingine anaangalia mkondo ili kuona dalili za mitumbwi inayokaribia. Baadhi ya wavuvi walikuwa tayari wamerudi mikono mitupu. Wengine walikuwa hawajarudi kabisa. Kwa Kazungu, mfanyabiashara wa samaki na naibu mwenyekiti wa Kitengo kipya cha Usimamizi wa Pwani wa Mida (BMU), kusubiri kwa muda mrefu kumekuwa sehemu ya maisha ya kila siku. Kitengo cha Usimamizi wa Pwani (BMU) ni mfumo wa usimamizi shirikishi wa uvuvi nchini Kenya, ukiwaleta pamoja wadau katika sekta hiyo wakiwemo wavuvi, wauza samaki na wafanyabiashara. Alice Kazungu, mfanyabiashara wa samaki na naibu mwenyekiti wa Kitengo cha Usimamizi wa Pwani ya Mida (BMU) kilichoanzishwa hivi karibuni huko Watamu, Kenya. Picha na David Akana/Mongabay. “Kuna wakati ambapo samaki walikuwa wengi hapa,” anasema, akionyesha mkondo wa bahari uliommzunguka. “Sasa [wavuvi] wanarudi na kilo mbili au tatu tu.” Kwa Kazungu, kupungua kwa samaki kumekuwa suala la kuishi. Akiwa ameolewa na mwenye watoto, anategemea karibu kabisa kuuza samaki ili kupata mapato. Wakati hakuna samaki, mara kwa mara anauza mnazi, aina ya mvinyo wa mitende kutoka kwa minazi. Lakini hiyo haitoshi kuchukua nafasi ya riziki iliyojengwa karibu na bahari. “Ninarejea nyumbani, watoto hutaka chakula,” anasema. “Hilo ndilo linalonitia wasiwasi.” Hadithi yake inaakisi hali ilivyo katika Mkondo wa Mida, mtandao mkubwa wa mikoko, matope na mifereji ya maji ambayo ni sehemu ya…This article was originally published on Mongabay

Sehemu sita za hifadhi baharini zatambuliwa kama Mbuga za Buluu, nne kati yake zikiwa Afrika

Malavika Vyawahare — 26 Juni 2026 14:25:32 +0000

MOMBASA, Kenya — Katika kongamano la “Our Ocean” mjini Mombasa, Kenya, ujumbe ulisisitizwa katika vikao vyote: Maeneo yaliyohifadhiwa ya baharini (MPAs) ni muhimu katika kulinda bahari. Tuzo za Blue Park, zilizoanzishwa na Taasisi ya Uhifadhi wa Bahari yenye makao yake makuu nchini Marekani, zinaangazia maeneo yaliyohifadhiwa yanayokidhi viwango vinavyohitajika. Mwaka huu, sita zilitambuliwa<: Eneo Lililolindwa la Bahari la Banc-des-Américains nchini Kanada; Eneo Lililolindwa la Rapa Nui nchini Chile; eneo la turathi ya Jamii asili ya Kawawana nchini Senegali; na Hifadhi ya Kitaifa ya Nosy Hara, Mbuga ya Kitaifa ya Sahamalaza – Îles Radama, na Hifadhi ya Kitaifa ya Nosy Tanihely (pia huandikwa Tanikely) ya Madagaska. Kongamano hilo lililofanyika mjini Mombasa kuanzia Juni 16-18 lilishuhudia zaidi ya wajumbe 6,000 kutoka serikali mbalimbali, mashirika yasiyo ya faida, sekta ya kibinafsi na taasisi nyingine wakikusanyika kuzungumzia uhifadhi wa bahari. Wanachama wa ICCA wa Kawawana nchini Senegal. Picha kwa hisani ya Chama cha Wavuvi cha Jamii ya Vijijini ya Mangagoulack. Chini ya Mfumo wa Kimataifa wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal uliopitishwa na washiriki wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Anuwai wa Kibiolojia mwaka wa 2022, mataifa yalikubaliana kulinda 30% ya ardhi, maji safi na maeneo ya baharini duniani ifikapo 2030, katika kile kinachofahamika kuwa lengo la 30 kwa 30. “Kundi hili la hifadhi za buluu ni ukumbusho wa nguvu wa kile ambacho lengo la 30 kwa 30 linahitaji,” Lance Morgan, rais wa Taasisi ya Uhifadhi wa Bahari, alisema katika tangazo la tuzo huko Mombasa mnamo Juni 16. “Maeneo haya sita yaliyohifadhiwa baharini, yanayolinda mifumo mbalimbali ya ikolojia…This article was originally published on Mongabay

Elimu asili yapewa nafasi muhimu katika juhudi za kimataifa za kulinda bahari

Ruth Keah — 25 Juni 2026 23:31:24 +0000

Jimmy Muranga kutoka Sokoke, kaunti ya Kilifi, Pwani ya Kenya, anakumbuka vizuri enzi za utoto wake, alipokuwa akikaa na babu yake na kuelezwa hadithi na kupewa mafunzo kuhusu utunzaji wa mazingira. Wazee walimueleza jinsi maeneo mbalimbali ya bahari, mikoko na misitu ya pwani ilivyo na umuhimu mkubwa kwa maisha ya binadamu. Kupitia simulizi hizo, Muranga alijifunza kuwa mazingira si rasilimali za kutumia tu, bali ni urithi wa kulindwa kwa ajili ya vizazi vijavyo. Nchini Kenya, ukanda wa pwani wenye urefu wa takriban kilomita 640 ni kitovu cha uchumi wa buluu unaojumuisha uvuvi, utalii, usafiri wa baharini na biashara nyingine zinazotegemea bahari. Karibu watu milioni nne wanaishi katika eneo la pwani, huku maelfu ya wavuvi na makumi ya maelfu ya kaya wakitegemea rasilimali za bahari kwa riziki zao. Hali hiyo inaifanya uhifadhi wa bahari kuwa muhimu si tu kwa mazingira bali pia kwa ustawi wa uchumi wa taifa. Muranga, ambaye sasa ni mvuvi na pia mwenyekiti wa kikundi cha kijamii cha kulinda misitu cha Sokoke, ana jukumu la kuhakikisha kuwa anapitisha elimu hiyo kwa jamii, hasa kwa vizazi vichanga, ili ihifadhiwe kwa vizazi vijavyo. Mwonekano wa sehemu ya Bahari ya Hindi jijini Mombasa, huku mikoko ikionekana upande wa kushoto. Picha na Malavika Vyawahare, Mongabay. Mikoko ni misitu ya kipekee inayostawi katika maeneo ya maji ya chumvi kwenye fukwe za bahari za kanda za kitropiki. Misitu hii huunganisha nchi kavu na bahari, ikifanya kazi muhimu katika kulinda mazingira na ustawi wa jamii za pwani. “Zamani tulikuwa tukikalishwa na mababu zetu tukisimuliwa hadithi na kanuni za kijamii ambazo zilikuwa zinalinda…This article was originally published on Mongabay

Azimio la Mombasa: Nchi 15 zajitolea kushiriki taarifa za uvuvi ili kukabiliana na uvuvi haramu

Elodie Toto — 21 Juni 2026 19:47:20 +0000

Nchi 15 kutoka mabara ya Afrika, Asia, Amerika Kusini na Ulaya zilipitisha Azimio la Mombasa Azimio la Mombasa mnamo Juni 17, mwaka 2026. Kwa pamoja, mataifa hayo yalijitolea kuendeleza uwazi katika sekta ya uvuvi duniani na kuimarisha jitihada za kukabiliana na uvuvi haramu, usioripotiwa na usiodhibitiwa (IUU). Tamko hilo lilipitishwa wakati wa mkutano wa 11 wa Kongamano la Kimataifa la Bahari Yetu, lililofanyika mjini Mombasa, Kenya. Bara la Afrika ilikuwa na mataifa mengi zaidi yaliyosaini yakiwemo: Cameroon, Gambia, Ghana, Guinea, Liberia, Jamhuri ya Kongo na Somalia. “Katika nchi yangu, kuwepo kwetu kunategemea sana samaki,” alisema Emelia Arthur, Waziri wa Uvuvi na Ufugaji wa samaki wa Ghana, katika taarifa iliyopeanwa na Mongabay. “Asilimia 60 ya protini ya wanyama Mongabay

Mbinu za uchakachuaji wa mwani zaongeza juhudi za kuimarisha soko nchini

Ruth Keah — 17 Juni 2026 13:26:38 +0000

KWALE, Kenya – Kila siku asubuhi maji yanapopungua katika ufuo wa bahari wa Kibuyuni, Kaunti ya Kwale kusini mwa pwani ya Kenya, Salim Ahmed na wakulima wenzake wa mwani huelekea baharini kuangalia mashamba yao. Ahmed amefanya ukulima wa mwani kwa miaka mitatu sasa. Ukosefu wa ajira na uhaba wa fursa za kiuchumi vilimsukuma kutafuta njia mbadala ya kujikimu kimaisha. Kilimo cha mwani kikawa jibu lake, akaamua kujiunga na wanakijiji wenzake wanaofanya ukulima huo. Mwani ni kundi la viumbe wa majini wanaofanana na mimea inayokua katika maji ya chumvi, hasa maeneo ya pwani yenye kina kifupi. Hupandwa kwa kufungwa kwenye vitiji na kamba baharini. Mwani huchukua kati ya siku 45 na 60 kufikia kiwango cha kuvunwa. Mwani hutumika kutengeneza bidhaa mbalimbali kama vile vipodozi, sabuni, dawa, virutubisho vya lishe, vinywaji na malighafi za viwandani. What is seagrass and why is it important? Kwa wakulima wengi wa mwani katika eneo la Kwale, baada ya kuvuna wao huukausha kisha kuuuza kupitia chama cha ushirika cha mwani katika eneo la Kibuyuni. Ukulima wa mwani ulishirikisha wanawake wengi katika eneo la Kibuyuni ili wapate fursa ya kupata manufaa ya bahari ambayo imekuwa tegemeo la upatikanaji wa riziki kwa familia nyingi eneo la Pwani. Hii ni kutokana na kuwepo kwa mila na tamaduni zilizomwekea vikwazo mwanamke kuingia baharini kuvua samaki. Wakulima wa Mwani wakitayarisha Kamba tayari kwa mafunzo kuhusu upandaji wa Mwani eneo la Shanga, Lamu, Kenya. Picha na Mohamed Fuad Mohamed. Lakini ukulima huo sasa umeanza kuvutia hata wanaume kama Ahmed, kutokana na faida ambazo wameziona kwa wanawake, wakiwa na matumaini ya kupata kipato cha kujiendeleza kimaisha.…This article was originally published on Mongabay

FAO: Ufugaji wa viumbe vya majini waweka rekodi mpya huku biashara ya dunia ikifikia dola bilioni 184

Las Junior — 16 Juni 2026 15:28:54 +0000

Kufikia mwaka 2024, biashara ya bidhaa za majini duniani ilifika $186 bilioni. Kati ya hizo, $184 bilioni zilihusishwa na biashara ya bidhaa za majini pekee, ilhali $2 bilioni zilihusishwa na biashara ya mwani na mazao mengine. Biashara hiyo ilihusisha maeneo ya kiuchumi 230 kote ulimwenguni. Hii ni kwa mujibu wa ripoti mpya ya Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa [FAO] ambayo pia imeeleza kuwa sekta hiyo inayohusiana na uvuvi na ufugaji wa samaki na viumbe wengine wa majini iliajiri wafanyakazi zaidi ya milioni 65, na hivyo kuwa tegemeo la maisha ya watu zaidi ya milioni 600 kote duniani. FAO ilizindua ripoti hiyo mpya ya Hali ya Uvuvi na Ufugaji wa Viumbe vya Majini Duniani (SOFIA 2026) kwenye mkutano wa 11 wa Bahari Yetu [11th Our Ocean Conference] uliofanyika jijini Mombasa, nchini Kenya. Ripoti hiyo imeeleza kuwa uzalishaji wa uvuvi na ufugaji wa viumbe vya majini duniani ulifikia rekodi ya tani milioni 235 kwa mwaka 2024. Pia uzalishaji wa wanyama wa majini ulifikia tani milioni 195 na umeendelea kukua kwa wastani wa asilimia 3.2 kwa mwaka tangu miaka ya 1950. Pia ripoti ya shirika hilo la Umoja wa Mataifa imeonyesha kuwa uvuvi wa asili umeendelea kuwa thabiti kwa kiasi kikubwa tangu mwishoni mwa miaka ya 1980, hali inayochangiwa na juhudi za usimamizi wa uvuvi na uhifadhi wa mazingira katika baadhi ya maeneo. Aidha, ilibainika kuwa ufugaji wa viumbe vya majini ulizalisha tani milioni 103 za wanyama wa majini, rekodi ya juu zaidi kuwahi kushuhudiwa. Hii ni sawa na asilimia 53 ya uzalishaji wote wa viumbe vya majini duniani, na zaidi ya asilimia 59…This article was originally published on Mongabay

Mabadiliko ya tabianchi yatishia ikolojia ya bahari Zanzibar – Serikali

Jenifer Gilla — 09 Juni 2026 11:55:01 +0000

Licha ya juhudi za Serikali ya Mapinduzi Zanzibar kuhifadhi ikolojia ya bahari kupitia usimamizi endelevu wa rasilimali zake, mabadiliko ya tabianchi yanaendelea kuwa tishio kubwa kwa mazingira hayo na ustawi wa jamii zinazoyategemea. Makamu wa Pili wa Rais wa Serikali ya Mapinduzi Zanzibar, Hemed Suleiman Abdulla, amesema athari za mabadiliko ya tabianchi zinahatarisha mafanikio ya uchumi wa buluu kutokana na kuongezeka kwa kina cha bahari, kupauka kwa miamba ya matumbawe, dhoruba kali pamoja na kupungua kwa samaki baharini. Kulinda ikolojia ya Zanzibar ni hatua muhimu katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi na kujenga uchumi wa buluu wenye tija. Picha kutoka mtandaoni. Aliyasema hayo katika Warsha ya 29 ya Mwaka ya Utafiti iliyoandaliwa na Taasisi ya Utafiti na Kupunguza Umasikini [REPOA], iliyowaweka pamoja serikali za Tanzania bara na Zanzibar pamoja na wadau wa bahari kujadili namna ya kuimarisha ikolojia hiyo. Abdulla alisema Zanzibar imekuwa kivutio kikubwa cha utalii duniani kutokana na utajiri wa ikolojia yake ya bahari, utamaduni wa watu wake na mazingira ya amani na utulivu lakini ongezeko la joto duniani linaendelea kuathiri mifumo ya bahari inayochangia kwa kiasi kikubwa uchumi wa Zanzibar kupitia utalii, uvuvi na shughuli nyingine za kiuchumi zinazotegemea bahari. Nini kifanyike Makamu wa Pili wa Rais alishauri kujengwa kwa miundombinu himilivu na mifumo madhubuti ya tahadhari ya mapema ili kulinda ikolojia ya bahari na maisha ya wananchi. Alishauri kuwepo ushirikiano kati ya taasisi za mafunzo ya uvuvi na bahari pamoja na vyuo vikuu katika kuendeleza uchumi wa buluu kwa muda mrefu, sambamba na kuingiza elimu ya…This article was originally published on Mongabay

Ripoti: Njia za meli kubwa za kusafirisha gesi nchini Tanzania zitapita katika maeneo nyeti kiikolojia

Joyce Bazira — 05 Juni 2026 20:21:22 +0000

Wakati Serikali ya Tanzania ikijiandaa kutia saini makubaliano ya mwisho kabla ya kusainiwa kwa makubaliano ya mwisho wa mradi wa kuchakata na kusafirisha gesi asilia iliyoyeyushwa (LNG), ripoti mpya iliyotolewa na mashirika zaidi ya kumi imeweka wazi athari mbalimbali zinazoweza kusababishwa na upanuzi wa miradi ya mafuta na gesi katika maeneo ya pwani na baharini. Ripoti hiyo inayojulikana kama “Fossil Fuel Threats to the Ocean: Marine Life and Coastal Communities at Risk” pamoja na mambo mengine, inaeleza kuwa upanuzi wa shughuli za mafuta na gesi baharini unaweza kusababisha madhara makubwa yatokanayo na uchimbaji wa visima, umwagikaji wa mafuta, uchimbaji wa sakafu ya bahari (deep-sea mining) pamoja na kuongezeka kwa shughuli za usafirishaji wa meli. Ripoti hiyo ilitolewa Juni 4, 2026 na shirika la Earth Insight kwa ushirikiano na mashirika 12 ya kiraia, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya maadhimisho ya Siku ya Bahari Duniani inayoadhimishwa Juni 8. Ripoti iliandaliwa kutokana na utafiti uliohusisha nchi 11 kutoka sehemu mbalimbali duniani ikiwemo Tanzania. Katika utafiti huo, Tanzania imetajwa kuwa miongoni mwa nchi ambazo zinaendelea kuhamasisha uwekezaji mkubwa katika sekta ya mafuta na gesi. Nchi nyingine zilizotajwa ni Kenya, Australia, Cameroon, Indonesia, Jamaica, Norway, Trinidad na Tobago, Argentina na Mexico. Kwa Tanzania, mradi huo unapangwa kujengwa katika eneo la Likong’o, kusini mwa mkoa wa Lindi. Lengo ni kuchakata gesi asilia inayopatikana baharini na kuibadilisha kuwa gesi asilia iliyoyeyushwa (LNG) kwa ajili ya kuuzwa katika masoko ya kimataifa. Ripoti hiyo imetolewa siku chache baada ya Waziri wa Nishati, Dkt Deogratius Ndejembi, kuliambia Bunge kwamba makubaliano ya kibiashara na kodi kati ya serikali na wawekezaji wa…This article was originally published on Mongabay

Mkakati mpya wa kudhibiti upungufu wa papa nchini Kenya unalenga kuwashirikisha wavuvi

Anthony Langat — 27 Mechi 2026 16:47:15 +0000

NAIROBI, Kenya — Katika pwani ya mashariki mwa Kenya, mvuvi mdogo hubeba samaki waliovuliwa siku hiyo na kuwaweka mezani kwa ajili ya kuwakatakata tayari kwa kuuzwa. Kuna uwezekano mkubwa miongoni mwa samaki hao zimo spishi zilizo hatarini zaidi kama papa aina ya scalloped hammerhead na samaki aina ya white-spotted guitarfish. Huu ni mfano mmoja tu wa mwenendo mpana zaidi, ambao kulingana na wahifadhi wa mazingira, unaoonyesha jinsi hatma ya papa na samaki jamii ya pweza walio hatarini, ilivyofungamana kwa karibu na maisha ya wavuvi wanaojitafutia kipato katika Bahari ya Hindi ya Magharibi. Mnamo Februari, ili kuweka mpango kazi unaotekelezeka wa uhifadhi wa papa na samaki jamii ya pweza nchini Kenya, kundi la watunga sera, wanasayansi na viongozi wa jamii walichapisha mkakati wenye malengo 19. Kati ya hayo, zaidi ya malengo 12 yanawahusisha moja kwa moja wavuvi wadogo au yanakusudia kuwashirikisha ili kuhakikisha mafanikio yake. Malengo hayo yanajumuisha kuanzisha maeneo zaidi ya bahari yanayosimamiwa na jamii, kuwashirikisha wavuvi katika maamuzi ya uhifadhi, na kuimarisha utekelezaji wa sheria kuhusu zana za uvuvi na uvuvi wa spishi zilizo hatarini. Tangu mwaka 2023, Kenya tayari ina sera ya uhifadhi wa papa na samaki jamii ya pweza — Mpango wa Kitaifa wa Hatua za Uhifadhi na Usimamizi wa Papa (NPOA-Sharks). Hata hivyo, mpango huo bado unasubiri kuidhinishwa rasmi na serikali. Mkakati uliopendekezwa na wadau unatoa njia ya jinsi ya kuutekeleza. Papa aina ya scalloped hammerhead (Sphyrna lewini), aliyepigwa picha Yonaguni, Japan. Kulingana na utafiti, spishi hii huvuliwa mara kwa mara na wavuvi wadogo nchini Kenya. Picha na Masayuki Agawa kupitia Ocean Image Bank.…This article was originally published on Mongabay

Shinikizo kwa mabwawa ya mafunjo Ziwa Viktoria latishia usalama na riziki ya wenyeji

Patrick Newcombe — 05 Februari 2024 14:49:15 +0000

Kadri jua linapochomoza kwenye maeneo oevu ya Ziwa Viktoria, wavunaji wa mafunjo wanaonekana wakiingia kwenye mabwawa kuyavuna. Ufukweni, wavuvi ambao wamemaliza shughuli za usiku pia wanavuta mashua zao. Sauti tamu za ndege aina ya papyrus gonolek (Laniarius mufumbiri) pamoja na milio ya ndege wakubwa jamii ya coucal (Centropus monachus) zinasikika vikitoka kwenye mifunjo. Mabwawa ya mafunjo wakati wa asubuhi karibu na mji wa Kisumu, Kenya. Picha na Patrick B. Newcombe. Sauti za ndege, binadamu, samaki pamoja na miti ya mafunjo iliyopangwa juu vyote vinaashiria mfumo wa ikolojia unaostawi. Mabwawa haya ya kingo za Ziwa Viktoria na mito mingine ya eneo hili, ni hifadhi ya ndege adimu na samaki wa cichlid waliosalia licha ya kuwekwa kwa samaki wa kibiashara kama sangara (Lates niloticus) majini. Sababu nyingi, ikiwemo uvunaji wa mafunjo (Cyperus papyrus) uliopita kiasi, na kubadilishwa kwa mabwawa kuwa mashamba au maeneo ya ujenzi, sasa zinatishia mfumo huu maalum. Wengi wa wakaazi wanaotegemea mabwawa haya kuwapa riziki wameanza kuwa na wasiwasi kuhusu hatma yake. Dickson Omondiwao akishona mikeka kwa kutumia mafunjo yaliyokaushwa, ili kuyauza mjini Kisumu. Anasema kazi hii, ambayo ameifanya tangu mwaka 1985, imemwezesha kulipa karo za shule kwa watoto wake wanne. Picha na Patrick B. Newcombe. Mfumo wa ikolojia unaoinua maisha Dickson Omondiwao amekuwa akifanya kazi kwenye mabwawa haya yalioko Kaunti ya Kisumu nchini Kenya tangu mwaka 1985. Kila kunapokucha, yeye huingia majini kuvuna mzigo mkubwa wa mafunjo. Anaeleza kuwa kila ifikapo mchana, yeye hushona mikeka, na kukamilisha mitatu kwa siku, kila mmoja ukihitaji takriban mashina 200. Dalali hununua mikeka…This article was originally published on Mongabay