<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/?topic=uharibifu-wa-misitu&#038;type=post" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/list/uharibifu-wa-misitu/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Mon, 12 Oct 2026 13:45:05 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.3</generator>
				<item>
					<title>Kampuni ya Kichina ya uchimbaji wa mchanga wenye madini mazito yahusishwa na uharibifu wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/31/kampuni-ya-kichina-inayoongoza-uchimbaji-wa-mchanga-wenye-madini-mazito-nchini-msumbiji-yahusishwa-na-uharibifu-wa-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/31/kampuni-ya-kichina-inayoongoza-uchimbaji-wa-mchanga-wenye-madini-mazito-nchini-msumbiji-yahusishwa-na-uharibifu-wa-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>31 Agosti 2026 14:18:27 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Malavika Vyawahare]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/31140708/Screenshot-2026-08-31-170449-768x442.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2668</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini, Afrika Mashariki, na  Msumbiji]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Bioanuai, Bioanuai wa Baharini, Jukumu la Kampuni Katika Uhifadhi, Maji, Makampuni Yanayokiuka Sheria za Mazingira, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Mikoko, Sehemu za Bioanuwai, Uchafuzi, Uchafuzi wa Maji, Uchimbaji Madini, Uchimbaji Madini Haramu, Uharibifu wa Makazi ya Asili, Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu ya Kitropiki, na  Wajibu wa Kampuni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>ZAMBEZI, Msumbiji &#8211; Uchunguzi wa Mongabay umebaini kuwa shughuli za uchimbaji wa mchanga kando ya pwani ya Mkoa wa Zambezia, katikati mwa Msumbiji, imeharibu mamia ya hekta za misitu ya mikoko katika miaka michache tu. Eneo hilo liko chini ya leseni ya kampuni ya Mozambique Heavy Sand Company VIII, ambayo inamilikiwa kwa sehemu na Jinan Yuxiao [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/31/kampuni-ya-kichina-inayoongoza-uchimbaji-wa-mchanga-wenye-madini-mazito-nchini-msumbiji-yahusishwa-na-uharibifu-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Kampuni ya Kichina ya uchimbaji wa mchanga wenye madini mazito yahusishwa na uharibifu wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[ZAMBEZI, Msumbiji &#8211; Uchunguzi wa Mongabay umebaini kuwa shughuli za uchimbaji wa mchanga kando ya pwani ya Mkoa wa Zambezia, katikati mwa Msumbiji, imeharibu mamia ya hekta za misitu ya mikoko katika miaka michache tu. Eneo hilo liko chini ya leseni ya kampuni ya Mozambique Heavy Sand Company VIII, ambayo inamilikiwa kwa sehemu na Jinan Yuxiao Group, kampuni ya uchimbaji madini ya China yenye ushawishi mkubwa, inayodai kumiliki zaidi ya hekta 500,000 (ekari milioni 1.24) za ardhi kwa ajili ya shughuli za uchimbaji nchini Msumbiji. Maeneo hayo ya uchimbaji hulenga zaidi mchanga wenye madini mazito, ambayo huwa na madini yenye titani, hasa ilmeniti na rutaili, yanayotumika katika utengenezaji wa bidhaa mbalimbali, kuanzia rangi na plastiki hadi krimu za kujikinga dhidi ya jua. Wanaharakati wa mazingira wanatoa tahadhari kuhusu hatari zinazotokana na uchimbaji wa madini mazito kando ya pwani ya Msumbiji, na vyombo vya habari vya ndani vimeandika kuhusu tishio linaloongezeka kutokana na shughuli hiyo. &#8220;Maeneo yetu yote ya pwani yana miradi hii ya mchanga wenye madini mazito,&#8221; alisema Fatima Mimbire, mtetezi wa uwazi katika sekta ya madini nchini Msumbiji katika mahojiano na Mongabay. Aliongeza kwamba kampuni nyingi zinazochimba mchanga huo wenye madini nchini Msumbiji ni za Kichina. &#8220;Kampuni hizi zinasababisha uharibifu bila kujali mazingira wala watu wanaoathiriwa.&#8221; Global Mangrove Watch (GMW) ni jukwaa lililoundwa kufuatilia maeneo ambayo mikoko inarejea na yale ambayo inapotea, ndilo lililotoa tahadhari ya kwanza kuhusu upotevu wa mikoko katika wilaya ya Chinde mkoani Zambezia. Lammert Hilarides, mtaalamu wa uchunguzi wa Dunia kwa kutumia picha za setlaiti kutoka shirika la Wetlands International (WI),&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/31/kampuni-ya-kichina-inayoongoza-uchimbaji-wa-mchanga-wenye-madini-mazito-nchini-msumbiji-yahusishwa-na-uharibifu-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/31/kampuni-ya-kichina-inayoongoza-uchimbaji-wa-mchanga-wenye-madini-mazito-nchini-msumbiji-yahusishwa-na-uharibifu-wa-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mahakama yakagua eneo linalobishaniwa Nairobi, huku KWS ikishutumiwa kwa kuwazuia wanaharakati</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/#respond</comments>
					<pubDate>22 Julai 2026 12:20:20 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/23122231/park-7-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2193</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Maliasili, Mamalia, Mamalia Wakubwa, Mazingira, Mgogoro wa Mazingira, Mgogoro wa Rasilimali, Sheria, Sheria ya Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uanaharakati, Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu ya Kitropiki, Uhifadhi wa Misitu, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uokoaji wa Misitu, Uokoaji wa Wanyamapori, Usimamizi Endelevu wa Misitu, Utawala, Utekelezaji wa Sheria, Utowekaji wa Misitu, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya – Shirika la Huduma za Wanyamapori Kenya (KWS) limeshutumiwa kwa kuwazuia na kuwanyanyasa walalamikaji wenza katika kesi inayopinga uhamishaji wa Kituo cha Kuhifadhi Wanyama Yatima cha Nairobi (Nairobi Animal Orphanage). Mnamo Julai 16, Mahakama ya Mazingira na Ardhi jijini Nairobi ilimwagiza Naibu Msajili wake, Vincent Kiplagat, kutembelea eneo linalobishaniwa akiwa pamoja na pande [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/" data-wpel-link="internal">Mahakama yakagua eneo linalobishaniwa Nairobi, huku KWS ikishutumiwa kwa kuwazuia wanaharakati</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya – Shirika la Huduma za Wanyamapori Kenya (KWS) limeshutumiwa kwa kuwazuia na kuwanyanyasa walalamikaji wenza katika kesi inayopinga uhamishaji wa Kituo cha Kuhifadhi Wanyama Yatima cha Nairobi (Nairobi Animal Orphanage). Mnamo Julai 16, Mahakama ya Mazingira na Ardhi jijini Nairobi ilimwagiza Naibu Msajili wake, Vincent Kiplagat, kutembelea eneo linalobishaniwa akiwa pamoja na pande zote katika kesi hiyo ili kuandaa na kuwasilisha ripoti mahakamani. Katika taarifa iliyotumwa kwa Mongabay, shirika la Save the Nairobi National Park (SaveNNP) lililaani kile lilichokiita &#8220;vitisho na vitendo vya kutisha&#8221; kutoka kwa maafisa wa KWS, pamoja na hatua ya kuwanyima wanaharakati hao ruhusa ya kuingia katika eneo la ziara. SaveNNP ilisema hatua hiyo inapingana na mwaliko wa KWS kwa vyombo vya habari kushiriki katika ziara hiyo ya mahakama. Ujenzi unaendelea katika maeneo yanayobishaniwa ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Nairobi huku Mahakama ya Mazingira na Ardhi ikiendelea kusikiliza kesi iliyowasilishwa na wanaharakati wa mazingira. Picha kwa hisani ya SaveNNP. Mongabay iliona barua ya KWS iliyowaalika wanahabari kuhudhuria ziara ya eneo hilo iliyoongozwa na Msajili wa Mahakama ya Mazingira. Katika taarifa yao, SaveNNP na JustAct ziliishutumu KWS kwa kutaka &#8220;kudhibiti simulizi&#8221; kuhusu mradi huo na kuhakikisha sauti za Wakenya hazisikiki mahakamani wala kupitia vyombo vya habari wakati wa ukaguzi wa eneo hilo. Madai kama hayo pia yalitolewa na Friends of Nairobi National Park. Msemaji wa KWS, Duncan Wanyama, alisema wageni hao hawakuzuiwa kuingia, na kwam ba askari wa wanyamapori walikuwa wakitekeleza tu taratibu za kawaida zinazotumika ndani ya hifadhi hiyo, vyombo vya habari vya ndani&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/pande-zapingana-wakati-mahakama-yatembelea-eneo-la-ujenzi-katika-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Utunzaji wa mazingira kwa mtazamo wa Sheikh: Nafasi ya dini katika kuifanya dunia kuwa bora kimazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/utunzaji-wa-mazingira-kwa-mtazamo-wa-sheikh-nafasi-ya-dini-katika-kuifanya-dunia-kuwa-bora-kimazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/utunzaji-wa-mazingira-kwa-mtazamo-wa-sheikh-nafasi-ya-dini-katika-kuifanya-dunia-kuwa-bora-kimazingira/#respond</comments>
					<pubDate>11 Mei 2026 15:28:34 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/11150848/Lethome-5-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1551</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Chakula, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Mabadiliko ya Tabianchi, Maji, Mazingira, Maziwa, Sheria ya Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uanaharakati, Uanaharakati wa tabianchi, Uchafuzi, Uchafuzi wa Hewa, Uhalifu wa Mazingira, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Umeme, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwezi Machi mwaka huu wa 2026 ulikuwa na shughuli nyingi, hasa kwa upande wa dini. Waislamu pamoja na baadhi ya waumini wa Kikristo walikuwa katika vipindi vya mfungo wa Ramadhani na Kwaresima, ambavyo vilihitimishwa kwa sikukuu za Iddi el-Fitri na Pasaka, mtawalia. Mwezi huohuo, Kenya ilikumbwa na mvua kubwa zilizosababisha mafuriko na vifo vya watu [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/utunzaji-wa-mazingira-kwa-mtazamo-wa-sheikh-nafasi-ya-dini-katika-kuifanya-dunia-kuwa-bora-kimazingira/" data-wpel-link="internal">Utunzaji wa mazingira kwa mtazamo wa Sheikh: Nafasi ya dini katika kuifanya dunia kuwa bora kimazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwezi Machi mwaka huu wa 2026 ulikuwa na shughuli nyingi, hasa kwa upande wa dini. Waislamu pamoja na baadhi ya waumini wa Kikristo walikuwa katika vipindi vya mfungo wa Ramadhani na Kwaresima, ambavyo vilihitimishwa kwa sikukuu za Iddi el-Fitri na Pasaka, mtawalia. Mwezi huohuo, Kenya ilikumbwa na mvua kubwa zilizosababisha mafuriko na vifo vya watu zaidi ya 82. Mongabay ilimtembelea Sheikh Ibrahim Lethome alipokuwa kwenye mfungo wa Ramadhani ili kupata maoni yake kuhusu juhudi zake katika kuhamasisha utunzaji wa mazingira. Lethome amejitaja kuwa aliyetekeleza kile ambacho huenda kilionekana kama jukumu dogo katika juhudi za kupinga mradi wa umeme wa makaa ya mawe huko Lamu, Kenya. Juhudi hizo ziliongozwa na viongozi wa Save Lamu pamoja na wawakilishi wa jamii, mawakili wa masuala ya mazingira, wanaharakati na taasisi za serikali pamoja na mamlaka za udhibiti kama NEMA na mahakama za mazingira. Hatimaye, mradi huo ulisitishwa Desemba mwaka 2025. Ifuatayo ni sehemu ya mahojiano yake na Lynet Otieno wa Mongabay, yaliyofanyika katika ofisi za Msikiti wa Jamiah jijini Nairobi. Mongabay: Tafadhali tueleze kwa ufupi wewe ni nani, kama msomi, kiongozi wa kidini na mwanaharakati wa mazingira. Lethome: Mimi kitaaluma ni mwanasheria na msomi wa elimu ya Kiislamu. Ninafanya kazi katika fani zote mbili. Nimekuwa mwanachama wa Msikiti wa Jamiah kwa miaka 32 sasa. Ninaongoza Idara ya Dini. Pia ni mwanachama wa bodi ya kimataifa ya GreenFaith, na mwenyekiti wa bodi ya GreenFaith-Afrika, taasisi inayotumia mafundisho ya dini kuhamasisha uhifadhi wa mazingira. Mwelekeo wangu ni kuangalia jinsi mafundisho ya dini yanavyoweza kutumika kushughulikia changamoto nyingi ambazo&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/utunzaji-wa-mazingira-kwa-mtazamo-wa-sheikh-nafasi-ya-dini-katika-kuifanya-dunia-kuwa-bora-kimazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/11/utunzaji-wa-mazingira-kwa-mtazamo-wa-sheikh-nafasi-ya-dini-katika-kuifanya-dunia-kuwa-bora-kimazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Je, unadhani asili inaweza kuushinda mgogoro unaoendelea Mashariki mwa Kongo?</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/05/je-unadhani-asili-inaweza-kuushinda-mgogoro-mashariki-mwa-kongo/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/05/je-unadhani-asili-inaweza-kuushinda-mgogoro-mashariki-mwa-kongo/#respond</comments>
					<pubDate>05 Mei 2026 22:27:36 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David AkanaRhett Ayers Butler]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/05212300/Screenshot-2026-05-06-000526-768x504.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1504</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika ya Kati, Bonde la Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na  Kongo]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Elimu ya Mazingira, Haki za Ardhi, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Maendeleo Endelevu, Mamalia, Mazingira, Misitu, Miti, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu ya Mvua, Uhifadhi, Utawala, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Katika sehemu ya Mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, majadiliano ya uhifadhi mara nyingi yanahusisha hasara: misitu iliyokatwa, wanyamapori wanaopungua, migogoro inayoenea katika mandhari ambayo hapo awali ilisaidia baadhi ya mifumo tajiri zaidi ya ikolojia ulimwenguni. Katika Hifadhi ya Kitaifa ya Virunga, shinikizo hilo limekolezwa. Mbuga hiyo, ambayo ni kongwe zaidi barani Afrika, ina barafu, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/05/je-unadhani-asili-inaweza-kuushinda-mgogoro-mashariki-mwa-kongo/" data-wpel-link="internal">Je, unadhani asili inaweza kuushinda mgogoro unaoendelea Mashariki mwa Kongo?</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Katika sehemu ya Mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, majadiliano ya uhifadhi mara nyingi yanahusisha hasara: misitu iliyokatwa, wanyamapori wanaopungua, migogoro inayoenea katika mandhari ambayo hapo awali ilisaidia baadhi ya mifumo tajiri zaidi ya ikolojia ulimwenguni. Katika Hifadhi ya Kitaifa ya Virunga, shinikizo hilo limekolezwa. Mbuga hiyo, ambayo ni kongwe zaidi barani Afrika, ina barafu, volkeno, misitu, na ardhi oevu ndani ya eneo moja lililohifadhiwa. Pia ipo ndani ya mazingira iliyoundwa kwa miongo kadhaa ya ukosefu wa utulivu, ambapo makundi yaliojihami kwa silaha, uchumi usio rasmi, na utawala dhaifu ni sehemu ya maisha ya kila siku. Hifadhi ya Kitaifa ya Virunga. Picha kwa hisani ya Bitini Ndiyanabo Kanane. Emmanuel de Merode, ambaye ameiongoza Virunga tangu mwaka wa 2008, haanzii na ikolojia. Mafunzo yake ni ya anthropolojia, hali inayounda namna anavyoelezea hifadhi. Anapendekeza kuwa hali ya wanyamapori hutokana na nguvu za kina. Upotevu wa misitu, ujangili, na ukosefu wa usalama sio shida za mazingira pekee. Yanatokana na namna watu wanavyopata riziki, namna mamlaka inavyofanya kazi, na jinsi pesa na rasilimali zinavyozunguka. Katika sehemu ya Mashariki mwa Kongo, uhifadhi hauwezi kutenganishwa na uchumi. Kwa jamii nyingi zinazoizunguka Virunga, chaguo lao ni la haraka. Kuifyeka misitu kwa ajili ya ukulima au kutengeza mkaa kunaweza kuzalisha kipato cha kuendesha maisha. Faida za uhifadhi ni ngumu kuonekana na mara nyingi huonekana zaidi nje ya eneo hilo. Ukosefu wa usawa unajitokeza katika maamuzi ya kila siku kuhusu mafuta, chakula na upatikanaji wa ardhi. Kama De Merode anavyoelezea, mfumo unawalazimisha baadhi ya watu maskini zaidi kubeba gharama ya kulinda mali zinazothaminiwa kimataifa. Shinikizo kwenye mbuga&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/05/je-unadhani-asili-inaweza-kuushinda-mgogoro-mashariki-mwa-kongo/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/05/je-unadhani-asili-inaweza-kuushinda-mgogoro-mashariki-mwa-kongo/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mwanaharakati wa mazingira kutoka Canada avunja rekodi kwa kupanda mikoko 47,460 kwa saa 24 Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/01/mwanaharakazi-wa-mazingira-kutoka-canada-apanda-miti-ya-mikoko-47460-kwa-saa-20-katika-pwani-ya-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/01/mwanaharakazi-wa-mazingira-kutoka-canada-apanda-miti-ya-mikoko-47460-kwa-saa-20-katika-pwani-ya-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>01 Mei 2026 15:34:06 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/01152749/Antoine-Moses-akipanda-miche-ya-miti-ya-mikoko-katika-eneo-la-Tudor-Mombasa.-Picha-kwa-hisani-ya-Wizara-ya-Mazingira-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1485</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bahari, Baharini, Bioanuai, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Maji, Mazingira, Mikoko, Misitu, Miti, Samaki, Sheria ya Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, na  Urejeshaji wa Ikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kenya wiki hii imekuwa kitovu cha harakati za kuvunja rekodi za dunia za Guinness baada ya mwanaharakati wa mazingira kutoka Canada, Antoine Moses, kuvunja rekodi yake mwenyewe ya kupanda miche 47,460 ya mikoko ndani ya saa 24 tu. Idadi hiyo ilithibitishwa Mei 1, saa 8:01, muda mfupi baada ya kukamilisha zoezi hilo. Antoine alikuwa nchini [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/01/mwanaharakazi-wa-mazingira-kutoka-canada-apanda-miti-ya-mikoko-47460-kwa-saa-20-katika-pwani-ya-kenya/" data-wpel-link="internal">Mwanaharakati wa mazingira kutoka Canada avunja rekodi kwa kupanda mikoko 47,460 kwa saa 24 Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kenya wiki hii imekuwa kitovu cha harakati za kuvunja rekodi za dunia za Guinness baada ya mwanaharakati wa mazingira kutoka Canada, Antoine Moses, kuvunja rekodi yake mwenyewe ya kupanda miche 47,460 ya mikoko ndani ya saa 24 tu. Idadi hiyo ilithibitishwa Mei 1, saa 8:01, muda mfupi baada ya kukamilisha zoezi hilo. Antoine alikuwa nchini humo kwa siku 10 kabla ya tukio hilo, ambapo alipanda miti mingine 13,600 ili kujenga stamina katika maandalizi ya rekodi mpya. “Tumekuwa Kenya kwa siku 10 zilizopita tukipanda mikoko, tukijifunza kutoka kwa jamii na kutengeneza kumbukumbu zisizosahaulika na marafiki wapya,” alisema kabla ya jaribio hilo, na kuongeza: “Baada ya kufikia miti 10,000 chini ya saa nne wakati wa mazoezi, nilijua tuko tayari kusonga mbele zaidi.” Waziri wa Mazingira wa Kenya, Deborah Barasa, alimkaribisha Antoine na alikuwepo alipokuwa akipanda mche wake wa kwanza. Alisema: “Kenya imepata heshima kumkaribisha Antoine Moses… Jaribio lake la kijasiri la kupanda mikoko 40,000 ndani ya saa 24 katika eneo la Tudor Creek, Kaunti ya Mombasa, halimaanishi tu kuweka rekodi mpya, bali ni kubadili mwenendo wa uharibifu wa misitu kabla haujafikia hatua ya hatari. Uwepo wake unaimarisha nafasi ya Kenya kama kiongozi anayeaminika katika juhudi za kimataifa za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi.” Timu iliyoratibiwa ya wanajamii, wahifadhi wa mazingira, maafisa wa Huduma ya Misitu Kenya, akiwemo Katibu Mkuu Gitonga Mugambi, pamoja na washirika kutoka Earthlungs, walimpa hamasa, wakitembea pamoja naye ili kumsaidia kutimiza malengo yake. Awali, Antoine aliandika kwenye ukurasa wake wa Instagram kwamba malengo yake ni kupanda miche 35,500 ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/01/mwanaharakazi-wa-mazingira-kutoka-canada-apanda-miti-ya-mikoko-47460-kwa-saa-20-katika-pwani-ya-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/01/mwanaharakazi-wa-mazingira-kutoka-canada-apanda-miti-ya-mikoko-47460-kwa-saa-20-katika-pwani-ya-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mwanaume Kenya avunja rekodi ya dunia ya Guinness kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/#respond</comments>
					<pubDate>24 Aprili 2026 13:21:39 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/04/24153344/Screenshot-2026-04-24-183249-768x492.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1441</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Kijani, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Maeneo yaliyolindwa, Mazingira, Misitu, Misitu ya Kitropiki, Suluhu za Uhifadhi, Uanaharakati, Uanaharakati wa tabianchi, Uharakati wa Mazingira, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi wa Misitu, Upandaji Miti, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kijana mwenye umri wa miaka 29 ambaye ni mwanaharakati wa masuala ya mazingira, ameweka rekodi mpya ya dunia kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24, akivunja rekodi ya awali ya Guinness ya kupanda miti 23,060. Hillary Kiplagat Kibiwott alianzia zoezi hilo katika Kituo cha Misitu cha Kessup kilichoko katika kaunti ya Elgeyo-Marakwet, tarehe 22 [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/" data-wpel-link="internal">Mwanaume Kenya avunja rekodi ya dunia ya Guinness kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kijana mwenye umri wa miaka 29 ambaye ni mwanaharakati wa masuala ya mazingira, ameweka rekodi mpya ya dunia kwa kupanda miti 23,326 ndani ya saa 24, akivunja rekodi ya awali ya Guinness ya kupanda miti 23,060. Hillary Kiplagat Kibiwott alianzia zoezi hilo katika Kituo cha Misitu cha Kessup kilichoko katika kaunti ya Elgeyo-Marakwet, tarehe 22 Aprili, 2026 chini ya uangalizi mkali wa wawakilishi wa Guinness World Records, Huduma ya Misitu ya Kenya (Kenya Forest Service) pamoja na wahudumu wa afya. Alikamilisha zoezi hilo Alhamisi, tarehe 23 Aprili. Hillary Kibiwott baada ya kukamilisha zoezi la kupanda miti 24,000 ndani ya saa 24 tu. Picha na Uzalendo News. Timu yake kuu ilijumuisha vijana waliokuwa wakichimba mashimo katika eneo la msitu lililoharibiwa lenye ukubwa wa ekari 30 na kumpa miche ya miti, pamoja na baba yake ambaye alimwelekeza na kumsaidia wakati wa zoezi hilo. Akihamasishwa na umati wa watu waliokuwa wakiimba na kushangilia huku wakitaja jina lake, wakiwemo wanafunzi wa shule za msingi, Hillary alipanda wastani wa miche 16 kwa dakika. Zoezi hilo lilikuwa likirushwa moja kwa moja mtandaoni. Wakati anafikia mwisho wa zoezi hilo, alikuwa amechoka sana kiasi kwamba alisafirishwa kwa gari la wagonjwa, lakini alirejea baada ya zaidi ya saa moja akiwa tayari kuzungumza na waandishi wa habari na umati uliokuwa ukimsubiri. Alisema lengo lake lilikuwa kuonyesha kuwa mpango wa kupanda miti bilioni 15 uliozinduliwa na Rais wa Kenya, William Ruto, unawezekana. Kuhusu changamoto wakati wa zoezi hilo, alitaja ardhi yenye milima, joto kali la mchana na baridi ya usiku kuwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/04/24/mwanaume-kenya-avunja-rekodi-ya-dunia-ya-guinness-kwa-kupanda-miti-23326-ndani-ya-saa-24/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mikakati kuokoa misitu Tanzania: Mafanikio, changamoto na mipango ya baadaye</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/mikakati-kuokoa-misitu-tanzania-mafanikio-changamoto-na-mipango-ya-baadaye/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/mikakati-kuokoa-misitu-tanzania-mafanikio-changamoto-na-mipango-ya-baadaye/#respond</comments>
					<pubDate>31 Mechi 2026 22:09:02 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Deodatus Mfugale]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/31212151/MSARAZA-PWANI-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1301</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Chakula, Elimu ya Mazingira, Ikolojia, Maendeleo ya Jamii, Maeneo yaliyolindwa, Mazingira, Misitu, Miti, Nishati, Nishati Endelevu, Nishati Mbadala, Siasa za Mazingira, Siasa za Nishati, Suluhu za Uhifadhi, Uharibifu wa Misitu, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hili ni toleo la pili katika mfululizo wa makala kuhusu uharibifu wa misitu Tanzania. Soma toleo la kwanza hapa. Tanzania imekuwa ikichukua hatua mbalimbali ili kupunguza au kumaliza kabisa ukataji ovyo wa misitu ambao kwa sasa ni tishio la kitaifa. Jitihada hizo zinaongozwa na sera na sheria ikiwemo Sera ya Misitu ya Tanzania ya mwaka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/mikakati-kuokoa-misitu-tanzania-mafanikio-changamoto-na-mipango-ya-baadaye/" data-wpel-link="internal">Mikakati kuokoa misitu Tanzania: Mafanikio, changamoto na mipango ya baadaye</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hili ni toleo la pili katika mfululizo wa makala kuhusu uharibifu wa misitu Tanzania. Soma toleo la kwanza hapa. Tanzania imekuwa ikichukua hatua mbalimbali ili kupunguza au kumaliza kabisa ukataji ovyo wa misitu ambao kwa sasa ni tishio la kitaifa. Jitihada hizo zinaongozwa na sera na sheria ikiwemo Sera ya Misitu ya Tanzania ya mwaka 1998.  Sera hii imekuwa ikifanyiwa marekebisho mara kwa mara ili kukabiliana na changamoto za wakati huu, na pitio la mwisho lilifanyika mwaka 2017. Miongoni mwa hatua ambazo zimekuwa zikichukuliwa, Kideghesho anasema ni pamoja na kuhamasisha matumizi ya nishati mbadala kama gesi na gesi asilia, gesi inayotokana na kinyesi cha wanyama. Taarifa zaidi zinaonyesha serikali imedhamiria kurejesha misitu katika eneo la hekta milioni 5.2 ambalo ardhi yake imepoteza ubora kutokana na kukatwa miti hovyo. Kuanzia mwaka 2023, serikali kwa kushirikiana na asasi za kiraia imekuwa ikitekeleza mradi mkubwa wa mageuzi ya matumizi ya nishati itokanayo na miti wenye lengo la kuboresha usimamizi na uvunaji endelevu wa misitu. Wanakijiji wa Msaraza Wilaya ya Pangani wakiandaa udongo kwaajili ya kutengeneza vitalu vya mitiche ya miti ya asili. Picha kwa hisani ya CAN Tanzania. Mradi wa Mchakato Jumuishi wa Kuleta Mabadiliko Katika Mnyororo wa Thamani wa Nishati ya Kuni (Integrated Approach for Transformation of Tanzania Fuel Wood Value Chain Project), ni mmoja wa miradi inayolenga kuboresha ustawi wa jamii zilizo pembezoni na kuhifadhi na kulinda misitu. Mradi huo unaotekelezwa katika wilaya 16 zilizopo kwenye mikoa ya Tabora, Dar es Salaam, Mwanza, Pwani, Tanga na Morogoro, unafadhiliwa na Umoja wa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/mikakati-kuokoa-misitu-tanzania-mafanikio-changamoto-na-mipango-ya-baadaye/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/31/mikakati-kuokoa-misitu-tanzania-mafanikio-changamoto-na-mipango-ya-baadaye/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wakulima wa kahawa Kenya bado wako gizani kuhusu EUDR huku ukataji miti ukiendelea kimyakimya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/29/eudr-wakulima-wa-kahawa-kenya-wakabiliwa-na-kanuni-za-umoja-wa-ulaya-kuhusu-ukataji-miti-wakati-upotevu-wa-misitu-unaendelea/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/29/eudr-wakulima-wa-kahawa-kenya-wakabiliwa-na-kanuni-za-umoja-wa-ulaya-kuhusu-ukataji-miti-wakati-upotevu-wa-misitu-unaendelea/#respond</comments>
					<pubDate>29 Mechi 2026 20:07:58 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Jackson Okata]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/29194055/Screenshot-2026-03-29-223905.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1262</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Biashara ya Kilimo, Bioanuai, Chakula, Ikolojia, Kilimo, Kilimo cha Kujikimu, Kilimo mseto, Kilimo-ikolojia, Maji, Mimea, Misitu, Miti, Sera za Mazingira, Siasa za Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uchafuzi, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, na  Urejeshaji wa Ikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NYERI, Kenya – Wakati Kenya ilipoadhimisha usafirishaji wake wa kwanza wa kahawa inayokidhi viwango vya EUDR kwenda nchini Poland tarehe 25 Machi, hali halisi kwenye maeneo ya uzalishaji ilikuwa tofauti huku ikigubikwa na ugumu usioelezeka. Huku serikali ikisherehekea kusafirisha mzigo wa magunia 320, kila moja likiwa na uzito wa kilo 60 na kutoka katika vyama [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/29/eudr-wakulima-wa-kahawa-kenya-wakabiliwa-na-kanuni-za-umoja-wa-ulaya-kuhusu-ukataji-miti-wakati-upotevu-wa-misitu-unaendelea/" data-wpel-link="internal">Wakulima wa kahawa Kenya bado wako gizani kuhusu EUDR huku ukataji miti ukiendelea kimyakimya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NYERI, Kenya – Wakati Kenya ilipoadhimisha usafirishaji wake wa kwanza wa kahawa inayokidhi viwango vya EUDR kwenda nchini Poland tarehe 25 Machi, hali halisi kwenye maeneo ya uzalishaji ilikuwa tofauti huku ikigubikwa na ugumu usioelezeka. Huku serikali ikisherehekea kusafirisha mzigo wa magunia 320, kila moja likiwa na uzito wa kilo 60 na kutoka katika vyama 13 vya ushirika, hatua hii iliashiria mafanikio, lakini pia shinikizo. Wakulima wengi bado hawajajiandaa kwa masharti makali dhidi ya ukataji miti ambayo sasa yanaamua upatikanaji wa soko lenye faida la Ulaya. Hili ni jaribio. Mkulima wa kahawa akata mti wa mmea huo ili kuuwezesha kumea upya. Picha na Jacson Ambole, Mongabay. Chini ya jua kali la mchana katika kijiji cha Gaturere, Kaunti ya Nyeri, takribani maili 95 kaskazini-mashariki mwa Nairobi, Nichodemus Muchangi, baba ya watoto wanne, yuko shambani, akili yake ikiwa imetawaliwa na kuhudumia kahawa, jambo ambalo amefanya kwa zaidi ya miongo mitatu. Akiwa na miti 400 ya kahawa katika shamba lake la nusu ekari, Muchangi anasema hajawahi kufanya kazi nyingine tangu aliporithi ardhi hiyo kutoka kwa baba yake alipokuwa na umri wa miaka 13. Sasa ana umri wa miaka 43. Kwa mujibu wa Bruno Linyuri, Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Kilimo na Chakula ya Kenya, Kenya ina takribani wakulima wadogo wa kahawa 800,000 walioko katika maeneo 33 ya uzalishaji. Wakulima hawa huzalisha takribani asilimia 70 ya kahawa ya Kenya, ambayo pia ni moja ya vyanzo vikuu vya mapato ya fedha za kigeni nchini. Maeneo ya kilimo cha kahawa nchini Kenya yanajumuisha baadhi ya maeneo muhimu sana kiikolojia, ikiwa ni&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/29/eudr-wakulima-wa-kahawa-kenya-wakabiliwa-na-kanuni-za-umoja-wa-ulaya-kuhusu-ukataji-miti-wakati-upotevu-wa-misitu-unaendelea/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/29/eudr-wakulima-wa-kahawa-kenya-wakabiliwa-na-kanuni-za-umoja-wa-ulaya-kuhusu-ukataji-miti-wakati-upotevu-wa-misitu-unaendelea/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mangabey: Nyimbo za jadi zinavyoimarisha uhusiano wa binadamu na tumbili adimu katika misitu ya Tana</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/27/nyimbo-za-jadi-zawaunganisha-wana-ndera-na-tumbili-aina-ya-mangabey-na-red-colobus/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/27/nyimbo-za-jadi-zawaunganisha-wana-ndera-na-tumbili-aina-ya-mangabey-na-red-colobus/#respond</comments>
					<pubDate>27 Mechi 2026 17:49:56 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Diana Wanyonyi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://swahili.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/Screenshot-2026-03-27-200514.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1250</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Elimu ya Mazingira, Filosofia ya Uhifadhi, Haki za Ardhi, Haki za Binadamu, Hifadhi, Hifadhi za Jamii za Asili, Maendeleo ya Jamii, Mahojiano na washikadau wa uhifadhi, Misitu ya Kitropiki, Nyani, Primates, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Suluhu za Uhifadhi, Tumbili, Tumbili wa Msituni, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Usimamizi wa Misitu wa Jamii, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>TANA RIVER, Kenya &#8211; Ni siku ya Jumamosi, majira ya asubuhi. Kwa mbali jua limeanza kuchomoza juu ya msitu wa Tana River, na kijiji cha Baomo kinaanza kuamka polepole. Ukimya wa asubuhi unapambwa na sauti za ndege. Ili kuingia katika kijiji hicho, kilichozungukwa na msitu, kuna njia nyembamba inayokatiza msitu na mashamba, ambayo inaelekea Baomo. Njia [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/27/nyimbo-za-jadi-zawaunganisha-wana-ndera-na-tumbili-aina-ya-mangabey-na-red-colobus/" data-wpel-link="internal">Mangabey: Nyimbo za jadi zinavyoimarisha uhusiano wa binadamu na tumbili adimu katika misitu ya Tana</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[TANA RIVER, Kenya &#8211; Ni siku ya Jumamosi, majira ya asubuhi. Kwa mbali jua limeanza kuchomoza juu ya msitu wa Tana River, na kijiji cha Baomo kinaanza kuamka polepole. Ukimya wa asubuhi unapambwa na sauti za ndege. Ili kuingia katika kijiji hicho, kilichozungukwa na msitu, kuna njia nyembamba inayokatiza msitu na mashamba, ambayo inaelekea Baomo. Njia hiyo ya asili imeundwa kupitia shughuli za kila siku za binadamu, magari, baiskeli na pikipiki zinazoitumia mara kwa mara. Pia kuna wanyamapori wanaotumia njia hiyo wakienda kutafuta maji na malisho. Mongabay iliona kinyesi cha ndovu kilichokuwa kimesambaa barabarani na kukauka, huku vingine vikiwa bado vibichi na vikitoa harufu kali. Mbegu za mimea na majani yaliyosagika yalionekana ndani ya kinyesi hicho kilichokuwa ardhini. Kwa wakazi wa Baomo, kinyesi hicho si uchafu bali ni ujumbe kuwa wanaishi kwa ukaribu na wanyamapori wakubwa zaidi barani Afrika: ndovu. Kijiji cha Baomo kilichoko katika Kaunti ya Tana River, pwani ya Kenya, kipo karibu na Mto Tana na kimezungukwa na msitu unaohifadhi wanyamapori mbalimbali, wakiwemo fisi, tumbili, ndovu, nyati, dikdik, nyani, twiga, ndege, nyoka na wanyama wengine. Mpalawasi hawezi kukudhuru Mwanahamisi Kandugu Sidi, mama wa umri wa miaka 65, na ambaye ni mkazi wa kijiji cha Baomo. Picha na Diana Wanyonyi, Mongabay. Matawi ya miti yalipoanza kutikisika mbele yangu, Mwanahamisi Kandugu Sidi, mama wa umri wa miaka 65, aliyekuja kunipokea, aliniambia: “Mwanangu usiogope, wala usihofu. Hao ni tumbili ambao pia ni jamii yetu. Sisi kama jamii ya Pokomo tunawaita ‘Mpalawasi’. Hatakudhuru kabisa, anasubiri nimwimbie wimbo wake afurahie aende zake. Subiri nimwimbie:&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/27/nyimbo-za-jadi-zawaunganisha-wana-ndera-na-tumbili-aina-ya-mangabey-na-red-colobus/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/27/nyimbo-za-jadi-zawaunganisha-wana-ndera-na-tumbili-aina-ya-mangabey-na-red-colobus/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wataalamu wa mazingira: Huenda maporomoko ya ardhi Chesongoch yaliathiri spishi adimu na mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>18 Mechi 2026 21:25:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/18211623/Screenshot-2026-03-19-001515.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1170</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Ikolojia, Mifumo ya Ikolojia, Uharibifu wa Makazi, na  Uharibifu wa Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hii ni sehemu ya pili ya nakala hii kuhusu maporomoko ya ardhi yaliyotokea nchini Kenya baada ya musimu wa mvua. Soma sehemu ya kwanza hapa. KERIO VALLEY &#8211; Kenya. Siku chache baada ya mvua kubwa ya mfululizo kunyesha kwenye vilima vilivyokatwa miti, juu ya kijiji cha Chesongoch, Marakwet Mashariki, katika Bonde la Ufa nchini Kenya, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/" data-wpel-link="internal">Wataalamu wa mazingira: Huenda maporomoko ya ardhi Chesongoch yaliathiri spishi adimu na mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hii ni sehemu ya pili ya nakala hii kuhusu maporomoko ya ardhi yaliyotokea nchini Kenya baada ya musimu wa mvua. Soma sehemu ya kwanza hapa. KERIO VALLEY &#8211; Kenya. Siku chache baada ya mvua kubwa ya mfululizo kunyesha kwenye vilima vilivyokatwa miti, juu ya kijiji cha Chesongoch, Marakwet Mashariki, katika Bonde la Ufa nchini Kenya, udongo mwepesi wa volkeno uliteleza na kuporomoka. Kilichoanza kama mtikisiko mdogo wa ardhi mara kiligeuka kuwa jinamizi la vifusi vilivyoanguka na makazi ya watu kusombwa. Takwimu zinazotolewa kuhusu idadi ya vifo vilivyotokana na kadhia hiyo, zinatofautiana huku baadhi ya watu wakisema waliofariki ni 26, wengine wakitaja 31 na 39. Zaidi ya familia 600 ziliripotiwa kukosa makazi katika janga hilo lililotokea Novemba mwaka 2025, ambalo wanasayansi wamelihusisha na mabadiliko ya tabianchi, jiolojia pamoja na shughuli za binadamu, ikiwemo uharibifu wa kasi wa mifumo ya ikolojia katika maendeo ya nyanda za juu. Wahifadhi wa mazingira wanaeleza kuwa majanga kama maporomoko ya ardhi ya Chesongoch yana athari mengi zaidi ya vifo na uharibifu wa mali unaoripotiwa mara kwa mara. Philip Muruthi, Makamu wa Rais wa Uhifadhi wa Spishi na Sayansi katika African Wildlife Foundation, yenye makao yake jijini Nairobi, anasema mara nyingi msisitizo mkubwa huwekwa kwenye athari za kijamii na kiuchumi kwa binadamu, huku madhara kwa bioanuwai yakipuuzwa. Mti uliosalia baada ya maporomoko ya ardhi katika kijiji cha Chesongoch, Marakwet Mashariki, katika Bonde la Kerio. Picha na Dann Okoth, Mongabay. Madhara ya kiikolojia ya maporomopo Moja ya athari hizo, anasema, ni kuvurugika kwa njia za uhamaji wa wanyamapori, tatizo ambalo huenda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii ya Bonde la Kerio inatumainia suluhisho la kudumu baada ya maporomoko ya ardhi kila mara </title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/jamii-ya-bonde-la-kerio-inatumainia-suluhisho-la-kudumu-baada-ya-maporomoko-ya-ardhi-ya-mara-kwa-mara/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/jamii-ya-bonde-la-kerio-inatumainia-suluhisho-la-kudumu-baada-ya-maporomoko-ya-ardhi-ya-mara-kwa-mara/#respond</comments>
					<pubDate>18 Mechi 2026 20:28:11 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/18191437/Screenshot-2026-03-18-220925-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1154</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Chakula, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Kilimo, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Matumizi ya Ardhi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Mimea, Misitu, Miti, Sheria ya Mazingira, Siasa za Mabadiliko ya Tabianchi, Suluhu za Uhifadhi, Uharibifu wa Misitu, Ukataji Miti, na  Urejeshaji wa Ikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hii ni sehemu ya kwanza ya nakala hii kuhusu maporomoko ya ardhi yaliyotokea nchini Kenya baada ya msimu wa mvua Novemba 2025. Soma sehemu ya pili hapa. KERIO VALLEY, Kenya &#8211; Mvua kubwa zinazoendelea kunyesha nchini Kenya tangu Februari zinazidi kuacha alama zisizofutika kwa watu mijini na vijijini, huku jamii zikikabiliana na majanga. Tayari barabara [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/jamii-ya-bonde-la-kerio-inatumainia-suluhisho-la-kudumu-baada-ya-maporomoko-ya-ardhi-ya-mara-kwa-mara/" data-wpel-link="internal">Jamii ya Bonde la Kerio inatumainia suluhisho la kudumu baada ya maporomoko ya ardhi kila mara </a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hii ni sehemu ya kwanza ya nakala hii kuhusu maporomoko ya ardhi yaliyotokea nchini Kenya baada ya msimu wa mvua Novemba 2025. Soma sehemu ya pili hapa. KERIO VALLEY, Kenya &#8211; Mvua kubwa zinazoendelea kunyesha nchini Kenya tangu Februari zinazidi kuacha alama zisizofutika kwa watu mijini na vijijini, huku jamii zikikabiliana na majanga. Tayari barabara zimezibwa, madaraja yameanguka, huku mashamba yakijaa maji na mafuriko yakizua hofu ya vifo zaidi. Zaidi ya watu 70 wameripotiwa kufariki kote nchini kutokana na mafuriko yaliyosababishwa na mvua tangu Februari 2026. Maelfu ya familia pia yamepoteza makazi yao, na wengine wengi kuathirika kwa njia nyingine mbalimbali. Lakini hata kabla ya mvua na mafuriko ya 2026 ambayo yamegonga vichwa vya habari, Bonde la Kerio lililoko magharibi mwa Kenya, lilikuwa limeshuhudia vifo vya takriban watu 39 katika mazingira ya kutatanisha. Ilikuwa Oktoba 31, mwaka jana, wakati ghafla maporomoko ya ardhi yalisomba nyumba, miti, na mashamba ya wakazi wa kijiji cha Chesongoch, Elgeyo Marakwet na kuwazika wengi wakiwa bado hai. Hadi sasa, zaidi ya familia 600, ambazo ni baadhi ya wale walioathiriwa, bado zinaishi kwenye makambi ya wahamiaji wa ndani, huku hofu ya mikasa zaidi ikitanda, hasa baada ya Idara ya Hali ya Hewa kutangaza uwezekano wa mvua zaidi. Hata hivyo, historia ya maporomoko ya ardhi katika eneo hili ni ndefu na yenye mafunzo ya dhahiri. Tukio hilo la mwaka 2025 liliashiria hatari iliyojirudia: mwaka 2010 vifo 14, na mwaka 2012 vifo 26. Mongabay kwenye eneo la tukio Mwezi Februari, 2026, timu ya Mongabay ilitembelea nyumbani kwa Mathias Chelimo katika&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/jamii-ya-bonde-la-kerio-inatumainia-suluhisho-la-kudumu-baada-ya-maporomoko-ya-ardhi-ya-mara-kwa-mara/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/jamii-ya-bonde-la-kerio-inatumainia-suluhisho-la-kudumu-baada-ya-maporomoko-ya-ardhi-ya-mara-kwa-mara/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii yajitahidi kuzuia kutokomea kabisa kwa chura asiyepatikana kwingineko isipokuwa nchini Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>27 Februari 2026 23:09:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Linah Mwamachi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/02/27231307/Screenshot-2026-02-28-015555.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1039</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Amfibia, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Kuokoa Misitu, Mgogoro wa Amfibia, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Milimani, Moto wa Misitu, Uepukaji wa Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi wa Misitu, na  Vyura]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kusini mashariki mwa Kenya, kilomita zaidi ya 45 kutoka tambarare za mji wa Voi, katika mwambao wa pwani, kuna kilele cha mlima mrefu kwa jina Vuria, wenye urefu wa zaidi ya mita 2,208. Pia kuna miinuko ya milima mingine mirefu kiasi inayoshikilia misitu ya kiasili kama vile Ngangao, Mbololo, Chawia, Fururu, Iyale, Mwambirwa, Msidunyi na mengineyo. [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/" data-wpel-link="internal">Jamii yajitahidi kuzuia kutokomea kabisa kwa chura asiyepatikana kwingineko isipokuwa nchini Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kusini mashariki mwa Kenya, kilomita zaidi ya 45 kutoka tambarare za mji wa Voi, katika mwambao wa pwani, kuna kilele cha mlima mrefu kwa jina Vuria, wenye urefu wa zaidi ya mita 2,208. Pia kuna miinuko ya milima mingine mirefu kiasi inayoshikilia misitu ya kiasili kama vile Ngangao, Mbololo, Chawia, Fururu, Iyale, Mwambirwa, Msidunyi na mengineyo. Msitu wa Ngangao, wa pili kwa ukubwa kwa zaidi ya hektea 120, baada ya msitu wa Mbololo wenye hektea 220, unashikilia na kuhifadhi viumbe hai wasiopatikana kwingineko ulimwenguni, kama vile ndege, amfibia pamoja na miti ya kiasili. Kutokana na madhara yanayochangiwa na mabadiliko ya tabianchi, shughuli za kila siku za binadamu, na moto wa mara kwa mara katika misitu, wanajamii waliamua kuanza kutunza mazingira ya misitu hiyo, baada ya kushawishiwa na wanamazingira, serikali pamoja na asasi za kulinda misitu. Mwanasayansi wa kutambua viumbe hai, John Maghanga, anakiri kuwa halikuwa jambo rahisi kwa jamii kukubali mabadiliko hayo, hadi wanasayansi na wataalamu wa mazingira walipowahamasisha kuhusu uwepo wa viumbe wengi wasiopatikana kwingineko ulimwenguni, kama vile ndege na chura aina ya “Taita Hills Warty”, ambayo wanasayansi wanasema yuko katika hatari ya kuangamizwa kabisa. Wenyeji wa Sagalla_Mghange wakiandaa udongo wakijitayarisha kupanda miti kwenye msitu ulio karibu nao. Picha na Linah Mwamachi. “Wanajamii walichukulia suala hilo uzito, japo shingo upande, kwani  kwa miaka mingi wametegemea miti kwa kuni, kuchoma mkaa na pia kujengea nyumba zao kutumia mbao kutoka kwa miti hiyo,” asema Maghanga. Wanajamii hapa wanatunza mazingira, misitu na kuzuia watu kuchoma moto au kuharibu makazi ya wanyama na viumbe hai katika misitu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Rekodi juu ya rekodi: Truphena Muthoni atambuliwa tena na Guinness kwa saa 72 za kukumbatia mti</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/#respond</comments>
					<pubDate>26 Januari 2026 20:38:31 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/01/26205033/Screenshot-2026-01-26-234957-768x413.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=966</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Ikolojia, Kijani, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo Endelevu, Mazingira, Misitu, Miti, Sera za Mazingira, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uanaharakati, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Usimamizi wa Misitu wa Jamii]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwanaharakati chipukizi wa mazingira, Truphena Muthoni, ameweka historia tena kwa kuingia katika Kitabu cha Rekodi cha Guinness kwa mara ya pili, baada ya kukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo kama njia ya &#8220;maandamano ya kimya kimya’’ kupinga uharibifu wa misitu ya asili. Kwa mujibu wa taarifa ya Guinness World Records iliyochapishwa kwenye tovuti yake Januari [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/" data-wpel-link="internal">Rekodi juu ya rekodi: Truphena Muthoni atambuliwa tena na Guinness kwa saa 72 za kukumbatia mti</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwanaharakati chipukizi wa mazingira, Truphena Muthoni, ameweka historia tena kwa kuingia katika Kitabu cha Rekodi cha Guinness kwa mara ya pili, baada ya kukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo kama njia ya &#8220;maandamano ya kimya kimya’’ kupinga uharibifu wa misitu ya asili. Kwa mujibu wa taarifa ya Guinness World Records iliyochapishwa kwenye tovuti yake Januari 26 mwaka 2026, rekodi ya muda mrefu zaidi ya kukumbatia mti mfululizo ni saa 72, iliyofikiwa na Truphena Muthoni (Kenya) jijini Nairobi, Kenya, kuanzia Desemba 8 hadi 11 mwaka 2025. Katika maelezo yake kwa Guinness World Records, Truphena alisema aliamua kufanya jaribio hilo “ili kupaza sauti kutetea ulinzi wa miti ya asili pamoja na kuheshimu hekima ya jamii za asili, ambazo mifumo yake ya maarifa inaendelea kuwa nguzo muhimu katika kutafuta suluhisho za kimataifa za mabadiliko ya tabianchi.” Mafanikio haya ya saa 72, akiwa katika Kaunti ya Nyeri, yamevuka rekodi yake ya awali aliyoiweka mnamo Februari mwaka 2025, alipokumbatia mti kwa saa 48 katika Bustani ya Kumbukumbu ya Michuki, jijini Nairobi. Rekodi hiyo ya awali pia ilitambuliwa rasmi na Guinness World Records mwezi Desemba mwaka 2025. Akiwa na dhamira thabiti ya kuonyesha kile kilicho ndani ya uwezo wake kwa dunia nzima, Truphena hakula, hakulala wala hakuachilia shina la mti hadi alipotimiza lengo lake. Katika matukio yote mawili, alizungukwa na wahudumu wa afya pamoja na wananchi waliokuwa wakifuatilia tukio hilo. Truphena Muthoni katika ofisi ya Gavana wa Nyeri, Mutahi Kahiga, muda mfupi baada ya Guinness World Records kutambua changamoto yake ya kukumbatia mti kwa saa 72&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/01/26/rekodi-juu-ya-rekodi-truphena-muthoni-atambuliwa-tena-na-guinness-kwa-saa-72-za-kukumbatia-mti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mwanamke wa Kenya akumbatia mti kwa saa 72 kupinga kupotea kwa miti anayoipenda</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/#respond</comments>
					<pubDate>18 Desemba 2025 17:05:32 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/12/23191640/Screenshot-2025-12-23-200925-2-768x485.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=843</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Kuokoa Misitu, Mazingira, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Jamii, Miti, Uanaharakati, Uepukaji wa Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu, Ukataji Miti, na  Visababishi vya Ukataji Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwanamke mwenye umri wa miaka 22 amepongezwa baada ya kuukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo licha ya hali ya hewa kugubikwa na joto lisilotabirika pamoja na mvua. Tukio hilo lililomfanya mwanamke huyo kuwa kivutio, lilitokea karibu na Mlima Kenya. Kwa ustahimilivu huo, Truphena Muthoni ameivunja rekodi yake ya awali ya kukumbatia mti kwa saa 48 aliyoweka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/" data-wpel-link="internal">Mwanamke wa Kenya akumbatia mti kwa saa 72 kupinga kupotea kwa miti anayoipenda</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwanamke mwenye umri wa miaka 22 amepongezwa baada ya kuukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo licha ya hali ya hewa kugubikwa na joto lisilotabirika pamoja na mvua. Tukio hilo lililomfanya mwanamke huyo kuwa kivutio, lilitokea karibu na Mlima Kenya. Kwa ustahimilivu huo, Truphena Muthoni ameivunja rekodi yake ya awali ya kukumbatia mti kwa saa 48 aliyoweka mapema mwaka huu. Ijumaa, kitabu cha kumbukumbu za maajabu duniani, ama Guinness World Records,kilitambua rasmi rekodi yake ya saa 48, siku moja baada ya kuivunja katika zoezi lililodumu kwa saa 72. “Muda mrefu zaidi wa kuukumbatia mti ni saa 48 na ulifikiwa na Truphena Muthoni (Kenya) huko Nairobi, katika zoezi lililoanza tarehe 31 Januari na kukamilika tarehe 2 Februari 2025,” ilisema taarifa ya Guinness World Records. Muthoni anasherehekea kutambuliwa huko. “Hatimaye imerejea nyumbani. Saa zangu 48 za rekodi ya kukumbatia mti kwa muda mrefu zaidi imesajiliwa. Asante Mungu. Asanteni Wakenya kwa msaada wenu. Sasa nasubiri saa 72 za kukumbatia mti mfululizo zitambuliwe,” Muthoni aliandika kwenye ukurasa wa Facebook. Katika mafanikio yake hayo ya hivi karibuni, Muthoni alikuwa imara, aliuzungushia mikono yake mti mkubwa aina ya Roystonea regia, uliokuwa karibu na ofisi za serikali ya Kaunti ya Nyeri. Wananchi wa kawaida, maafisa wa serikali, maafisa wa polisi na wahudumu wa afya walimzunguka na kumshangilia wakati wa zoezi hilo. Truphena Muthoni, ambaye alikumbatia mti kwa saa 72 katika Kaunti ya Nyeri, Kenya, chini ya Mlima Kenya. Zoezi hilo lilimalizika tarehe 11 Desemba 2025. Picha: Ukurasa wa X wa Mutahi Kahiga. Kwa Muthoni, “maandamano hayo ya kimya kimya”&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Ufichuaji wa uharibifu wa misitu katika hifadhi ya sokwe baada ya mashambulizi ya M23 nchini DRC</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/05/31/ufichuaji-uharibifu-misitu-katika-hifadhi-ya-sokwe-baada-ya-mashambulizi-ya-m23-nchini-drc/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/05/31/ufichuaji-uharibifu-misitu-katika-hifadhi-ya-sokwe-baada-ya-mashambulizi-ya-m23-nchini-drc/#respond</comments>
					<pubDate>31 Mei 2025 14:21:17 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Elodie TotoLatoya Abulu]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/09/12135717/Screenshot-2025-09-12-165630-768x473.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=401</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Bonde la Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na  Kongo]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Maeneo yaliyolindwa, Migogoro, Misitu, Misitu ya Mvua, Miti, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Ukataji Miti ya Msitu wa Mvua, Upotevu wa Makazi, na  Visababishi vya Ukataji Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Miezi sita iliyopita, kundi la waasi la M23 liliuteka mji wa Goma, moja ya miji mikubwa mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Baada ya muda huo, wanaharakati wa ndani, na Mongabay, ambayo ilikusanya picha za satelaiti, walitambua maeneo yenye upotevu mkubwa wa misitu katika Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega, kusini magharibi mwa mji wa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/05/31/ufichuaji-uharibifu-misitu-katika-hifadhi-ya-sokwe-baada-ya-mashambulizi-ya-m23-nchini-drc/" data-wpel-link="internal">Ufichuaji wa uharibifu wa misitu katika hifadhi ya sokwe baada ya mashambulizi ya M23 nchini DRC</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Miezi sita iliyopita, kundi la waasi la M23 liliuteka mji wa Goma, moja ya miji mikubwa mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Baada ya muda huo, wanaharakati wa ndani, na Mongabay, ambayo ilikusanya picha za satelaiti, walitambua maeneo yenye upotevu mkubwa wa misitu katika Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega, kusini magharibi mwa mji wa Goma. Katika eneo hili kubwa la msitu wa msingi, ni nyumbani kwa sokwe wa nyanda za chini za mashariki (Gorilla beringei graueri). Watafiti wanahusisha ongezeko hili la upotevu wa misitu na upanuzi wa uzalishaji haramu wa mkaa, kuporomoka kwa utekelezaji wa uhifadhi, na migogoro ya ardhi. Mnamo Novemba mwaka 2021, kundi la waasi linaloungwa mkono na Rwanda liliibuka tena katika Jimbo la Kivu Kaskazini nchini DRC baada ya takriban muongo mmoja wa kutokuwepo katika eneo hilo. Matukio yaliongezeka mnamo Januari na Februari mwaka 2025, wakati waasi wa M23 walipoanzisha mashambulizi ya haraka na kutwaa udhibiti wa maeneo muhimu katika majimbo ya Kivu Kaskazini na Kusini, ikiwa ni pamoja na miji mikuu ya majimbo husika, Goma na Bukavu. Maeneo haya yamesalia chini ya udhibiti wa waasi M23 hadi leo. Zaidi ya miji hii mikubwa, kundi lililojihami pia linadhibiti ufikiaji wa maeneo muhimu ya uchimbaji madini na maeneo muhimu yaliyolindwa kimataifa, kama vile Hifadhi ya Taifa ya Virunga na Hifadhi ya Taifa ya Kahuzi-Biega, Maeneo ya Urithi wa Dunia wa UNESCO. Hadi sasa, mzozo huo una athari inayoonekana kwa bioanuwai kwa kuzidisha changamoto zilizopo za uhifadhi na ukataji miti, watafiti wanasema. Katika Kahuzi-Biega, picha za satelaiti kutoka&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/05/31/ufichuaji-uharibifu-misitu-katika-hifadhi-ya-sokwe-baada-ya-mashambulizi-ya-m23-nchini-drc/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/05/31/ufichuaji-uharibifu-misitu-katika-hifadhi-ya-sokwe-baada-ya-mashambulizi-ya-m23-nchini-drc/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mkakati mpya wa kulinda bioanuai muhimu wazinduliwa Tanzania</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/#respond</comments>
					<pubDate>02 Aprili 2025 09:18:45 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ryan Truscott]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/18091729/One-of-approximately-200-individuals-of-the-kipunji-monkey-in-the-Udzungwa-Mountains_A.-Jarrett-SMALL-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=95</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Fedha za Kaboni, Fedha za Uhifadhi, Kaboni, Kaboni ya Msitu, Kilimo, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia, Mikopo ya Kaboni, Misitu, Misitu ya Mvua, Miti, Uharibifu wa Makazi, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Ukataji Miti, Urejeshaji wa Ikolojia, Usimamizi wa Misitu wa Jamii, na  Wanyama]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Wataalamu wa uhifadha wamezindua mradi wa miaka 20 wenye lengo la kulinda eneo muhimu kibailogia nchini Tanzania: Milima ya Udzungwa. Mkakati huu unatoa kipaumbele kwa jamii za eneo hilo ambapo zaidi ya nusu ya bajeti itatumika kwaajili ya miradi ya kiuchumi na kijamii pamoja na kutatua mgongano wa wanyamapori na binadamu. Misitu ya kijani inayopatikana [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mkakati mpya wa kulinda bioanuai muhimu wazinduliwa Tanzania</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Wataalamu wa uhifadha wamezindua mradi wa miaka 20 wenye lengo la kulinda eneo muhimu kibailogia nchini Tanzania: Milima ya Udzungwa. Mkakati huu unatoa kipaumbele kwa jamii za eneo hilo ambapo zaidi ya nusu ya bajeti itatumika kwaajili ya miradi ya kiuchumi na kijamii pamoja na kutatua mgongano wa wanyamapori na binadamu. Misitu ya kijani inayopatikana mwaka mzima katika Milima ya Udzungwa, nyanda na maeneo ya miti mtawanyiko inahifadhi mimea na wanyama ambao hawapatikani katika sehemu nyingine yoyote ulimwenguni. Wanasayansi wanakadiria kuwa katika miaka 2,000 iliyopita eneo hilo limepoteza zaidi ya robo tatu ya misitu yake. Katika karne iliyopita, ongezeko la wakulima wadogo, mashamba ya chai na misitu ya kupandwa kwaajili ya mbao na ukataji miti migumu ya asili kwaajili ya mbao bora kumechoachea uharibifu na kupotea kwa misitu. Nyani Colobus Wekundu wa Udzungwa. Picha na Trevor Jones. Kambi ya utafiti ndani ya Milima ya Udgzungwa. Picha na Nikolaj Scharff. Kasi ya uharibifu na kupotea kwa misitu katika baadhi ya sehemu ilipungua kuanzia mwaka 1992 baada ya kuanzisha maeneo ya uhifadhi. Hata hivyo Trevor Jones, Mkurugenzi wa Mikakati na Maendeleo wa Mpango wa Kulinda Tembo Kusini mwa Tanzania (Southern Tanzania Elephant Program (STEP), anasema kuwa lengo kuu kwa sasa ni kumaliza kabisa uharibifu na upotevu wa misitu na hatimaye kurejeshe mazingira katika hali yake ya asili. Mkakati wa Eneo la Udzungwa (The Udzungwa Landscape Strategy (ULS)) ulizinduliwa mwezi Oktoba mwaka wa 2024, ambao ni ushirikiano baina ya makundi ya uhifadhi, wakala wa serikali na jamii za wenyeji, wenye lengo la kulinda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Miji Kenya yatumia mbinu ya Miyawaki kurejesha hadhi iliyopotea  ya ikolojia</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/#respond</comments>
					<pubDate>28 Mechi 2025 19:36:44 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/21191945/Screenshot-2025-08-21-221910-768x477.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=146</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Mabadiliko ya Tabianchi, Mifumo ya Ikolojia, Misitu, Misitu ya Kitropiki, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uokoaji wa Misitu, na  Upandaji Miti]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Miji mingi ya Kiafrika hivi sasa inasifika kwa kelele za magari na utoaji wa hewa chafu, na inageuka kuwa misitu isiyo na mipaka huku ukuaji wa miji ukishika kasi na makazi ya watu yakipunguza idadi ya misitu ya asili. Lakini, katika jiji kubwa la Nairobi nchini humo, mbinu ya kipekee ya kurejesha hali ya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/" data-wpel-link="internal">Miji Kenya yatumia mbinu ya Miyawaki kurejesha hadhi iliyopotea  ya ikolojia</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Miji mingi ya Kiafrika hivi sasa inasifika kwa kelele za magari na utoaji wa hewa chafu, na inageuka kuwa misitu isiyo na mipaka huku ukuaji wa miji ukishika kasi na makazi ya watu yakipunguza idadi ya misitu ya asili. Lakini, katika jiji kubwa la Nairobi nchini humo, mbinu ya kipekee ya kurejesha hali ya awali inayojulikana kama Miyawaki inarejesha mifumo ya ikolojia ya eneo husika, ambayo imepotea kutokana na kuenea kwa miji na mahitaji yanayoshindana. Chini ya mbinu hiyo, visiwa vya misitu hupandwa katika maeneo ya mijini. Mbinu hiyo, ambayo ni ya kipekee ya upandaji miti na urejesho wa ikolojia, ilibuniwa na mtaalamu wa mimea wa Kijapani anayejulikana kwa jina Akira Miyawaki. Ili kuonyesha kiwango cha kupotea kwa maeneo ya kijani, kwa mujibu wa Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti wa Mifugo yenye makao yake makuu Nairobi, eneo lililofunikwa na misitu jijini humo lilipungua kutoka asilimia 14 hadi asilimia 3 kati ya mwaka 1976 na 2000. Zaidi ya hayo, maeneo yaliyofunikwa na vichaka yalipungua kutoka asilimia 22 hadi asilimia 13 katika kipindi hicho hicho. Mbinu ya Miyawaki ilianzishwa katika miaka ya 1970, madhumuni yake ya msingi yakiwa kugeuza kijani kibichi ndani ya eneo dogo za ardhi. Hii inahusisha upandaji wa aina za miti asilia ambazo hukua haraka na kutengeneza mwavuli mnene katika ardhi iliyoharibiwa. Kwenye jaribio la Kenya, jumla ya spishi 16 zilichaguliwa: Schrebera alata, Rawsonia lucida, Cassipourea malosana, Vepris simplicifolia, Drypetes gerrardii, Elaeodendron buchananii, Croton megalocarpus, Brachylaena huillensis, Calodendrum capense, Warleagueasia, Warleasia, Ficus ulaya, Ficus ulaya ssp. africana, Olea capensis ssp. hochstetteri,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii ya Ogiek walaumiwa na kufukuzwa kwa uharibifu wa misitu, lakini ukataji miti ovyo haujakoma</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/#respond</comments>
					<pubDate>28 Novemba 2024 16:54:06 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Caroline Chebet]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/29163845/Screenshot-2025-08-29-193750-768x469.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=329</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Wenyeji wa Asili, Kijani, Maeneo yaliyolindwa, Maji, Mazingira, Migogoro, Migogoro ya Ardhi, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Kitropiki, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uharibifu wa Misitu, na  Vikundi vya Jamii za Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Katika uamuzi wa kihistoria wa Mei mwaka 2017, Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu ilithibitisha hadhi ya jamii asili ya WaOgiek kama wamiliki tangu mababu wa Msitu wa Mau nchini Kenya na kuamuru serikali kulilipa kundi hilo kwa hasara ya nyenzo na maadili, kuwapa hati miliki ya pamoja ya ardhi ya mababu zao, na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/" data-wpel-link="internal">Jamii ya Ogiek walaumiwa na kufukuzwa kwa uharibifu wa misitu, lakini ukataji miti ovyo haujakoma</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Katika uamuzi wa kihistoria wa Mei mwaka 2017, Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu ilithibitisha hadhi ya jamii asili ya WaOgiek kama wamiliki tangu mababu wa Msitu wa Mau nchini Kenya na kuamuru serikali kulilipa kundi hilo kwa hasara ya nyenzo na maadili, kuwapa hati miliki ya pamoja ya ardhi ya mababu zao, na kurekebisha sera na sheria zinazowanyima watu hao asili haki zao. Novemba 12 mwaka huu, miaka saba na nusu tangu uamuzi huo, mahakama hiyo yenye makao yake makuu nchini Tanzania iliipa Kenya muda wa miezi mitatu kuripoti kuhusu hatua iliyochukua kutekeleza uamuzi huo. Kumekuwa na ushahidi mdogo wa utekelezaji wa uamuzi huo tangu ulipotolewa &#8211; kwa mfano Mamlaka ya Misitu Kenya iliruhusu baadhi ya WaOgiek kuingia katika maeneo ya msitu na kufanya doria za pamoja katika sehemu ya msitu huo katika kaunti ya Nakurue. Hata hivyo, mamlaka za Kenya ziliendesha awamu kadhaa za kuwafukuza wanajamii wa Ogiek na jamii nyingine kutoka msituni, ya hivi karibuni ikiwa mwezi Novemba mwaka 2023, katika Kaunti ya Narok. Katika tukio hilo, walinzi wa Mamlaka ya Misitu ya Kenya waliwaondoa   zaidi ya watu 700 wa jamii ya Ogiek kutoka kwenye makazi yao eneo la Sasimwani, ndani ya sehemu ya Maasai Mau ya kundi hili la misitu, na wakaharibu mali zao. Kiwanja cha Msitu wa Mau chenye ukubwa wa kilomita za mraba 2,700 (maili 1,040 za mraba) ni mfumo muhimu wa ikolojia, mazingira muhimu kwa kuendeleza mito na maziwa mengi ambayo yanasaidia kilimo na misitu mbali nje ya mipaka yake. Msitu huu pia ni kitovu muhimu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, Wamaasai wa Tanzania yabidi wapunguze mifugo, waongeze miti</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2024/10/30/kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-wamaasai-wa-tanzania-yabidi-wapunguze-mifugo-waongeze-miti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2024/10/30/kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-wamaasai-wa-tanzania-yabidi-wapunguze-mifugo-waongeze-miti/#respond</comments>
					<pubDate>30 Oktoba 2024 00:10:03 +0000</pubDate>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/27235720/Screenshot-2025-08-28-025223-768x472.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=274</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Kilimo, Kilimo-ikolojia, Mabadiliko ya Tabianchi, Maendeleo ya Jamii, Mashirika Yasiyo ya Kiserikali, Mazingira, Misitu, Suluhu za Uhifadhi, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, na  Uhifadhi Unaofanywa na Jamii]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kijiji cha Terrat, ambacho kina wakazi wapatao 14,000 waishio eneo lenye ukame kiasi na misitu ya mikunga katika Ukanda wa Wamaasai, ni miongoni mwa vijiji vingi kaskazini mwa Tanzania vilivyoathiriwa na ukame mkali wa mara kwa mara. Wakazi wa Terrat — wakulima na wafugaji — wanajitahidi kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi kwa msaada [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/10/30/kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-wamaasai-wa-tanzania-yabidi-wapunguze-mifugo-waongeze-miti/" data-wpel-link="internal">Kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, Wamaasai wa Tanzania yabidi wapunguze mifugo, waongeze miti</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kijiji cha Terrat, ambacho kina wakazi wapatao 14,000 waishio eneo lenye ukame kiasi na misitu ya mikunga katika Ukanda wa Wamaasai, ni miongoni mwa vijiji vingi kaskazini mwa Tanzania vilivyoathiriwa na ukame mkali wa mara kwa mara. Wakazi wa Terrat — wakulima na wafugaji — wanajitahidi kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi kwa msaada wa shirika linalosaidia upandaji miti sambamba na kutoa mbinu mpya za kilimo na fursa za kiuchumi. Ukame si jambo geni katika wilaya ya Simanjiro, ambako ndiko Terrat ilipo, lakini kuanzia mwanzoni mwa miaka ya 2000, eneo hili la Tanzania lilishuhudia kipindi cha zaidi ya miaka 20 cha upungufu mkubwa wa mvua. Hili lilileta changamoto kubwa kwa takriban asilimia 80 ya wakazi wa Terrat ambao ni wafugaji wanaotegemea mvua kwa ajili ya malisho ya mifugo yao. Mwenyekiti wa kijiji cha Terrat, Kone Medukenya, aliiambia Mongabay kuwa kutokana na uhaba wa malisho na vyanzo vingi vya maji kukauka, ng’ombe walidhoofika na wengi kufa, na kwamba ni mbuzi peke yake walioweza kustahimili. Hii ilipunguza chanzo kikuu cha mapato kwa wafugaji. Wafugaji walilazimika kusafiri umbali mrefu kutafuta maeneo ya malisho, mara nyingi wakiingia kwenye maeneo ya jamii jirani, jambo lililosababisha migogoro kuhusu rasilimali zinazozidi kupungua. Ukame pia ulisababisha kupanda kwa bei ya chakula katika sehemu hii ya Tanzania. Bei ya gunia la mahindi la kilo 100 (sawa na pauni 220) ilipanda kutoka dola za Marekani 11 mwaka 2004 hadi dola 66 mwaka 2008, na iliendelea kupanda kwa takriban miaka 10. Kwa mujibu wa wakazi wa Simanjiro, katika kipindi hicho, kuna wakati&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/10/30/kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-wamaasai-wa-tanzania-yabidi-wapunguze-mifugo-waongeze-miti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2024/10/30/kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-wamaasai-wa-tanzania-yabidi-wapunguze-mifugo-waongeze-miti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>‘Miti iliyotoweka’ yagunduliwa Tanzania na kuleta matumaini mapya ya kurejesha mazingira bora</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2024/07/16/miti-iliyotoweka-yagunduliwa-tanzania-na-kuleta-matumaini-mapya-ya-kurejesha-mazingira-bora/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2024/07/16/miti-iliyotoweka-yagunduliwa-tanzania-na-kuleta-matumaini-mapya-ya-kurejesha-mazingira-bora/#respond</comments>
					<pubDate>16 Julai 2024 07:26:05 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ryan Truscott]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/22070836/Screenshot-2025-08-22-100727-768x469.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=199</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Kaboni ya Msitu, Kilimo, Kilimo cha Misitu ya Mvua, Kuokoa Misitu, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Mikopo ya Kaboni, Misitu, Misitu ya Mvua, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Kaboni, Uhifadhi wa Misitu, Uhifadhi wa Misitu wa Mvua, na  Usimamizi wa Misitu wa Jamii]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwezi Julai 2023 mtaalamu wa mimea Andrea Bianchi alikuwa akiendesha gari katika Milima ya Nguru iliyoko mashariki mwa Tanzania ambapo aliona maganda makubwa ya matunda ya mti uliokuwa umeota katika shamba la mahindi lililokuwa kando ya barabara. Aliteremka  na alipochunguza aliona miti miwili aina ya Millettia sacleuxii, aina ambayo wanasayansi walidhani imetoweka kabisa. Mpaka sasa maelfu [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/07/16/miti-iliyotoweka-yagunduliwa-tanzania-na-kuleta-matumaini-mapya-ya-kurejesha-mazingira-bora/" data-wpel-link="internal">‘Miti iliyotoweka’ yagunduliwa Tanzania na kuleta matumaini mapya ya kurejesha mazingira bora</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwezi Julai 2023 mtaalamu wa mimea Andrea Bianchi alikuwa akiendesha gari katika Milima ya Nguru iliyoko mashariki mwa Tanzania ambapo aliona maganda makubwa ya matunda ya mti uliokuwa umeota katika shamba la mahindi lililokuwa kando ya barabara. Aliteremka  na alipochunguza aliona miti miwili aina ya Millettia sacleuxii, aina ambayo wanasayansi walidhani imetoweka kabisa. Mpaka sasa maelfu ya mbegu yamekusanywa na kupandwa ili miche itumike kuboresha msitu na kuurejesha katika hali yake ya asili. Hii ini sehemu ya utekelezaji wa mradi unaolenga kuurudisha msitu katika hali yake ya awali. Aina hii ya miti ni adimu kiasi kwamba haina jina katika lugha ya Kiingereza. Katika lugha ya Kihehe, mtu hutambulika kwa jina la ujumla tu na miti mingine ya jamii hiyo ya Millettia ambayo hupatikana katika eneo hilo. Wenyeji huitambua kwa jina la Muhafu. Hapo awali wanasayansi walifahamu kuwa miti hii adimu ilikuwa ikipatika katika misitu ya hifadhi mitatu tu iliyopo katika milima ya Nguru na Usambara. Lakini misitu ya hifadhi miwili kati ya hiyo ilikatwa na kupotea miongo mingi iliyopita na badala yake kukawa na mashamba ya miwa na misitu ya miti ya kisasa ya mbao. Msitu mmoja wa hifadhi uliobaki ambao upo karibu na mji wa Turiani ni mdogo kiasi cha takriban hecta 49 (eka 121), nao unanyemelewa na wakulima wa mpunga na miwa. “Nilipata wasiwasi mkubwa kuhusu aina hii ya miti, nikaogopa kuwa itakuwa imetoweka moja kwa moja,” alieleza Bianchi ambaye ni mtaalamu wa kurejesha uasili wa misitu ya kitropiki ambaye ndiye aligundua aina hiyo ya miti karibu na Mto Mvaji uliopo karibu na mji wa Turiani. Kwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/07/16/miti-iliyotoweka-yagunduliwa-tanzania-na-kuleta-matumaini-mapya-ya-kurejesha-mazingira-bora/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2024/07/16/miti-iliyotoweka-yagunduliwa-tanzania-na-kuleta-matumaini-mapya-ya-kurejesha-mazingira-bora/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kutoka kwa iliki hadi kaboni: Mradi mpya kabambe nchini Tanzania warejesha msitu wa mvua</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2023/07/18/kutoka-kwa-iliki-hadi-kaboni-mradi-mpya-kabambe-nchini-tanzania-warejesha-msitu-wa-mvua/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2023/07/18/kutoka-kwa-iliki-hadi-kaboni-mradi-mpya-kabambe-nchini-tanzania-warejesha-msitu-wa-mvua/#respond</comments>
					<pubDate>18 Julai 2023 14:10:47 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ryan Truscott]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/21145506/6b420f4e-63bc-44ee-ae25-2e87ff784c47-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=131</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, Afrika Magharibi, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Kaboni ya Msitu, Kilimo, Kuokoa Misitu, Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Mikopo ya Kaboni, Misitu, Misitu ya Mvua, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Kaboni, Usimamizi wa Misitu wa Jamii, na  Uzalishaji wa Kaboni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>DISANGA, Tanzania — Michele Menegon anatambaa taratibu kupita kwenye nyasi fupi fupi kabla ya kumrukia mnyama wake. Kwa upole, mwanasayansi huyo anainua tuzo yake: spishi ya mjusi wa misituni aina ya Agama isiyojulikana kwa jina. Anaonyesha mjusi huyo kwa wenzake wawili kabla ya kumwachilia tena kwenye nyasi. Mjusi huyo, ambaye ni miongoni mwa wanyama wengi wa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/07/18/kutoka-kwa-iliki-hadi-kaboni-mradi-mpya-kabambe-nchini-tanzania-warejesha-msitu-wa-mvua/" data-wpel-link="internal">Kutoka kwa iliki hadi kaboni: Mradi mpya kabambe nchini Tanzania warejesha msitu wa mvua</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[DISANGA, Tanzania — Michele Menegon anatambaa taratibu kupita kwenye nyasi fupi fupi kabla ya kumrukia mnyama wake. Kwa upole, mwanasayansi huyo anainua tuzo yake: spishi ya mjusi wa misituni aina ya Agama isiyojulikana kwa jina. Anaonyesha mjusi huyo kwa wenzake wawili kabla ya kumwachilia tena kwenye nyasi. Mjusi huyo, ambaye ni miongoni mwa wanyama wengi wa kipekee wanaoishi katika misitu yenye miinuko mirefu inayofunika iliyoko kando ya kilele cha Milima ya Tanzania ya Nguru, ni mpya kwa sayansi — mpya kiasi kwamba bado hajafanyiwa utafiti rasmi. &#8220;Inashangaza,&#8221; anasema Menegon. &#8220;Humu ndani kuna vitu vingi visivyo na majina.&#8221; Menegon, mtaalamu wa herpetolojia (taaluma ya wanyama watambaao), mtafiti na mhifadhi, binafsi anaelezea spishi kadhaa katika kipindi cha miaka 30 iliyopita: vinyonga, balabala, vyura, na nyoka. Baadhi ya spishi hizo zilipatikana hapa katika Milima ya Nguru, eneo lililojitenga na ambalo karibu kila wakati hufunikwa na mawingu na ukungu. Eneo hilo ni mojawapo ya safu kumi na mbili za milima zinazofanana ambazo huunda mnyororo wa milima mashariki mwa Tanzania unaojulikana kama Milima ya Tao la Mashariki. Utajiri wa wanyama waliomo katika misitu ambao bado hawajagunduliwa, achilia mbali kuelezewa kisayansi, ni mojawapo ya sababu zinazomfanya yeye na wengine kuwa na shauku kubwa ya kuilinda misitu hiyo. Nao huhitaji ulinzi. Hifadhi ya Mazingira Asilia ya Msitu wa Mkingu yenye ukubwa wa hekta 26,000 (ekari 64,000) ni hifadhi kwa jina tu. Watu wamepanda vyakula katika eneo hili kwa karne nyingi, lakini ongezeko la watu na ongezeko la mahitaji ya ardhi ya ziada kwa ajili ya mazao ya biashara kama&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/07/18/kutoka-kwa-iliki-hadi-kaboni-mradi-mpya-kabambe-nchini-tanzania-warejesha-msitu-wa-mvua/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2023/07/18/kutoka-kwa-iliki-hadi-kaboni-mradi-mpya-kabambe-nchini-tanzania-warejesha-msitu-wa-mvua/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Utajiri wa bioanuai wa Milima ya Tao la Mashariki: Aina mpya sita za vinyonga zatambuliwa Tanzania</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2023/03/03/utajiri-wa-bioanuai-wa-milima-ya-tao-la-mashariki-aina-mpya-sita-za-vinyonga-zatambuliwa-tanzania/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2023/03/03/utajiri-wa-bioanuai-wa-milima-ya-tao-la-mashariki-aina-mpya-sita-za-vinyonga-zatambuliwa-tanzania/#respond</comments>
					<pubDate>03 Mechi 2023 11:47:45 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ryan Truscott]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/10/02115222/Screenshot-2025-10-02-144349-768x472.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=589</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Kilimo, Kutoweka kwa Misa, Maeneo yaliyolindwa, Mazingira, Mijusi, Misitu, Reptilia, Sheria ya Mazingira, Spishi Mpya, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Studeo ya Data ya Mongabay, Ugunduzi Mpya, Ugunduzi wa Spishi, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Upotevu wa Makazi, Utafiti, Utawala, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hivi karibuni Michele Menegon akishirikiana na timu ya wanasayansi wa Tanzania na wa kimataifa walitambua aina sita mpya za vinyonga mbilikimo katika Milima ya Tao la Mashariki. Ukubwa wa viyonga hao ni kama kidole gumba cha mkono. Milima hiyo ambayo vilele vyake vimegubikwa na misitu imetengeneza aina ya visiwa vya nchi kavu vyenye urefu wa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/03/03/utajiri-wa-bioanuai-wa-milima-ya-tao-la-mashariki-aina-mpya-sita-za-vinyonga-zatambuliwa-tanzania/" data-wpel-link="internal">Utajiri wa bioanuai wa Milima ya Tao la Mashariki: Aina mpya sita za vinyonga zatambuliwa Tanzania</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hivi karibuni Michele Menegon akishirikiana na timu ya wanasayansi wa Tanzania na wa kimataifa walitambua aina sita mpya za vinyonga mbilikimo katika Milima ya Tao la Mashariki. Ukubwa wa viyonga hao ni kama kidole gumba cha mkono. Milima hiyo ambayo vilele vyake vimegubikwa na misitu imetengeneza aina ya visiwa vya nchi kavu vyenye urefu wa kilometa 900 (maili 560) kuanzia kaskazini mwa Ziwa Tanganyika hadi Milima ya Taita iliyopo kusini mwa Kenya. Milima ya Tao la Masahriki inaundwa na vitalu 13 vya milima vilivyotenganishwa ambavyo vinahifadhi baiyonuai ya kushangaza. Waweza kulinganisha vitalu hivi vya milima na visiwa maarufu vya Galapagos. Utambuzi huu unafanya idadi ya vinyonga aina Rhampholeon, au vinyonga mbilikimo kuwa 26 mpaka sasa. Nusu ya vinyonga hao wanaishi katika Milima ya Tao la Mashariki ambako vitalu vyake vya milima vinafanana na viswa vya kibaiolojia. Humo kunapatikana aina mbalimbali za reptalia wadogo wafananao na ndege wadogo aina ya chiriku wanaopatikana katika visiwa vya Galapagos ambao Charles Darwin amewahi kusimulia habari zao. Hata hivyo ustawi wa misitu hii unatishiwa na wakulima na wafugaji ambao hukata miti ovyo ili kupanua mashamba na kupata malisho. Watafiti wanasema kuwa wengi kati ya vinyonga waliotambuliwa hivi karibuni wamo hatarini kutoweka kutokana na makazi yao kuharibiwa. Menegon ni muikolojia, mhifadhi na mtafiti ambaye amekuwa akifanya kazi katika Milima ya Tao la Mashriki kwa miaka 30. Mara nyingi akimaliza kazi zake za siku huwa anaibuka na orodha ndefu ya aina mbalimbali za wanyama na mimea ambayo haijulikani kuliko ile ya aina inayojulikana. Vinyonga wengi mbilikimo ni wa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/03/03/utajiri-wa-bioanuai-wa-milima-ya-tao-la-mashariki-aina-mpya-sita-za-vinyonga-zatambuliwa-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2023/03/03/utajiri-wa-bioanuai-wa-milima-ya-tao-la-mashariki-aina-mpya-sita-za-vinyonga-zatambuliwa-tanzania/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>