Habari za uhifadhi

Wanawake wa Lamu wavunja vikwazo vya kitamaduni kuingia baharini na kurejesha matumbawe na mikoko

Ruth Keah — 04 Septemba 2026 00:00:30 +0000

Hii ni sehemu ya kwanza ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya pili hapa. LAMU, Kenya — Mwanasha Mbwana, mkazi wa Shangarubu, Kaunti ya Lamu, anakumbuka vizuri jinsi bahari ilivyomsaidia kupata pesa na kujiendeleza kimasomo akiwa na umri mdogo. Mama Corals: Kutoka kukusanya makome hadi kurejesha matumbawe Mwanamke huyo, maarufu kama Mama Corals, anasema baada ya kukamilisha shule ya msingi mwaka 1997, alikuwa na hamu ya kuendeleza masomo yake. Lakini kwa sababu ya hali ya umasikini iliyokabili familia yake wakati huo, hakufanikiwa. Lakini hakukata tamaa. Alijikita baharini kutafuta makome (cowrie shells) na kutengeneza mikufu aliyouzia watalii na wenyeji. Kwa siku, angepata faida ya kati ya KSh70 ($0.54) na KSh100 ($0.77), ambazo aliziweka akiba na baadaye zikamlipia karo ya shule ya upili. Mwanasha Mbwana, anayejulikana kama Mama Coral au Mama Matumbawe, ni mwogeleaji mahiri aliyechagua kujikita katika urejeshaji wa miamba ya matumbawe—eneo ambalo kwa kawaida huhusishwa zaidi na wanaume. Yeye ni bingwa wa urejeshaji wa miamba ya matumbawe na pia ni mwalimu wa shule ya awali. Picha kwa hisani ya Duncan Moore, Fauna & Flora. “Nilisoma kupitia shughuli za bahari. Wakati wa likizo, wenzangu wakienda kujivinjari, mimi nilikuwa nikizama baharini kukusanya makome,” anaeleza Mwanasha. Hatimaye alijisomesha hadi taasisi ya mafunzo ya elimu ya chekechea (Early Childhood Development Education, ECDE) na sasa ni mwalimu wa chekechea. “Sikutaka kuolewa nikiwa na umri mdogo. Sasa, kama mwalimu wa chekechea, maisha yangu yameinuka,” anasema. Lakini bahari ambayo ilimsaidia Mwanasha kupata elimu pia ilimfunza somo jingine: kwamba rasilimali hizo hazikuwa zisizo…This article was originally published on Mongabay

Tengefu za baharini zinafunika chini ya asilimia 10 ya maeneo ya papa na papa-kolee, utafiti umebaini

Madeline Shaw — 17 Agosti 2026 18:17:01 +0000

Mwaka 2022, nchi 196 ziliafiki lengo kuu la uhifadhi linaloitwa “30×30”: kutenga asilimia 30 ya maeneo ya pwani na bahari ya sayari hii kwa ajili ya uhifadhi ifikapo mwaka 2030, chini ya Mfumo wa Kimataifa wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal. Sasa, huku mwaka 2030 ukiwa umebakisha takriban miaka minne, asilimia kumi tu ya bahari ndiyo imefunikwa na maeneo yaliyolindwa — hali inayoacha nchi nyingi mbali sana na lengo hilo la bioanuwai. Na hata ndani ya tengefu zilizopo, utafiti mpya unafichua mapungufu makubwa katika ulinzi wa moja ya makundi yaliyo hatarini zaidi baharini: papa na papa-kolee. Utafiti uliochapishwa katika jarida la Conservation Letters mwezi Julai unabainisha kwamba kwa spishi nyingi za papa na papa-kolee, chini ya asilimia kumi ya maeneo yao ya makazi yanaangukia ndani ya tengefu za baharini, huku spishi zilizo hatarini na karibu kutoweka zikiathirika zaidi. Uchambuzi huo pia unafichua mapungufu makubwa katika uripoti wa kiwango cha vizuizi vya uvuvi na uvunaji ndani ya tengefu hizo — kinachojulikana kama take–status — jambo muhimu katika kutathmini ufanisi wa ulinzi kwa wanyama hawa. “Kuongeza tu ukubwa wa bahari iliyolindwa hakumaanishi kwamba tunazilinda kwa kweli spishi hizo zilizo hatarini,” Amanda Arnold, mtafiti wa bayoanuwai ya baharini katika Chuo Kikuu cha Simon Fraser nchini Kanada na mwandishi mkuu wa utafiti huo, alimwambia Mongabay. “Haifuniki upana wote wa bioanuwai.” Papa-mchanga (Carcharias taurus), spishi iliyo Karibu Kutoweka kulingana na IUCN. Picha na mattdowse kupitia iNaturalist (CC BY-NC 4.0). Ili tengefu za baharini zitoe manufaa ya uhifadhi yanayopimika, zinapaswa kufunika angalau asilimia kumi ya makazi ya spishi fulani — na ufunikaji wa…This article was originally published on Mongabay

Kutoka baharini hadi sokoni: Wanawake wanaoendesha biashara ya dagaa Vanga

Asha Bekidusa — 12 Agosti 2026 22:37:07 +0000

KWALE, Kenya – Wawakilishi kutoka sehemu mbalimbali za dunia walipokongamana mjini Mombasa wakati wa Our Ocean Conference, suala la nafasi ya wanawake kama uti wa mgongo wa sekta ya bahari na uvuvi lilijitokeza pakubwa. Hii ilibainika huku utafiti kutoka WorldFish ukionyesha kuwa barani Afrika, asilimia 90 ya wanawake katika sekta ya uvuvi na ufugaji samaki wameajiriwa katika shughuli za uvunaji na uhifadhi wa samaki baada ya kuvuliwa. Mmoja wa wasaidizi wa Sauda Hassan akidondoa dagaa katika kijiji cha Jimbo, Kwale. Pamoja naye ni mfanyabiashara aliyekuja kuchukua mzigo wake. Picha na Asha Bekidusa, Mongabay. Kwa baadhi ya wanawake katika kijiji cha Vanga, hili ni jambo la kawaida. Wengi wao wanajihusisha na biashara ya dagaa, ambapo kila asubuhi hukusanyika katika ufuo wa Vanga wakisubiri boti kutoka baharini. Wanawake hao huchukua dagaa hao kuwachemsha, kuwakausha na kuwauza katika sehemu mbalimbali nchini Kenya na nje ya nchi. Miongoni mwa dagaa hao ni katashingo (Sardinella neglecta), kimalawari (Stolephorus indicus) na simsimu (ecapterus macrosoma). Kama wanawake wengine Vanga, Mwanakombo Shee alianza biashara yake takriban miaka nane iliyopita. Mtaji wake ulikuwa KSh10,000 ($77.36) ambao alipata kupitia chama cha kuweka na kukopa alichokuwa mwanachama pamoja na wenzake. “Nilianza biashara hii nilipoona wenzangu kule Jimbo wakifanya biashara,” anasema Mwanakombo. Sauda Hassan, mfanyabiashara wa dagaa kwa mwaka 10 sasa, na ambaye ni mwenyeji wa Jimbo, hakumbuki kiasi halisi cha mtaji wake. Hata hivyo, ni kupitia chama na akiba yake kidogo kidogo ambapo aliweza kuanzisha biashara yake. Biashara hii imemuwezesha kulipa karo ya shule na madrasa kwa watoto wake. “Sikumbuki ni pesa ngapi lakini tulifanya mradi wa mikoko nikapata pesa, nikaongeza na zangu nyengine kidogo kidogo,” anakumbuka…This article was originally published on Mongabay

Kuboresha uvuvi unaozidi kutapatapa, Kenya yaongeza ukusanyaji wa takwimu za boti za wavuvi wadogo

Anthony Langat — 16 Julai 2026 08:18:04 +0000

MTWAPA, Kenya — Katika asubuhi moja ya mwezi wa Machi, Mohamed Mwazigona, mwenye umri wa miaka 58, alikuwa amepata mavuno madogo sana ya samaki kwenye ufukwe wa mji wa Mtwapa, ulioko pwani ya kaskazini mwa Kenya. Wafanyakazi wake walikuwa wakilitayarisha boti kwa ajili ya safari ya pili baharini, wakitumai kupata bahati nzuri zaidi. Huku wafanyabiashara walipoanza kuwasili ili kununua samaki, Mwazigona alikaa juu ya boti iliyovunjika na kupinduliwa akitazama upeo wa bahari. Safari yake ya asubuhi ilikuwa imemletea kilo 2 pekee za samaki. Alikuwa na hofu kuhusu kupungua kwa kiasi kikubwa kwa mavuno yake ya samaki katika miaka ya hivi karibuni. “Idadi ya wavuvi imeongezeka; tumekuwa wengi mno,” alisema. Hiyo ndiyo sababu kuu iliyomfanya aondoke kijijini kwake Shariani, kilichoko umbali wa kilomita 40 kuelekea kaskazini, ili kufanyia shughuli zake za uvuvi Mtwapa; eneo aliloona kuwa na wavuvi wachache na uwezekano mzuri zaidi wa kufikia masoko. Nchini Kenya, vitengo vya usimamizi wa fukwe (BMU), kama vile Mtwapa BMU Mtwapa BMU ambayo Mwazigona ni mali yake, vina mamlaka ya kisheria ya kusaidia ukusanyaji wa takwimu za uvuvi kwa ajili ya kuwasilishwa kwa serikali: hasa aina ya samaki ambao wanachama wake huvua na uzito. Takwimu hizi zinalenga kufahamisha uamuzi wa serikali kuhusu uvuvi mdogo ili iweze kusaidia kubadilisha ushindani wa kupungua kwa samaki ambao Mwazigona na wenzake wanashuhudia. Pia zinalenga kuwasaidia wavuvi wenyewe kufanya maamuzi kuhusu wapi na wakati wa kuvua. Hata hivyo, takwimu za uvuvi mdogo za BMU hazijakuwa sahihi na haipatikani kwa wadau. Ili kushughulikia tatizo hili na kuboresha uendelevu wa uvuvi mdogo wa Kenya,…This article was originally published on Mongabay

Kelele baharini: Vita vya jamii kulinda viumbe wa baharini vyapata msukumo wa kimataifa

Ruth Keah — 14 Julai 2026 18:14:27 +0000

Katika eneo la jeti, Mtangawanda, Kaunti ya Lamu, kwenye ufuo wa Bahari ya Hindi, mwendo wa saa sita mchana, Omar Shafi ameketi kwenye kivuli cha banda la wavuvi, akikarabati kwa makini nyavu yake ya kuvulia samaki. Ni shughuli ambayo anaifanya kila siku baada ya kutoka baharini kuvua samaki. Anapomaliza, yeye huiweka sehemu salama kwa ajili ya uvuvi kesho yake. “Tangu nianze uvuvi miaka 40 sasa, nimekuwa nikitumia nyavu hizi za uzi kuvua samaki kwa sababu haziharibu mazingira ya bahari,” anasema Shafi. Omar Shafi akishona nyavu yake yakuvulia samaki katika eneo la Mtangawanda kaunti ya Lamu, Kenya. Picha na Ruth Keah, Mongabay. Kulingana naye, ujio wa zana mbalimbali za kuvulia samaki umeharibu mazingira ya bahari kiasi cha kwamba samaki na viumbe wengine baharini wamepungua sana. “Kuna zana nyingi ambazo wavuvi wanatumia, ambazo zinaharibu utulivu wa bahari. Hivyo husababisha baadhi ya viumbe baharini kupungua,” anasema. Vifaa vinavyosababisha kelele baharini ni kama meli kubwa za mizigo na abiria, boti za mwendo kasi, zana za kuvulia samaki kama trola, mitambo ya utafiti na uchimbaji na mitambo ya ujenzi wa miundombinu ya baharini. Vifaa hivi vimetajwa kusababisha kelele ambazo huathiri uwezo wa viumbe hao kuwasiliana, kusafiri na kusaka chakula. Kama anavyoeleza Shafi, nguva ni miongoni mwa wanyama baharini ambao alikuwa akikutana nao mara kwa mara alipoanza uvuvi hasa katika maeneo ya Manda na Dodori, kaunti ya Lamu. Lakini sasa imekuwa vigumu sana kwake kuwaona. Nguva bado yuko “Kwa maoni yangu, mnyama huyu nguva bado yuko, lakini kwa sababu bahari haina utulivu kutokana na kelele za vyombo vya uvuvi, nguva hukimbia, siwaoni tena,” anasema Omar. Taswira hiyo haielezwi na Shafi peke yake, bali pia…This article was originally published on Mongabay

Ana kwa ana na kinara anayefungua njia na kutetea wanawake wa Uganda katika sekta ya uvuvi barani

David Akana — 13 Julai 2026 17:28:24 +0000

Akizungumza kwenye mkutano wa vikundi vya uhifadhi wa bahari na wataalamu wa maendeleo huko Watamu, Kenya, Lovin Kobusingye alikuwa na ujumbe mfupi: Wanawake wanaovua, wanaosindika na wanaouza samaki bado hawako kwenye mazungumzo kuhusu uchumi wa bahari unaokua barani Afrika. Kwa Kobusingye, changamoto zinazowakabili wanawake katika uvuvi ni sehemu ya maisha yake ya kila siku. “Uhalisia wangu kila siku ni kwamba naamka na mtu mwenye bidii ya kazi akichukua sehemu yangu ya kutua, akichukua eneo langu la uvuvi,” aliiambia hadhira, akielezea jinsi maendeleo ya utalii na uwekezaji mwingine wa pwani yanavyoendelea kushindana na jamii za uvuvi wa jadi kwa ajili ya kupata ufikiaji wa bahari. Kobusingye alisema wanawake wengi wanakabiliwa na hatari katika sekta ya uvuvi, mazingira duni ya kazi na shinikizo linaloongezeka kutoka kwa maendeleo yanayozidi kusukuma shughuli za uvuvi pembezoni. Katika baadhi ya jamii, haki za kitamaduni zinapuuzwa na serikali; huku kuongezeka kwa kina cha bahari, mmomonyoko wa udongo na kupungua kwa samaki wanaovuliwa kukifanya maisha ambayo tayari ni magumu kuwa magumu zaidi, aliwaambia waliohudhuria mkutano ulioandaliwa na Ocean Resilience Climate Alliance (ORCA). Licha ya changamoto hizi, Kobusingye alisema wanawake wanasalia kuwa muhimu katika kuendeleza uvuvi na uchumi wa pwani. Husindika samaki, huuza vyakula vya baharini na kusaidia familia zao, ikiwa ni pamoja na kulipa ada za shule, kutokana na mapato wanayopata. Hata hivyo, licha ya jukumu lao katika sekta hiyo, wanawake wengi bado hawana usemi mkubwa katika jinsi uvuvi unavyosimamiwa. Lovin Kobusingye pia ni mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji wa Kati Farms Ltd, kampuni ya usindikaji wa mazao ya kilimo. Picha kwa…This article was originally published on Mongabay

‘Mpito wa pekee unaowezekana ni mpito wa haki’: Mahojiano na Clemence Schmid wa WEF

David Akana — 13 Julai 2026 16:04:47 +0000

Wakati wa Mkutano wa 11 wa Our Ocean uliofanyika katika jiji la pwani la Mombasa, serikali ya Kenya, pamoja na Ushirikiano wa Kimataifa wa Hatua dhidi ya Plastiki (GPAP) wa Jukwaa la Uchumi Duniani na UNDP Kenya, walizindua rasmi Ushirikiano wa Kitaifa wa Hatua Dhidi ya Plastiki wa Kenya (NPAP Kenya). Takriban tani milioni 14 za plastiki huishia baharini kila mwaka na zinachangia 80% ya uchafu wote wa baharini unaopatikana katika uso wa bahari na mashapo ya bahari kuu. Kenya inakabiliwa na changamoto kubwa za uchafuzi wa plastiki, haswa katika vituo vya mijini na kando ya pwani yake. Plastiki huchangia takriban 20% ya tani 22,000 za taka zinazozalishwa kila siku nchini Kenya, kulingana na makadirio. Ni 27% tu ya taka za plastiki zinakusanywa, ambapo 8% huchakatwa tena na 19% zilizobaki hutupwa katika majaa ya taka au madampo holela. Taka za plastiki ambazo hazijakusanywa na kusimamiwa vyema mara nyingi huishia kwenye mito na baharini. Huvuruga mifumo ikolojia, huhatarisha wanyamapori, na huathiri utalii na uvuvi. Mwaka wa 2017, Kenya ilianzisha marufuku ya matumizi, utengenezaji na uingizaji wa mifuko ya plastiki ya matumizi ya mara moja. Mnamo 2020, marufuku hiyo iliongezwa hadi plastiki zinazotumika mara moja katika maeneo yaliyohifadhiwa. Ushirikiano wa Kitaifa wa Hatua Dhidi ya Plastiki (NPAP Kenya) utasaidia kuharakisha mpito wa nchi hiyo kuelekea uchumi wa plastiki wa mviringo, kulingana na Clemence Schmid, Mkurugenzi wa Ushirikiano wa Kimataifa wa Hatua dhidi ya Plastiki (Global Plastic Action Partnership – GPAP) katika Jukwaa la Uchumi Duniani (World Economic Forum – WEF). Mkurugenzi wa Ushirikiano wa Kimataifa wa Hatua…This article was originally published on Mongabay

Elimu asili yapewa nafasi muhimu katika juhudi za kimataifa za kulinda bahari

Ruth Keah — 25 Juni 2026 23:31:24 +0000

Jimmy Muranga kutoka Sokoke, kaunti ya Kilifi, Pwani ya Kenya, anakumbuka vizuri enzi za utoto wake, alipokuwa akikaa na babu yake na kuelezwa hadithi na kupewa mafunzo kuhusu utunzaji wa mazingira. Wazee walimueleza jinsi maeneo mbalimbali ya bahari, mikoko na misitu ya pwani ilivyo na umuhimu mkubwa kwa maisha ya binadamu. Kupitia simulizi hizo, Muranga alijifunza kuwa mazingira si rasilimali za kutumia tu, bali ni urithi wa kulindwa kwa ajili ya vizazi vijavyo. Nchini Kenya, ukanda wa pwani wenye urefu wa takriban kilomita 640 ni kitovu cha uchumi wa buluu unaojumuisha uvuvi, utalii, usafiri wa baharini na biashara nyingine zinazotegemea bahari. Karibu watu milioni nne wanaishi katika eneo la pwani, huku maelfu ya wavuvi na makumi ya maelfu ya kaya wakitegemea rasilimali za bahari kwa riziki zao. Hali hiyo inaifanya uhifadhi wa bahari kuwa muhimu si tu kwa mazingira bali pia kwa ustawi wa uchumi wa taifa. Muranga, ambaye sasa ni mvuvi na pia mwenyekiti wa kikundi cha kijamii cha kulinda misitu cha Sokoke, ana jukumu la kuhakikisha kuwa anapitisha elimu hiyo kwa jamii, hasa kwa vizazi vichanga, ili ihifadhiwe kwa vizazi vijavyo. Mwonekano wa sehemu ya Bahari ya Hindi jijini Mombasa, huku mikoko ikionekana upande wa kushoto. Picha na Malavika Vyawahare, Mongabay. Mikoko ni misitu ya kipekee inayostawi katika maeneo ya maji ya chumvi kwenye fukwe za bahari za kanda za kitropiki. Misitu hii huunganisha nchi kavu na bahari, ikifanya kazi muhimu katika kulinda mazingira na ustawi wa jamii za pwani. “Zamani tulikuwa tukikalishwa na mababu zetu tukisimuliwa hadithi na kanuni za kijamii ambazo zilikuwa zinalinda…This article was originally published on Mongabay

Azimio la Mombasa: Nchi 15 zajitolea kushiriki taarifa za uvuvi ili kukabiliana na uvuvi haramu

Elodie Toto — 21 Juni 2026 19:47:20 +0000

Nchi 15 kutoka mabara ya Afrika, Asia, Amerika Kusini na Ulaya zilipitisha Azimio la Mombasa Azimio la Mombasa mnamo Juni 17, mwaka 2026. Kwa pamoja, mataifa hayo yalijitolea kuendeleza uwazi katika sekta ya uvuvi duniani na kuimarisha jitihada za kukabiliana na uvuvi haramu, usioripotiwa na usiodhibitiwa (IUU). Tamko hilo lilipitishwa wakati wa mkutano wa 11 wa Kongamano la Kimataifa la Bahari Yetu, lililofanyika mjini Mombasa, Kenya. Bara la Afrika ilikuwa na mataifa mengi zaidi yaliyosaini yakiwemo: Cameroon, Gambia, Ghana, Guinea, Liberia, Jamhuri ya Kongo na Somalia. “Katika nchi yangu, kuwepo kwetu kunategemea sana samaki,” alisema Emelia Arthur, Waziri wa Uvuvi na Ufugaji wa samaki wa Ghana, katika taarifa iliyopeanwa na Mongabay. “Asilimia 60 ya protini ya wanyama Mongabay

Atuwa, mwanamke pekee Zanzibar anayezamia ili kurejesha miamba ya matumbawe iliyoharibika

Las Junior — 31 Mei 2026 21:58:01 +0000

Zaidi ya futi 40 (takriban mita 12.2) chini ya Bahari ya Hindi, karibu na Kisiwa cha Mnemba kilichopo Zanzibar, Atuwa Omari na wahifadhi wengine huzama hadi kwenye sakafu ya bahari kwa lengo la kushiriki katika urejeshaji wa miamba ya matumbawe iliyoharibika. Anapokuwa katika eneo hilo, mawimbi humsukuma huku makundi ya samaki yenye rangi mbalimbali kama vile wa bluu, njano na kijani hupita juu ya kichwa chake huku mwanga wa jua ukionekana kwa mbali ndani ya maji. Juu ya uso wa bahari, watalii huwa wanazunguka katika maji bila kufahamu kuhusu mfumo dhaifu wa ikolojia unaopambana kuendelea kuishi chini yake. Kwa mujibu wa waajiri wake, Atuwa, mwenye umri wa miaka 23, anaelezwa kuwa mwanamke pekee Zanzibar anayeshiriki kazi hiyo ya uzamiaji wa urejeshaji wa matumbawe. Mamlaka za Zanzibar zinaeleza kuwa miaka mitatu iliyopita, eneo la Mnemba ambako Atuwa hufanya kazi, ambalo lina baadhi ya miamba muhimu ya matumbawe ya Zanzibar, liliharibika. Makame Omar Makame, Mkurugenzi wa Idara ya Uhifadhi Baharini Zanzibar, anasema eneo hilo la Mnemba liliathiriwa na shughuli za kibinadamu zilizokithiri. “Kulikuwa na shughuli nyingi za uvuvi zisizofuata utaratibu, msongamano wa watalii, ambapo takribani boti 200 zenye watalii zilikuwa zikiingia katika eneo la mita 200 za ukanda wa pwani kila siku,” Makame aliieleza Mongabay. Kwa mujibu wa mkurugenzi huyo, ili kulinda mazingira, Serikali ya Zanzibar iliamua kupunguza idadi ya wageni hadi 80 kwa siku na kuongeza ada ya uhifadhi kutoka $3 hadi $25 kwa mtalii mmoja, kusitisha kwa muda shughuli za uvuvi na pia kutoa elimu kwa jamii. Hilo lilikuwa jambo muhimu kwa Atuwa na wenzake ambao wanaamini jamii zao zilihitaji mazingira…This article was originally published on Mongabay

Uhifadhi wa mazingira ya bahari kupitia tengefu unaleta matumaini kwa wavuvi katika pwani ya Kenya

Ruth Keah — 04 Januari 2026 19:23:26 +0000

Kwa zaidi ya miongo miwili sasa, eneo la Kuruwitu limejulikana sana kwa uhifadhi wa mazingira ya Bahari kiasi kwamba kizazi kipya cha rika la vijana (hususan Gen Z), wanalitambua. Hii ilidhihirika wazi pale nilipotua kituo cha basi cha Shariani, barabara kuu ya kutoka Mombasa kuelekea Malindi, na kuulizia mwelekeo kufika baharini. “Unaenda Kuruwitu ile ya uhifadhi wa mazingira ya baharini?” aliniuliza kijana wa rika, mwendesha pikipiki. Na baada ya dakika kama saba, nilikuwa nimefika eneo hilo. Mkurugenzi mkuu wa shirika la Kuruwitu Conservation Welfare and Association Daniel Mwangunya alikuwa ameshawasili tayari kuhojiwa kuhusu shughuli zao za uhifadhi wa mazingira ya bahari katika bandari ya Kinuni. Lakini kwanza aliomba tumsubiri mkuu wa kitengo cha uhifadhi wa matumbawe, ambaye kwa wakati huo alikuwa amepeleka wageni kuzama na kutalii mandhari ndani ya bahari. Tengefu ni eneo la bahari lililotengwa na kusimamiwa na wanajamii kwa ajili ya uhifadhi wa viumbe na mazingira ya baharini. Eneo lililohifadhiwa na jamii ya Kuruwitu kwa ajili ya kuongeza samaki na kuhifadhi matumbawe. Picha na Ruth Keah. Katika mantiki ya tengefu, hili ni eneo ambalo uvuvi wa samaki hauruhusiwi. Eneo hili linalindwa na wanajamii, hivyo kusababisha samaki kuwa na mazingira mwafaka ya kuzaana na kuongezeka. Wanapokuwa wengi, wanamiminika hadi sehemu ambazo wavuvi wanaruhusiwa kuvua, hivyo basi kuongeza kipato. Utulivu ulionikaribisha hapo ni ishara kwamba hakuna shughuli za uvuvi zinazoendelea, bali ni pilkapilka za kupokea wageni, kutayarisha vifaa kama vile mashua na zana za kuzamia kwenye bahari. Katana Ngala ni mzaliwa wa kijiji cha Kuruwitu, na ni miongoni mwa waanzilishi…This article was originally published on Mongabay

Kujengwa kwa bandari mpya Kenya, tishio kwa viumbe baharini, vitega uchumi

Anthony Langat — 23 Juni 2025 06:30:40 +0000

SHIMONI, Kenya — Nyuma ya lango la shamba dogo lenye msitu kando ya bahari huko Shimoni, mji mdogo ulioko pwani ya kusini mwa Kenya, maandalizi ya kurejesha matumbawe yalikuwa yakiendelea alasiri moja mwezi Machi. Sehemu moja ya kiwanja ilikuwa imetapakaa kwa sinki za zege, ngome za chuma na plastiki na vizuizi vya kupachika. Vijana wa kiume na wa kike walitumia fursa ya kivuli kufanya kazi wakiwa wamekingwa na jua kali la pwani. Walikuwa wakijenga miundo ya miamba ya kushikilia matumbawe machanga ambayo hivi karibuni wangepanda karibu sana na baharini, sehemu ya mradi unaoongozwa na tawi dogo la Shirika lisilokuwa la kiserikali la Uholanzi, REEFlution. Tangu mwaka 2018, mradi huo umeweka miundo 3,600 ya miamba bandia ili kurejesha miamba ya matumbawe kwenye zaidi ya mita za mraba 5,000 (futi za mraba 54,000) za Mkondo wa Wasini. Kwa mbali kidogo magharibi mwa kiwanja cha REEFolution, pia kwenye Chaneli ya Wasini, bandari mpya ya uvuvi inakuja. Majengo yake makubwa ya rangi ya samawati na nyeupe yametawala mandhari. Jeti mpya imefunika ile ya awali iliyokuwa inatumiwa na wavuvi wa ndani. Hivi karibuni, wenyeji wataanza kuona meli kubwa za kimataifa za uvuvi zikitia nanga kwenye bandari hiyo. Mradi huo wa bandari, ambao umeungwa mkono na Rais wa Kenya, William Ruto, uliigharimu serikali shilingi bilioni 2.6 za Kenya (sawa na dola za Marekani milioni 20) na unatarajiwa kukamilika mwezi Juni. Huku serikali ikiwaahidi wenyeji fursa za ajira na biashara pindi shughuli zikianza, wakazi wengine wanaona madhara zaidi kuliko faida kutokana bandari hiyo. Shughuli za uhifadhi na…This article was originally published on Mongabay

Wanakijiji Kenya waonyesha namna ya kuvuna pweza wengi kwa kuvua kidogo

Diana Wanyonyi — 24 Januari 2024 16:02:00 +0000

MUNJE, Kenya — Kuanzia katikati ya mwaka 2023, eneo maarufu la kuvua samaki aina ya pweza lililoko karibu na pwani ya kijiji cha Munje lilionekana wazi na tulivu kwa namna ya kushangaza. Wanachama wa kikundi cha usimamizi wa fukwe cha kijiji hicho (BMU) walikuwa wakililinda kwa umakini ili kuhakikisha hakuna anayevua pweza katika sehemu hiyo ya miamba. Mwishoni mwa mwezi Oktoba, kikundi hicho cha BMU kilijitosa baharini kuvuna matunda ya uvumilivu wao. Munje ni kijiji kidogo cha wavuvi kilichopo kwenye pwani ya Bahari ya Hindi, takribani kilomita 60 kusini mwa bandari ya Mombasa. Wakazi wake wanategemea kilimo na uvuvi kama vyanzo vya chakula na mapato. Uvuvi wa pweza, hasa aina ya Octopus vulgaris, kwenye miamba ya baharini ni miongoni mwa shughuli zenye faida kubwa zaidi kwao. Hata hivyo, pweza walikuwa wakipungua kwa kasi kutokana na uvunaji uliopitiliza na uharibifu wa miamba ya matumbawe ambayo ndiyo makazi yao. “Enzi za baba zetu, kulikuwa na pweza wengi sana hapa, lakini siku hizi mvuvi akienda kuvua, anapotoka baharini, anarudi na kilo moja au mbili tu za pweza,” alisema Mwenyekiti wa BMU, Hamisi Bakari Chimete, wakati akizungumza na Mongabay mwezi Agosti. “Hii ndiyo sababu iliyotufanya tuamue kufunga eneo moja la uvuvi wetu ili kuwapa pweza nafasi ya kuzaliana na kuongezeka, na pia kuruhusu miamba ya matumbawe kujirekebisha.” Maelezo ya bango lililopo katika ofisi ya BMU ya Munje yakionyesha mzunguko wa maisha ya pweza. Kufunga eneo la kuvua pweza kunaruhusu idadi yao kuongezeka upya kati ya vipindi vya uvunaji. Picha na Terna Gyuse kwa niaba ya…This article was originally published on Mongabay