<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Mon, 09 Nov 2026 13:02:56 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
				<item>
					<title>Aliyedaiwa kukutwa na nyama ya paa ashinda rufaa, kifungo cha miaka 20 jela chafutwa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/09/aliyedaiwa-kukutwa-na-nyama-ya-paa-ashinda-rufaa-kifungo-cha-miaka-20-jela-chafutwa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/09/aliyedaiwa-kukutwa-na-nyama-ya-paa-ashinda-rufaa-kifungo-cha-miaka-20-jela-chafutwa/#respond</comments>
					<pubDate>09 Novemba 2026 12:36:35 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/09085440/1-paaPicture2.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3542</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara ya Wanyamapori, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Maliasili, Matumizi ya Wanyamapori, Mazingira, Serikali, Sheria, Uhalifu kwa Wanyamapori, Ujangili, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama ya Rufani iliyoketi Mbeya imetamka kwamba mwenendo mzima wa kesi ya Uhujumu Uchumi namba 5 ya mwaka 2021 iliyokuwa inamkabili Fikiri Shega katika Mahakama ya Wilaya ya Mbarali, ulikuwa batili kwa sababu mahakama hiyo haikuwa na mamlaka halali ya kusikiliza shauri hilo. Shega alikuwa akikabiliwa na mashitaka mawili, shitaka la kwanza kumiliki nyara za [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/09/aliyedaiwa-kukutwa-na-nyama-ya-paa-ashinda-rufaa-kifungo-cha-miaka-20-jela-chafutwa/" data-wpel-link="internal">Aliyedaiwa kukutwa na nyama ya paa ashinda rufaa, kifungo cha miaka 20 jela chafutwa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama ya Rufani iliyoketi Mbeya imetamka kwamba mwenendo mzima wa kesi ya Uhujumu Uchumi namba 5 ya mwaka 2021 iliyokuwa inamkabili Fikiri Shega katika Mahakama ya Wilaya ya Mbarali, ulikuwa batili kwa sababu mahakama hiyo haikuwa na mamlaka halali ya kusikiliza shauri hilo. Shega alikuwa akikabiliwa na mashitaka mawili, shitaka la kwanza kumiliki nyara za Serikali kinyume cha sheria na shitaka la pili ni kumiliki silaha ya moto bila kuwa na vibali vinavyotakiwa. Mahakama hiyo mbele ya Jopo la majaji watatu, Jaji Galeba Zephrine, Jaji Amour Khamis na Jaji Rabia Mohammed ilisikiliza rufani iliyowasilishwa na Shega kupinga hatia na adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela kwa kila kosa na kutengua hukumu hiyo baada ya kuona rufani ina mashiko. Ilidaiwa kuwa Aprili 18, 2021, katika kijiji cha Madundasi, wilaya ya Mbarali, mkoa wa Mbeya, mshtakiwa alikutwa akimiliki nyama kavu ya mnyama wa porini aina ya Paa (Greater Kudu), pamoja na bunduki iliyotengenezwa kienyeji inayojulikana kama gobore. Kifungo cha miaka 20 jela Mshtakiwa Shega alikana mashtaka hayo, hata hivyo, baada ya kusikilizwa kwa kesi, Mahakama ya Wilaya ilimkuta na hatia kwa makosa yote mawili na kumhukumu kifungo cha miaka 20 kwa kila kosa. Mahakama iliamuru vifungo hivyo vitumikie kwa wakati mmoja. Shega hakukubaliana na uamuzi huo, hivyo akakata rufaa katika Mahakama Kuu ya Tanzania, Mbeya. Mahakama Kuu ilitupilia mbali rufaa yake na kuthibitisha uamuzi wa Mahakama ya Wilaya. Baadaye, Shega alikata rufaa katika Mahakama ya Rufani ya Tanzania kupinga uamuzi wa Mahakama Kuu. Wakili wa Serikali, Julieth Katabaro, aliieleza Mahakama ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/09/aliyedaiwa-kukutwa-na-nyama-ya-paa-ashinda-rufaa-kifungo-cha-miaka-20-jela-chafutwa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/09/aliyedaiwa-kukutwa-na-nyama-ya-paa-ashinda-rufaa-kifungo-cha-miaka-20-jela-chafutwa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Misitu yageuka fursa ya biashara: Miradi ya kaboni Tanzania yafika 117</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/08/misitu-yageuka-fursa-ya-biashara-miradi-ya-kaboni-tanzania-yafikia-117/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/08/misitu-yageuka-fursa-ya-biashara-miradi-ya-kaboni-tanzania-yafikia-117/#respond</comments>
					<pubDate>08 Novemba 2026 16:23:42 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Jerry Chimba]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/05200655/KABON-1-768x495.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3528</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara ya Kaboni, Kaboni ya Msitu, Mikopo ya Kaboni, Soko ya Kaboni, Uhifadhi wa Kaboni, Uondoaji wa kaboni, na  Uzalishaji wa Kaboni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kwa muda mrefu, misitu imekuwa ikionekana zaidi kama rasilimali ya mazingira inayopaswa kulindwa dhidi ya ukataji miti na uharibifu. Sasa, kupitia biashara ya kaboni, uhifadhi wake unaanza kupewa thamani mpya ya kiuchumi, huku jamii zinazoshiriki katika kuilinda zikitarajiwa kupata mapato kutokana na juhudi hizo. Tanzania inaelekea kupanua fursa hiyo kupitia biashara ya kaboni, mfumo unaowezesha [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/08/misitu-yageuka-fursa-ya-biashara-miradi-ya-kaboni-tanzania-yafikia-117/" data-wpel-link="internal">Misitu yageuka fursa ya biashara: Miradi ya kaboni Tanzania yafika 117</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kwa muda mrefu, misitu imekuwa ikionekana zaidi kama rasilimali ya mazingira inayopaswa kulindwa dhidi ya ukataji miti na uharibifu. Sasa, kupitia biashara ya kaboni, uhifadhi wake unaanza kupewa thamani mpya ya kiuchumi, huku jamii zinazoshiriki katika kuilinda zikitarajiwa kupata mapato kutokana na juhudi hizo. Tanzania inaelekea kupanua fursa hiyo kupitia biashara ya kaboni, mfumo unaowezesha miradi ya uhifadhi wa misitu kupata thamani ya kiuchumi kwa kupunguza au kuzuia uzalishaji wa gesi chafuzi unaotokana na uharibifu wa misitu. Kupitia mfumo huo, mikopo ya kaboni inayozalishwa na miradi hiyo inaweza kuuzwa katika masoko ya kaboni, huku sehemu ya mapato ikielekezwa kwa jamii zinazoshiriki kulinda misitu na rasilimali zao. Huku idadi ya miradi ya kaboni ikiongezeka, biashara hiyo inaanza kujitokeza kama chanzo kipya cha mapato, uwekezaji na uhifadhi wa mazingira. Hata hivyo, nyuma ya ongezeko hilo kuna maswali muhimu: Je, kukua kwa kiashara ya kaboni kunamaanisha nini? Wananchi wana uelewa kiasi gani kuhusu dhana ya biashara ya kaboni? Je, biashara ya kaboni inabadilisha kweli maisha ya wananchi wanaolinda misitu, au manufaa yake bado ni matarajio yanayosubiri kutimia? Kukua kwa biashara ya kaboni Kuongezeka kwa miradi ya kaboni nchini kwa kiasi kikubwa kunafungua fursa ya kuifanya misitu kuwa rasilimali yenye thamani ya kiuchumi kwa Serikali na wananchi. Deo Shirima, anayesimamia kitengo cha Upimaji, Uhakiki na Rejesta ya Kaboni katika Kituo cha Kitaifa cha Ufuatiliaji na Udhibiti wa Kaboni, anasema biashara hiyo inaendelea kukua kwa kasi. “Kwa ujumla biashara ya kaboni hapa nchini inaendelea vizuri. Hadi kufikia Mei 2026, tulikuwa na miradi 99 lakini  hadi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/08/misitu-yageuka-fursa-ya-biashara-miradi-ya-kaboni-tanzania-yafikia-117/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/08/misitu-yageuka-fursa-ya-biashara-miradi-ya-kaboni-tanzania-yafikia-117/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mashambulizi ya mamba mwambao wa ziwa Tanganyika yawatia wasiwasi wananchi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/05/mashambulizi-ya-mamba-mwambao-wa-ziwa-tanganyika-yawatia-wasiwasi-wananchi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/05/mashambulizi-ya-mamba-mwambao-wa-ziwa-tanganyika-yawatia-wasiwasi-wananchi/#respond</comments>
					<pubDate>05 Novemba 2026 12:57:58 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Thérence Hategekimana]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/05100806/5-mambaPicture3.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3519</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Mgogoro wa Binadamu na Wanyamapori, Migogoro, Tabia za Wanyama, Wanyama, Wanyama maarufu, Wanyama wa Baharini, Wanyama wanaokula nyama, Wanyama Wanaowinda, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>BURUNGA, Burundi &#8211; Watu saba wakiwemo wavuvi watatu katika wilaya ya Nyanza, mkoani Burunga, nchini Burundi, wamepoteza maisha katika kipindi cha mwezi mmoja kutokana na mashambulizi ya mamba yaliyotokea katika mwambao wa Ziwa Tanganyika. Vifo hivyo vilitokea katika kipindi cha kuanzia mwanzoni mwa Septemba na Oktoba 9, 2026. Taarifa hiyo ilitolewa na Kamishna wa Polisi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/05/mashambulizi-ya-mamba-mwambao-wa-ziwa-tanganyika-yawatia-wasiwasi-wananchi/" data-wpel-link="internal">Mashambulizi ya mamba mwambao wa ziwa Tanganyika yawatia wasiwasi wananchi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[BURUNGA, Burundi &#8211; Watu saba wakiwemo wavuvi watatu katika wilaya ya Nyanza, mkoani Burunga, nchini Burundi, wamepoteza maisha katika kipindi cha mwezi mmoja kutokana na mashambulizi ya mamba yaliyotokea katika mwambao wa Ziwa Tanganyika. Vifo hivyo vilitokea katika kipindi cha kuanzia mwanzoni mwa Septemba na Oktoba 9, 2026. Taarifa hiyo ilitolewa na Kamishna wa Polisi wa jimbo la Burunga ambaye pia ndiye mkuu wa usalama katika jimbo hilo, Aloys Nduwayo, wakati wa hitimisho la mkutano wa usalama ulifanyika katika jimboni humo, ukiongozwa na Gavana wa jimbo hilo, Parfait Mboninyibuka. Mkutano huo uliowashirikisha pia viongozi wa utawala na usalama pamoja na wananchi, ulilenga kujadili masuala ya kiusalama katika jimbo hilo hususan matukio ya mamba kushambuliwa wananchi. Gavana wa Mkoa wa Burunga, Parfait Mboninyibuka, akiongea katika mkutano wa usalama. Picha Magazine Jimbere. Akiongea katika mkutano huo, Kamishna Nduwayo, alisema mashambulizi hayo saba yalitokea katika vilima vya Rubindi na Rimbo, kando ya ziwa Tanganyika. Alisema licha ya kusababisha vifo, yaliwaacha wananchi wengine wakiwa majeruhi. Mtoto aliuawa wakati akioga ziwani Pascal Bucumi, mkazi wa Rubindi, anakumbuka kifo cha mtoto wake wa kike mwenye umri wa miaka tisa, aliyeshambuliwa na mamba Septemba 3, 2026, alipokuwa amekwenda kuoga katika ufukwe wa Ziwa Tanganyika kabla ya kwenda kusali. &#8220;Watu waliokuwa karibu walikimbilia eneo la tukio na kupiga kelele ili kumfukuza mnyama huyo, lakini hawakufanikiwa kumwokoa mtoto kwani mnyama alikuwa tayari amemshambulia hadi kumuua,&#8221; anasema Bucumi. Kwa mujibu wa Bucumi, tukio lingine linalohusisha mamba, lililiripotiwa kutokea kwenye kilima hicho, mnamo Oktoba 5, alasiri wakati, mwanamume mmoja alipouawa. &#8220;Wananchi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/05/mashambulizi-ya-mamba-mwambao-wa-ziwa-tanganyika-yawatia-wasiwasi-wananchi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/05/mashambulizi-ya-mamba-mwambao-wa-ziwa-tanganyika-yawatia-wasiwasi-wananchi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Walioshitakiwa kwa kukutwa na nyara za Serikali, washinda rufaa na kuachiwa huru</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/walioshitakiwa-kwa-kukutwa-na-nyara-za-serikali-washinda-rufaa-na-kuachiwa-huru/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/walioshitakiwa-kwa-kukutwa-na-nyara-za-serikali-washinda-rufaa-na-kuachiwa-huru/#respond</comments>
					<pubDate>04 Novemba 2026 10:44:31 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/04085002/1-MSITUPHOTO-2026-10-21-19-35-38-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3510</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara ya Wanyamapori, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Kupambana na ujangili, Maliasili, Matumizi ya Wanyamapori, Samaki, Serikali, Sheria, Uhalifu, na  Uhalifu kwa Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Katavi, imefuta hukumu na adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela kwa kosa la kumiliki nyara za Serikali dhidi ya Salvatory Kagoma na Paulo Wales. Aidha imebariki hukumu ya kosa la kumiliki silaha ndani ya Hifadhi iendelee kwa sababu washitakiwa walikiri kosa hilo. Mahakama hiyo mbele ya Jaji [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/walioshitakiwa-kwa-kukutwa-na-nyara-za-serikali-washinda-rufaa-na-kuachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Walioshitakiwa kwa kukutwa na nyara za Serikali, washinda rufaa na kuachiwa huru</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Katavi, imefuta hukumu na adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela kwa kosa la kumiliki nyara za Serikali dhidi ya Salvatory Kagoma na Paulo Wales. Aidha imebariki hukumu ya kosa la kumiliki silaha ndani ya Hifadhi iendelee kwa sababu washitakiwa walikiri kosa hilo. Mahakama hiyo mbele ya Jaji Godfey Isaya ilitoa uamuzi huo baada ya kubaini kuwa upend wa mashtaka wakati katika kesi hiyo, haukuthibitisha kosa la kukutwa na nyara pasina kuacha shaka. Jaji Isaya alisema mahakama hiyo ilikubali sehemu ya rufaa ya washtakiwa hao ambao waliokuwa wamehukumiwa na Mahakama ya Wilaya ya Mlele kwa makosa ya jinai matatu yanayohusiana na wanyamapori na uvuvi ndani ya Hifadhi ya Wanyamapori ya Ugala. Washtakiwa hao walikamatwa Machi 14, 2024, katika eneo la Kasandalala, wakiwa na vipande vipatavyo 20 vya nyama vilivyotiliwa shaka kuwa vya wanyamapori, samaki 60, nyavu mbili za uvuvi, ndoano 160, visu viwili, panga, shoka na baiskeli mbili. Mahakama ya Wilaya iliwahukumu miaka 20 Mahakama ya Wilaya ya Mlele iliwahukumu kifungo cha miaka 20 jela kwa kosa la kumiliki nyara za Serikali na miaka 20 kwa kosa la kumiliki silaha ndani ya hifadhi. Adhabu hizo zilitakiwa kutekelezwa kwa wakati mmoja. Washtakiwa hawakuridhishwa na hukumu hiyo, wakaamua kukata rufaa wakidai kwamba, mahakama ya mwanzo ilikosea kisheria na kimantiki kwa kuwatia hatiani na kuwahukumu kwa makosa ambayo hayakuthibitishwa bila kuacha shaka yoyote yenye msingi wa kisheria. Walidai mahakama ya mwanzo ilikosea kisheria na kimantiki kwa kushindwa kuzingatia na kutathmini ipasavyo ushahidi uliotolewa na warufani, kama&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/walioshitakiwa-kwa-kukutwa-na-nyara-za-serikali-washinda-rufaa-na-kuachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/walioshitakiwa-kwa-kukutwa-na-nyara-za-serikali-washinda-rufaa-na-kuachiwa-huru/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wasiwasi waongezeka kuhusu mradi wa hoteli katika msitu wa Ngezi, Zanzibar</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/wasiwasi-waongezeka-kuhusu-mradi-wa-hoteli-katika-msitu-wa-ngezi-zanzibar/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/wasiwasi-waongezeka-kuhusu-mradi-wa-hoteli-katika-msitu-wa-ngezi-zanzibar/#respond</comments>
					<pubDate>04 Novemba 2026 05:49:14 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victoria Schneider]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/04053157/Banner-image-Copy-of-3_2-Hyperolius-watsonae_DG-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3487</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Hifadhi, Hifadhi za Jamii za Asili, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Wanyamapori, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwezi Machi 2026, wakandarasi walijenga ukuta kando ya Hifadhi ya Msitu wa Ngezi-Vumawimbi katika Kisiwa cha Pemba, Zanzibar. Inaonekana ukuta huo unaweka alama ya mpaka wa eneo ambalo hoteli ya kifahari ya Mantuli itajengwa ndani ya hifadhi hiyo. Watu waliozungumza na Mongabay wanasema hakuna kazi nyingine iliyofanyika tangu ukuta huo ukamilike katika nusu ya kwanza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/wasiwasi-waongezeka-kuhusu-mradi-wa-hoteli-katika-msitu-wa-ngezi-zanzibar/" data-wpel-link="internal">Wasiwasi waongezeka kuhusu mradi wa hoteli katika msitu wa Ngezi, Zanzibar</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwezi Machi 2026, wakandarasi walijenga ukuta kando ya Hifadhi ya Msitu wa Ngezi-Vumawimbi katika Kisiwa cha Pemba, Zanzibar. Inaonekana ukuta huo unaweka alama ya mpaka wa eneo ambalo hoteli ya kifahari ya Mantuli itajengwa ndani ya hifadhi hiyo. Watu waliozungumza na Mongabay wanasema hakuna kazi nyingine iliyofanyika tangu ukuta huo ukamilike katika nusu ya kwanza ya mwaka 2026. Ukuta uko kaskazini magharibi kabisa mwa kisiwa, kati ya shamba la zamani la miti ya mipira na ardhi ambayo wanajamii wa eneo hilo huitumia kwa makazi, kulima mazao kama muhogo na viazi vitamu, na kwa makaburi. Mpaka wa hifadhi ya msitu uko nyuma kidogo ya ardhi hiyo ya wanakijiji. Misitu yenye unyevunyevu ya Ngezi ni makazi ya spishi za kipekee za wanyama na mimea. Picha kwa hisani ya Emily Tanganelli. Ngezi-Vumawimbi imezungukwa na vijiji 10 vyenye jumla ya wakazi zaidi ya 20,000, kwa mujibu wa sensa ya Tanzania ya mwaka 2022. Wanakijiji huingia hifadhini kufanya taratibu za kiroho, kuokota kuni na kuchuma matunda ya porini. Utafiti umeonyesha kuwa kaya za vijijini kote Pemba hupata takriban theluthi moja ya kipato chao cha mwaka kutoka kwenye rasilimali za misitu. Katika eneo la Ngezi, kipato hicho hutokana zaidi na tunda la bungo (Saba comorensis), ambalo wenyeji huvuna na kuuza kati ya Julai na mwishoni mwa Septemba. Bioanuwai iko hatarini Mwezi Septemba 2025, wahifadhi na watafiti kadhaa walichapisha barua ya wazi kupinga mradi wa Mantuli katika jarida la Science. Watafiti hao walionya kuwa mradi huo unaweza kuharibu Hifadhi ya Msitu wa Ngezi-Vumawimbi yenye hekta 1,500 (ekari&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/wasiwasi-waongezeka-kuhusu-mradi-wa-hoteli-katika-msitu-wa-ngezi-zanzibar/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/04/wasiwasi-waongezeka-kuhusu-mradi-wa-hoteli-katika-msitu-wa-ngezi-zanzibar/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kifo cha Nanai chaangazia hatari ya magonjwa kwa simba wanaoishi karibu na binadamu na mifugo</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/11/03/kifo-cha-nanai-chaangazia-hatari-ya-magonjwa-kwa-simba-wanaoishi-karibu-na-binadamu-na-mifugo/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/11/03/kifo-cha-nanai-chaangazia-hatari-ya-magonjwa-kwa-simba-wanaoishi-karibu-na-binadamu-na-mifugo/#respond</comments>
					<pubDate>03 Novemba 2026 21:47:01 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Njagi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/03215259/Screenshot-2026-11-04-005231-768x511.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3489</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Kaskazini mwa Kenya, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Jamii Asili, Magonjwa, Maliasili, Mamalia, Mamalia Wakubwa, Mgogoro wa Binadamu na Wanyamapori, Simba, Ugonjwa wa Kuambukiza wa Wanyamapori, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uokoaji wa Wanyamapori, Wanyama maarufu, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>SAMBURU, Kenya – Ukumbi ulitulia huku wahifadhi jijini Nairobi wakisikiliza simulizi kuhusu mateso na kifo cha Nanai, simba jike maarufu wa Samburu aliyefahamika kupitia filamu ya hali halisi ya Pride of Samburu ya National Geographic. Nanai alikuwa na saratani ya mdomo ambayo iliendelea kuwa mbaya hadi akashindwa kuwinda hata mawindo ambayo kwa kawaida yangekuwa rahisi kwake, kama ngiri. Ugonjwa huo [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/03/kifo-cha-nanai-chaangazia-hatari-ya-magonjwa-kwa-simba-wanaoishi-karibu-na-binadamu-na-mifugo/" data-wpel-link="internal">Kifo cha Nanai chaangazia hatari ya magonjwa kwa simba wanaoishi karibu na binadamu na mifugo</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[SAMBURU, Kenya – Ukumbi ulitulia huku wahifadhi jijini Nairobi wakisikiliza simulizi kuhusu mateso na kifo cha Nanai, simba jike maarufu wa Samburu aliyefahamika kupitia filamu ya hali halisi ya Pride of Samburu ya National Geographic. Madaktari wa mifugo wa KWS wakimhudumia Nanai, simba jike aliyekuwa akisumbuliwa na saratani ya mdomo, wakati wa doria yao katika eneo la Samburu, Kenya. Picha kwa hisani ya KWS. Nanai alikuwa na saratani ya mdomo ambayo iliendelea kuwa mbaya hadi akashindwa kuwinda hata mawindo ambayo kwa kawaida yangekuwa rahisi kwake, kama ngiri. Ugonjwa huo ulimzidi hadi akashindwa kuwinda hata mawindo rahisi kama ngiri. Timu ya watafiti kutoka Ewaso Lions iliyokuwa ikirekodi simba wa Samburu kwa ajili ya National Geographic ilitambua hali yake na kuomba msaada kutoka kwa KWS. “Saratani ya Nanai ilitushangaza. Hatukujua kwamba simba wanaweza kupata saratani. Taya yake ilikuwa imevunjika na alikuwa akihangaika sana kuwinda ili kuwalisha watoto wake wanne, ambao walikuwa bado wadogo mno kuweza kuwinda wenyewe. Ilikuwa chungu sana kuona yaliyokuwa yakimtokea,&#8221; alisema Dk. Shivani Bhalla, kiongozi wa timu ya wachunguzi wa National Geographic wa Ewaso Lions. Dk. Shivani Bhalla, kiongozi wa timu ya wachunguzi wa National Geographic wa Ewaso Lions, akionekana katika sehemu moja ya filamu ya Pride of Samburu. Picha kwa hisani ya National Geographic. Madaktari wa mifugo wa KWS walifika na kumfanyia Nanai upasuaji porini. Baada ya upasuaji, hali yake iliimarika na aliweza kurejea katika shughuli zake za kawaida, zikiwemo kuwinda na kuwalisha watoto wake wanne. Hata hivyo, uvimbe huo ulijitokeza tena na hali yake ikaanza kuzorota. Dk. Shivani alipomwona tena mnamo Mei 1,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/11/03/kifo-cha-nanai-chaangazia-hatari-ya-magonjwa-kwa-simba-wanaoishi-karibu-na-binadamu-na-mifugo/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/11/03/kifo-cha-nanai-chaangazia-hatari-ya-magonjwa-kwa-simba-wanaoishi-karibu-na-binadamu-na-mifugo/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Vijana wanapoacha kilimo, Kenya iko hatarini kupoteza maarifa ya jadi ya kukabiliana na tabianchi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/#respond</comments>
					<pubDate>31 Oktoba 2026 00:01:27 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Eugénie Tenezakis]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/30191828/Screenshot-2026-10-30-221743.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3449</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Ikolojia, Kilimo, Kilimo mseto, Maarifa ya Jadi, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Alipokuwa mtoto, Lucky Kazungu alijifunza kilimo kutoka kwa babu yake. &#8220;Alipanda mazao mengi katika shamba moja: mahindi, kunde, choroko, mbaazi na maboga. Alinifundisha pia kilimo cha miti na ufugaji wa mbuzi,&#8221; anakumbuka. Mbinu nyingi alizofundishwa na babu yake zinaendana na misingi ya kilimo-ikolojia (agroecology) inayotumika leo. Kwa mujibu wa FAO, mkabala huo hutumia kanuni za [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/" data-wpel-link="internal">Vijana wanapoacha kilimo, Kenya iko hatarini kupoteza maarifa ya jadi ya kukabiliana na tabianchi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Alipokuwa mtoto, Lucky Kazungu alijifunza kilimo kutoka kwa babu yake. &#8220;Alipanda mazao mengi katika shamba moja: mahindi, kunde, choroko, mbaazi na maboga. Alinifundisha pia kilimo cha miti na ufugaji wa mbuzi,&#8221; anakumbuka. Mbinu nyingi alizofundishwa na babu yake zinaendana na misingi ya kilimo-ikolojia (agroecology) inayotumika leo. Kwa mujibu wa FAO, mkabala huo hutumia kanuni za ikolojia katika kilimo na kuunganisha sayansi na maarifa ya jadi ya wakulima. Beatrice Nyambura akionyesha jinsi ya kutoa mbegu kutoka kwenye matunda katika shamba lake huko Gilgil, Kaunti ya Nakuru, Kenya. Picha na Eugénie Tenezakis. &#8220;Kulima aina mbalimbali za mazao kulisaidia kuhifadhi rutuba ya udongo. Zao moja liliposhindwa kustawi, mengine yaliweza kuendelea kukua. Ufugaji wa mbuzi pia ulimsaidia kukabiliana na ukame. Mbuzi walipata malisho ya nyasi wakati wa mvua na kula vichaka wakati wa kiangazi,&#8221; anafafanua Kazungu. Mwaka 2017, Kazungu alirejea Kaunti ya Kilifi, alikotoka familia yake, akiwa na maarifa aliyorithi kutoka kwa babu yake pamoja na shahada ya kwanza katika ikolojia ya mimea na sayansi ya mazingira. Huko alianzisha Lukanza Farm, shamba analotumia mbinu za kilimo rejeshi (regenerative farming). Kwa sasa, shamba hilo lina ukubwa wa ekari nane. Kazungu alianza kwa kufuga mbuzi, ambao bado wanachungwa katika sehemu ya ekari sita. Baadaye alipanua shughuli zake kwa kuanzisha kilimo mseto cha miti na mazao (agroforestry) katika sehemu iliyobaki. Ili kutumia vyema mvua chache zinazonyesha Kilifi, alijenga mfumo wa kuvuna na kuhifadhi maji ya mvua wenye uwezo wa kuhifadhi lita 10,000. Pia anatumia matuta ya kilimo yaliyochimbwa chini ya usawa wa ardhi pamoja na mfumo wa umwagiliaji wa matone. Pia amebadilisha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/31/vijana-wanapoacha-kilimo-kenya-iko-hatarini-kupoteza-maarifa-ya-jadi-ya-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kenya yaanzisha hifadhi mpya ya vifaru Tsavo West, na kufungua fursa mpya za uhifadhi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/kenya-yaanzisha-hifadhi-mpya-ya-vifaru-tsavo-west-na-kufungua-fursa-mpya-za-uhifadhi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/kenya-yaanzisha-hifadhi-mpya-ya-vifaru-tsavo-west-na-kufungua-fursa-mpya-za-uhifadhi/#respond</comments>
					<pubDate>30 Oktoba 2026 16:36:01 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/30163138/Picha-ya-bango-1-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3441</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bustani za wanyama, Faru, Mamalia, Mamalia Wakubwa, Matumizi ya Wanyamapori, Tabia za Wanyama, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uokoaji wa Wanyamapori, Uongozi wa Uhifadhi, Ustawi wa Wanyama, Wanyama, Wanyama maarufu, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kenya imeanzisha hifadhi mpya ya kilomita za mraba 3,200 katika Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi, hatua inayopanua makazi ya vifaru weusi (Diceros bicornis) nchini na kuwapa wanyama hao walio katika Hatari Kubwa ya Kutoweka nafasi takriban mara 30 zaidi. Wakati huohuo, washirika wa uhifadhi wanaendelea kutafuta makazi mengine zaidi katika eneo la Kenya ya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/kenya-yaanzisha-hifadhi-mpya-ya-vifaru-tsavo-west-na-kufungua-fursa-mpya-za-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Kenya yaanzisha hifadhi mpya ya vifaru Tsavo West, na kufungua fursa mpya za uhifadhi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kenya imeanzisha hifadhi mpya ya kilomita za mraba 3,200 katika Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi, hatua inayopanua makazi ya vifaru weusi (Diceros bicornis) nchini na kuwapa wanyama hao walio katika Hatari Kubwa ya Kutoweka nafasi takriban mara 30 zaidi. Wakati huohuo, washirika wa uhifadhi wanaendelea kutafuta makazi mengine zaidi katika eneo la Kenya ya Kati. Hatua hiyo ni matokeo ya ushirikiano wa miezi 18 kati ya Kenya Wildlife Service (KWS), Kenya Rhino Range Expansion (KRRE) na San Diego Zoo Wildlife Alliance (SDZWA). Ushirikiano huo ulisaidia juhudi za kubaini na kulinda makazi ya ziada kwa idadi ya vifaru nchini inayoendelea kuongezeka. Uzio wa mwisho kuzunguka Hifadhi ya Vifaru ya Tsavo West iliyopanuliwa ulikamilika Septemba 2026. Kwa mujibu wa mashirika hayo, hifadhi hiyo sasa ndiyo kubwa zaidi ya vifaru ya aina yake barani Afrika. Upanuzi huo umekuja wakati baadhi ya maeneo ya uhifadhi wa vifaru nchini Kenya yakikaribia au kuvuka uwezo wake wa kiikolojia wa kuhimili wanyama, hali inayodai makazi salama zaidi ili kuhifadhi idadi inayoongezeka. Askari wa wanyamapori akimkagua faru katika hifadhi ya faru ndani ya Mbuga ya Kitaifa ya Tsavo Magharibi. Picha kwa hisani ya San Diego Zoo Wildlife Alliance. Taarifa kwa vyombo vya habari, iliyotiwa saini na Duncan Juma wa KWS, inaeleza kuwa KRRE imesaidia shughuli za kuimarisha ulinzi kwa wanyama hao katika hifadhi hiyo iliyopanuliwa. Miongoni mwa shughuli hizo ni kutoboa masikio ya karibu asilimia 70 ya vifaru takriban 200 walioko Tsavo West, ili iwe rahisi kuwatambua na kuwafuatilia. Taarifa hiyo inasema kazi hiyo imewezekana kupitia ushirikiano&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/kenya-yaanzisha-hifadhi-mpya-ya-vifaru-tsavo-west-na-kufungua-fursa-mpya-za-uhifadhi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/kenya-yaanzisha-hifadhi-mpya-ya-vifaru-tsavo-west-na-kufungua-fursa-mpya-za-uhifadhi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Nafasi ya makaburi ya Kihehe kwenye ulinzi na uhifadhi wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>30 Oktoba 2026 15:57:55 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lawrence Kilimwiko]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/30145422/1-makaburiPicture1-1.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3434</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Irejeshaji wa Mfumo wa Ikolojia, Kabila, Kanuni, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Maarifa ya Jadi, Maudhui ya mazingira yanayoonyesha mabadiliko chanya, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia, Mimea, Mimea yenye Tiba, Misitu ya Asili, Miti, Sayansi, Sheria, Uhifadhi, Uhifadhi nje ya Makazi ya Asili, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, na  Utamaduni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mila na desturi za jamii ya Wahehe huko mkoani Iringa, zimeendelea kuchangia katika kulinda mazingira, hasa kupitia miiko na imani zinazokataza ukataji wa miti na uchomaji moto katika maeneo ya makaburi. Kutokana na heshima inayotolewa kwa maeneo hayo na hofu ya madhara yanayohusishwa na kuvunja miiko hiyo, miti mikubwa imeendelea kuhifadhiwa. Hali hii inaonyesha namna [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Nafasi ya makaburi ya Kihehe kwenye ulinzi na uhifadhi wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mila na desturi za jamii ya Wahehe huko mkoani Iringa, zimeendelea kuchangia katika kulinda mazingira, hasa kupitia miiko na imani zinazokataza ukataji wa miti na uchomaji moto katika maeneo ya makaburi. Kutokana na heshima inayotolewa kwa maeneo hayo na hofu ya madhara yanayohusishwa na kuvunja miiko hiyo, miti mikubwa imeendelea kuhifadhiwa. Hali hii inaonyesha namna mifumo ya jadi inavyoweza kuchangia uhifadhi wa mazingira. Hata hivyo, watalaamu wa uhifadhi wanasema ili mchango huo uendelee na kuimarishwa, ni muhimu kutambua rasmi mila na desturi zinazochangia utunzaji wa mazingira na kuzijumuisha katika mipango ya uhifadhi, kwa kushirikisha jamii husika na kuheshimu urithi wao wa kitamaduni. Uhusiano kati ya mila na utunzaji wa mazingira Ili kubaini uhusiano kati ya mila na desturi za jamii ya Wahehe na utunzaji wa mazingira, Mongabay ilitembelea vijiji kadhaa kujionea hali ya mazingira na kuzungumza na wananchi kuhusu namna miiko na imani za jadi zinavyosaidia kuzuia uharibifu wa mazingira katika maeneo ya makaburi. Siku ya kusafisha makaburi Ni asubuhi njema ya wiki kuelekea sikukuu ya Pasaka. Kwa wakazi wa vijiji kuanzia Lyamugungwe hadi Kaning’ombe na Isalavanu hadi Itengule kwenye mkoa wa Iringa ulioko nyanda za juu kusini mwa Tanzania, asubuhi ya leo, ni siku ya kusafisha makaburi. Watu wanabeba majembe, mafyekeo, mundu pamoja na ulanzi, pombe pendwa inayogemwa kutoka kwenye mianzi tayari kwa kazi.  Kazi kubwa itakuwa kusembua majani na kuondoa maotea yanayozunguka. Mapokeo ya mila za kihehe yanawataka kusafisha maeneo ya makaburi mara moja kila mwaka kama sehemu ya kushikamana na wahenga wao. Wiki ya kuelekea sikukuu ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii za Pemba zaongoza juhudi za kufikia lengo la 30 kwa 30 la uhifadhi wa bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/jamii-za-pemba-zaongoza-juhudi-za-kufikia-lengo-la-30-kwa-30-la-uhifadhi-wa-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/jamii-za-pemba-zaongoza-juhudi-za-kufikia-lengo-la-30-kwa-30-la-uhifadhi-wa-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>29 Oktoba 2026 12:20:23 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Sasha Nunneley]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/29121237/pemba-fisherman-2-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3406</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Bioanuai wa Baharini, Eneo Lililolindwa Baharini, Mfumo Ikolojia wa Baharini, na  Uhifadhi wa Baharini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Omar Hamad Salim, kama wavuvi wengine wengi kutoka kijiji cha Tumbe, anategemea bahari kwa chakula, kipato na maisha yake ya kila siku. Miaka kadhaa iliyopita, yeye na wenzake walianza kurudi kutoka baharini wakiwa na samaki wachache zaidi kadri siku zilivyopita. &#8220;Wavuvi walikuwa wakienda baharini na kurudi na samaki wachache sana, na hata wakati mwingine hawapati [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/jamii-za-pemba-zaongoza-juhudi-za-kufikia-lengo-la-30-kwa-30-la-uhifadhi-wa-bahari/" data-wpel-link="internal">Jamii za Pemba zaongoza juhudi za kufikia lengo la 30 kwa 30 la uhifadhi wa bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Omar Hamad Salim, kama wavuvi wengine wengi kutoka kijiji cha Tumbe, anategemea bahari kwa chakula, kipato na maisha yake ya kila siku. Miaka kadhaa iliyopita, yeye na wenzake walianza kurudi kutoka baharini wakiwa na samaki wachache zaidi kadri siku zilivyopita. &#8220;Wavuvi walikuwa wakienda baharini na kurudi na samaki wachache sana, na hata wakati mwingine hawapati kabisa,&#8221; anasema Salim. &#8220;Hali hii haikuwa ya muda mfupi; uhaba huo ulidumu kwa muda mrefu.&#8221; Salim ni mmoja wa wajumbe 12 waliochaguliwa kuunda kamati ya uvuvi ya shehia (wadi) ya Tumbe, kwenye ufuo wa kaskazini mashariki mwa kisiwa cha Pemba, kilicho sehemu ya visiwa vya Zanzibar vinavyojitegemea kwa kiasi fulani. Kamati za uvuvi za shehia nyingine katika pwani ya mashariki ya Pemba pia zilihangaika samaki walipoendelea kupungua. Kufuatia haya, kamati hizo ziliamua kwamba mabadiliko ni lazima. Salim na wenzake wachache wa Tumbe walichunguza kwa kina kinachoendelea, kisha wakawasilisha matokeo kwa wanakijiji wenzao katika mkutano wa hadhara. Kamati za uvuvi katika pwani ya mashariki ya kisiwa cha Pemba zilianza kuhangaika kadiri samaki wanaovuliwa walivyopungua. Picha kwa hisani ya Adrian Ponsard/WCS. Jamii hiyo ilikuwa imeona jinsi kuanzishwa kwa Eneo la Hifadhi la Mkondo wa Pemba (PECCA) upande wa pili wa kisiwa mwaka 2005 kulivyoongeza idadi ya samaki na kuboresha maisha ya wavuvi wa huko. Walijiuliza ikiwa maeneo mapya yaliyohifadhiwa baharini (MPAs) yangeweza kuleta matokeo kama hayo upande wa mashariki. Baadhi ya wanakijiji walisita mwanzoni, anakumbuka Salim, huku wavuvi wenzake wakiuliza: &#8220;Tutapata wapi ada za shule za watoto wetu? Tutapata wapi chakula?&#8221; Hata hivyo, Salim aliiambia Mongabay kwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/jamii-za-pemba-zaongoza-juhudi-za-kufikia-lengo-la-30-kwa-30-la-uhifadhi-wa-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/jamii-za-pemba-zaongoza-juhudi-za-kufikia-lengo-la-30-kwa-30-la-uhifadhi-wa-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mahakama yasitisha kwa miezi minne ujenzi katika eneo lenye mzozo la Hifadhi ya Taifa ya Nairobi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/mahakama-yasitisha-kwa-miezi-minne-ujenzi-katika-eneo-lenye-mzozo-la-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/mahakama-yasitisha-kwa-miezi-minne-ujenzi-katika-eneo-lenye-mzozo-la-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/#respond</comments>
					<pubDate>29 Oktoba 2026 10:27:19 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/29152727/yatimaScreenshot-2026-10-29-172734-768x413.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3422</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Mgogoro wa Mazingira, Mgogoro wa Rasilimali, Suluhu za Uhifadhi, Uanaharakati, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, na  Utawala]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Mahakama imeagiza kusitishwa kwa ujenzi na shughuli nyingine kwa miezi minne katika eneo lenye mzozo ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Nairobi. Hatua hiyo inawapa wahifadhi na maelfu ya Wakenya muda zaidi wa kupinga mradi wanadai kuwa unaweza kuharibu makazi ya wanyamapori na kuathiri eneo hilo lililolindwa. Jaji Grace Kemei wa Mahakama [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/mahakama-yasitisha-kwa-miezi-minne-ujenzi-katika-eneo-lenye-mzozo-la-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/" data-wpel-link="internal">Mahakama yasitisha kwa miezi minne ujenzi katika eneo lenye mzozo la Hifadhi ya Taifa ya Nairobi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Mahakama imeagiza kusitishwa kwa ujenzi na shughuli nyingine kwa miezi minne katika eneo lenye mzozo ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Nairobi. Hatua hiyo inawapa wahifadhi na maelfu ya Wakenya muda zaidi wa kupinga mradi wanadai kuwa unaweza kuharibu makazi ya wanyamapori na kuathiri eneo hilo lililolindwa. Jaji Grace Kemei wa Mahakama ya Mazingira na Ardhi (Environment and Land Court) alitoa amri hiyo tarehe 27 Oktoba,2026. Amri hiyo inazuia kusafishwa kwa uoto, ukataji wa miti, uchimbaji na ujenzi katika eneo hilo imetolewa wakati kesi inayoungwa mkono na raia 4,642 wa Kenya ikiendelea. Mahakama iliagiza eneo hilo libaki kama lilivyokuwa wakati maafisa wa mahakama walipolikagua tarehe 21 Julai. Hata hivyo, Kenya Wildlife Service (KWS) inaweza, kwa ruhusa ya mahakama, kufanya kazi zinazohitajika kulinda eneo hilo dhidi ya mmomonyoko wa udongo na uharibifu zaidi. Eneo hilo tayari limechimbwa na kuzungushiwa uzio. Ujenzi ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Nairobi uliositishwa na Mahakama ya Mazingira na Ardhi katika kesi iliyowasilishwa na wanaharakati wa mazingira. Picha kwa hisani ya SaveNNP. Amri hiyo haizuii KWS kuwatunza wanyama katika Kituo cha Yatima wa Wanyama cha Nairobi (Nairobi Animal Orphanage) kilichopo sasa. Aidha haimzuii pia mshtakiwa wa sita kufanya kazi katika mali yake nje ya hifadhi. Jaji Kemei aliwaagiza walalamikaji kukamilisha kesi yao ndani ya miezi minne isipokuwa pale mahakama itakapoongeza muda. Uamuzi huo unasitisha shughuli zilizotajwa kwa muda tu, bila kuamua iwapo mradi unaopendekezwa ni halali ama la. Suala hilo litashughulikiwa wakati wa usikilizwaji wa kesi ya msingi. Raia washangilia ushindi wa muda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/mahakama-yasitisha-kwa-miezi-minne-ujenzi-katika-eneo-lenye-mzozo-la-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/29/mahakama-yasitisha-kwa-miezi-minne-ujenzi-katika-eneo-lenye-mzozo-la-hifadhi-ya-taifa-ya-nairobi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Afrika yajiandaa kukabiliana na El Niño, wananchi wasema mipango haitoshi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/afrika-yajiandaa-kukabiliana-na-el-nino-wananchi-wasema-mipango-haitoshi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/afrika-yajiandaa-kukabiliana-na-el-nino-wananchi-wasema-mipango-haitoshi/#respond</comments>
					<pubDate>27 Oktoba 2026 09:26:54 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Aimable TwahirwaElodie TotoYannick Kenne]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/27090945/image1_26366412465_937c9b2643_c-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3391</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Magharibi, Afrika Mashariki, Burkina Faso, Ethiopia, Kaskazini mwa Kenya, Kenya, na  Zimbabwe]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Mafuriko, Magonjwa, Maji, na  Maji ya kunywa]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>“Mara tu mvua inapoanza kunyesha, eneo la Nairobi Magharibi hufurika maji. Mwaka jana, magari yalisombwa na maji ya mvua na hatukuweza hata kutoka nyumbani. Lakini ninaposikia kwamba mwaka huu tutakabiliwa na El Niño kali zaidi kuwahi kutokea katika historia, ninaogopa, kwa kweli ninaogopa sana. Safari hii hali itakuwa mbaya zaidi,” anasema Abigail Arunga kwa hofu, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/afrika-yajiandaa-kukabiliana-na-el-nino-wananchi-wasema-mipango-haitoshi/" data-wpel-link="internal">Afrika yajiandaa kukabiliana na El Niño, wananchi wasema mipango haitoshi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[“Mara tu mvua inapoanza kunyesha, eneo la Nairobi Magharibi hufurika maji. Mwaka jana, magari yalisombwa na maji ya mvua na hatukuweza hata kutoka nyumbani. Lakini ninaposikia kwamba mwaka huu tutakabiliwa na El Niño kali zaidi kuwahi kutokea katika historia, ninaogopa, kwa kweli ninaogopa sana. Safari hii hali itakuwa mbaya zaidi,” anasema Abigail Arunga kwa hofu, akizungumza na Mongabay. Msimu wa mvua jijini Nairobi huanza Oktoba, lakini mwaka huu mvua inaweza kuwa nyingi kuliko kawaida. El Niño ambayo imerejea inatarajiwa kufikia kilele chake mwishoni mwa 2026. Barani Afrika, inatarajiwa kusababisha joto kali, ukame na mafuriko makubwa. “El Niño iliyopita, iliyotokea mwaka wa 2023 hadi 2024, iliacha makumi ya mamilioni ya watu wakihitaji chakula, lishe, maji, huduma za usafi, huduma za afya, msaada wa kilimo au ulinzi. Utabiri huo unatisha sana : safari hii hali inatarajiwa kuwa mbaya zaidi,” Tom Fletcher, naibu katibu mkuu anayeshughulikia masuala ya kibinadamu katika OCHA, idara ya Sekretarieti ya Umoja wa Mataifa, alisema katika taarifa kwenye mtandao wa kijamii wa X. El Niño ni nini? El Niño ni hali ya kawaida inayotokea kwa wastani kila baada ya miaka miwili hadi saba. Kwa mujibu wa Shirika la Hali ya Hewa Duniani (WMO), hutokana na ongezeko lisilo la kawaida la joto la maji katika Bahari ya Pasifiki. Upepo unapodhoofika, maji ya bahari yenye joto, ambayo kwa kawaida yangesukumwa kuelekea Asia, hukusanyika karibu na pwani za Amerika. Mabadiliko hayo ya mgawanyo wa maji huathiri shinikizo la anga na mvua, na kusababisha ukame na mafuriko makali kuliko kawaida. Kwa kuwa El Niño hutokea&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/afrika-yajiandaa-kukabiliana-na-el-nino-wananchi-wasema-mipango-haitoshi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/afrika-yajiandaa-kukabiliana-na-el-nino-wananchi-wasema-mipango-haitoshi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wanawake watumia ufugaji nyuki kulinda mikoko, kuongeza kipato na kuzuia uharibifu wa misitu ya pwani</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/ufugaji-nyuki-wasaidia-wanawake-wa-majoreni-kwale-kulinda-mikoko-na-kujikwamua-kiuchumi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/ufugaji-nyuki-wasaidia-wanawake-wa-majoreni-kwale-kulinda-mikoko-na-kujikwamua-kiuchumi/#respond</comments>
					<pubDate>27 Oktoba 2026 00:00:25 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/11/26190512/Screenshot-2026-10-26-220446-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3375</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Jinsia na Uhifadhi, Mahojiano na washikadau wa uhifadhi, Mazingira, Mikoko, Nyuki, Suluhu za Uhifadhi, Ufugaji wa Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, na  Wanawake katika Uhifadhi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KWALE, Kenya &#8211; Kwa kipindi cha miaka mitatu, Khadija Khamisi alikuwa mwalimu wa shule ya msingi katika kijiji anachoishi cha Mwenjeni, eneo bunge la Lunga Lunga. Baadaye aliamua kuacha kazi hiyo na kujikita katika shughuli za ufugaji wa nyuki katika maeneo ya msitu wa mikoko kama njia moja ya kulinda miti hiyo dhidi ya ukataji [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/ufugaji-nyuki-wasaidia-wanawake-wa-majoreni-kwale-kulinda-mikoko-na-kujikwamua-kiuchumi/" data-wpel-link="internal">Wanawake watumia ufugaji nyuki kulinda mikoko, kuongeza kipato na kuzuia uharibifu wa misitu ya pwani</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KWALE, Kenya &#8211; Kwa kipindi cha miaka mitatu, Khadija Khamisi alikuwa mwalimu wa shule ya msingi katika kijiji anachoishi cha Mwenjeni, eneo bunge la Lunga Lunga. Baadaye aliamua kuacha kazi hiyo na kujikita katika shughuli za ufugaji wa nyuki katika maeneo ya msitu wa mikoko kama njia moja ya kulinda miti hiyo dhidi ya ukataji holela. Pia alilenga kujipatia riziki. Khadija anasema kipato chake kama mwalimu kilikuwa duni, kwani alikuwa ameandikwa chini ya mpango maalum wa kulipwa na wazazi. Fatuma Saidi pia alijikuta katika hali hiyo, na alihitaji suluhisho. Khadija Khamisi akionyesha baadhi ya miti ya mikoko ambayo kama kikundi wamepanda katika msitu wa mikoko Majoreni.Picha na Ruth Keah, Mongabay. Wawili hawa walishirikiana na wanawake wengine mwaka wa 2022 na kuunda kikundi cha wanawake wanaolinda mazingira. Waliita kikundi hicho Yungi Mwenjeni Conservation Group, wakianza na wanachama 36, kumi kati yao wakiwa wanaume. Lengo kuu la kikundi hiki kilikiwa ni kulinda mazingira ya baharini kwa kupanda mikoko, kufuga nyuki kwenye mikoko ili kuilinda, kupanda mwani baharini na uokotaji wa taka kwenye ufuo wa bahari. Khadija anasema walianza kwa kutengeneza mizinga 12 ya nyuki. Baada ya miezi minne, tisa kati yao zilikuwa tayari kuvunwa. Hata hivyo hawakuwa na ujuzi wa kuvuna asali. Walitafuta mhisani aliyewasaidia kuvuna asali hiyo. “Tulitafuta jirani hapa, ambaye ni mtaalamu, akaja akatuvunia. Alituvunia kidogo akasema imeisha na kwamba iliyobaki ni chakula cha nyuki. Tulikubali kwa sababu hatukuelewa chochote. Huyo huyo aliyetuvunia akarudi akavuna tena na akachukua akaenda nayo,” Khadija alielezea. Lakini kwa sasa Khadija anasema hakuna mtu anaweza&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/ufugaji-nyuki-wasaidia-wanawake-wa-majoreni-kwale-kulinda-mikoko-na-kujikwamua-kiuchumi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/27/ufugaji-nyuki-wasaidia-wanawake-wa-majoreni-kwale-kulinda-mikoko-na-kujikwamua-kiuchumi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Benki za chakula zageuza upotevu wa chakula kuwa milo na kupambana na mabadiliko ya tabianchi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/jinsi-benki-za-chakula-zinavyogeuza-upotevu-wa-chakula-kuwa-milo-na-kupambana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/jinsi-benki-za-chakula-zinavyogeuza-upotevu-wa-chakula-kuwa-milo-na-kupambana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/#respond</comments>
					<pubDate>26 Oktoba 2026 08:59:18 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Jack Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/26080358/Screenshot-2026-10-26-110330-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3347</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Afya, Chakula, Kilimo, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Magonjwa, Sekta ya Chakula, na  Ufadhili wa tabianchi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Shule Maalumu ya Waithaka jijini Nairobi imekuwa ikipokea mboga ambayo imesaidia kuboresha milo ya wanafunzi wapatao 200 wenye ulemavu. Hali katika shule hiyo inaonyesha kinzani kubwa nchini Kenya: chakula chenye lishe kinapotea au kutupwa, hata wakati watu walio katika mazingira magumu wanashindwa kukipata. Shule hiyo ni miongoni mwa mamia ya taasisi zinazonufaika [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/jinsi-benki-za-chakula-zinavyogeuza-upotevu-wa-chakula-kuwa-milo-na-kupambana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/" data-wpel-link="internal">Benki za chakula zageuza upotevu wa chakula kuwa milo na kupambana na mabadiliko ya tabianchi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Shule Maalumu ya Waithaka jijini Nairobi imekuwa ikipokea mboga ambayo imesaidia kuboresha milo ya wanafunzi wapatao 200 wenye ulemavu. Hali katika shule hiyo inaonyesha kinzani kubwa nchini Kenya: chakula chenye lishe kinapotea au kutupwa, hata wakati watu walio katika mazingira magumu wanashindwa kukipata. Shule hiyo ni miongoni mwa mamia ya taasisi zinazonufaika na mpango wa Food Banking Kenya, shirika lisilo la faida ambalo huokoa chakula cha ziada kutoka mashambani, masokoni na kwa wauzaji wa rejareja, kisha kukigawanya kwa wanaohitaji. Mfumo huu unasaidia kupunguza njaa na athari za upotevu na uharibifu wa chakula kwa tabianchi na bioanuwai. Wafanyakazi wa vibarua wakipanga maharagwe ya Kifaransa yaliyochangiwa na Benki ya Chakula Kenya kwa ajili ya Shule Maalumu ya Waithaka. Picha kwa hisani ya Food Banking Kenya. Shule Maalumu ya Waithaka, iliyoko Dagoreti jijini Nairobi, ni mojawapo ya taasisi chache za elimu zinazotoa elimu ya msingi na mafunzo kwa wanafunzi wenye ulemavu wa kiakili na wa ukuaji. Wanafunzi wengi kati ya takriban 200 wanaosoma katika shule hiyo, wana tawahudi, ugonjwa wa kupooza kwa ubongo (cerebral palsy), au tatizo la upungufu wa umakini na shughuli nyingi (ADHD). Wanahitaji huduma maalumu, ambazo kwa kawaida hazipatikani katika shule za kawaida. Hata hivyo, kuwalisha kwa lishe bora na kwa njia endelevu kumefanya kazi ya shule hiyo kuwa ngumu zaidi, kutokana na msaada mdogo wa kifedha na matatizo ya ulaji yanayohusiana na ulemavu wanaokabili wanafunzi hao. UNICEF inasema watoto wenye ulemavu wana uwezekano wa kukabiliwa na utapiamlo ulio mara tatu zaidi, na uwezekano wa kudumaa, kukonda au kufariki kutokana na matatizo ya kiafya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/jinsi-benki-za-chakula-zinavyogeuza-upotevu-wa-chakula-kuwa-milo-na-kupambana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/jinsi-benki-za-chakula-zinavyogeuza-upotevu-wa-chakula-kuwa-milo-na-kupambana-na-mabadiliko-ya-tabianchi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Sera za tabianchi za Kenya zinaahidi usawa, lakini maisha ya wanawake yanasimulia hadithi tofauti.</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/sera-za-tabianchi-za-kenya-zinaahidi-usawa-lakini-maisha-ya-wanawake-yanasimulia-hadithi-tofauti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/sera-za-tabianchi-za-kenya-zinaahidi-usawa-lakini-maisha-ya-wanawake-yanasimulia-hadithi-tofauti/#respond</comments>
					<pubDate>26 Oktoba 2026 06:55:16 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ouma Elvine Tina]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/26063256/Irrigating-woman-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3357</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Fedha za Kaboni, Haki za Kimazingira, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Mazingira, Sera za Mazingira, na  Wanawake katika Uhifadhi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Anna Fatuma ni mwanamke mwenye umri wa miaka 31, anayeendesha hoteli aina ya kibandaski katika kijiji cha Tumboni, kaunti ya Kitui, mashariki mwa Kenya. Kibandaski ni lugha ya mitaani ya Kenya inayomaanisha mkahawa mdogo wa nje, wa bei nafuu — mara nyingi kibanda kidogo kilichojengwa kwa mabati, mbao au turubai. Vibandaski una mshawishi mkubwa miongoni [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/sera-za-tabianchi-za-kenya-zinaahidi-usawa-lakini-maisha-ya-wanawake-yanasimulia-hadithi-tofauti/" data-wpel-link="internal">Sera za tabianchi za Kenya zinaahidi usawa, lakini maisha ya wanawake yanasimulia hadithi tofauti.</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Anna Fatuma ni mwanamke mwenye umri wa miaka 31, anayeendesha hoteli aina ya kibandaski katika kijiji cha Tumboni, kaunti ya Kitui, mashariki mwa Kenya. Kibandaski ni lugha ya mitaani ya Kenya inayomaanisha mkahawa mdogo wa nje, wa bei nafuu — mara nyingi kibanda kidogo kilichojengwa kwa mabati, mbao au turubai. Vibandaski una mshawishi mkubwa miongoni mwa wateja wa kipato cha chini. Ndani, moshi wa kuni chini ya sufuria zinazochemka umejaa hewani, ukuta karibu na maeneo ya kupikia ukiwa na madoa meusi ya masizi. Joto la chakula kinachopikwa, moshi na nafasi finyu, unafanya kibandaski kuwa na unyevu unyevu na kukosa raha. Kibandaski cha Fatuma ni mojawapo ya vibanda vidogo vya chakula vilivyo kando ya barabara. Fatuma hufungua kila siku saa kumi na mbili asubuhi, huku akipika na kuhudumia wateja hadi karibu saa mbili na nusu usiku. Chakula cha bei ghali zaidi kwenye orodha ya vyakula kinagharimu shilingi 250 za Kenya, takriban dola 2. Anaeleza kuwa alianzisha biashara hiyo mwaka 2024, akiwa na matumaini kwamba itaboresha hali yake ya kifedha na ya mumewe, Sam. &#8220;Gesi ya kupikia ni ghali. Sina uwezo wa kuninunua ili kuitumia hapa,&#8221; anasema. &#8220;Kuni ni rahisi kupata na bei yake ni nafuu zaidi. Makaa ndio ninayopendelea, ingawa nayo ni ghali.&#8221; Fatuma mara nyingi hukusanya kuni mwenyewe. Kazi hiyo humwacha na maumivu ya mgongo kwa muda mrefu. Siku nyingine, hulipa mtu kukusanya kuni ili aweze kufika mapema na kufungua &#8220;hoteli,&#8221; kama anavyoiita. &#8220;Kamgongo kanauma. Mgongo wangu unaumia,&#8221; anasema. &#8220;Kulipa mtu kukusanya kuni si jambo zuri, lakini wakati mwingine ninalazimika. Ni&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/sera-za-tabianchi-za-kenya-zinaahidi-usawa-lakini-maisha-ya-wanawake-yanasimulia-hadithi-tofauti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/26/sera-za-tabianchi-za-kenya-zinaahidi-usawa-lakini-maisha-ya-wanawake-yanasimulia-hadithi-tofauti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kasoro za mwenendo wa kesi zafanya aliyekutwa na nyama ya twiga kuachiwa huru</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/25/kasoro-za-mwenendo-wa-kesi-zafanya-aliyekutwa-na-nyama-ya-twiga-kuachiwa-huru/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/25/kasoro-za-mwenendo-wa-kesi-zafanya-aliyekutwa-na-nyama-ya-twiga-kuachiwa-huru/#respond</comments>
					<pubDate>25 Oktoba 2026 18:45:41 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/21165150/Screenshot-2026-06-21-194400.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3350</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara Haramu, Biashara ya Wanyamapori, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Kupambana na ujangili, Maliasili, Matumizi ya Wanyamapori, Sheria, Ujangili, Uokoaji wa Wanyamapori, na  Uwindaji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama ya Rufaa ya Tanzania imetengua hukumu ya kifungo cha miaka 20 jela dhidi ya Denis Lukumay, aliyekuwa amepatikana na hatia ya kupatikana na nyama ya twiga iliyokadiriwa kuwa sawa na twiga mmoja, yenye thamani ya TSh34,306,635, baada ya kubaini kuwa Mahakama ya Wilaya haikuwa imepewa mamlaka ya kisheria kusikiliza kesi hiyo. Hukumu hiyo ilitolewa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/25/kasoro-za-mwenendo-wa-kesi-zafanya-aliyekutwa-na-nyama-ya-twiga-kuachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Kasoro za mwenendo wa kesi zafanya aliyekutwa na nyama ya twiga kuachiwa huru</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama ya Rufaa ya Tanzania imetengua hukumu ya kifungo cha miaka 20 jela dhidi ya Denis Lukumay, aliyekuwa amepatikana na hatia ya kupatikana na nyama ya twiga iliyokadiriwa kuwa sawa na twiga mmoja, yenye thamani ya TSh34,306,635, baada ya kubaini kuwa Mahakama ya Wilaya haikuwa imepewa mamlaka ya kisheria kusikiliza kesi hiyo. Hukumu hiyo ilitolewa mbele ya Jopo la majaji watatu, Jaji Barke Sahel, Jaji Issa Maige na Jaji Immaculate Banzi baada ya kusikiliza rufani iliyowasilishwa na Lukumay kupinga hatia na adhabu. Katika hukumu yake, Mahakama hiyo iliyoketi Arusha ilikubali rufaa ya Lukumay na kutengua mwenendo mzima wa kesi ya awali, hukumu ya Mahakama Kuu pamoja na adhabu aliyokuwa amepewa. Pia, iliamuru aachiwe huru isipokuwa kama anashikiliwa kwa sababu nyingine halali. Lukumay alikuwa amekata rufaa kupinga uamuzi wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Manyara iliyoketi Babati, iliyotolewa Julai 25, 2023, baada ya mahakama hiyo kutupilia mbali rufaa yake ya kupinga hukumu ya Mahakama ya Wilaya ya Simanjiro. Kwa mujibu wa hati ya mashtaka, Lukumay na mwenzake, Ephraim Mollel, walidaiwa mnamo Aprili 4, 2021, katika Kijiji cha Namalulu, Wilaya ya Simanjiro, Mkoa wa Manyara, kupatikana na nyama ya twiga iliyokadiriwa kuwa sawa na twiga mmoja, yenye thamani ya TSh34,306,635. Walishtakiwa kwa kosa la kumiliki nyara za Serikali kinyume cha Sheria ya Uhifadhi wa Wanyamapori pamoja na Sheria ya Kudhibiti Uhalifu wa Kiuchumi na Uhalifu wa Kupangwa. Mkondo wa sheria unaendelea kutumika katika mapambano dhidi ya biashara haramu ya nyara za serikali. Picha kwa hisani ya Idara ya Mahakama. Mahakama&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/25/kasoro-za-mwenendo-wa-kesi-zafanya-aliyekutwa-na-nyama-ya-twiga-kuachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/25/kasoro-za-mwenendo-wa-kesi-zafanya-aliyekutwa-na-nyama-ya-twiga-kuachiwa-huru/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kenya yazindua programu ya dola milioni 160 kuimarisha uhifadhi katika hekta milioni 19.7</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/22/kenya-yazindua-programu-ya-dola-milioni-160-kuimarisha-uhifadhi-katika-hekta-milioni-19-7/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/22/kenya-yazindua-programu-ya-dola-milioni-160-kuimarisha-uhifadhi-katika-hekta-milioni-19-7/#respond</comments>
					<pubDate>22 Oktoba 2026 17:17:15 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/22164140/Wanawake-perform-at-the-launch-of-the-fund-that-was-launched-by-the-Government-of-Kenya-and-several-other-philanthropic-conservation-leaning-organizations-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3339</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Fedha za Uhifadhi, Huduma za Mazingira, Matumizi ya Wanyamapori, Mazingira, Sera za Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Uchumi wa Mazingira, Ufadhili, Uhifadhi, Uhifadhi wa Ndani, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uongozi wa Uhifadhi, Utalii wa Mazingira, Utawala, Wahifadhi Mazingira walio hatarini, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>TAITA-TAVETA, Kenya — Serikali ya Kenya imezindua programu ya uhifadhi ya miaka 10 yenye thamani ya dola milioni 160, inayolenga kuimarisha uhifadhi katika hekta milioni 19.7 zinazojumuisha maeneo mapya na yaliyopo ya uhifadhi pamoja na ardhi inayosimamiwa na jamii katika kaunti 31. Programu hiyo inatarajiwa kunufaisha watu milioni 1.6 na kutoa ajira takriban 22,800. Programu [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/22/kenya-yazindua-programu-ya-dola-milioni-160-kuimarisha-uhifadhi-katika-hekta-milioni-19-7/" data-wpel-link="internal">Kenya yazindua programu ya dola milioni 160 kuimarisha uhifadhi katika hekta milioni 19.7</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[TAITA-TAVETA, Kenya — Serikali ya Kenya imezindua programu ya uhifadhi ya miaka 10 yenye thamani ya dola milioni 160, inayolenga kuimarisha uhifadhi katika hekta milioni 19.7 zinazojumuisha maeneo mapya na yaliyopo ya uhifadhi pamoja na ardhi inayosimamiwa na jamii katika kaunti 31. Programu hiyo inatarajiwa kunufaisha watu milioni 1.6 na kutoa ajira takriban 22,800. Programu hiyo itafadhiliwa kwa dola za Marekani milioni 160, ambapo dola milioni 80 zitatolewa na serikali na kiasi kingine sawa na hicho kitachangiwa na washirika wa hisani. Waziri wa Utalii na Wanyamapori, Rebecca Miano, aliongoza hafla ya uzinduzi huo katika Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi kwa niaba ya Rais William Ruto. Programu hiyo inatekelezwa kwa ushirikiano wa Serikali ya Kenya, Kenya Wildlife Service (KWS), The Nature Conservancy (TNC), Enduring Earth na washirika wengine wa uhifadhi. Waziri wa Mazingira na Utalii, Kenya, Rebecca Miano akutana na maafisa wa Shirika la Huduma kwa Wanyamapori Kenya (KWS) na washirika wengine wa uhifadhi kabla ya kuongoza uzinduzi wa mfuko wa Thamani Asili wa dola milioni 160 kwa ajili ya kuendeleza uhifadhi endelevu katika maeneo ya uhifadhi wa wanyamapori nchini Kenya. Picha kwa hisani ya KWS. &#8220;Chini ya makubaliano ya programu, Serikali ya Kenya itatoa dola milioni 80, zikilingana na dola milioni 80 za msaada wa hisani zilizopatikana kupitia TNC na mshirika wake, Enduring Earth. Kwa kutumia mfumo wa Project Finance for Permanence (PFP), Thamani Asili inaanzisha mfumo wa ufadhili wa muda mrefu ulioundwa ili kuhamisha uhifadhi kutoka katika ufadhili wa miradi ya muda mfupi kwenda uwekezaji unaotabirika, uwajibikaji wa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/22/kenya-yazindua-programu-ya-dola-milioni-160-kuimarisha-uhifadhi-katika-hekta-milioni-19-7/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/22/kenya-yazindua-programu-ya-dola-milioni-160-kuimarisha-uhifadhi-katika-hekta-milioni-19-7/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Uchomaji moto holela wasababisha uharibifu wa rasilimali na mazingira Kagera</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/#respond</comments>
					<pubDate>21 Oktoba 2026 09:50:05 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Mutayoba Arbogast]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/20205700/1-MotooIMG-20261008-WA00371-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3312</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Data za setilaiti, Elimu, Elimu ya Mazingira, Ikolojia, Kemikali, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mashamba, Mazao, Mazingira, Moto, Moto wa Misitu, Moto wa Porini, Ongezeko la Joto Duniani, Teknolojia, Uchafuzi, Uchafuzi wa Hewa, na  Uchafuzi wa Maji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Uchomaji moto wa mashamba na misitu unaendelea kuwa changamoto mkoani Kagera, hususan katika wilaya ya Missenyi. Mbali na kusababisha uharibifu wa raslimali, moto huo pia una athari kubwa kwa mazingira. Mfululizo wa matukio ya moto Agosti 18, 2026, moto ulizuka katika Msitu wa Rubale, unaomilikiwa na Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), na kuteketeza [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/" data-wpel-link="internal">Uchomaji moto holela wasababisha uharibifu wa rasilimali na mazingira Kagera</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Uchomaji moto wa mashamba na misitu unaendelea kuwa changamoto mkoani Kagera, hususan katika wilaya ya Missenyi. Mbali na kusababisha uharibifu wa raslimali, moto huo pia una athari kubwa kwa mazingira. Mfululizo wa matukio ya moto Agosti 18, 2026, moto ulizuka katika Msitu wa Rubale, unaomilikiwa na Wakala wa Huduma za Misitu Tanzania (TFS), na kuteketeza hekta 270 za uoto wa asili katika eneo la safu ya Omukajunguti. Msitu huo una ukubwa wa takribani hekta 6,420. Mrisho Juma, Meneja wa TFS wilaya ya Misenyi, aliiambia  Mongabay kuwa katika kipindi cha miezi mitatu , kuanzia Julai hadi Septemba,  jumla ya hekta 394 za misitu na mashamba ziliteketea kwa moto wilayani humo. Alisema kuwa kutokana na hali hiyo, tayari zimeundwa kamati 11 zinazojumuisha wenyeviti wa vijiji na watendaji, kwa lengo la kuwashirikisha wananchi katika juhudi za kudhibiti vitendo vya uchomaji moto. Agosti 30, 2026, moto uliteketeza shamba la kahawa la Joas Kahesi, mkazi wa kijiji cha Bukwali. Kahesi, ambaye pia ni kiongozi mstaafu wa Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT), anasema moto huo ulimsabishia hasara ya shilingi milioni 15. Usiku wa kuamkia Julai 26, 2026,  Respicius John, mkulima kutoka kijiji cha Igayaza, alipoteza ekari nane za miti aina ya paini na karatusi katika moto. Anasema miti iliyoharibiwa  ilikuwa na thamani ya shilingi milioni 53. Chanzo cha uchomaji moto Akizungumza wakati alipotembelea eneo la tukio la moto katika Msitu wa Rubale, aliyekuwa mkuu wa wilaya ya Missenyi, Kanali mstaafu Hamis Maiga (ambaye sasa amestaafu) alitaja sababu zinazochochea uchomaji moto kuwa ni pamoja na wakulima&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/uchomaji-moto-holela-wasababisha-uharibifu-wa-rasilimali-na-mazingira-kagera/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Fedha na haki za jamii asili, vipaumbele vya Waafrika katika mkutano wa bayoanuwai Yerevan</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/fedha-na-haki-za-jamii-asili-vipaumbele-vya-waafrika-katika-mkutano-wa-bayoanuwai-yerevan/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/fedha-na-haki-za-jamii-asili-vipaumbele-vya-waafrika-katika-mkutano-wa-bayoanuwai-yerevan/#respond</comments>
					<pubDate>21 Oktoba 2026 09:23:57 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ashoka MukpoJohn CannonLatoya AbuluTerna Gyuse]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/21090416/maasai-ngorongoro-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3317</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Kenya, Madagaska, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, na  Sehemu za Bioanuwai]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mkutano wa 17 wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa kuhusu Bayoanuwai unapoendelea Yerevan, Armenia, swali moja linajitokeza wazi: Afrika ina nini cha kupoteza? Mwaka 2022, nchi zilisaini Mfumo wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal, huku zikikubaliana kudumisha, kurejesha na kupanua kwa kiasi kikubwa maeneo ya mifumo ya asili ya ikolojia, pamoja na kusimamisha utowekaji wa spishi zilizo [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/fedha-na-haki-za-jamii-asili-vipaumbele-vya-waafrika-katika-mkutano-wa-bayoanuwai-yerevan/" data-wpel-link="internal">Fedha na haki za jamii asili, vipaumbele vya Waafrika katika mkutano wa bayoanuwai Yerevan</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mkutano wa 17 wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa kuhusu Bayoanuwai unapoendelea Yerevan, Armenia, swali moja linajitokeza wazi: Afrika ina nini cha kupoteza? Mwaka 2022, nchi zilisaini Mfumo wa Bioanuwai wa Kunming-Montreal, huku zikikubaliana kudumisha, kurejesha na kupanua kwa kiasi kikubwa maeneo ya mifumo ya asili ya ikolojia, pamoja na kusimamisha utowekaji wa spishi zilizo hatarini unaosababishwa na binadamu. Makubaliano hayo pia yanashughulikia matumizi endelevu ya bayoanuwai, mgawanyo wa haki na usawa wa faida za fedha na zisizo za fedha zilizotokana na rasilimali za kijenetiki, na kuanzisha njia za kutosha za kutekeleza mfumo huo — ikiwemo ufadhili, ushirikiano wa kisayansi na kuimarisha uwezo wa nchi wanachama wote. Mkutano huo, unaoendelea hadi Oktoba 30, unafanyika wakati ambapo nusu ya muda uliowekwa kufikia makataa ya kutekeleza malengo 23 ya kwanza ya kimataifa yanayolenga kuchochea hatua inakuwa imepita. Ripoti ya maendeleo inaonyesha kuwa chini ya nusu ya nchi zinasema ziko njiani kukidhi malengo ya bioanuwai walizojiwekea wenyewe. &#8220;Ripoti inaonyesha kwamba mambo mengi muhimu ya maendeleo, ikiwemo ufadhili, uwezo, ushirikiano na takwimu — bado hayajatekelezwa,&#8221; Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António Guterres alisema katika taarifa kwa vyombo vya habari iliyoambatana na ripoti ya Hali ya Hatua za Bioanuwai ya shirika hilo. Nchi tatu kati ya nchi &#8220;zenye bioanuwai nyingi zaidi&#8221; duniani zipo Afrika: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Madagaska na Afrika Kusini zimo kwenye orodha ya nchi 17 ambazo kila moja ina angalau spishi 5,000 za mimea ya kipekee duniani. Hata hivyo, hakuna kati ya hizo tatu iliyokidhi mwisho wa muda wa awali&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/fedha-na-haki-za-jamii-asili-vipaumbele-vya-waafrika-katika-mkutano-wa-bayoanuwai-yerevan/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/21/fedha-na-haki-za-jamii-asili-vipaumbele-vya-waafrika-katika-mkutano-wa-bayoanuwai-yerevan/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Alikosa kamongo wa kumpikia mama yake, sasa anawafuga ili kuziba pengo la upatikanaji Ziwa Victoria</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/alikosa-kamongo-wa-kumpikia-mama-yake-sasa-anawafuga-ili-kuziba-pengo-la-upatikanaji-ziwa-victoria/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/alikosa-kamongo-wa-kumpikia-mama-yake-sasa-anawafuga-ili-kuziba-pengo-la-upatikanaji-ziwa-victoria/#respond</comments>
					<pubDate>19 Oktoba 2026 22:39:03 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victor Ogalle]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/19221909/Screenshot-2026-10-20-011742-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3293</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Endelevu, Biashara ya Kilimo, Kilimo, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Maeneo Oevu, Samaki, Samaki wa Maji safi, Ufugaji Samaki, Uvuvi, na  Uvuvi wa Kupita Kiasi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>BUSIA, Kenya  — Mwaka 2017, Fredrick Ouma Juma alizunguka masoko na fuo kadhaa za Ziwa Victoria akitafuta samaki aina ya kamongo ili kumtengenezea mama yake aliyekuwa mgonjwa supu aliyotamani. Hakumpata. Tukio hilo lilimfanya ajiulize kwa nini samaki ambaye kwa muda mrefu alikuwa sehemu muhimu ya lishe ya jamii za mwambao wa ziwa hilo alikuwa akizidi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/alikosa-kamongo-wa-kumpikia-mama-yake-sasa-anawafuga-ili-kuziba-pengo-la-upatikanaji-ziwa-victoria/" data-wpel-link="internal">Alikosa kamongo wa kumpikia mama yake, sasa anawafuga ili kuziba pengo la upatikanaji Ziwa Victoria</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[BUSIA, Kenya  — Mwaka 2017, Fredrick Ouma Juma alizunguka masoko na fuo kadhaa za Ziwa Victoria akitafuta samaki aina ya kamongo ili kumtengenezea mama yake aliyekuwa mgonjwa supu aliyotamani. Hakumpata. Tukio hilo lilimfanya ajiulize kwa nini samaki ambaye kwa muda mrefu alikuwa sehemu muhimu ya lishe ya jamii za mwambao wa ziwa hilo alikuwa akizidi kuwa mgumu kupatikana. Wakaazi wa Budalang&#8217;i watoka kuteka maji kutoka sehemu yenye ardhi oevu. Picha na Victor Ogalle, Mongabay. Miaka kadhaa baadaye, Juma anatumia elimu yake ya Sayansi ya Mazingira kufuga kamongo, kuzalisha vifaranga na kuwafunza wakulima wengine katika eneo la Budalang’i, kaunti ya Busia, magharibi mwa Kenya. Kupitia kikundi cha maendeleo ya jamii cha Hydro Victoria Fish Farm, anajaribu kukabiliana na uhaba wa samaki huyo huku akifungua fursa za kipato kwa wakazi. Kwa wenyeji wa Budalang’i, kamongo (Protopterus aethiopicus) si samaki wa kawaida. Msemo wa wenyeji kwamba “kamongo ni bora kuliko nyama” unaonyesha thamani yake kama kitoweo. Juma anasema samaki mwenye uzito wa gramu 300 anaweza kutosheleza familia ya watu watano. Uvuvi na uharibifu wa maeneo ya mazalia Mashine ya kukuza samaki katika shamba la Hydro Victoria Fish Farm. Picha na Victor Ogalle, Mongabay. Baada ya kukosa samaki huyo sokoni, Juma alitumia elimu yake kuchunguza sababu za upungufu aliokuwa ameushuhudia. Aligundua kuwa baadhi ya wavuvi huweka nyavu katika maeneo oevu ambako kamongo huzaliana, jambo linaloweza kuathiri mazalia na kupunguza uwezekano wa samaki wachanga kukua na kuongezeka. “Niligundua kuwa wavuvi wanapenyeza nyavu zao katika sehemu ambazo samaki hao wanataga mayai, kama vile ardhi oevu. Hili&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/alikosa-kamongo-wa-kumpikia-mama-yake-sasa-anawafuga-ili-kuziba-pengo-la-upatikanaji-ziwa-victoria/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/alikosa-kamongo-wa-kumpikia-mama-yake-sasa-anawafuga-ili-kuziba-pengo-la-upatikanaji-ziwa-victoria/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Hifadhini hadi sokoni: Uchunguzi wafichua mnyororo wa biashara haramu ya nyama ya nyati Burundi</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/#comments</comments>
					<pubDate>19 Oktoba 2026 09:36:36 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lionel Mugisha]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/18175506/3-mugishaPicha-1-1-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3286</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Burundi]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara Haramu, Biashara ya Wanyama Wanyama, Biashara ya Wanyamapori, Bustani za wanyama, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Ikolojia, Jukumu la Kampuni Katika Uhifadhi, Kupambana na ujangili, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Maeneo yaliyolindwa, Matumizi ya Wanyamapori, Nyama ya Porini, Spishi, Suluhu za Uhifadhi, Uhalifu kwa Wanyamapori, Uhalifu uliopangwa, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Ujangili, Uokoaji wa Wanyamapori, Uongozi wa Uhifadhi, Ustawi wa Wanyama, Uwindaji, na  Uwindaji Kupita Kiasi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>BUJUMBURA, Burundi &#8211; Katika lango la kuingia katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, baadhi ya dalili zinadhihirisha ukweli mgumu ambao ni vigumu kupuuza. Picha za mabaki ya mizoga ya nyati zimewekwa wazi katika eneo la ofisi ya hifadhi, huku wawindaji haramu wanaohusika na kuwaua wanyama hao wakiwa bado hawajatambuliwa wala kukamatwa. Nyuma ya kila mzoga [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/" data-wpel-link="internal">Hifadhini hadi sokoni: Uchunguzi wafichua mnyororo wa biashara haramu ya nyama ya nyati Burundi</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[BUJUMBURA, Burundi &#8211; Katika lango la kuingia katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, baadhi ya dalili zinadhihirisha ukweli mgumu ambao ni vigumu kupuuza. Picha za mabaki ya mizoga ya nyati zimewekwa wazi katika eneo la ofisi ya hifadhi, huku wawindaji haramu wanaohusika na kuwaua wanyama hao wakiwa bado hawajatambuliwa wala kukamatwa. Nyuma ya kila mzoga imejificha picha kubwa zaidi: biashara haramu ambayo haiishii tu eneo ambalo mnyama huuawa, bali imejiimarisha kupitia mitandao ya uhalifu inayozidi kujipanga kila kukicha. Ujangili wa nyati katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu nchini Burundi, ni changamoto ambayo imeota mizizi. Mongabay kwenye moja ya makala zake, iliwahi kueleza namna biashara ya nyama ya nyati Burundi inavyochangia kutoweka kwa nyati nchini humo. Kwa mujibu wa tathmini ya Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu iliyofanyika Septemba mwaka 2010, idadi ya nyati ilikadiriwa kupungua kutoka takribani 2,000 mwaka 2000 hadi kufikia mamia kadhaa mwaka 2010. Hata hivyo, tathmini hiyo ilibainisha kuwa hakukuwa na sensa mpya ya kuthibitisha idadi ya wanyama waliobaki. Mhifadhi wa wanyamapori katika Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, Jerome Nduwayo, akionyesha fuvu la nyati wakati akielezea historia ya hifadhi hiyo. Picha na Lionel Mugisha. Tishio hilo liliendelea hata baada ya miaka iliyofuata. Mnamo Novemba mwaka 2017, shirika la habari la Anadolu, lilimnukuu Evariste Buvyiruke, afisa aliyekuwa anasimamia ulinzi wa Hifadhi ya Taifa ya Ruvubu, akisema kuwa takribani nyati 30 walikuwa wameuawa tangu mwaka 2015. Hali halisi ya ujangili Niyonzima Adélaïde, kutoka mji wa Mishika, wilaya ya Kigamba katika mkoa wa Cankuzo, anasema nyati wanaouawa katika Hifadhi ya Taifa ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/kutoka-hifadhini-hadi-sokoni-uchunguzi-wafichua-mnyororo-wa-biashara-haramu-ya-nyama-ya-nyati-burundi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>2</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Waliokutwa na viungo vya twiga wafutiwa adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/waliokutwa-na-viungo-vya-twiga-wafutiwa-adhabu-ya-kifungo-cha-miaka-20-jela/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/waliokutwa-na-viungo-vya-twiga-wafutiwa-adhabu-ya-kifungo-cha-miaka-20-jela/#respond</comments>
					<pubDate>19 Oktoba 2026 06:08:36 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/19054652/2-twigaPHOTO-2026-10-14-17-56-02-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3275</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bustani za wanyama, Matumizi ya Wanyamapori, Tabia za Wanyama, Wanyama, Wanyama maarufu, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>ARUSHA, Tanzania &#8211; Mahakama ya Rufani iliyoketi Arusha imetengua hukumu ya hatia na adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela dhidi ya Paulo John na Athumanj Misanya waliodaiwa kukutwa na kichwa, ngozi, mkia wa twiga, pamoja na vipande 40 vya nyama ya twiga baada ya kubaini walinyimwa haki ya kuwakilishwa na wakili katika usikilizwaji wa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/waliokutwa-na-viungo-vya-twiga-wafutiwa-adhabu-ya-kifungo-cha-miaka-20-jela/" data-wpel-link="internal">Waliokutwa na viungo vya twiga wafutiwa adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[ARUSHA, Tanzania &#8211; Mahakama ya Rufani iliyoketi Arusha imetengua hukumu ya hatia na adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela dhidi ya Paulo John na Athumanj Misanya waliodaiwa kukutwa na kichwa, ngozi, mkia wa twiga, pamoja na vipande 40 vya nyama ya twiga baada ya kubaini walinyimwa haki ya kuwakilishwa na wakili katika usikilizwaji wa shauri hilo. Jopo la majaji watatu,  Jaji Barke Sahel, Jaji Issa Maige na Jaji Immaculate Banzi baada ya kusikiliza rufani hiyo lilikubali maombi ya washitakiwa na kuamuru waachiliwe huru mara moja. Awali, katika mahakama ya Wilaya ya Babati, Paulo Himidi John na Athuman Issa Misanya, walishtakiwa kwa kosa la kumiliki nyara za Serikali kinyume cha sheria. Kosa hilo lilikuwa kinyume na kifungu cha 86(1) na (2)(c)(iii) cha Sheria ya Uhifadhi wa Wanyamapori, Sura ya 283, Toleo Lililorekebishwa la mwaka 2022, kikisomwa pamoja na aya ya 14 ya Jedwali la Kwanza na vifungu vya 57(1) na 60(2) vya Sheria ya Udhibiti wa Makosa ya Kiuchumi na Uhalifu wa Kupangwa, Sura ya 200, Toleo Lililorekebishwa la mwaka 2022. Kwa mujibu wa hati ya mashtaka, ilidaiwa kwamba Februari 2 , 2024, katika eneo la Usimamizi wa Wanyamapori la Burunge, kijiji cha Vilima Vitatu, ndani ya Wilaya ya Babati, mkoa wa Manyara, washtakiwa walikutwa wakimiliki nyara za Serikali kinyume cha sheria. Kupatikana na viungo vya twiga ni kinyume cha kifungu cha 86(1) na (2)(c)(iii) cha Sheria ya Uhifadhi wa Wanyamapori, Sura ya 283, Toleo Lililorekebishwa la mwaka 2022.Nyara hizo zilikuwa kichwa, ngozi na mkia wa twiga, pamoja na vipande&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/waliokutwa-na-viungo-vya-twiga-wafutiwa-adhabu-ya-kifungo-cha-miaka-20-jela/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/19/waliokutwa-na-viungo-vya-twiga-wafutiwa-adhabu-ya-kifungo-cha-miaka-20-jela/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Waliokutwa na vipande vitatu vya meno ya tembo, kwenda jela miaka 20</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/waliokutwa-na-vipande-vitatu-vya-meno-ya-tembo-kwenda-jela-miaka-20/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/waliokutwa-na-vipande-vitatu-vya-meno-ya-tembo-kwenda-jela-miaka-20/#comments</comments>
					<pubDate>16 Oktoba 2026 12:32:54 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/15105836/Tembo-6-2.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3225</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Spishi, Tembo, Uhifadhi wa Wanyamapori, Uokoaji wa Wanyamapori, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>DAR-ES-SALAAM, Tanzania &#8211; Mahakama Kuu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, iliyoketi Morogoro, imetupilia mbali rufaa ya Aclay Mda na Ramadhani Pangala waliohukumiwa kwa kukutwa na vipande vitatu vya meno ya tembo chini ya kitanda, katika nyumba ya kulala wageni, huko Ruvuma baada ya kubaini mashtaka dhidi yao yalithibitishwa pasina kuacha shaka. Hukumu hiyo ilitolewa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/waliokutwa-na-vipande-vitatu-vya-meno-ya-tembo-kwenda-jela-miaka-20/" data-wpel-link="internal">Waliokutwa na vipande vitatu vya meno ya tembo, kwenda jela miaka 20</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[DAR-ES-SALAAM, Tanzania &#8211; Mahakama Kuu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, iliyoketi Morogoro, imetupilia mbali rufaa ya Aclay Mda na Ramadhani Pangala waliohukumiwa kwa kukutwa na vipande vitatu vya meno ya tembo chini ya kitanda, katika nyumba ya kulala wageni, huko Ruvuma baada ya kubaini mashtaka dhidi yao yalithibitishwa pasina kuacha shaka. Hukumu hiyo ilitolewa mbele ya Jaji Stephen Magoiga baada ya kusikiliza rufani iliyowasilishwa kupinga hatia na adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela ama faini ya TSh217,600,000 ($82,346) iliyotolewa na Mahakama ya Hakimu Mkazi Morogoro. Oktoba 7, 2025. Warufani Aclay Mda na Ramadhani Pangala walishitakiwa katika Mahakama ya Hakimu Mkazi Morogoro kwa shtaka moja la kumiliki nyara za Serikali kinyume cha Sheria. Picha kwa hisani ya Idara ya Mahakama. Warufani Aclay Mda na Ramadhani Pangala, ambao katika kesi hiyo walikuwa pamoja na washitakiwa wengine watatu ambao hawakukata rufaa, walishitakiwa katika Mahakama ya Hakimu Mkazi Morogoro kwa shtaka moja la kumiliki nyara za Serikali kinyume cha Sheria. Washitakiwa hao walifunguliwa mashitaka chini ya kifungu cha 86(1), (2)(b) na (3) cha Sheria ya Uhifadhi wa Wanyamapori, (Sura ya 283 Toleo la 2022) kama ilivyorekebishwa, kikisomwa pamoja na aya ya 14 ya Jedwali la Kwanza na vifungu vya 57(1) na 60(2) vya Sheria ya Udhibiti wa Uhalifu wa Kiuchumi na Uhalifu wa Kupangwa, (Sura ya 200 Toleo la 2022). Ilidaiwa katika maelezo ya shitaka kwamba, Oktoba18, 2024 ndani ya Ruvuma Guest House, eneo la Uhindini katika wilaya ya Kilosa, mkoa wa Morogoro, waombaji hao wawili walikutwa wakiwa na nyara za Serikali,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/waliokutwa-na-vipande-vitatu-vya-meno-ya-tembo-kwenda-jela-miaka-20/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/waliokutwa-na-vipande-vitatu-vya-meno-ya-tembo-kwenda-jela-miaka-20/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>1</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Samaki wa maeneo ya nyasi za baharini wana virutubisho vingi zaidi kuliko wa matumbawe, utafiti wapendekeza</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/samaki-wa-maeneo-ya-nyasi-za-baharini-wana-virutubisho-vingi-zaidi-kuliko-wa-matumbawe-utafiti-wapendekeza/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/samaki-wa-maeneo-ya-nyasi-za-baharini-wana-virutubisho-vingi-zaidi-kuliko-wa-matumbawe-utafiti-wapendekeza/#respond</comments>
					<pubDate>16 Oktoba 2026 11:35:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Rajeev Tyagi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/16110154/3-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3243</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Kenya, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Miamba ya Matumbawe, Nyasi, Samaki, na  Samaki wa Maji Chumvi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Watafiti walichunguza maeneo 40 kando ya pwani ya Afrika Mashariki, kuanzia Kenya hadi Msumbiji, wakitafiti mifumo ya ikolojia ya nyasi za baharini na miamba ya matumbawe. Matokeo yao yanabainisha kwamba linapokuja suala la manufaa kwa jamii za pwani, nyasi za baharini zina mchango wa kipekee ambao hauwezi kupuuzwa. Katika utafiti uliochapishwa kwenye jarida la Cell [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/samaki-wa-maeneo-ya-nyasi-za-baharini-wana-virutubisho-vingi-zaidi-kuliko-wa-matumbawe-utafiti-wapendekeza/" data-wpel-link="internal">Samaki wa maeneo ya nyasi za baharini wana virutubisho vingi zaidi kuliko wa matumbawe, utafiti wapendekeza</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Watafiti walichunguza maeneo 40 kando ya pwani ya Afrika Mashariki, kuanzia Kenya hadi Msumbiji, wakitafiti mifumo ya ikolojia ya nyasi za baharini na miamba ya matumbawe. Matokeo yao yanabainisha kwamba linapokuja suala la manufaa kwa jamii za pwani, nyasi za baharini zina mchango wa kipekee ambao hauwezi kupuuzwa. Katika utafiti uliochapishwa kwenye jarida la Cell Reports Sustainability, watafiti wanaelezea kwamba ingawa matumbawe yanasaidia &#8220;jumla ya uzito wa samaki, wingi wao, na idadi ya aina mbalimbali za samaki,&#8221; jamii za samaki wanaoishi katika maeneo ya nyasi za baharini zinaweza kutoa mchanganyiko tajiri zaidi wa virutubisho vinavyohitajika kwa lishe ya binadamu. Makazi haya ya baharini yamepata umaarufu katika miaka ya hivi karibuni, sio tu kama maeneo ya kulelea samaki wachanga, bali pia kama hazina za kaboni na kizuizi cha kwanza dhidi ya mafuriko na dhoruba. &#8220;Hivyo basi, kulinda maeneo ya nyasi za baharini kunapaswa kuzingatiwa,  sio tu kwa ajili ya kuhifadhi bioanuwai bali pia kama kipaumbele cha afya ya umma na usalama wa chakula,&#8221;watafiti waliandika. Kwa mujibu wa Mwandishi mkuu wa utafiti huo, Benjamin Jones, aliyekuwa mwanafunzi wa uzamili katika Chuo Kikuu cha Stockholm, wakati utafiti huo ulipofanywa, anasema lengo la uchunguzi huu si kulinganisha mifumo ya ikolojia, bali kuleta mtazamo mpya katika uhifadhi wa bahari. Kwa kawaida, thamani ya mfumo wa ikolojia wa baharini hupimwa kwa uzalishaji wa samaki pekee. Lakini kwa jamii za pwani zilizo katika mazingira hatarishi, &#8220;uhakikisho wa kupata samaki wenye lishe unaweza kuwa na uzito sawa na idadi ya jumla ya samaki baharini,&#8221; alisema Jones, ambaye sasa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/samaki-wa-maeneo-ya-nyasi-za-baharini-wana-virutubisho-vingi-zaidi-kuliko-wa-matumbawe-utafiti-wapendekeza/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/samaki-wa-maeneo-ya-nyasi-za-baharini-wana-virutubisho-vingi-zaidi-kuliko-wa-matumbawe-utafiti-wapendekeza/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Vita vyasukuma maelfu kukimbilia Hifadhi ya Asili ya Itombwe, makazi ya sokwe wa Grauer</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/vita-vyasukuma-maelfu-kukimbilia-hifadhi-ya-asili-ya-itombwe-makazi-ya-sokwe-wa-grauer/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/vita-vyasukuma-maelfu-kukimbilia-hifadhi-ya-asili-ya-itombwe-makazi-ya-sokwe-wa-grauer/#respond</comments>
					<pubDate>16 Oktoba 2026 08:05:08 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Yves Kitoga]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
		<category><![CDATA[Spishi hatarini kutoweka]]></category>
		<category><![CDATA[Wanyama]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/16074648/image1_Deplaces_Kitibingi_Itombwe_RNI-768x468.jpeg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3232</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika ya Kati, na  Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Bioanuai ya Misitu ya Mvua, Sehemu za Bioanuwai, na  Vita]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Nyanda za juu za Kipupu, katika eneo la Mwenga mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), zimebaki bila wakazi baada ya vita kali kati ya kundi lenye silaha la M23 na wanamgambo wa Wazalendo. Mapigano hayo yalianza 10 Julai 2026. Mashirika ya kiraia ya eneo hilo yanakadiria kuwa zaidi ya watu 20,000 wamekimbia makazi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/vita-vyasukuma-maelfu-kukimbilia-hifadhi-ya-asili-ya-itombwe-makazi-ya-sokwe-wa-grauer/" data-wpel-link="internal">Vita vyasukuma maelfu kukimbilia Hifadhi ya Asili ya Itombwe, makazi ya sokwe wa Grauer</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Nyanda za juu za Kipupu, katika eneo la Mwenga mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), zimebaki bila wakazi baada ya vita kali kati ya kundi lenye silaha la M23 na wanamgambo wa Wazalendo. Mapigano hayo yalianza 10 Julai 2026. Mashirika ya kiraia ya eneo hilo yanakadiria kuwa zaidi ya watu 20,000 wamekimbia makazi yao na kutafuta usalama kwenye sehemu ya ndani ya Hifadhi ya Asili ya Itombwe. Hifadhi hiyo ni mojawapo ya maeneo yenye sokwe wa Grauer, spishi iliyo karibu kutoweka. Hata hivyo, msimamizi wa eneo la Mwenga, Walubila Ishikitilo Mao alisema kuwa hakuna njia ya kujua ni watu wangapi haswa waliokimbilia msituni humo. “Kwa sasa ni vigumu kutaja idadi halisi ya watu waliokimbia makazi yao na kujificha msituni, kwa sababu eneo hilo la hifadhi halifikiki, kutokana na uwepo wa vikosi kadhaa. Kuna vikosi vya wanajeshi wa  serikali ya Demokrasia ya Congo, Wazalendo, pamoja na makundi yenye silaha kutoka Burundi. Lakini kwa hakika kumerekodiwa watu wengi wakihamia ndani ya hifadhi,” Ishikitilo aliiambia Mongabay 12 Oktoba. Zaidi na hayo, Ishikitilo alithibitisha taarifa zilizoripoti hali mbaya ya kibinadamu. Kwa miezi mitatu, imekuwa vigumu kuzihakiki moja kwa moja kutokana na ukosefu wa usalama katika eneo hilo. Mongabay ilipowasiliana na Taasisi ya Congo ya Uhifadhi wa Asili (ICCN) 12 Oktoba, taasisi hiyo haikuwa imetoa kauli kuhusu hali hiyo. Mnamo 14 Oktoba, afisa mmoja wa ICCN aliye katika eneo la Bukavu alizungumza na Mongabay kwa masharti kuwa asitajwe jina, kwa sababu hakuwa ameruhusiwa kuzungumza na vyombo vya habari. Afisa huyo aliiambia Mongabay jana:&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/vita-vyasukuma-maelfu-kukimbilia-hifadhi-ya-asili-ya-itombwe-makazi-ya-sokwe-wa-grauer/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/16/vita-vyasukuma-maelfu-kukimbilia-hifadhi-ya-asili-ya-itombwe-makazi-ya-sokwe-wa-grauer/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Aberdare yakabiliwa na mvutano kati ya uhifadhi wa vyanzo vya maji na uvunaji wa miti ya kibiashara</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/15/aberdare-yakabiliwa-na-mvutano-kati-ya-uhifadhi-wa-vyanzo-vya-maji-na-uvunaji-wa-miti-ya-kibiashara/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/15/aberdare-yakabiliwa-na-mvutano-kati-ya-uhifadhi-wa-vyanzo-vya-maji-na-uvunaji-wa-miti-ya-kibiashara/#respond</comments>
					<pubDate>15 Oktoba 2026 00:17:59 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Amos Kareithi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/14234751/Screenshot-2026-10-15-000226.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3214</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ahadi za kutokomeza ukataji miti, Bioanuai ya Misitu ya Mvua, Misitu, Miti, Serikali, Ukataji Miti, Utawala, na  Visababishi vya Ukataji Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NYANDARUA, Kenya — Mahakama ya Mazingira na Ardhi, iliyoketi Ol Kalou, imetoa amri ya kusimamisha kwa muda shughuli za ukataji miti katika Msitu wa Aberdare. Amri hiyo ilitolewa baada ya Mbunge wa Kipipiri, Wanjiku Muhia, na Elijah Gachuki kufungua kesi wakitaka shughuli hizo zikomeshwe. Muhia aliishtaki serikali kupitia Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali na Wizara [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/15/aberdare-yakabiliwa-na-mvutano-kati-ya-uhifadhi-wa-vyanzo-vya-maji-na-uvunaji-wa-miti-ya-kibiashara/" data-wpel-link="internal">Aberdare yakabiliwa na mvutano kati ya uhifadhi wa vyanzo vya maji na uvunaji wa miti ya kibiashara</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NYANDARUA, Kenya — Mahakama ya Mazingira na Ardhi, iliyoketi Ol Kalou, imetoa amri ya kusimamisha kwa muda shughuli za ukataji miti katika Msitu wa Aberdare. Amri hiyo ilitolewa baada ya Mbunge wa Kipipiri, Wanjiku Muhia, na Elijah Gachuki kufungua kesi wakitaka shughuli hizo zikomeshwe. Muhia aliishtaki serikali kupitia Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali na Wizara ya Mazingira na Misitu, pamoja na wahusika wengine, akipinga kile alichokitaja kuwa uharibifu wa eneo muhimu la vyanzo vya maji. Tarehe 14 Oktoba, Jaji Mugo Kamau wa Mahakama ya Mazingira na Ardhi aliamuru kusimamishwa kwa shughuli za ukataji miti katika Msitu wa Aberdare, bila kujali kama wanaozifanya wana leseni au la. Amri hiyo itadumu hadi tarehe 23 Oktoba 2026, ambapo mahakama inatarajiwa kutoa maelekezo zaidi. Mahakama, ambayo imepanga kutembelea misitu iliyoathirika, pia iliruhusu Aberdare Timber Association, Nyandarua Small-Scale Sawmills, Law Society of Kenya (Chama cha Mawakili cha Kenya), na Nyandarua Forest Conservation Association kujiunga na kesi hiyo kama wahusika. Amri hiyo imekuja baada ya mvutano kuhusu ukataji miti kuongezeka, kufuatia kusambaa kwa video zisizo na tarehe zinazoonyesha malori makubwa yakisafirisha magogo ya misunobari na misaitresi kutoka ndani ya misitu ya Aberdare kupitia barabara za matope. Ramani ya Msitu wa Aberdares. Kwa hisani ya Misitu.Yetu. Mjadala kuhusu ukataji miti Aberdare umeibuka wakati serikali ikiendeleza kampeni yake ya kupanda miti bilioni 15 kufikia mwaka 2032. Tarehe 10 Oktoba, katika Siku ya Mazingira, Rais wa Kenya William Ruto aliongoza taifa katika kampeni ambayo ilishuhudia miti milioni 17.24 ikipandwa katika kipindi cha wiki moja. Wasiwasi Nyandarua Taarifa za ukataji miti katika Aberdare zimezua wasiwasi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/15/aberdare-yakabiliwa-na-mvutano-kati-ya-uhifadhi-wa-vyanzo-vya-maji-na-uvunaji-wa-miti-ya-kibiashara/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/15/aberdare-yakabiliwa-na-mvutano-kati-ya-uhifadhi-wa-vyanzo-vya-maji-na-uvunaji-wa-miti-ya-kibiashara/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Upanuzi wa viwanda Dongo Kundu watishia misitu takatifu na mimea ya dawa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/#respond</comments>
					<pubDate>14 Oktoba 2026 20:44:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Amina Chombo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/14201351/Screenshot-2026-10-14-230844-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3205</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Dawa ya Asili, Haki za Ardhi, Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Mabadiliko ya Matumizi ya Ardhi, Maendeleo, Maendeleo Endelevu, Mafuta, Mageuzi ya Ardhi, Maliasili, Mgogoro wa Rasilimali, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Misitu ya Asili, na  Suluhisho za Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>MOMBASA, Kenya &#8211; Waganga wa kienyeji katika eneo la Dongo Kundu, Mombasa, wameanza kuhamisha mizimu kutoka katika maeneo yaliyotengwa kwa ajili ya miradi ya viwanda. Hatua hiyo imeibua wasiwasi kuhusu hatima ya misitu ya kaya, ambayo imekuwa ikihifadhi mimea ya dawa na kuwa makazi ya viumbe wa porini. Wakati Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA) [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/" data-wpel-link="internal">Upanuzi wa viwanda Dongo Kundu watishia misitu takatifu na mimea ya dawa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[MOMBASA, Kenya &#8211; Waganga wa kienyeji katika eneo la Dongo Kundu, Mombasa, wameanza kuhamisha mizimu kutoka katika maeneo yaliyotengwa kwa ajili ya miradi ya viwanda. Hatua hiyo imeibua wasiwasi kuhusu hatima ya misitu ya kaya, ambayo imekuwa ikihifadhi mimea ya dawa na kuwa makazi ya viumbe wa porini. Wakati Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA) ikiendeleza miradi ya uwekezaji katika eneo hilo, waganga hao wanataka kutengewa ardhi mbadala ambako wataendeleza mila na tamaduni zao na kushiriki katika kurejesha miti na uoto wa asili ulioharibiwa na shughuli za ujenzi. Mgandi Kalinga, msimamizi wa kamati ya kusuluhisha migogoro ya miradi ya maendeleo ya bandari, akizungumza na wanahabari baada ya kuhamishwa kwa mizimu kutoka eneo la viwanda na uwekezaji Dongo Kundu, Mombasa. Picha na Amina Chombo, Mongabay. Wakiongozwa na mzee Nyundo Bedzitso Mwero, waganga hao wanasema kuhifadhi mizimu hiyo kwa muda katika boma la mtu binafsi si suluhu ya kudumu. Wameipa KPA siku 21 kutenga ardhi mbadala ya ekari 16 yenye mibuyu na vichaka vya asili, ambako wataweza kufanya tambiko zao, kupata mimea ya dawa na kusaidia kurejesha makazi ya viumbe wa porini. Wakati huohuo, tathmini ya athari za kimazingira na kijamii ya mradi huo inaeleza kuwa Dongo Kundu ni sehemu ya mfumo wa ikolojia wa misitu ya pwani ya Afrika Mashariki, na kusisitiza umuhimu wa mabaki ya misitu yaliyosalia katika eneo hilo. Shughuli hiyo, ikiongozwa na waganga, ilianza karibu na  eneo la mradi wa kiwanda cha gesi cha Taifa Gas. Awamu ya kwanza ya shughuli hiyo imeshuhudia kuhamishwa kwa mizimu minne kati&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>El Niño yatishia kuongeza njaa Afrika Mashariki na Kusini; shirika lataka hatua za haraka</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/13/el-nino-yatishia-kuongeza-njaa-afrika-mashariki-na-kusini-shirika-lataka-hatua-za-haraka/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/13/el-nino-yatishia-kuongeza-njaa-afrika-mashariki-na-kusini-shirika-lataka-hatua-za-haraka/#respond</comments>
					<pubDate>13 Oktoba 2026 21:04:07 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Akana]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/13204721/Screenshot-2026-10-13-234653-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3195</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika Kusini na .Afrika Mashariki]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Afya, Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Hali Mbaya ya Hewa, Hali ya Hewa, Halijoto, Kilimo, Kilimo cha Kujikimu, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mafuriko, Magonjwa, Majadiliano kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi, Sayansi ya Hali ya Tabianchi, Ufadhili wa tabianchi, Uhamishaji, Uigaji wa Tabianchi, na  Ukame]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>El Niño ni hali ya asili ya tabianchi inayohusishwa na ongezeko la joto la maji ya uso katika sehemu za kati na mashariki mwa Bahari ya Pasifiki, karibu na ikweta. Kulingana na WMO, mfumo huu unaweza kubadilisha mzunguko wa hewa na kuathiri kwa kiasi kikubwa mifumo ya mvua na halijoto hata katika maeneo yaliyo mbali na bahari hiyo. WMO inasema [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/13/el-nino-yatishia-kuongeza-njaa-afrika-mashariki-na-kusini-shirika-lataka-hatua-za-haraka/" data-wpel-link="internal">El Niño yatishia kuongeza njaa Afrika Mashariki na Kusini; shirika lataka hatua za haraka</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[El Niño ni hali ya asili ya tabianchi inayohusishwa na ongezeko la joto la maji ya uso katika sehemu za kati na mashariki mwa Bahari ya Pasifiki, karibu na ikweta. Kulingana na WMO, mfumo huu unaweza kubadilisha mzunguko wa hewa na kuathiri kwa kiasi kikubwa mifumo ya mvua na halijoto hata katika maeneo yaliyo mbali na bahari hiyo. WMO inasema El Niño tayari imeanza na inazidi kuimarika. Katika taarifa yake ya tarehe 8 Oktoba, WMO ilikadiria kuwa kuna uwezekano wa karibu asilimia 100 wa El Niño kuendelea hadi Februari 2027, na inatarajia tukio hili kufikia kilele chake mwezi Desemba. Wataalamu wa hali ya hewa wa kikanda wanatabiri uwezekano wa asilimia 90 wa mvua nyingi kuliko kawaida katika sehemu za kusini mwa Ethiopia, katikati hadi kusini mwa Somalia, na kaskazini mashariki mwa Kenya kati ya Oktoba na Desemba 2026. Kulingana na hali za eneo husika na msimu, mvua nyingi kupita kiasi zinaweza kusababisha mafuriko, kuharibu mazao, kusambaza magonjwa na kufanya huduma za afya zisipatikane katika baadhi ya maeneo. Ramani ya National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) inaonyesha mabadiliko ya kawaida ya msimu katika kiwango cha mvua yanayohusishwa na El Niño, badala ya kuwa utabiri mahususi wa mwaka 2026. Ramani kwa hisani ya NOAA. Action Against Hunger inasema familia katika sehemu za kusini mwa Madagascar zinakabiliwa na uhaba wa chakula mapema kuliko kawaida baada ya msimu wa mavuno mabaya. Timu za shirika hilo zinatibu watoto wanaokabiliwa na utapiamlo, huku kaya zikiendelea kukabiliwa na uhaba mkubwa wa chakula. Kupunguzwa kwa misaada kunazidi kuifanya iwe vigumu kupata msaada unaohitajika kukabiliana na utapiamlo. Shirika la&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/13/el-nino-yatishia-kuongeza-njaa-afrika-mashariki-na-kusini-shirika-lataka-hatua-za-haraka/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/13/el-nino-yatishia-kuongeza-njaa-afrika-mashariki-na-kusini-shirika-lataka-hatua-za-haraka/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>El Niño yatishia kuzidisha uhaba wa chakula Afrika</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/el-nino-yatishia-kuzidisha-uhaba-wa-chakula-afrika/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/el-nino-yatishia-kuzidisha-uhaba-wa-chakula-afrika/#respond</comments>
					<pubDate>12 Oktoba 2026 13:41:32 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Elodie Toto]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/12130047/ilage1____humanitarian-response-in-Ethiopia-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3191</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini, Afrika Magharibi, na  Afrika Mashariki]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Athari za Mabadiliko ya Tabianchi, Bioanuai, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, na  Mafuriko]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Afrika inatarajiwa kukumbwa na mafuriko, ukame na joto kali kutokana na El Niño, ambayo huenda ikaendelea hadi Februari 2027. El Niño ya mwaka huu huenda ikasababisha uhaba wa chakula barani humo. Mnamo Septemba 2026, Shirika la Hali ya Hewa Duniani (WMO) lilionya kuwa El Niño ilikuwa ikirejea, huku ikiambatana na “hatari za matukio makali ya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/el-nino-yatishia-kuzidisha-uhaba-wa-chakula-afrika/" data-wpel-link="internal">El Niño yatishia kuzidisha uhaba wa chakula Afrika</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Afrika inatarajiwa kukumbwa na mafuriko, ukame na joto kali kutokana na El Niño, ambayo huenda ikaendelea hadi Februari 2027. El Niño ya mwaka huu huenda ikasababisha uhaba wa chakula barani humo. Mnamo Septemba 2026, Shirika la Hali ya Hewa Duniani (WMO) lilionya kuwa El Niño ilikuwa ikirejea, huku ikiambatana na “hatari za matukio makali ya hali ya hewa.” Hali hii ya tabianchi huathiri hali ya hewa kote duniani, na haswa barani Afrika, inatarajiwa kusababisha mafuriko, ukame na joto kali. “El Niño imeimarika na inazidi kuwa kali kwa kasi. Kulingana na utabiri wa WMO, uwezekano wa mvua hii kuendelea hadi Februari 2027 unakaribia 100%, jambo ambalo linaweza kuifanya kuwa mojawapo ya vipindi vikali zaidi tangu angalau 1950,” Katibu Mkuu wa WMO Céleste Saulo alisema katika taarifa. Kwa mujibu wa Umoja wa Mataifa, maeneo yaliyo hatarini zaidi mwaka huu ni Sahel, Pembe ya Afrika na kusini mwa Afrika. “Tayari tunaweza kuona athari zake kwa hali ya hewa katika maeneo ya Afrika yaliyo kwenye maeneo kame ya kaskazini, yaani kuanzia Senegal hadi Ethiopia. Kwa nchi hizi, hali hiyo ilianza Juni. Katika wiki chache zijazo, Afrika Mashariki na ukanda wa kusini zitaathirika, na huo ndio wakati wa mavuno,” anasema Giancarlo Pini, mchambuzi wa usalama wa chakula katika Mpango wa Chakula Duniani (WFP). Kufikia sasa, misimu ya mvua katika Afrika Magharibi na Afrika ya Kati imeathiri watu milioni 1.5. Idadi hiyo haijumuishi walioathiriwa na mafuriko nchini Chad, Burkina Faso au Senegal, ambako kwa sasa yanashuhudia mafuriko makubwa kuliko yote yaliyowahi kurekodiwa. Hii si mara ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/el-nino-yatishia-kuzidisha-uhaba-wa-chakula-afrika/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/el-nino-yatishia-kuzidisha-uhaba-wa-chakula-afrika/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Uganda na shirika la kimataifa wasaini makubaliano ya kulinda makazi ya simba wanaokwea miti</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/#respond</comments>
					<pubDate>12 Oktoba 2026 10:43:52 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ashoka Mukpo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/09/01093129/Simba.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3185</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika na .Afrika Mashariki]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ufugaji wa Uhifadhi, Uhifadhi, na  Uhifadhi wa Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Uganda Wildlife Authority (UWA) na Wildlife Conservation Society (WCS) wameingia makubaliano ya miaka 10 ya kusimamia pamoja, sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Queen Elizabeth — hifadhi inayojulikana kwa simba wake wanaokwea miti. Simon Nampindo, mkurugenzi wa WCS Uganda, amesema WCS itachukua baadhi ya majukumu ya kila siku katika Sekta ya Ishasha, upande wa kusini [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/" data-wpel-link="internal">Uganda na shirika la kimataifa wasaini makubaliano ya kulinda makazi ya simba wanaokwea miti</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Uganda Wildlife Authority (UWA) na Wildlife Conservation Society (WCS) wameingia makubaliano ya miaka 10 ya kusimamia pamoja, sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Queen Elizabeth — hifadhi inayojulikana kwa simba wake wanaokwea miti. Simon Nampindo, mkurugenzi wa WCS Uganda, amesema WCS itachukua baadhi ya majukumu ya kila siku katika Sekta ya Ishasha, upande wa kusini mwa hifadhi, ikiwemo usimamizi wa bioanuwai, ushirikiano na jamii, na ukuzaji wa biashara za utalii. UWA itabaki na dhamana ya utekelezaji wa sheria na ulinzi wa wanyamapori Ishasha. Makubaliano haya yanakwenda sambamba na mwelekeo mpana wa ushirikiano kati ya serikali za Afrika na mashirika ya uhifadhi katika usimamizi wa hifadhi. &#8220;Katika nguzo zote, WCS na UWA watafanya kazi kwa karibu katika kuandaa na kutekeleza mipango yote ya shughuli na bajeti,&#8221; Nampindo aliambia Mongabay kupitia barua pepe. Sekta ya Ishasha inaenea takriban kilomita za mraba 500 (500km²) kati ya eneo lote la hifadhi lenye kilomita za mraba 1,978 (1978km²). Ingawa simba wa Ishasha wamekuwa kivutio kikubwa cha watalii, idadi yao inazidi kupungua. Takwimu za UWA zinaonyesha idadi ya simba katika Queen Elizabeth ilishuka kwa zaidi ya 90% kati ya mwishoni mwa miaka ya sabini na mwaka 2022, ikitoka simba 400 hadi 39. Nampindo alisema sasa kuna simba chini ya watano Ishasha. Bila kuongeza idadi hiyo — labda kwa kuwaleta simba wengine kutoka maeneo mengine — idadi ya simba haitaweza kujirejesha yenyewe. Simba wa Queen Elizabeth wamekabiliwa na vitisho vingi, vikiwemo migogoro na wafugaji wa eneo hilo, upotevu wa makazi, na mitego ya wawindaji haramu. Nampindo alisema&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Uganda na shirika la kimataifa wasaini makubaliano ya kulinda makazi ya simba wanaopanda miti</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/short-article/2026/10/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/short-article/2026/10/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/#respond</comments>
					<pubDate>12 Oktoba 2026 10:09:34 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ashoka Mukpo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Reitz Mureithi]]>
					</author>
															<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/09/01093129/Simba.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?post_type=short-article&#038;p=3183</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika na .Afrika Mashariki]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Mahojiano na washikadau wa uhifadhi, Suluhu za Uhifadhi, Uhifadhi, na  Uhifadhi wa Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KAMPALA, Uganda — Uganda Wildlife Authority (UWA) na Wildlife Conservation Society (WCS) wameingia makubaliano ya miaka 10 ya kusimamia pamoja, sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Queen Elizabeth — hifadhi inayojulikana kwa simba wake wanaopanda miti. Simon Nampindo, mkurugenzi wa WCS Uganda, amesema WCS itachukua baadhi ya majukumu ya kila siku katika Sekta ya Ishasha, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/short-article/2026/10/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/" data-wpel-link="internal">Uganda na shirika la kimataifa wasaini makubaliano ya kulinda makazi ya simba wanaopanda miti</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KAMPALA, Uganda — Uganda Wildlife Authority (UWA) na Wildlife Conservation Society (WCS) wameingia makubaliano ya miaka 10 ya kusimamia pamoja, sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Queen Elizabeth — hifadhi inayojulikana kwa simba wake wanaopanda miti. Simon Nampindo, mkurugenzi wa WCS Uganda, amesema WCS itachukua baadhi ya majukumu ya kila siku katika Sekta ya Ishasha, upande wa kusini mwa hifadhi, ikiwemo usimamizi wa bioanuwai, ushirikiano na jamii, na ukuzaji wa biashara za utalii. UWA itabaki na dhamana ya utekelezaji wa sheria na ulinzi wa wanyamapori Ishasha. Makubaliano haya yanakwenda sambamba na mwelekeo mpana wa ushirikiano kati ya serikali za Afrika na mashirika ya uhifadhi katika usimamizi wa hifadhi. &#8220;Katika nguzo zote, WCS na UWA watafanya kazi kwa karibu katika kuandaa na kutekeleza mipango yote ya shughuli na bajeti,&#8221; Nampindo aliambia Mongabay kupitia barua pepe. Sekta ya Ishasha inaenea takriban kilomita za mraba 500 (500km²) kati ya eneo lote la hifadhi lenye kilomita za mraba 1,978 (1978km²). Ingawa simba wa Ishasha wamekuwa kivutio kikubwa cha watalii, idadi yao inazidi kupungua. Takwimu za UWA zinaonyesha idadi ya simba katika Queen Elizabeth ilishuka kwa zaidi ya 90% kati ya mwishoni mwa miaka ya sabini na mwaka 2022, ikitoka simba 400 hadi 39. Nampindo alisema sasa kuna simba chini ya watano Ishasha. Bila kuongeza idadi hiyo — labda kwa kuwaleta simba wengine kutoka maeneo mengine — idadi ya simba haitaweza kujirejesha yenyewe. Simba wa Queen Elizabeth wamekabiliwa na vitisho vingi, vikiwemo migogoro na wafugaji wa eneo hilo, upotevu wa makazi, na mitego ya wawindaji&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/short-article/2026/10/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/short-article/2026/10/uganda-na-shirika-la-kimataifa-wasaini-makubaliano-ya-kulinda-makazi-ya-simba-wanaopanda-miti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wadau wabuni mkakati kurejesha na kulinda baionuai katika uwanda wa Udzungwa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/wadau-wabuni-mkakati-kurejesha-na-kulinda-baionuai-katika-uwanda-wa-udzungwa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/wadau-wabuni-mkakati-kurejesha-na-kulinda-baionuai-katika-uwanda-wa-udzungwa/#respond</comments>
					<pubDate>12 Oktoba 2026 07:15:11 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Deodatus Mfugale]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/11154119/2abcPicture1.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3166</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Fedha za Uhifadhi, Idadi ya watu, Kuokoa Misitu, Kupunguza Umaskini, Kutoweka, Maendeleo Endelevu, Maliasili, Mashirika Yasiyo ya Kiserikali, Mashujaa wa Mazingira, Misitu, Misitu ya Milimani, Uendelevu, Uepukaji wa Uharibifu wa Misitu, Ufadhili, na  Urejeshaji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Eneo la Udzungwa, (Udzungwa Landscape) lenye misitu inayohifadhi utajiri mkubwa wa baionuai, ikiwamo mimea na wanyama wa kipekee wasiopatikana sehemu nyingine duniani, limekuwa likikabiliwa na shinikizo la shughuli za binadamu, ukataji miti, upanuzi wa mashamba, ujangili pamoja na matumizi yasiyodhibitiwa ya maliasili.Hata hivyo, wakati changamoto hizo zikiendelea, juhudi mpya za uhifadhi na ushirikishwaji wa jamii [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/wadau-wabuni-mkakati-kurejesha-na-kulinda-baionuai-katika-uwanda-wa-udzungwa/" data-wpel-link="internal">Wadau wabuni mkakati kurejesha na kulinda baionuai katika uwanda wa Udzungwa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Eneo la Udzungwa, (Udzungwa Landscape) lenye misitu inayohifadhi utajiri mkubwa wa baionuai, ikiwamo mimea na wanyama wa kipekee wasiopatikana sehemu nyingine duniani, limekuwa likikabiliwa na shinikizo la shughuli za binadamu, ukataji miti, upanuzi wa mashamba, ujangili pamoja na matumizi yasiyodhibitiwa ya maliasili.Hata hivyo, wakati changamoto hizo zikiendelea, juhudi mpya za uhifadhi na ushirikishwaji wa jamii zinaanza kutoa matumaini ya kunusuru misitu na baionuai ya Udzungwa. Udzungwa na utajiri wa baionuai Eneo la Udzungwa lina utajiri mkubwa wa baionuai inayojumuisha mimea na wanyama ambao baadhi hawapatikani sehemu nyingine duniani. Iringa Red Colubus au Udzungwa Red Colubus ni aina nyingine ya nyani wanaopatikana katika milima ya Udzungwa. Picha kwa hisani ya Stefaneakame/iNaturalist/Creative Commons. Kwa mujibu wa taarifa kutoka kwenye tovuti ya TANAPA ukurasa wa Hifadhi ya Taifa ya Milima ya Udzungwa, uwanda huo unaojumuisha Hifadhi ya Taifa ya Milima ya Udzungwa, na linaenea katika wilaya kadhaa, zikiwamo Kilolo, Iringa, Kilombero na Kilosa, na ni muhimu kwa bayoanuai pamoja na jamii zinazotegemea maliasili zake kwa maisha yao ya kila siku. Milima ya Udzungwa ni mojawapo ya maeneo ya kipekee zaidi kiikolojia duniani (mara nyingi huitwa &#8220;Galápagos ya Afrika&#8221;). Inahifadhi wanyama adimu ambao hawapatikani popote pengine duniani, wakiwemo nyani aina ya Sanje (Sanje Crested Mangabey) ambao ni jamii adimu ya nyani iliyogunduliwa mwishoni mwa miaka ya 1970. Nyani hawa wana nywele ndefu shingoni na kishungi kichwani. Kwa mujibu wa taarifa hiyo inaonyesha. Pia kuna Mbega Mwekundu wa Iringa (Iringa Red Colobus) ambaye ni nyani mwenye rangi ya kipekee anayepatikana ndani ya misitu ya milima&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/wadau-wabuni-mkakati-kurejesha-na-kulinda-baionuai-katika-uwanda-wa-udzungwa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/12/wadau-wabuni-mkakati-kurejesha-na-kulinda-baionuai-katika-uwanda-wa-udzungwa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>