<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/?topic=jinsia-na-uhifadhi&#038;type=post" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/list/jinsia-na-uhifadhi/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Fri, 09 Oct 2026 20:57:47 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.3</generator>
				<item>
					<title>Wanawake wanarejesha bioanuwai, lakini hawana umiliki wa ardhi wanayotunza</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/18/wanawake-wanarejesha-bioanuwai-lakini-hawana-umiliki-wa-ardhi-wanayotunza/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/18/wanawake-wanarejesha-bioanuwai-lakini-hawana-umiliki-wa-ardhi-wanayotunza/#respond</comments>
					<pubDate>18 Septemba 2026 20:24:04 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Linah Mwamachi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/18200909/Honorinah-in-her-Farm-768x512.jpeg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2869</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika na .Afrika Mashariki]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Jinsia na Uhifadhi, Mashirika Yanayokiuka Kanuni za Mazingira, Mashujaa wa Mazingira, Mazingira, na  Suluhu za Uhifadhi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>TAITA-TAVETA, Kenya &#8211; Kusini mashariki mwa Kenya, karibu na misitu ya Taita, Mongabay ilikutana na Clara Mwakio, mwanamke mwenye umri wa miaka 50 na watoto wanne. Aliolewa mwaka 2002, akiwa na umri wa miaka 18. Amekuwa akijikimu kupitia kazi ya uhifadhi kwenye shamba lenye ukubwa wa ekari mbili, ambalo alipata likiwa tupu huko alikoolewa. Kabla ya kuanza kulilima na kupanda [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/18/wanawake-wanarejesha-bioanuwai-lakini-hawana-umiliki-wa-ardhi-wanayotunza/" data-wpel-link="internal">Wanawake wanarejesha bioanuwai, lakini hawana umiliki wa ardhi wanayotunza</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[TAITA-TAVETA, Kenya &#8211; Kusini mashariki mwa Kenya, karibu na misitu ya Taita, Mongabay ilikutana na Clara Mwakio, mwanamke mwenye umri wa miaka 50 na watoto wanne. Aliolewa mwaka 2002, akiwa na umri wa miaka 18. Amekuwa akijikimu kupitia kazi ya uhifadhi kwenye shamba lenye ukubwa wa ekari mbili, ambalo alipata likiwa tupu huko alikoolewa. Kabla ya kuanza kulilima na kupanda miti, Mwakio aliomba ruhusa kutoka kwa mumewe na familia. Mwaka 2011 ndipo alipoanza kwa nguvu zote kulihifadhi shamba hilo na mazingira yaliyolizunguka. Anasema mwanzoni ilimbidi kuomba ruhusa kabla ya kupanda miti au hata kulima mazao ya chakula kwenye shamba hilo. “Nilipoolewa, shamba hili lilikuwa pori. Lakini nilipotaka kuanza ukulima wa vyakula mbalimbali, kwanza nilipingwa, na iwapo ningepewa ruhusa, niliambiwa nisiulize msaada wowote wa kifedha ili kuwekeza kwenye shamba hilo. Malemba na Mabingwa wengine Wanawake wa Uhifadhi nchini Uganda – Ziara ya Uhifadhi. Picha na Linah Mwamachi. Hatua kwa hatua Mwakio aliazimia kubadilisha shamba hilo na akaanza kupanda miti kutokana na miche waliyootesha na wanawake wenzake katika kitalu chao. Walipanda miti aina ya Macadamia (Macadamia integrifolia), msonobari wa Australia (Grevillea robusta ), mbereshamwitu (Hesperocyparis lusitanica), Eucalyptus (Eucalyptus grandis) na miti ya matunda kama vile mnyanya-mti (Solanum betaceum), mipera (Psidium guajava) na parachichi (Persea americana), pamoja na mboga, mahindi na mihogo. Miti hiyo ilianza kutoa makazi na chakula kwa ndege, vipepeo, nyuki ambao kazi yao ni kuchavusha vyakula na viumbe wengine. Lakini kadiri juhudi zake zilivyoongezeka, ndivyo migogoro ya kifamilia ilivyozidi. Mwakio anasema wakati mwingine alitaka kukata mti au kuuza mazao ili apate pesa za mahitaji ya kifamilia na karo ya watoto, lakini kabla ya kuikata au kuiuza alihitaji ruhusa ya mumewe na familia yake. “Mimi ndiye ninayewekeza nguvu zangu katika shamba hili, lakini&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/18/wanawake-wanarejesha-bioanuwai-lakini-hawana-umiliki-wa-ardhi-wanayotunza/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/18/wanawake-wanarejesha-bioanuwai-lakini-hawana-umiliki-wa-ardhi-wanayotunza/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kutoka nyasi bahari hadi plastiki: Wanawake wageuza uhifadhi kuwa chanzo cha kipato</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/kutoka-nyasi-bahari-hadi-plastiki-wanawake-wa-lamu-wageuza-uhifadhi-kuwa-chanzo-cha-kipato/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/kutoka-nyasi-bahari-hadi-plastiki-wanawake-wa-lamu-wageuza-uhifadhi-kuwa-chanzo-cha-kipato/#respond</comments>
					<pubDate>04 Septemba 2026 11:09:46 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/04081325/Website-Use-KNY-0022-DMO-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2736</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Jinsia na Uhifadhi, Mamalia wa Baharini, Mashujaa wa Mazingira, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Suluhu za Uhifadhi, Ufugaji wa Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Baharini, Uhifadhi wa Misitu, Wanawake katika Uhifadhi, na  Wanyama wa Baharini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hii ni sehemu ya pili ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya Kwanza hapa.   LAMU, Kenya — Kwa wanawake katika baadhi ya jamii za pwani ya Lamu, kuingia baharini kwa muda mrefu kulionekana kwenda kinyume na mila. Lakini kwa wengine wao, bahari imekuwa mahali pa kuhifadhi mazingira, kuelimisha [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/kutoka-nyasi-bahari-hadi-plastiki-wanawake-wa-lamu-wageuza-uhifadhi-kuwa-chanzo-cha-kipato/" data-wpel-link="internal">Kutoka nyasi bahari hadi plastiki: Wanawake wageuza uhifadhi kuwa chanzo cha kipato</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hii ni sehemu ya pili ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya Kwanza hapa.   LAMU, Kenya — Kwa wanawake katika baadhi ya jamii za pwani ya Lamu, kuingia baharini kwa muda mrefu kulionekana kwenda kinyume na mila. Lakini kwa wengine wao, bahari imekuwa mahali pa kuhifadhi mazingira, kuelimisha jamii na kutafuta riziki. Amina: Samaki wanarudi baada ya wanawake kurejesha nyasi bahari Amina Bakari, mwanamke kutoka wadi ya Faza, eneo la Shanga Shakani, kisiwani Pate, anajulikana kama Mama Nyasi Bahari, kutokana na kazi ya uhifadhi ambayo amekuwa akifanya baharini. Mwanamke huyu alisoma hadi darasa la nane. Anatumia elimu yake hiyo kuwafundisha wanajamii kuhusu umuhimu wa kulinda nyasi bahari. Amina Bakari, mwanamke kutoka wadi ya Faza, eneo la Shanga Shakani, kisiwani Pate, anayejulikana kama Mama Nyasi Bahari. Picha kwa hisani ya Duncan Moore, Flora &amp; Fauna.Amina ni kiongozi wa kikundi cha wanawake cha Shanga Itifaq, kinachofanya kazi ya kuhifadhi ikolojia ya bahari kwa kupanda nyasi bahari na mwani, huku kikilenga kuzuia kuendelea kupungua kwa viumbe wa baharini. Utafitiunaonyesha kuwa kati ya mwaka 2000 na 2016, eneo la nyasi bahari nchini Kenya lilikuwa likipungua. Kwa wastani, kila eneo la kilomita za mraba 25 lilipoteza kilomita za mraba 1.9 za nyasi bahari. Shanga Itifaq ilianzishwa mwaka 2018 ikiwa na wanawake 13 na wanaume sita. Siku moja kila wiki, wanachama wake hupanda angalau gunia 17 za kilo 50 za nyasi bahari katika eneo lao la tengefu lililoko Pate Marine Community Conservancy (PMCC), lenye ukubwa wa jumla ya ekari 9,290. Kwa sasa wamepanda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/kutoka-nyasi-bahari-hadi-plastiki-wanawake-wa-lamu-wageuza-uhifadhi-kuwa-chanzo-cha-kipato/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/kutoka-nyasi-bahari-hadi-plastiki-wanawake-wa-lamu-wageuza-uhifadhi-kuwa-chanzo-cha-kipato/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wanawake wa Lamu wavunja vikwazo vya kitamaduni kuingia baharini na kurejesha matumbawe na mikoko</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/wanawake-wa-lamu-wavunja-vikwazo-vya-kitamaduni-kuingia-baharini-na-kurejesha-matumbawe-na-mikoko/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/wanawake-wa-lamu-wavunja-vikwazo-vya-kitamaduni-kuingia-baharini-na-kurejesha-matumbawe-na-mikoko/#respond</comments>
					<pubDate>04 Septemba 2026 00:00:30 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/03115352/Screenshot-2026-09-03-145135-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2722</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Bioanuai wa Baharini, Huduma za Mazingira, Jinsia na Uhifadhi, Kasa, Kasa wa baharini, Maji, Mashujaa wa Mazingira, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Miamba ya Matumbawe, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Samaki wa Maji Chumvi, Sayansi ya Uhifadhi wa Mazingira ya Kitropiki, Uchafuzi wa Maji, Uchumi wa Mazingira, Uharakati wa Mazingira, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Baharini, Uhifadhi wa Misitu, Uuzaji wa Mazingira, na  Wanyama wa Baharini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hii ni sehemu ya kwanza ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya pili hapa.   LAMU, Kenya — Mwanasha Mbwana, mkazi wa Shangarubu, Kaunti ya Lamu, anakumbuka vizuri jinsi bahari ilivyomsaidia kupata pesa na kujiendeleza kimasomo akiwa na umri mdogo. Mama Corals: Kutoka kukusanya makome hadi kurejesha matumbawe [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/wanawake-wa-lamu-wavunja-vikwazo-vya-kitamaduni-kuingia-baharini-na-kurejesha-matumbawe-na-mikoko/" data-wpel-link="internal">Wanawake wa Lamu wavunja vikwazo vya kitamaduni kuingia baharini na kurejesha matumbawe na mikoko</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hii ni sehemu ya kwanza ya mfululizo wa makala kuhusua wanawake wanaovunja mila na kurejesha bahari Lamu. Soma Sehemu ya pili hapa.   LAMU, Kenya — Mwanasha Mbwana, mkazi wa Shangarubu, Kaunti ya Lamu, anakumbuka vizuri jinsi bahari ilivyomsaidia kupata pesa na kujiendeleza kimasomo akiwa na umri mdogo. Mama Corals: Kutoka kukusanya makome hadi kurejesha matumbawe Mwanamke huyo, maarufu kama Mama Corals, anasema baada ya kukamilisha shule ya msingi mwaka 1997, alikuwa na hamu ya kuendeleza masomo yake. Lakini kwa sababu ya hali ya umasikini iliyokabili familia yake wakati huo, hakufanikiwa. Lakini hakukata tamaa. Alijikita baharini kutafuta makome (cowrie shells) na kutengeneza mikufu aliyouzia watalii na wenyeji. Kwa siku, angepata faida ya kati ya KSh70 ($0.54) na KSh100 ($0.77), ambazo aliziweka akiba na baadaye zikamlipia karo ya shule ya upili. Mwanasha Mbwana, anayejulikana kama Mama Coral au Mama Matumbawe, ni mwogeleaji mahiri aliyechagua kujikita katika urejeshaji wa miamba ya matumbawe—eneo ambalo kwa kawaida huhusishwa zaidi na wanaume. Yeye ni bingwa wa urejeshaji wa miamba ya matumbawe na pia ni mwalimu wa shule ya awali. Picha kwa hisani ya Duncan Moore, Fauna &amp; Flora. “Nilisoma kupitia shughuli za bahari. Wakati wa likizo, wenzangu wakienda kujivinjari, mimi nilikuwa nikizama baharini kukusanya makome,” anaeleza Mwanasha. Hatimaye alijisomesha hadi taasisi ya mafunzo ya elimu ya chekechea (Early Childhood Development Education, ECDE) na sasa ni mwalimu wa chekechea. “Sikutaka kuolewa nikiwa na umri mdogo. Sasa, kama mwalimu wa chekechea, maisha yangu yameinuka,” anasema. Lakini bahari ambayo ilimsaidia Mwanasha kupata elimu pia ilimfunza somo jingine: kwamba rasilimali hizo hazikuwa zisizo&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/wanawake-wa-lamu-wavunja-vikwazo-vya-kitamaduni-kuingia-baharini-na-kurejesha-matumbawe-na-mikoko/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/04/wanawake-wa-lamu-wavunja-vikwazo-vya-kitamaduni-kuingia-baharini-na-kurejesha-matumbawe-na-mikoko/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wanawake wa jamii za kiasili wanaourejesha Msitu wa Mau nchini Kenya na kubadilisha majkumu ya kijinsia</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/#respond</comments>
					<pubDate>20 Agosti 2026 21:39:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Juliet Akoth Ojwang]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/20210525/Screenshot-2026-08-21-000438-768x493.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2541</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ahadi za kutokomeza ukataji miti, Ardhi iliyoharibika, Ardhi ya Peati, Dawa ya Asili, Jinsia na Uhifadhi, Mabadiliko ya Matumizi ya Ardhi, Mageuzi ya Ardhi, Mimea, Mimea yenye Tiba, Misitu ya Asili, Miti, Nishati ya mimea, Suluhisho za Asili, Tamaduni za Kiasili, Uhifadhi nje ya Makazi ya Asili, Upandaji Miti, Vikundi vya Jamii za Asili, na  Wenyeji wa Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kabla ya kupambazuka katika kijiji cha Eor Ewaso, kusini-magharibi mwa Kenya, Judy Mukut huwa tayari ameamka. Kufikia saa kumi na mbili na nusu asubuhi, anakuwa ameshateka maji, kukamua ng&#8217;ombe wa familia, kuandaa kiamsha kinywa, kusafisha nyumba na kuwasindikiza watoto wake shuleni. Baada ya hapo huondoka nyumbani kuelekea kituo cha rasilimali kinachoendeshwa na shirika la wanawake [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/" data-wpel-link="internal">Wanawake wa jamii za kiasili wanaourejesha Msitu wa Mau nchini Kenya na kubadilisha majkumu ya kijinsia</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kabla ya kupambazuka katika kijiji cha Eor Ewaso, kusini-magharibi mwa Kenya, Judy Mukut huwa tayari ameamka. Kufikia saa kumi na mbili na nusu asubuhi, anakuwa ameshateka maji, kukamua ng&#8217;ombe wa familia, kuandaa kiamsha kinywa, kusafisha nyumba na kuwasindikiza watoto wake shuleni. Baada ya hapo huondoka nyumbani kuelekea kituo cha rasilimali kinachoendeshwa na shirika la wanawake wa kiasili la Paran, ambako kazi ya uhifadhi ya siku hiyo huanza. Kwa Mukut, kazi ya uhifadhi wa Msitu wa Mau hufanywa ndani ya saa chache zilizosalia baada ya kutimiza majukumu yake kama mke na mama katika jamii ya Wamaasai. Hata hivyo, juhudi hizi za kusawazisha majukumu zinaakisi mabadiliko ya kimya kimya yanayoendelea katika mojawapo ya mifumo ikolojia muhimu zaidi ya misitu nchini Kenya. Huku wanawake wa jamii za kiasili wanaporejesha hali ya maeneo yaliyoharibiwa ya Msitu wa Mau, wanajipatia pia mapato ya kujitegemea, kushiriki katika maamuzi ya nyumbani na kufufua maarifa ya kiasili kuhusu mazingira, maarifa ambayo kwa vizazi vingi yamekuwa muhimu kwa maisha ya jamii zao kwa vizazi vingi kabla ya kupotea au kusahaulika. Baada ya kuanzishwa mwaka wa 2025, kikundi cha Wanawake cha Paran imekuwa na kufikia mtandao wa vikundi 64 vya wanawake wa kiasili vilivyosajiliwa, vingi vikitoka katika jamii za Wamasai na Waogiek katika kaunti ya Narok, pamoja na jamii katika kaunti za West Pokot na Samburu. Kupitia vitalu vya miti vinavyosimamiwa na jamii, bustani za jikoni, vikundi vya akiba vya vijiji, ufugaji wa nyuki na urejeshaji wa mazingira, shirika hilo limeunganisha uhifadhi wa mazingira na uwezeshaji wa wanawake. Ili kuratibu mtandao wake unaopanuka,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>11 Agosti 2026 20:01:52 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/11191616/Main-Mnyama-Nguva-akiwa-baharini-Picha-na-Mtandao-wa-Jamii-Forums-Tanzania.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2426</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Hifadhi, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Jinsia na Uhifadhi, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mamalia, Mamalia wa Baharini, Mamalia Wakubwa, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mifumo ya Ikolojia, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Suluhu za Uhifadhi, Tabia za Wanyama, Teknolojia na Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Baharini, Urejeshaji wa Ikolojia, Ustawi wa Wanyama, Uzuri wa Kiikolojia, Wanawake katika Uhifadhi, Wanyama, na  Wanyama wa Baharini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng&#8217;ombe wa baharini na kumchinja. &#8220;Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/" data-wpel-link="internal">Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng&#8217;ombe wa baharini na kumchinja. &#8220;Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo sasa ni marehemu. Siku hiyo watu walipika na kuila nyama yake. Mimi sikuweza kuila kwa sababu niliposhika nyama yake, mwili wangu ulianza kuwasha,” alisema Juma. Amiri Juma, mvuvi kutoka kijiji cha Kibuyuni Kaunti ya Kwale akiwa katika ofisi ya BMU cha Kibuyuni. Picha na Ruth Keah, Mongabay. Kwa mujibu wa Juma, hilo lilikuwa tukio la kawaida, kwani hakukuwa na uelewa kuhusu umuhimu wa kumhifadhi nguva. Anasema ilikuwa rahisi sana kuwaona nguva, na hii pia ilikuwa ishara nzuri kwa wavuvi kuwa bahari ilikuwa na samaki wengi. Juma anaamini kutoweka kwa mnyama huyo baharini kumechochewa na shughuli nyingi za uvuvi. “Bahari imeingiliwa sana. Zamani kulikuwa na mitego tu. Sasa watu wanaingia kila sehemu, usiku na mchana. Wanyama wengi wamepotea. Hata samaki wamepungua,” anasema. Hapo zamani nguva alikuwa kitoweo kitamu sana kwa familia nyingi eneo la pwani, kabla ya kuwekwa kwa sheria inayopiga marufuku kumkamata. Faki Kassim, mvuvi kutoka kijiji cha Bodo, Kaunti ya Kwale, anasema takriban miaka 30 iliyopita, yeye na wavuvi wenzake walikuwa wakishika nguva, kumchinja na kuuza nyama yake. “Nguva ana ngozi ngumu sana. Nyama yake ni nyekundu na yenye mafuta mengi. Miaka mingi iliyopita tulikuwa tukiuza kipande kimoja cha nyama yake kwa shilingi moja,” anasema. Anaeleza kuwa kabla ya kumchinja nguva, walilazimika kutekeleza itikadi zao&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Teknolojia ya kisasa yabadilisha ukulima wa mwani na kuongeza kipato cha wakulima Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/28/teknolojia-ya-kisasa-yabadilisha-ukulima-wa-mwani-na-kuongeza-kipato-cha-wakulima-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/28/teknolojia-ya-kisasa-yabadilisha-ukulima-wa-mwani-na-kuongeza-kipato-cha-wakulima-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>28 Julai 2026 17:58:22 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Mazera Ndurya]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/28172645/Screenshot-2026-07-28-202121-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2245</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Bahari ya Kina, Baharini, Biashara, Biashara Endelevu, Biashara ya Kilimo, Bioanuai, Bioanuai wa Baharini, Jinsia na Uhifadhi, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mimea, Ongezeko la Joto Baharini, na  Viwango vya Bahari]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KWALE, Kenya &#8211; Kadri changamoto za soko zinavyoongezeka ndivyo wakulima wa mwani wanavyochangamkia mbinu mpya za uzalishaji na uuzaji wa mmea huo wa baharini. Wakisaidiwa na utafiti, ubunifu na teknolojia, wakulima wa mwani katika vijiji vya Kibuyuni, Kijiweni, Mtimbwani na Changai, katika ukanda wa pwani wa Shimoni-Vanga, Kaunti ya Kwale, wameanza kuona matunda ya mbinu tofauti-tofauti [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/28/teknolojia-ya-kisasa-yabadilisha-ukulima-wa-mwani-na-kuongeza-kipato-cha-wakulima-kenya/" data-wpel-link="internal">Teknolojia ya kisasa yabadilisha ukulima wa mwani na kuongeza kipato cha wakulima Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KWALE, Kenya &#8211; Kadri changamoto za soko zinavyoongezeka ndivyo wakulima wa mwani wanavyochangamkia mbinu mpya za uzalishaji na uuzaji wa mmea huo wa baharini. Wakisaidiwa na utafiti, ubunifu na teknolojia, wakulima wa mwani katika vijiji vya Kibuyuni, Kijiweni, Mtimbwani na Changai, katika ukanda wa pwani wa Shimoni-Vanga, Kaunti ya Kwale, wameanza kuona matunda ya mbinu tofauti-tofauti wanazotumia baharini na hata katika kutafuta soko. Marinda Masudi, mwenye umri wa miaka 40, ni miongoni mwa wakulima waliojitosa katika ukulima wa mwani kama njia moja ya kukidhi mahitaji ya familia yake. Ilimchukua muda kuamua kujiingiza katika kilimo hicho, lakini biashara yake ya mahamri ilipoanza kudorora, hakuwa na la ziada. Wanawake kutoka Mwazaro, Kaunti ya Kwale, wakionyesha baadhi ya bidhaa, zikiwemo krimu na sabuni walizotengeneza kutoka kwa mwani. Picha na Mazera Ndurya, Mongabay. “Baada ya kujisajili na Kitengo cha Kusimamia Fukwe (BMU) cha Kibuyuni, nilionyeshwa sehemu ya kuanza kulima mwani, na baada ya takriban miezi miwili nilianza kuvuna mwani, kuukausha na kuuuza. Mapato niliyopata nilimsaidia mume wangu kuwasomesha watoto. Mara ya kwanza nilipovuna na kuuza mwani kutoka kwa bloki mbili, nilipata kima cha KSh30,000 ($230),” alisema Marinda. Kama ilivyokuwa na wakulima wengine, alipoanza ukulima, walikuwa wakitumia mbinu ile ambayo imetumika tangu jadi, ambayo hufanyika katika maeneo karibu na ufuo wa bahari. “Mkulima alihitajika kuingia msituni na kukata vigingi vingi vya kufungia kamba na kuweka mbegu. Kwa shamba moja la vipande sita, mtu alihitaji vigingi 300 kufanikisha ukulima wa mwani,” Marinda alieleza. Mbinu ya jadi ilijulikana kama sikio moja au mfungo mmoja, yaani kufunga mbegu moja moja kwenye kamba. Kwa mujibu wa kitabu “Sea Level Rise and Ocean Health in the&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/28/teknolojia-ya-kisasa-yabadilisha-ukulima-wa-mwani-na-kuongeza-kipato-cha-wakulima-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/28/teknolojia-ya-kisasa-yabadilisha-ukulima-wa-mwani-na-kuongeza-kipato-cha-wakulima-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Taka, wanawake na haki za kimazingira: Ana kwa ana na mwanaharakati wa mazingira Malasen Hamida</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/17/taka-wanawake-na-haki-za-kimazingira-ana-kwa-ana-na-mwanaharakati-wa-mazingira-malasen-hamida/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/17/taka-wanawake-na-haki-za-kimazingira-ana-kwa-ana-na-mwanaharakati-wa-mazingira-malasen-hamida/#respond</comments>
					<pubDate>17 Julai 2026 19:39:13 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ouma Elvine Tina]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/17192647/Screenshot-2026-07-17-221755.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2139</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Afya, Akili Mnemba, Biashara ya Kilimo, Chakula, Jinsia na Uhifadhi, Kilimo, Kilimo cha Kujikimu, Kilimo mseto, Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi, Mabadiliko ya Tabianchi, Mafuriko, Mashujaa wa Mazingira, Mazingira, Sera za tabianchi, Sheria ya Mazingira, Uanaharakati, Uanaharakati wa tabianchi, na  upatikanaji wa chakula]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Malasen Hamida, mwanamke Muislamu kutoka jamii ya Wanubi katika mtaa wa Kibera, jijini Nairobi, ni mwanasiasa mtarajiwa na mwanaharakati wa mazingira mwenye uzoefu wa zaidi ya miaka 25 katika utetezi. Kibera, jina ambalo katika lugha ya Kinubi linamaanisha “ardhi ya misitu”, ndilo eneo kubwa zaidi la makazi yasiyo rasmi nchini Kenya; lililoko kwenye ardhi ambayo [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/17/taka-wanawake-na-haki-za-kimazingira-ana-kwa-ana-na-mwanaharakati-wa-mazingira-malasen-hamida/" data-wpel-link="internal">Taka, wanawake na haki za kimazingira: Ana kwa ana na mwanaharakati wa mazingira Malasen Hamida</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Malasen Hamida, mwanamke Muislamu kutoka jamii ya Wanubi katika mtaa wa Kibera, jijini Nairobi, ni mwanasiasa mtarajiwa na mwanaharakati wa mazingira mwenye uzoefu wa zaidi ya miaka 25 katika utetezi. Kibera, jina ambalo katika lugha ya Kinubi linamaanisha “ardhi ya misitu”, ndilo eneo kubwa zaidi la makazi yasiyo rasmi nchini Kenya; lililoko kwenye ardhi ambayo serikali ya ukoloni ya Uingereza iliitengea jamii ya Wanubi baada ya mababu zao kutumikia kama askari kwenye jeshi la King’s African Rifles. Awali, eneo hilo lilikuwa na ukubwa wa hekta 1,698 (ekari 4,197). Leo, kutokana na ukuaji wa miji, kufukuzwa kwa nguvu, uporaji wa ardhi na miradi mbalimbali ya serikali iliyotekelezwa kwa nyakati tofauti, ni hekta 116 (ekari 288) pekee zilizosalia mikononi mwa Wanubi, bila wao kuwahi kulipwa fidia yoyote. Kupitia Mazingira Women Initiative, Hamida ametumia zaidi ya miaka 25 kujihusisha na masuala ya usimamizi wa taka, kilimo kinachotumia teknolojia za kisasa, haki za kumiliki ardhi, na uongozi wa wanawake. Pia amewahi kugombea ubunge mara tatu katika eneo bunge la Kibera na ana mpango wa kugombea tena mwaka wa 2027. Hamida alizungumza na Mongabay mchana wa Jumamosi ya baridi, wakati alipokuwa akiondoka kwenye msikiti mkubwa zaidi katika eneo bunge la Kibera. Ofisi zake zilikuwa karibu, mwendo mfupi tu kutoka hapo. Tulipokuwa tukielekea huko, watu kadhaa walimsimamisha ili kumsalimia. Aliwajibu kila mmoja kwa kusema &#8220;Assalaamu aleikum,&#8221; akasimama kidogo ili kupiga nao gumzo, na akamshika msichana mdogo usoni kwa upole. Aliniongoza kupitia lango la mabati hadi kwenye eneo tulivu lenye nyumba zenye kuta za udongo na paa za mabati. Eneo hilo lilikuwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/17/taka-wanawake-na-haki-za-kimazingira-ana-kwa-ana-na-mwanaharakati-wa-mazingira-malasen-hamida/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/17/taka-wanawake-na-haki-za-kimazingira-ana-kwa-ana-na-mwanaharakati-wa-mazingira-malasen-hamida/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Ana kwa ana na kinara anayefungua njia na kutetea wanawake wa Uganda katika sekta ya uvuvi barani</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/13/ana-kwa-ana-na-lovin-kobusingye-kinara-anayefungua-njia-na-kutetea-wanawake-wa-uganda-katika-sekta-ya-uvuvi-barani-afrika/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/13/ana-kwa-ana-na-lovin-kobusingye-kinara-anayefungua-njia-na-kutetea-wanawake-wa-uganda-katika-sekta-ya-uvuvi-barani-afrika/#respond</comments>
					<pubDate>13 Julai 2026 17:28:24 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Akana]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/13171052/Screenshot-2026-07-13-195700-768x442.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2046</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Uganda]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Endelevu, Bioanuai, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Jinsia na Uhifadhi, Maji, Maziwa, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Samaki, Samaki wa Maji Chumvi, Samaki wa Maji safi, Sehemu za Bioanuwai, Uchafuzi wa Maji, Ufugaji Samaki, Urejeshaji wa Ikolojia, Uvuvi, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Akizungumza kwenye mkutano wa vikundi vya uhifadhi wa bahari na wataalamu wa maendeleo huko Watamu, Kenya, Lovin Kobusingye alikuwa na ujumbe mfupi: Wanawake wanaovua, wanaosindika na wanaouza samaki bado hawako kwenye mazungumzo kuhusu uchumi wa bahari unaokua barani Afrika. Kwa Kobusingye, changamoto zinazowakabili wanawake katika uvuvi ni sehemu ya maisha yake ya kila siku. &#8220;Uhalisia [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/13/ana-kwa-ana-na-lovin-kobusingye-kinara-anayefungua-njia-na-kutetea-wanawake-wa-uganda-katika-sekta-ya-uvuvi-barani-afrika/" data-wpel-link="internal">Ana kwa ana na kinara anayefungua njia na kutetea wanawake wa Uganda katika sekta ya uvuvi barani</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Akizungumza kwenye mkutano wa vikundi vya uhifadhi wa bahari na wataalamu wa maendeleo huko Watamu, Kenya, Lovin Kobusingye alikuwa na ujumbe mfupi: Wanawake wanaovua, wanaosindika na wanaouza samaki bado hawako kwenye mazungumzo kuhusu uchumi wa bahari unaokua barani Afrika. Kwa Kobusingye, changamoto zinazowakabili wanawake katika uvuvi ni sehemu ya maisha yake ya kila siku. &#8220;Uhalisia wangu kila siku ni kwamba naamka na mtu mwenye bidii ya kazi akichukua sehemu yangu ya kutua, akichukua eneo langu la uvuvi,&#8221; aliiambia hadhira, akielezea jinsi maendeleo ya utalii na uwekezaji mwingine wa pwani yanavyoendelea kushindana na jamii za uvuvi wa jadi kwa ajili ya kupata ufikiaji wa bahari. Kobusingye alisema wanawake wengi wanakabiliwa na hatari katika sekta ya uvuvi, mazingira duni ya kazi na shinikizo linaloongezeka kutoka kwa maendeleo yanayozidi kusukuma shughuli za uvuvi pembezoni. Katika baadhi ya jamii, haki za kitamaduni zinapuuzwa na serikali; huku kuongezeka kwa kina cha bahari, mmomonyoko wa udongo na kupungua kwa samaki wanaovuliwa kukifanya maisha ambayo tayari ni magumu kuwa magumu zaidi, aliwaambia waliohudhuria mkutano ulioandaliwa na Ocean Resilience Climate Alliance (ORCA). Licha ya changamoto hizi, Kobusingye alisema wanawake wanasalia kuwa muhimu katika kuendeleza uvuvi na uchumi wa pwani. Husindika samaki, huuza vyakula vya baharini na kusaidia familia zao, ikiwa ni pamoja na kulipa ada za shule, kutokana na mapato wanayopata. Hata hivyo, licha ya jukumu lao katika sekta hiyo, wanawake wengi bado hawana usemi mkubwa katika jinsi uvuvi unavyosimamiwa. Lovin Kobusingye pia ni mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji wa Kati Farms Ltd, kampuni ya usindikaji wa mazao ya kilimo. Picha kwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/13/ana-kwa-ana-na-lovin-kobusingye-kinara-anayefungua-njia-na-kutetea-wanawake-wa-uganda-katika-sekta-ya-uvuvi-barani-afrika/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/13/ana-kwa-ana-na-lovin-kobusingye-kinara-anayefungua-njia-na-kutetea-wanawake-wa-uganda-katika-sekta-ya-uvuvi-barani-afrika/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Katika Mkondo wa Mida nchini Kenya, wavuvi sasa wanakabiliana na mabadiliko ya bahari kwa matumaini</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/06/29/katika-mkondo-wa-mida-nchini-kenya-wavuvi-wanakabiliana-na-mabadiliko-ya-bahari-kwa-matumaini/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/06/29/katika-mkondo-wa-mida-nchini-kenya-wavuvi-wanakabiliana-na-mabadiliko-ya-bahari-kwa-matumaini/#respond</comments>
					<pubDate>29 Juni 2026 14:08:58 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Akana]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/29134931/Screenshot-2026-06-29-164657-768x499.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1948</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Bioanuai, Bioanuai wa Baharini, Eneo Lililolindwa Baharini, Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi za Jamii za Asili, Jinsia na Uhifadhi, Mahojiano na washikadau wa uhifadhi, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Ongezeko la Joto Baharini, Sehemu za Bioanuwai, Suluhisho za Asili, Suluhu za Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Baharini, Uhifadhi wa Misitu, Uhifadhi wa Ndani, Uvuvi, Uvuvi wa Kupita Kiasi, Viwango vya Bahari, na  Wanawake katika Uhifadhi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>WATAMU, Kenya &#8211; Kufikia adhuhuri, samaki walikuwa bado hawajafika. Tangu saa mbili asubuhi, Alice Kazungu alikuwa ameketi kwenye bandari ya samaki katika eneo la Mkondo wa Mida kwenye pwani ya Bahari ya Hindi ya Kenya, akisubiri wavuvi warudi kutoka majini. Saa kadhaa baadaye, alikuwa bado anasubiri. Karibu naye, mwanamke mwingine anaangalia mkondo ili kuona dalili za mitumbwi inayokaribia. Baadhi [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/29/katika-mkondo-wa-mida-nchini-kenya-wavuvi-wanakabiliana-na-mabadiliko-ya-bahari-kwa-matumaini/" data-wpel-link="internal">Katika Mkondo wa Mida nchini Kenya, wavuvi sasa wanakabiliana na mabadiliko ya bahari kwa matumaini</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[WATAMU, Kenya &#8211; Kufikia adhuhuri, samaki walikuwa bado hawajafika. Tangu saa mbili asubuhi, Alice Kazungu alikuwa ameketi kwenye bandari ya samaki katika eneo la Mkondo wa Mida kwenye pwani ya Bahari ya Hindi ya Kenya, akisubiri wavuvi warudi kutoka majini. Saa kadhaa baadaye, alikuwa bado anasubiri. Karibu naye, mwanamke mwingine anaangalia mkondo ili kuona dalili za mitumbwi inayokaribia. Baadhi ya wavuvi walikuwa tayari wamerudi mikono mitupu. Wengine walikuwa hawajarudi kabisa. Kwa Kazungu, mfanyabiashara wa samaki na naibu mwenyekiti wa Kitengo kipya cha Usimamizi wa Pwani wa Mida (BMU), kusubiri kwa muda mrefu kumekuwa sehemu ya maisha ya kila siku. Kitengo cha Usimamizi wa Pwani (BMU) ni mfumo wa usimamizi shirikishi wa uvuvi nchini Kenya, ukiwaleta pamoja wadau katika sekta hiyo wakiwemo wavuvi, wauza samaki na wafanyabiashara. Alice Kazungu, mfanyabiashara wa samaki na naibu mwenyekiti wa Kitengo cha Usimamizi wa Pwani ya Mida (BMU) kilichoanzishwa hivi karibuni huko Watamu, Kenya. Picha na David Akana/Mongabay. &#8220;Kuna wakati ambapo samaki walikuwa wengi hapa,&#8221; anasema, akionyesha mkondo wa bahari uliommzunguka. &#8220;Sasa [wavuvi] wanarudi na kilo mbili au tatu tu.&#8221; Kwa Kazungu, kupungua kwa samaki kumekuwa suala la kuishi. Akiwa ameolewa na mwenye watoto, anategemea karibu kabisa kuuza samaki ili kupata mapato. Wakati hakuna samaki, mara kwa mara anauza mnazi, aina ya mvinyo wa mitende kutoka kwa minazi. Lakini hiyo haitoshi kuchukua nafasi ya riziki iliyojengwa karibu na bahari. &#8220;Ninarejea nyumbani, watoto hutaka chakula,&#8221; anasema. &#8220;Hilo ndilo linalonitia wasiwasi.&#8221; Hadithi yake inaakisi hali ilivyo katika Mkondo wa Mida, mtandao mkubwa wa mikoko, matope na mifereji ya maji ambayo ni sehemu ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/29/katika-mkondo-wa-mida-nchini-kenya-wavuvi-wanakabiliana-na-mabadiliko-ya-bahari-kwa-matumaini/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/06/29/katika-mkondo-wa-mida-nchini-kenya-wavuvi-wanakabiliana-na-mabadiliko-ya-bahari-kwa-matumaini/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>GLF: Nyanda za malisho na wafugaji ni raslimali katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, na si tatizo</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/05/08/nyanda-za-malisho-na-wafugaji-ni-raslimali-katika-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-si-tatizo-mkutano-wa-kimataifa-watangaza/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/05/08/nyanda-za-malisho-na-wafugaji-ni-raslimali-katika-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-si-tatizo-mkutano-wa-kimataifa-watangaza/#respond</comments>
					<pubDate>08 Mei 2026 20:33:09 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/05/10203241/A-participant-asks-questions-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1530</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kaskazini, Afrika Kusini, Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, Afrika Magharibi, Afrika Mashariki, Afrika ya Ikweta, Afrika ya Kati, Kenya, na  Kusini mwa Afrika]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Chakula, Fedha za Uhifadhi, Haki za Binadamu, Haki za Kimazingira, Jinsia na Uhifadhi, Mazingira, Sheria ya Mazingira, Suluhu za Uhifadhi, Teknolojia na Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Urejeshaji wa Ikolojia, Utawala, na  Wanyama]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Baada ya mkutano wa siku mbili wa kujadili huduma za mifumo ya ikolojia ya nyanda za malisho na jamii za wafugaji wa kuhamahama, Mkutano wa nane wa jukwaa la Global Landscapes Forum umehitimishwa jijini Nairobi kwa tamko lililosisitiza umuhimu wa jamii ambazo kwa muda mrefu zimekuwa zikionekana kama kikwazo kwa maendeleo. Katika mkutano huo uliofanyika katika [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/08/nyanda-za-malisho-na-wafugaji-ni-raslimali-katika-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-si-tatizo-mkutano-wa-kimataifa-watangaza/" data-wpel-link="internal">GLF: Nyanda za malisho na wafugaji ni raslimali katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, na si tatizo</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Baada ya mkutano wa siku mbili wa kujadili huduma za mifumo ya ikolojia ya nyanda za malisho na jamii za wafugaji wa kuhamahama, Mkutano wa nane wa jukwaa la Global Landscapes Forum umehitimishwa jijini Nairobi kwa tamko lililosisitiza umuhimu wa jamii ambazo kwa muda mrefu zimekuwa zikionekana kama kikwazo kwa maendeleo. Katika mkutano huo uliofanyika katika kituo cha CIFOR-ICRAF na kuhudhuriwa na maafisa wa serikali, wanasayansi pamoja na wawakilishi wa jamii za asili kutoka nchi 135, mjadala ulijikita katika mifumo ya ikolojia inayosaidia bioanuwai, usalama wa chakula, maisha ya watu, utamaduni, uhifadhi wa kaboni na huduma nyingine za kiikolojia bila kuvuruga maisha endelevu na tamaduni za jamii za wafugaji, badala ya kuweka msisitizo kwenye uwekezaji unaoshinikizwa na serikali kwa lengo la kupata faida. “Tunapaswa kujiuliza: Maendeleo haya yanafanywa kwa ajili ya nani? Je, jamii zinahusishwa katika maamuzi kuhusu uwekezaji unaofanywa kwenye ardhi yao? Na ni kwa manufaa ya nani miradi hii ya kibiashara inayowasilishwa kana kwamba ni juhudi za kutoa ajira na fursa nyingine kwa wakazi? Sauti zao zina umuhimu,” alisema Tahira Mohamed Shariff kutoka Jameel Observatory for Food Security Early Action siku ya kwanza ya mkutano huo. Baadhi ya waliohudhuria kongamano Nairobi, Kenya. Picha na GLF. Monicah Yator, Wakili na Mwanzilishi wa Indigenous Women and Girls Initiative, alisema kuwa ufugaji wa kuhamahama si shughuli ya mifugo pekee. “Ni mfumo wa maisha, chakula na utamaduni. Kuna sera zinazowalinda wafugaji. Sasa wafugaji wanafahamu kwamba ardhi yao inaweza kubadilishiwa matumizi,” alisema, akiongeza kuwa maarifa ya asili bado ni muhimu na yenye mchango mkubwa katika&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/05/08/nyanda-za-malisho-na-wafugaji-ni-raslimali-katika-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-si-tatizo-mkutano-wa-kimataifa-watangaza/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/05/08/nyanda-za-malisho-na-wafugaji-ni-raslimali-katika-kukabiliana-na-mabadiliko-ya-tabianchi-na-si-tatizo-mkutano-wa-kimataifa-watangaza/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wanawake Jomvu Creek, Kenya wanasaidia kurejesha pwani inayotoweka kutokana na ufugaji wa kaa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/02/11/wanawake-jomvu-creek-kenya-wanasaidia-kurejesha-pwani-inayotoweka-kutokana-na-ufugaji-wa-kaa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/02/11/wanawake-jomvu-creek-kenya-wanasaidia-kurejesha-pwani-inayotoweka-kutokana-na-ufugaji-wa-kaa/#respond</comments>
					<pubDate>11 Februari 2026 22:36:38 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Asha Bekidusa]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/02223157/Screenshot-2026-03-03-002712-1-768x479.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1062</guid>

					
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Bioanuai, Chakula, Ikolojia, Jinsia na Uhifadhi, Maji, Mazingira, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Misitu, Samaki, Suluhu za Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Urejeshaji wa Ikolojia, na  Uvuvi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mombasa, Kenya — Umbali kama wa dakika tano tu za kutembea kupandisha barabara ya mlimani kutoka mikoko inayozunguka eneo la tambarare la Jomvu Creek, harufu kali ya maji ya bahari imejaa hewani. Kundi la wanawake limeujaza ukumbi mdogo kwa vicheko na mazungumzo. Katika vijiji vya pwani, Kaunti ya Mombasa, mikusanyiko kama hii ya wanawake ya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/11/wanawake-jomvu-creek-kenya-wanasaidia-kurejesha-pwani-inayotoweka-kutokana-na-ufugaji-wa-kaa/" data-wpel-link="internal">Wanawake Jomvu Creek, Kenya wanasaidia kurejesha pwani inayotoweka kutokana na ufugaji wa kaa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mombasa, Kenya — Umbali kama wa dakika tano tu za kutembea kupandisha barabara ya mlimani kutoka mikoko inayozunguka eneo la tambarare la Jomvu Creek, harufu kali ya maji ya bahari imejaa hewani. Kundi la wanawake limeujaza ukumbi mdogo kwa vicheko na mazungumzo. Katika vijiji vya pwani, Kaunti ya Mombasa, mikusanyiko kama hii ya wanawake ya kusimamia vikundi visivyo rasmi vya akiba na mikopo hujulikana kama chama. Lakini hiki si chama cha kawaida. Hapa, mijadala huzungumzia mawimbi ya bahari, chakula cha kaa pamoja na ukarabati wa vizimba na miche ya mikoko. Wanawake hao, wenye umri wa kati ya miaka 35 hadi 60, ni wanachama wa Jomvu Women in Fisheries and Culture, shirika la kijamii linalolenga kubadilisha maisha na mazingira yao kupitia mradi wa ufugaji wa kaa. Miaka minne iliyopita, wanawake hawa walikuwa wametawanyika kijijini humo. Wengi wao walifanya kazi inayojulikana kwa wengi kama mama karanga, yaani wanawake wanaokaanga samaki juu ya makaa ya mawe na kuuza karibu na fukwe ambako wavuvi hushusha samaki wao. Baadhi walikuwa wakiuza samaki wabichi huku wengine wakibaki nyumbani wakilea watoto na wajukuu. Hata hivyo, kupungua kwa samaki baharini, matatizo ya kiafya yatokanayo na moshi wa kuni na kutokuwa na uhakika wa mapato ya biashara ndogondogo vilianza kuwaathiri. Mwaka 2021, mradi wa Kenya Marine Fisheries and Socio-Economic Development (KEMFSED) ulipotangaza ruzuku kwa miradi ya uchumi wa buluu, baadhi ya wanawake hawa waliamua kuchangamkia fursa hiyo. Wanawake hao wamegeuza kreti zilizokuwa zikitumika kusafirisha mikate na kuzifanya kuwa vizimba vya kufugia kaa wao. Picha na Asha Bekidusa, Mongabay. Dhana Mpya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/11/wanawake-jomvu-creek-kenya-wanasaidia-kurejesha-pwani-inayotoweka-kutokana-na-ufugaji-wa-kaa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/02/11/wanawake-jomvu-creek-kenya-wanasaidia-kurejesha-pwani-inayotoweka-kutokana-na-ufugaji-wa-kaa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>