Habari za uhifadhi https://swahili.mongabay.com/list/tabia-za-wanyama/ Thu, 24 Sep 2026 19:54:06 +0000 sw hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0.5 Uzio wa umeme wasababisha vifo vya pangolini 14 karibu na Msitu wa Nyekweri nchini Kenya https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/ https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/#respond 17 Septemba 2026 11:51:00 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=2861 Naserian, pangolini mkubwa wa ardhini, aliishi kwa karibu miaka miwili katika eneo pekee linalojulikana nchini Kenya ambako wanyama hawa hupatikana — Msitu wa Nyekweri. Watafiti kutoka The Pangolin Project walipoanza kumfuatilia mwaka 2025, walimkuta akipita katika mazingira ambayo misitu, mashamba na uzio vinazidi kuchanganyika. Kila usiku, alitoka gizani mwa Msitu wa Nyekweri na kupita katika mchanganyiko wa misitu, […]

The post Uzio wa umeme wasababisha vifo vya pangolini 14 karibu na Msitu wa Nyekweri nchini Kenya appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/09/17/uzio-wa-umeme-wasababisha-vifo-vya-pangolini-14-karibu-na-msitu-wa-nyekweri-nchini-kenya/feed/ 0 Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/ https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/#respond 11 Agosti 2026 20:01:52 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=2426 KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng’ombe wa baharini na kumchinja. “Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo […]

The post Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/feed/ 0 Sensa: Idadi ya tembo Tanzania bado ni chini ya nusu ya ilivyokuwa miaka 20 iliyopita https://swahili.mongabay.com/2026/08/06/sensa-tembo-tanzania-sasa-ni-asilimia-49-ya-waliokuwepo-mwaka-2005-2006/ https://swahili.mongabay.com/2026/08/06/sensa-tembo-tanzania-sasa-ni-asilimia-49-ya-waliokuwepo-mwaka-2005-2006/#respond 06 Agosti 2026 18:04:53 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=2393 Idadi ya tembo nchini Tanzania sasa ni takriban asilimia 49.6 ya waliokuwepo mwaka 2005/2006, wakati idadi yao ilikuwa 134,588. Takwimu hizo zimetolewa na Ripoti ya Sensa ya Taifa ya Wanyamapori ya mwaka 2024/2025. Zoezi hili lilifanywa na Taasisi ya Utafiti wa Wanyamapori Tanzania (TAWIRI) kwa kushirikiana na Wizara ya Maliasili na Utalii kwa lengo la kubaini idadi, mtawanyiko, mwenendo na hali ya […]

The post Sensa: Idadi ya tembo Tanzania bado ni chini ya nusu ya ilivyokuwa miaka 20 iliyopita appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/08/06/sensa-tembo-tanzania-sasa-ni-asilimia-49-ya-waliokuwepo-mwaka-2005-2006/feed/ 0 Siku ya Walinzi wa Wanyamapori: Walinzi wa jamii wabeba mzigo wa uhifadhi huku ufadhili ukipungua https://swahili.mongabay.com/2026/07/30/siku-ya-walinzi-wa-wanyamapori-duniani-walinzi-wa-jamii-wabeba-mzigo-wa-uhifadhi-huku-ufadhili-ukipungua/ https://swahili.mongabay.com/2026/07/30/siku-ya-walinzi-wa-wanyamapori-duniani-walinzi-wa-jamii-wabeba-mzigo-wa-uhifadhi-huku-ufadhili-ukipungua/#respond 30 Julai 2026 21:38:42 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=2280 KAJIADO, Kenya — Purity Lakara hajutii chaguo lake la kuwa askari wa wanyamapori. Katika miaka saba ya kuhudumu katika Team Lioness, kikosi cha askari wanawake nchini Kenya, amepanda vyeo vitatu, kutoka constable hadi senior sergeant wa sasa. Mwaka 2021, Lakara alikuwa miongoni mwa askari wawili waliosafiri Madrid kupokea Tuzo ya Kimataifa ya Ustawi wa Wanyama kutoka kwa Serikali […]

The post Siku ya Walinzi wa Wanyamapori: Walinzi wa jamii wabeba mzigo wa uhifadhi huku ufadhili ukipungua appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/07/30/siku-ya-walinzi-wa-wanyamapori-duniani-walinzi-wa-jamii-wabeba-mzigo-wa-uhifadhi-huku-ufadhili-ukipungua/feed/ 0 Pilipili na usingizi wa amani: Kinamama wa Maasai Mara waandika upya hadithi ya kuishi na tembo waharibifu https://swahili.mongabay.com/2026/07/08/pilipili-na-usingizi-wa-amani-kinamama-wa-maasai-mara-waandika-upya-hadithi-ya-kuishi-na-tembo-waharibifu/ https://swahili.mongabay.com/2026/07/08/pilipili-na-usingizi-wa-amani-kinamama-wa-maasai-mara-waandika-upya-hadithi-ya-kuishi-na-tembo-waharibifu/#comments 08 Julai 2026 18:36:33 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=2033 Nyimbo za jadi za Kimaasai zinasikika taratibu katika Enkutoto, eneo la Maasai Mara, ambalo kwa miaka mingi limeishi katika kivuli cha migogoro mikali kati ya binadamu na tembo. Chini ya jua kali la mchana, wanawake wameinama mashambani. Mikono yao inasonga kwa ustadi ikipalilia mistari mirefu ya pilipili, rosemary, mti wa chai, na lavender. Mabadiliko makubwa ya […]

The post Pilipili na usingizi wa amani: Kinamama wa Maasai Mara waandika upya hadithi ya kuishi na tembo waharibifu appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/07/08/pilipili-na-usingizi-wa-amani-kinamama-wa-maasai-mara-waandika-upya-hadithi-ya-kuishi-na-tembo-waharibifu/feed/ 1 Utafiti mpya wadokeza maeneo yaliyohifadhiwa nchini Ethiopia yanaweza kuathiri ustawi wa jamii za wenyeji https://swahili.mongabay.com/2026/06/18/utafiti-mpya-wadokeza-maeneo-yaliyohifadhiwa-nchini-ethiopia-yanaweza-kuathiri-ustawi-wa-jamii-za-wenyeji/ https://swahili.mongabay.com/2026/06/18/utafiti-mpya-wadokeza-maeneo-yaliyohifadhiwa-nchini-ethiopia-yanaweza-kuathiri-ustawi-wa-jamii-za-wenyeji/#respond 18 Juni 2026 19:09:16 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=1883 Utafiti mpya uliochapishwa katika jarida la Nature unaonyesha kuwa maeneo ya hifadhi ya Ethiopia yalipunguza kasi ya ukataji miti na upanuzi wa kilimo, huku yakisaidia kudumisha nyanda za malisho. Lakini utafiti pia unapendekeza kuwa faida zile zile za uhifadhi zinaweza pia kuhusishwa na kupungua kwa usalama wa chakula na ustawi kwa jamii zilizo karibu, huku ukisisitiza […]

The post Utafiti mpya wadokeza maeneo yaliyohifadhiwa nchini Ethiopia yanaweza kuathiri ustawi wa jamii za wenyeji appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/06/18/utafiti-mpya-wadokeza-maeneo-yaliyohifadhiwa-nchini-ethiopia-yanaweza-kuathiri-ustawi-wa-jamii-za-wenyeji/feed/ 0 Penzi hatari la mwanamke aliyeishi na duma kama mwanawe kwa miaka miwili https://swahili.mongabay.com/2026/04/21/penzi-hatari-la-mwanamke-aliyeishi-na-duma-kama-mwanawe-kwa-miaka-miwili/ https://swahili.mongabay.com/2026/04/21/penzi-hatari-la-mwanamke-aliyeishi-na-duma-kama-mwanawe-kwa-miaka-miwili/#respond 21 Aprili 2026 00:42:09 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=1399 WAJIR, Kenya – Katika maeneo kame ya kaskazini mwa Kenya, maisha hayapimwi kwa saa au dakika, bali kwa uvumilivu wa nafsi dhidi ya mazingira. Hapa, katika Kaunti ya Wajir, ardhi imepasuka kwa jua kali, na upepo wa vumbi hubeba harufu ya jasho la mifugo na matumaini ya mvua isiyotabirika. Maisha ya jamii za wafugaji ni […]

The post Penzi hatari la mwanamke aliyeishi na duma kama mwanawe kwa miaka miwili appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/04/21/penzi-hatari-la-mwanamke-aliyeishi-na-duma-kama-mwanawe-kwa-miaka-miwili/feed/ 0 Uhasama waikumba jamii adimu ya sokwe katika mbuga ya kitaifa ya Uganda https://swahili.mongabay.com/2026/04/17/uhasama-waikumba-jamii-adimu-ya-sokwe-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-uganda/ https://swahili.mongabay.com/2026/04/17/uhasama-waikumba-jamii-adimu-ya-sokwe-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-uganda/#respond 17 Aprili 2026 07:28:46 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=1433 Jamii ya sokwe katika Mbuga ya Kitaifa ya Kibale nchini Uganda iligawanyika katika makundi hasimu na kushambulia washirika wa zamani, katika kile watafiti wanakifafanua kuwa ni “vita vya wenyewe kwa wenyewe” vya nadra vya sokwe. Utafiti huo mpya, uliochapishwa kwenye jarida la Science, unaangazia uchunguzi wa takriban miongo mitatu kwenye tovuti ya utafiti wa sokwe wa Ngogo, ukiongozwa […]

The post Uhasama waikumba jamii adimu ya sokwe katika mbuga ya kitaifa ya Uganda appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/04/17/uhasama-waikumba-jamii-adimu-ya-sokwe-katika-mbuga-ya-kitaifa-ya-uganda/feed/ 0 Kutoka kulipiza kisasi hadi kuishi kwa amani: Ukuta hai wamaliza migogoro baina ya watu na wanyamapori https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/ https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/#respond 28 Januari 2026 21:26:51 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=976 Kwa miongo kadhaa, migogoro kati ya binadamu na wanyamapori imekuwa chanzo cha vifo vya simba, mauaji ya mifugo, kukatwa kwa miti na kuharibu mifumo ya ikolojia Kaskazini mwa Tanzania. Hata hivyo, suluhisho kupitia ujenzi wa ukuta hai umewezesha, kwa kiasi kikubwa, kupunguzwa kwa matukio hayo, na kuibuka kuwa kielelezo bora cha namna binadamu na wanyamapori wanavyoweza […]

The post Kutoka kulipiza kisasi hadi kuishi kwa amani: Ukuta hai wamaliza migogoro baina ya watu na wanyamapori appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2026/01/28/kutoka-kulipiza-kisasi-hadi-kuishi-kwa-amani-ukuta-hai-wamaliza-migogoro-baina-ya-watu-na-wanyamapori/feed/ 0 Wanasayansi wafikiria upya idadi za uhamiaji za Serengeti kwa kutumia setilaiti na zana za AI https://swahili.mongabay.com/2025/10/03/wanasayansi-wafikiria-upya-idadi-za-uhamiaji-za-serengeti-kwa-kutumia-setilaiti-na-zana-za-akili-bandia-ai/ https://swahili.mongabay.com/2025/10/03/wanasayansi-wafikiria-upya-idadi-za-uhamiaji-za-serengeti-kwa-kutumia-setilaiti-na-zana-za-akili-bandia-ai/#respond 03 Oktoba 2025 08:50:32 +0000 https://swahili.mongabay.com/?p=794 Iwapo umetazama filamu maarufu ya The Lion King, pengine unakumbuka tukio ambalo Mufasa anaanguka na kuvyogwa na kundi kubwa la nyumbu wanaokanyagana. Katika maisha halisi, kama mojawapo ya uhamaji mkubwa zaidi wa mamalia duniani, kuna shughuli nyingi kama ilivyo kwenye skrini. Hata hivyo, uchunguzi wa hivi majuzi wa satelaiti unaoendeshwa na akili bandia, yaani AI, uligundua […]

The post Wanasayansi wafikiria upya idadi za uhamiaji za Serengeti kwa kutumia setilaiti na zana za AI appeared first on Habari za uhifadhi.

]]> Mongabay]]> https://swahili.mongabay.com/2025/10/03/wanasayansi-wafikiria-upya-idadi-za-uhamiaji-za-serengeti-kwa-kutumia-setilaiti-na-zana-za-akili-bandia-ai/feed/ 0