<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/?s=&#038;type=post&#038;topic=misitu-ya-asili" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/list/misitu-ya-asili/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Thu, 05 Nov 2026 12:58:24 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
				<item>
					<title>Nafasi ya makaburi ya Kihehe kwenye ulinzi na uhifadhi wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>30 Oktoba 2026 15:57:55 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lawrence Kilimwiko]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/30145422/1-makaburiPicture1-1.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3434</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Irejeshaji wa Mfumo wa Ikolojia, Kabila, Kanuni, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Maarifa ya Jadi, Maudhui ya mazingira yanayoonyesha mabadiliko chanya, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia, Mimea, Mimea yenye Tiba, Misitu ya Asili, Miti, Sayansi, Sheria, Uhifadhi, Uhifadhi nje ya Makazi ya Asili, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, na  Utamaduni]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mila na desturi za jamii ya Wahehe huko mkoani Iringa, zimeendelea kuchangia katika kulinda mazingira, hasa kupitia miiko na imani zinazokataza ukataji wa miti na uchomaji moto katika maeneo ya makaburi. Kutokana na heshima inayotolewa kwa maeneo hayo na hofu ya madhara yanayohusishwa na kuvunja miiko hiyo, miti mikubwa imeendelea kuhifadhiwa. Hali hii inaonyesha namna [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Nafasi ya makaburi ya Kihehe kwenye ulinzi na uhifadhi wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mila na desturi za jamii ya Wahehe huko mkoani Iringa, zimeendelea kuchangia katika kulinda mazingira, hasa kupitia miiko na imani zinazokataza ukataji wa miti na uchomaji moto katika maeneo ya makaburi. Kutokana na heshima inayotolewa kwa maeneo hayo na hofu ya madhara yanayohusishwa na kuvunja miiko hiyo, miti mikubwa imeendelea kuhifadhiwa. Hali hii inaonyesha namna mifumo ya jadi inavyoweza kuchangia uhifadhi wa mazingira. Hata hivyo, watalaamu wa uhifadhi wanasema ili mchango huo uendelee na kuimarishwa, ni muhimu kutambua rasmi mila na desturi zinazochangia utunzaji wa mazingira na kuzijumuisha katika mipango ya uhifadhi, kwa kushirikisha jamii husika na kuheshimu urithi wao wa kitamaduni. Uhusiano kati ya mila na utunzaji wa mazingira Ili kubaini uhusiano kati ya mila na desturi za jamii ya Wahehe na utunzaji wa mazingira, Mongabay ilitembelea vijiji kadhaa kujionea hali ya mazingira na kuzungumza na wananchi kuhusu namna miiko na imani za jadi zinavyosaidia kuzuia uharibifu wa mazingira katika maeneo ya makaburi. Siku ya kusafisha makaburi Ni asubuhi njema ya wiki kuelekea sikukuu ya Pasaka. Kwa wakazi wa vijiji kuanzia Lyamugungwe hadi Kaning’ombe na Isalavanu hadi Itengule kwenye mkoa wa Iringa ulioko nyanda za juu kusini mwa Tanzania, asubuhi ya leo, ni siku ya kusafisha makaburi. Watu wanabeba majembe, mafyekeo, mundu pamoja na ulanzi, pombe pendwa inayogemwa kutoka kwenye mianzi tayari kwa kazi.  Kazi kubwa itakuwa kusembua majani na kuondoa maotea yanayozunguka. Mapokeo ya mila za kihehe yanawataka kusafisha maeneo ya makaburi mara moja kila mwaka kama sehemu ya kushikamana na wahenga wao. Wiki ya kuelekea sikukuu ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/30/nafasi-ya-makaburi-ya-kihehe-kwenye-ulinzi-na-uhifadhi-wa-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Upanuzi wa viwanda Dongo Kundu watishia misitu takatifu na mimea ya dawa</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/#respond</comments>
					<pubDate>14 Oktoba 2026 20:44:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Amina Chombo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/14201351/Screenshot-2026-10-14-230844-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3205</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Dawa ya Asili, Haki za Ardhi, Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Mabadiliko ya Matumizi ya Ardhi, Maendeleo, Maendeleo Endelevu, Mafuta, Mageuzi ya Ardhi, Maliasili, Mgogoro wa Rasilimali, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Misitu ya Asili, na  Suluhisho za Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>MOMBASA, Kenya &#8211; Waganga wa kienyeji katika eneo la Dongo Kundu, Mombasa, wameanza kuhamisha mizimu kutoka katika maeneo yaliyotengwa kwa ajili ya miradi ya viwanda. Hatua hiyo imeibua wasiwasi kuhusu hatima ya misitu ya kaya, ambayo imekuwa ikihifadhi mimea ya dawa na kuwa makazi ya viumbe wa porini. Wakati Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA) [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/" data-wpel-link="internal">Upanuzi wa viwanda Dongo Kundu watishia misitu takatifu na mimea ya dawa</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[MOMBASA, Kenya &#8211; Waganga wa kienyeji katika eneo la Dongo Kundu, Mombasa, wameanza kuhamisha mizimu kutoka katika maeneo yaliyotengwa kwa ajili ya miradi ya viwanda. Hatua hiyo imeibua wasiwasi kuhusu hatima ya misitu ya kaya, ambayo imekuwa ikihifadhi mimea ya dawa na kuwa makazi ya viumbe wa porini. Wakati Mamlaka ya Bandari ya Kenya (KPA) ikiendeleza miradi ya uwekezaji katika eneo hilo, waganga hao wanataka kutengewa ardhi mbadala ambako wataendeleza mila na tamaduni zao na kushiriki katika kurejesha miti na uoto wa asili ulioharibiwa na shughuli za ujenzi. Mgandi Kalinga, msimamizi wa kamati ya kusuluhisha migogoro ya miradi ya maendeleo ya bandari, akizungumza na wanahabari baada ya kuhamishwa kwa mizimu kutoka eneo la viwanda na uwekezaji Dongo Kundu, Mombasa. Picha na Amina Chombo, Mongabay. Wakiongozwa na mzee Nyundo Bedzitso Mwero, waganga hao wanasema kuhifadhi mizimu hiyo kwa muda katika boma la mtu binafsi si suluhu ya kudumu. Wameipa KPA siku 21 kutenga ardhi mbadala ya ekari 16 yenye mibuyu na vichaka vya asili, ambako wataweza kufanya tambiko zao, kupata mimea ya dawa na kusaidia kurejesha makazi ya viumbe wa porini. Wakati huohuo, tathmini ya athari za kimazingira na kijamii ya mradi huo inaeleza kuwa Dongo Kundu ni sehemu ya mfumo wa ikolojia wa misitu ya pwani ya Afrika Mashariki, na kusisitiza umuhimu wa mabaki ya misitu yaliyosalia katika eneo hilo. Shughuli hiyo, ikiongozwa na waganga, ilianza karibu na  eneo la mradi wa kiwanda cha gesi cha Taifa Gas. Awamu ya kwanza ya shughuli hiyo imeshuhudia kuhamishwa kwa mizimu minne kati&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/14/upanuzi-wa-viwanda-dongo-kundu-watishia-misitu-takatifu-na-mimea-ya-dawa/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Watu wa kiasili kutoka nchi 16 wadai haki, na uhifadhi usiohusisha kuwahamisha kwa lazima</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/10/07/watu-wa-kiasili-kutoka-nchi-16-wadai-haki-na-uhifadhi-usiohusisha-kuwahamisha-kwa-lazima/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/10/07/watu-wa-kiasili-kutoka-nchi-16-wadai-haki-na-uhifadhi-usiohusisha-kuwahamisha-kwa-lazima/#respond</comments>
					<pubDate>07 Oktoba 2026 18:33:23 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/10/07181619/Screenshot-2026-10-07-211548-768x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=3112</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, Amerika ya Kaskazini, Amerika ya Kati, Amerika ya Kusini, Asia, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Maliasili, Mashirika, Mashirika Yanayokiuka Kanuni za Mazingira, Mashirika Yasiyo ya Kiserikali, Misitu ya Asili, Suluhisho za Asili, Tamaduni za Kiasili, Uharibifu wa Makazi ya Asili, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Ndani, Vikundi vya Jamii za Asili, na  Wenyeji wa Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Watu wa kiasili kutoka Afrika, Asia na Amerika walioathiriwa na mipango ya uhifadhi wametoa onyo kali kwa mashirika ya uhifadhi duniani, wakidai kuheshimiwa kwa haki zao, kusitishwa kwa kuwahamisha kwa lazima, na kutambuliwa kwao kama wahifadhi bora zaidi wa mazingira. Mkutano huo uliofanyika Nairobi mwishoni mwa Septemba ulikusanya washiriki kutoka nchi 16. Lengo la mkutano [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/07/watu-wa-kiasili-kutoka-nchi-16-wadai-haki-na-uhifadhi-usiohusisha-kuwahamisha-kwa-lazima/" data-wpel-link="internal">Watu wa kiasili kutoka nchi 16 wadai haki, na uhifadhi usiohusisha kuwahamisha kwa lazima</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Watu wa kiasili kutoka Afrika, Asia na Amerika walioathiriwa na mipango ya uhifadhi wametoa onyo kali kwa mashirika ya uhifadhi duniani, wakidai kuheshimiwa kwa haki zao, kusitishwa kwa kuwahamisha kwa lazima, na kutambuliwa kwao kama wahifadhi bora zaidi wa mazingira. Mkutano huo uliofanyika Nairobi mwishoni mwa Septemba ulikusanya washiriki kutoka nchi 16. Lengo la mkutano huo lilikuwa kuonyesha athari kwa binadamu za mipango ya uhifadhi ya kimataifa na masoko ya kaboni, na kuwasilisha mbinu mbadala zinazoongozwa na watu wa kiasili wenyewe. Washiriki walidai kwamba maeneo ya watu wa kiasili yanaingizwa katika masoko ya kaboni, mikopo ya bioanuwai na mifumo ya fidia  — mifumo ambayo hufanya shughuli haribifu za makampuni ya kimataifa zionekane kuwa rafiki kwa mazingira, hata wakati maeneo hayo yanatangazwa rasmi kama maeneo yaliyolindwa. Marisol García Apagüeño, wa Comunidad Nativa Tupac Amaru, jamii ya Kichwa, Peru, akizungumza kwnye mkutano. Ni kiongozi wa asili kutoka Peru na mtetezi wa haki za wanawake wa asili, ulinzi wa maeneo ya jamii, na haki ya mazingira. Picha na Dann Okoth, Mongabay. Mordecai Ogada, mtaalamu wa ikolojia na uhifadhi kutoka Kenya, alionya jamii za kiasili kuhusu wafadhili wanaoharibu ardhi zao kupitia uchimbaji wa madini kwenye migodi ya wazi, uchimbaji wa madini muhimu yanayotumika katika mpito wa nishati, na mashamba ya kibiashara ya mpira, pine, chai, kahawa, soya na teak. &#8220;Wafadhili si marafiki zetu. Hatuwezi kuacha kushirikiana nao kabisa, lakini lazima tuache kuwashughulikia kama marafiki wanaokuja kutusaidia,&#8221; Ogada alisema. Ogada aliongeza kwamba baadhi ya makampuni makubwa ya kigeni yalikuwa yakichochea upanuzi wa conservancies nchini Kenya, hasa kwa ajili ya&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/10/07/watu-wa-kiasili-kutoka-nchi-16-wadai-haki-na-uhifadhi-usiohusisha-kuwahamisha-kwa-lazima/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/10/07/watu-wa-kiasili-kutoka-nchi-16-wadai-haki-na-uhifadhi-usiohusisha-kuwahamisha-kwa-lazima/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Tanzania inawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku ikilinda spishi zilizo hatarini kutoweka?</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/#respond</comments>
					<pubDate>05 Septemba 2026 00:00:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Hillary Mrosso]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/04131104/1-mimeadawa-1-737x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2746</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Dawa ya Asili, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Ikolojia, Kuokoa Misitu, Kupambana na ujangili, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Matumizi kupita Kiasi, Mifumo ya Ikolojia, Mimea yenye Tiba, Misitu, Misitu ya Asili, Miti, Uokoaji wa Misitu, na  Uwindaji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Matumizi ya mimea na miti kama dawa yanaendelea kuongezeka kwa kasi, hali inayotishia uhai wa baadhi ya spishi, bioanuwai na afya ya misitu. Hali hii inazua swali muhimu: Je, jamii  nchini Tanzania zinawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku spishi zilizo hatarini na misitu vikiendelea kulindwa? Matumizi ya mimea dawa: Hali halisi Taarifa zilizopo zinaonyesha [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Tanzania inawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku ikilinda spishi zilizo hatarini kutoweka?</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Matumizi ya mimea na miti kama dawa yanaendelea kuongezeka kwa kasi, hali inayotishia uhai wa baadhi ya spishi, bioanuwai na afya ya misitu. Hali hii inazua swali muhimu: Je, jamii  nchini Tanzania zinawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku spishi zilizo hatarini na misitu vikiendelea kulindwa? Matumizi ya mimea dawa: Hali halisi Taarifa zilizopo zinaonyesha nchi nyingi duniani sasa zinatumia  mimea kama dawa. Kwa mfano, Ripoti ya mwaka 2019 ya Shirika la Afya Duniani, (WHO) kuhusu mimea na tiba asili ilionyesha kuwa nchi wanachama (nchi ambazo WHO inafanya kazi) 170 kati ya 194, sawa na asilimia 88, zilikuwa zinatumia mimea kutibu maradhi mbalimbali. Aina mbalimbali za mimea ya dawa iliyovunwa kutoka kwenye mimea asilia ikiwa imewekwa tayari kwa kuuzwa kwenye maduka ya dawa asilia katika maeneo ya Morogoro mjini: Picha na Hillary Mrosso. Barani Afrika, ambapo kuna upatikanaji wa mimea na misitu mingi asilia, hali ya matumizi ya mimea dawa ni kubwa zaidi. Kwa mujibu wa ripoti ya Kanda ya Afrika ya Shirika la Afya Duniani (WHO) ya mwaka 2010 kuhusu matumizi ya dawa asili barani Afrika, kati ya asilimia 70 hadi 80 ya Waafrika wanategemea mimea kwa ajili ya afya zao. Nchini Tanzania, Chapisho la WHO linaonyesha kuwa kati ya asilimia 60 hadi 80 ya wananchi wanatumia mimea dawa kutibu magonjwa mbalimbali ya binadamu na wanyama wa kufugwa. Kwa mujibu wa chapisho hilo, matumizi hayo yanakwenda sambamba na uwepo wa mtandao mpana wa waganga wa jadi, wanaokadiriwa kufikia 75,000 ambao kwa kiasi kikubwa hutegemea mimea hiyo kama chanzo cha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wanawake wa jamii za kiasili wanaourejesha Msitu wa Mau nchini Kenya na kubadilisha majkumu ya kijinsia</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/#respond</comments>
					<pubDate>20 Agosti 2026 21:39:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Juliet Akoth Ojwang]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/20210525/Screenshot-2026-08-21-000438-768x493.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2541</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ahadi za kutokomeza ukataji miti, Ardhi iliyoharibika, Ardhi ya Peati, Dawa ya Asili, Jinsia na Uhifadhi, Mabadiliko ya Matumizi ya Ardhi, Mageuzi ya Ardhi, Mimea, Mimea yenye Tiba, Misitu ya Asili, Miti, Nishati ya mimea, Suluhisho za Asili, Tamaduni za Kiasili, Uhifadhi nje ya Makazi ya Asili, Upandaji Miti, Vikundi vya Jamii za Asili, na  Wenyeji wa Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kabla ya kupambazuka katika kijiji cha Eor Ewaso, kusini-magharibi mwa Kenya, Judy Mukut huwa tayari ameamka. Kufikia saa kumi na mbili na nusu asubuhi, anakuwa ameshateka maji, kukamua ng&#8217;ombe wa familia, kuandaa kiamsha kinywa, kusafisha nyumba na kuwasindikiza watoto wake shuleni. Baada ya hapo huondoka nyumbani kuelekea kituo cha rasilimali kinachoendeshwa na shirika la wanawake [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/" data-wpel-link="internal">Wanawake wa jamii za kiasili wanaourejesha Msitu wa Mau nchini Kenya na kubadilisha majkumu ya kijinsia</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kabla ya kupambazuka katika kijiji cha Eor Ewaso, kusini-magharibi mwa Kenya, Judy Mukut huwa tayari ameamka. Kufikia saa kumi na mbili na nusu asubuhi, anakuwa ameshateka maji, kukamua ng&#8217;ombe wa familia, kuandaa kiamsha kinywa, kusafisha nyumba na kuwasindikiza watoto wake shuleni. Baada ya hapo huondoka nyumbani kuelekea kituo cha rasilimali kinachoendeshwa na shirika la wanawake wa kiasili la Paran, ambako kazi ya uhifadhi ya siku hiyo huanza. Kwa Mukut, kazi ya uhifadhi wa Msitu wa Mau hufanywa ndani ya saa chache zilizosalia baada ya kutimiza majukumu yake kama mke na mama katika jamii ya Wamaasai. Hata hivyo, juhudi hizi za kusawazisha majukumu zinaakisi mabadiliko ya kimya kimya yanayoendelea katika mojawapo ya mifumo ikolojia muhimu zaidi ya misitu nchini Kenya. Huku wanawake wa jamii za kiasili wanaporejesha hali ya maeneo yaliyoharibiwa ya Msitu wa Mau, wanajipatia pia mapato ya kujitegemea, kushiriki katika maamuzi ya nyumbani na kufufua maarifa ya kiasili kuhusu mazingira, maarifa ambayo kwa vizazi vingi yamekuwa muhimu kwa maisha ya jamii zao kwa vizazi vingi kabla ya kupotea au kusahaulika. Baada ya kuanzishwa mwaka wa 2025, kikundi cha Wanawake cha Paran imekuwa na kufikia mtandao wa vikundi 64 vya wanawake wa kiasili vilivyosajiliwa, vingi vikitoka katika jamii za Wamasai na Waogiek katika kaunti ya Narok, pamoja na jamii katika kaunti za West Pokot na Samburu. Kupitia vitalu vya miti vinavyosimamiwa na jamii, bustani za jikoni, vikundi vya akiba vya vijiji, ufugaji wa nyuki na urejeshaji wa mazingira, shirika hilo limeunganisha uhifadhi wa mazingira na uwezeshaji wa wanawake. Ili kuratibu mtandao wake unaopanuka,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/20/kutana-na-wanawake-wa-jamii-za-asili-wanaourejesha-msitu-wa-mau-nchini-kenya-na-kubadilisha-majukumu-ya-kijinsia/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Je, tafiti za mara kwa mara za madini katika maeneo ya uhifadhi zinaathiri mazingira?</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/03/je-tafiti-za-mara-kwa-mara-za-madini-katika-maeneo-ya-uhifadhi-zinaathiri-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/03/je-tafiti-za-mara-kwa-mara-za-madini-katika-maeneo-ya-uhifadhi-zinaathiri-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>03 Julai 2026 14:13:03 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Asha Bekidusa]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/03133945/George-Kimau-akionyesha-eneo-la-Mrima-ambapo-ndani-ya-ardhi-hiyo-kuna-madini-ya-niobium-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1986</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Dawa ya Asili, Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Kuokoa Misitu, Maeneo yaliyolindwa, Milima, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Kitropiki, Misitu ya Milimani, Miti, Nyani, Sheria, Sheria ya Mazingira, Tamaduni za Kiasili, Teknolojia, Uchimbaji Madini, Uchumi, Uharibifu wa Makazi ya Asili, Ukataji Miti, Utafiti, Utawala, Utekelezaji wa Sheria, Vikundi vya Jamii za Asili, na  Wenyeji wa Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kwa miaka mingi, Nassir Abdallah Bege amekuwa akitembea katika njia za Msitu wa Mrima, katika Kaunti ya Kwale, akiangalia ukuaji wa miti na juhudi za jamii za eneo hilo katika kuulinda. Akiwa mwenyekiti wa Muungano wa Msitu wa Kijamii wa Mrima (Mrima Community Forest Association), amekuwa nguzo muhimu katika uhifadhi wa Mrima, ulio takriban kilomita 65 kusini-magharibi mwa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/03/je-tafiti-za-mara-kwa-mara-za-madini-katika-maeneo-ya-uhifadhi-zinaathiri-mazingira/" data-wpel-link="internal">Je, tafiti za mara kwa mara za madini katika maeneo ya uhifadhi zinaathiri mazingira?</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kwa miaka mingi, Nassir Abdallah Bege amekuwa akitembea katika njia za Msitu wa Mrima, katika Kaunti ya Kwale, akiangalia ukuaji wa miti na juhudi za jamii za eneo hilo katika kuulinda. Akiwa mwenyekiti wa Muungano wa Msitu wa Kijamii wa Mrima (Mrima Community Forest Association), amekuwa nguzo muhimu katika uhifadhi wa Mrima, ulio takriban kilomita 65 kusini-magharibi mwa Mombasa. Anakumbuka mashimo yaliyoachwa baada ya baadhi ya sehemu za msitu kukatwa wakati kampuni zilipokuwa zikifanya tafiti za kutafuta madini. Zaidi ya mwongo mmoja baadaye, anasema, mashimo hayo yanaendelea kujiziba yenyewe. Ukitembea msituni, si rahisi kuona mashimo hayo madogo kwani yamefinikwa, baada ya mimea ya asili kuota tena kwa zaidi ya muongo mmoja. Mrima. Picha na Asha Bekidusa, Mongabay. Neno ‘Mrima’ linatoka katika jamii ya Wadigo, kumaanisha mlima. Msitu huu wa Mrima una rutuba kubwa na bioanuwai ya kipekee. Kadri unavyozidi kupanda mlimani, msitu huwa mnene zaidi na mwanga hupungua. Eneo hili liko kimya, isipokuwa sauti za wanyama, wadudu na miti ambayo mara kwa mara inatikisika kutokana na upepo unaovuma. Kwa mujibu wa Key Biodiversity Areas (KBA), eneo la Mrima lenye umuhimu wa bioanuwai lina ukubwa wa takriban kilomita za mraba 3.76 (sawa na takriban hekta 376), ambapo asilimia 95.77 ya eneo hilo iko chini ya hadhi mbalimbali za ulinzi wa kisheria. Utafiti na uharibifu wa misitu Kutokea miaka ya 1950, wataalamu wa jiolojia na makampuni ya madini wamekuwa wakifanya tafiti katika eneo la Mrima kutathmini uwepo wa madini ya niobium na madini adimu mengine. Stakabadhi za rekodi za kesi ya kampuni ya Cortec zinaonyesha kuwa utafiti wa awali ulifanywa na&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/03/je-tafiti-za-mara-kwa-mara-za-madini-katika-maeneo-ya-uhifadhi-zinaathiri-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/03/je-tafiti-za-mara-kwa-mara-za-madini-katika-maeneo-ya-uhifadhi-zinaathiri-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Elimu asili yapewa nafasi muhimu katika juhudi za kimataifa za kulinda bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/06/25/elimu-asili-yapewa-nafasi-muhimu-katika-juhudi-za-kimataifa-za-kulinda-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/06/25/elimu-asili-yapewa-nafasi-muhimu-katika-juhudi-za-kimataifa-za-kulinda-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>25 Juni 2026 23:31:24 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/06/25230559/Our-Ocean-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1930</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini, Afrika Magharibi, Afrika Mashariki, Afrika ya Ikweta, Afrika ya Kati, Kenya, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai wa Baharini, Dawa ya Asili, Elimu, Elimu ya Mazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Kasa wa baharini, Maji, Maliasili, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Mikoko, Misitu ya Asili, Ongezeko la Joto Baharini, Samaki wa Maji Chumvi, Suluhisho za Asili, Tamaduni za Kiasili, Uchafuzi wa Maji, Uhifadhi wa Baharini, Urejesho wa Asili, Uvuvi, na  Uvuvi wa Kupita Kiasi]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Jimmy Muranga kutoka Sokoke, kaunti ya Kilifi, Pwani ya Kenya, anakumbuka vizuri enzi za utoto wake, alipokuwa akikaa na babu yake na kuelezwa hadithi na kupewa mafunzo kuhusu utunzaji wa mazingira. Wazee walimueleza jinsi maeneo mbalimbali ya bahari, mikoko na misitu ya pwani ilivyo na umuhimu mkubwa kwa maisha ya binadamu. Kupitia simulizi hizo, Muranga alijifunza kuwa mazingira [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/25/elimu-asili-yapewa-nafasi-muhimu-katika-juhudi-za-kimataifa-za-kulinda-bahari/" data-wpel-link="internal">Elimu asili yapewa nafasi muhimu katika juhudi za kimataifa za kulinda bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Jimmy Muranga kutoka Sokoke, kaunti ya Kilifi, Pwani ya Kenya, anakumbuka vizuri enzi za utoto wake, alipokuwa akikaa na babu yake na kuelezwa hadithi na kupewa mafunzo kuhusu utunzaji wa mazingira. Wazee walimueleza jinsi maeneo mbalimbali ya bahari, mikoko na misitu ya pwani ilivyo na umuhimu mkubwa kwa maisha ya binadamu. Kupitia simulizi hizo, Muranga alijifunza kuwa mazingira si rasilimali za kutumia tu, bali ni urithi wa kulindwa kwa ajili ya vizazi vijavyo. Nchini Kenya, ukanda wa pwani wenye urefu wa takriban kilomita 640 ni kitovu cha uchumi wa buluu unaojumuisha uvuvi, utalii, usafiri wa baharini na biashara nyingine zinazotegemea bahari. Karibu watu milioni nne wanaishi katika eneo la pwani, huku maelfu ya wavuvi na makumi ya maelfu ya kaya wakitegemea rasilimali za bahari kwa riziki zao. Hali hiyo inaifanya uhifadhi wa bahari kuwa muhimu si tu kwa mazingira bali pia kwa ustawi wa uchumi wa taifa. Muranga, ambaye sasa ni mvuvi na pia mwenyekiti wa kikundi cha kijamii cha kulinda misitu cha Sokoke, ana jukumu la kuhakikisha kuwa anapitisha elimu hiyo kwa jamii, hasa kwa vizazi vichanga, ili ihifadhiwe kwa vizazi vijavyo. Mwonekano wa sehemu ya Bahari ya Hindi jijini Mombasa, huku mikoko ikionekana upande wa kushoto. Picha na Malavika Vyawahare, Mongabay. Mikoko ni misitu ya kipekee inayostawi katika maeneo ya maji ya chumvi kwenye fukwe za bahari za kanda za kitropiki. Misitu hii huunganisha nchi kavu na bahari, ikifanya kazi muhimu katika kulinda mazingira na ustawi wa jamii za pwani. “Zamani tulikuwa tukikalishwa na mababu zetu tukisimuliwa hadithi na kanuni za kijamii ambazo zilikuwa zinalinda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/06/25/elimu-asili-yapewa-nafasi-muhimu-katika-juhudi-za-kimataifa-za-kulinda-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/06/25/elimu-asili-yapewa-nafasi-muhimu-katika-juhudi-za-kimataifa-za-kulinda-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii yajitahidi kuzuia kutokomea kabisa kwa chura asiyepatikana kwingineko isipokuwa nchini Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>27 Februari 2026 23:09:53 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Linah Mwamachi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/02/27231307/Screenshot-2026-02-28-015555.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1039</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Amfibia, Hifadhi za Jamii za Asili, Jamii Asili, Kuokoa Misitu, Mgogoro wa Amfibia, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Milimani, Moto wa Misitu, Uepukaji wa Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Uhifadhi wa Misitu, na  Vyura]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Kusini mashariki mwa Kenya, kilomita zaidi ya 45 kutoka tambarare za mji wa Voi, katika mwambao wa pwani, kuna kilele cha mlima mrefu kwa jina Vuria, wenye urefu wa zaidi ya mita 2,208. Pia kuna miinuko ya milima mingine mirefu kiasi inayoshikilia misitu ya kiasili kama vile Ngangao, Mbololo, Chawia, Fururu, Iyale, Mwambirwa, Msidunyi na mengineyo. [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/" data-wpel-link="internal">Jamii yajitahidi kuzuia kutokomea kabisa kwa chura asiyepatikana kwingineko isipokuwa nchini Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Kusini mashariki mwa Kenya, kilomita zaidi ya 45 kutoka tambarare za mji wa Voi, katika mwambao wa pwani, kuna kilele cha mlima mrefu kwa jina Vuria, wenye urefu wa zaidi ya mita 2,208. Pia kuna miinuko ya milima mingine mirefu kiasi inayoshikilia misitu ya kiasili kama vile Ngangao, Mbololo, Chawia, Fururu, Iyale, Mwambirwa, Msidunyi na mengineyo. Msitu wa Ngangao, wa pili kwa ukubwa kwa zaidi ya hektea 120, baada ya msitu wa Mbololo wenye hektea 220, unashikilia na kuhifadhi viumbe hai wasiopatikana kwingineko ulimwenguni, kama vile ndege, amfibia pamoja na miti ya kiasili. Kutokana na madhara yanayochangiwa na mabadiliko ya tabianchi, shughuli za kila siku za binadamu, na moto wa mara kwa mara katika misitu, wanajamii waliamua kuanza kutunza mazingira ya misitu hiyo, baada ya kushawishiwa na wanamazingira, serikali pamoja na asasi za kulinda misitu. Mwanasayansi wa kutambua viumbe hai, John Maghanga, anakiri kuwa halikuwa jambo rahisi kwa jamii kukubali mabadiliko hayo, hadi wanasayansi na wataalamu wa mazingira walipowahamasisha kuhusu uwepo wa viumbe wengi wasiopatikana kwingineko ulimwenguni, kama vile ndege na chura aina ya “Taita Hills Warty”, ambayo wanasayansi wanasema yuko katika hatari ya kuangamizwa kabisa. Wenyeji wa Sagalla_Mghange wakiandaa udongo wakijitayarisha kupanda miti kwenye msitu ulio karibu nao. Picha na Linah Mwamachi. “Wanajamii walichukulia suala hilo uzito, japo shingo upande, kwani  kwa miaka mingi wametegemea miti kwa kuni, kuchoma mkaa na pia kujengea nyumba zao kutumia mbao kutoka kwa miti hiyo,” asema Maghanga. Wanajamii hapa wanatunza mazingira, misitu na kuzuia watu kuchoma moto au kuharibu makazi ya wanyama na viumbe hai katika misitu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/02/27/juhudi-za-jamii-kulinda-mazingira-zazuia-kutokomea-kabisa-kwa-chura-asiyepatikana-kwingineko-ulimwenguni-isipokuwa-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mwanamke wa Kenya akumbatia mti kwa saa 72 kupinga kupotea kwa miti anayoipenda</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/#respond</comments>
					<pubDate>18 Desemba 2025 17:05:32 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Lynet Otieno]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/12/23191640/Screenshot-2025-12-23-200925-2-768x485.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=843</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Elimu ya Mazingira, Haki za Kimazingira, Kuokoa Misitu, Mazingira, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Jamii, Miti, Uanaharakati, Uepukaji wa Uharibifu wa Misitu, Uharibifu wa Misitu, Ukataji Miti, na  Visababishi vya Ukataji Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwanamke mwenye umri wa miaka 22 amepongezwa baada ya kuukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo licha ya hali ya hewa kugubikwa na joto lisilotabirika pamoja na mvua. Tukio hilo lililomfanya mwanamke huyo kuwa kivutio, lilitokea karibu na Mlima Kenya. Kwa ustahimilivu huo, Truphena Muthoni ameivunja rekodi yake ya awali ya kukumbatia mti kwa saa 48 aliyoweka [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/" data-wpel-link="internal">Mwanamke wa Kenya akumbatia mti kwa saa 72 kupinga kupotea kwa miti anayoipenda</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwanamke mwenye umri wa miaka 22 amepongezwa baada ya kuukumbatia mti kwa saa 72 mfululizo licha ya hali ya hewa kugubikwa na joto lisilotabirika pamoja na mvua. Tukio hilo lililomfanya mwanamke huyo kuwa kivutio, lilitokea karibu na Mlima Kenya. Kwa ustahimilivu huo, Truphena Muthoni ameivunja rekodi yake ya awali ya kukumbatia mti kwa saa 48 aliyoweka mapema mwaka huu. Ijumaa, kitabu cha kumbukumbu za maajabu duniani, ama Guinness World Records,kilitambua rasmi rekodi yake ya saa 48, siku moja baada ya kuivunja katika zoezi lililodumu kwa saa 72. “Muda mrefu zaidi wa kuukumbatia mti ni saa 48 na ulifikiwa na Truphena Muthoni (Kenya) huko Nairobi, katika zoezi lililoanza tarehe 31 Januari na kukamilika tarehe 2 Februari 2025,” ilisema taarifa ya Guinness World Records. Muthoni anasherehekea kutambuliwa huko. “Hatimaye imerejea nyumbani. Saa zangu 48 za rekodi ya kukumbatia mti kwa muda mrefu zaidi imesajiliwa. Asante Mungu. Asanteni Wakenya kwa msaada wenu. Sasa nasubiri saa 72 za kukumbatia mti mfululizo zitambuliwe,” Muthoni aliandika kwenye ukurasa wa Facebook. Katika mafanikio yake hayo ya hivi karibuni, Muthoni alikuwa imara, aliuzungushia mikono yake mti mkubwa aina ya Roystonea regia, uliokuwa karibu na ofisi za serikali ya Kaunti ya Nyeri. Wananchi wa kawaida, maafisa wa serikali, maafisa wa polisi na wahudumu wa afya walimzunguka na kumshangilia wakati wa zoezi hilo. Truphena Muthoni, ambaye alikumbatia mti kwa saa 72 katika Kaunti ya Nyeri, Kenya, chini ya Mlima Kenya. Zoezi hilo lilimalizika tarehe 11 Desemba 2025. Picha: Ukurasa wa X wa Mutahi Kahiga. Kwa Muthoni, “maandamano hayo ya kimya kimya”&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/12/18/mwanamke-wa-kenya-akumbatia-mti-kwa-saa-72-kupinga-kupotea-kwa-miti-anayoipenda/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Jamii ya Ogiek walaumiwa na kufukuzwa kwa uharibifu wa misitu, lakini ukataji miti ovyo haujakoma</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/#respond</comments>
					<pubDate>28 Novemba 2024 16:54:06 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Caroline Chebet]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/29163845/Screenshot-2025-08-29-193750-768x469.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=329</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Wenyeji wa Asili, Kijani, Maeneo yaliyolindwa, Maji, Mazingira, Migogoro, Migogoro ya Ardhi, Misitu, Misitu ya Asili, Misitu ya Kitropiki, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Uharibifu wa Misitu, na  Vikundi vya Jamii za Asili]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Katika uamuzi wa kihistoria wa Mei mwaka 2017, Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu ilithibitisha hadhi ya jamii asili ya WaOgiek kama wamiliki tangu mababu wa Msitu wa Mau nchini Kenya na kuamuru serikali kulilipa kundi hilo kwa hasara ya nyenzo na maadili, kuwapa hati miliki ya pamoja ya ardhi ya mababu zao, na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/" data-wpel-link="internal">Jamii ya Ogiek walaumiwa na kufukuzwa kwa uharibifu wa misitu, lakini ukataji miti ovyo haujakoma</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Katika uamuzi wa kihistoria wa Mei mwaka 2017, Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu ilithibitisha hadhi ya jamii asili ya WaOgiek kama wamiliki tangu mababu wa Msitu wa Mau nchini Kenya na kuamuru serikali kulilipa kundi hilo kwa hasara ya nyenzo na maadili, kuwapa hati miliki ya pamoja ya ardhi ya mababu zao, na kurekebisha sera na sheria zinazowanyima watu hao asili haki zao. Novemba 12 mwaka huu, miaka saba na nusu tangu uamuzi huo, mahakama hiyo yenye makao yake makuu nchini Tanzania iliipa Kenya muda wa miezi mitatu kuripoti kuhusu hatua iliyochukua kutekeleza uamuzi huo. Kumekuwa na ushahidi mdogo wa utekelezaji wa uamuzi huo tangu ulipotolewa &#8211; kwa mfano Mamlaka ya Misitu Kenya iliruhusu baadhi ya WaOgiek kuingia katika maeneo ya msitu na kufanya doria za pamoja katika sehemu ya msitu huo katika kaunti ya Nakurue. Hata hivyo, mamlaka za Kenya ziliendesha awamu kadhaa za kuwafukuza wanajamii wa Ogiek na jamii nyingine kutoka msituni, ya hivi karibuni ikiwa mwezi Novemba mwaka 2023, katika Kaunti ya Narok. Katika tukio hilo, walinzi wa Mamlaka ya Misitu ya Kenya waliwaondoa   zaidi ya watu 700 wa jamii ya Ogiek kutoka kwenye makazi yao eneo la Sasimwani, ndani ya sehemu ya Maasai Mau ya kundi hili la misitu, na wakaharibu mali zao. Kiwanja cha Msitu wa Mau chenye ukubwa wa kilomita za mraba 2,700 (maili 1,040 za mraba) ni mfumo muhimu wa ikolojia, mazingira muhimu kwa kuendeleza mito na maziwa mengi ambayo yanasaidia kilimo na misitu mbali nje ya mipaka yake. Msitu huu pia ni kitovu muhimu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2024/11/28/jamii-ya-ogiek-walaumiwa-na-kufurushwa-kwa-uharibifu-wa-misitu-lakini-ukataji-miti-ovyo-haukomi/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>