<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >

	<channel>
		<title>Habari za uhifadhi</title>
		<atom:link href="https://swahili.mongabay.com/feed/?s=&#038;type=post&#038;topic=mifumo-ya-ikolojia" rel="self" type="application/rss+xml" />
		<link>https://swahili.mongabay.com/list/mifumo-ya-ikolojia/</link>
		<description></description>
		<lastBuildDate>Sat, 05 Sep 2026 00:00:40 +0000</lastBuildDate>
		<language>sw</language>
		<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
		<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
		<generator>https://wordpress.org/?v=7.0.4</generator>
				<item>
					<title>Tanzania inawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku ikilinda spishi zilizo hatarini kutoweka?</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/#respond</comments>
					<pubDate>05 Septemba 2026 00:00:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Hillary Mrosso]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/09/04131104/1-mimeadawa-1-737x512.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2746</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Dawa ya Asili, Hifadhi, Hifadhi za Taifa, Ikolojia, Kuokoa Misitu, Kupambana na ujangili, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Matumizi kupita Kiasi, Mifumo ya Ikolojia, Mimea yenye Tiba, Misitu, Misitu ya Asili, Miti, Uokoaji wa Misitu, na  Uwindaji]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Matumizi ya mimea na miti kama dawa yanaendelea kuongezeka kwa kasi, hali inayotishia uhai wa baadhi ya spishi, bioanuwai na afya ya misitu. Hali hii inazua swali muhimu: Je, jamii  nchini Tanzania zinawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku spishi zilizo hatarini na misitu vikiendelea kulindwa? Matumizi ya mimea dawa: Hali halisi Taarifa zilizopo zinaonyesha [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Tanzania inawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku ikilinda spishi zilizo hatarini kutoweka?</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Matumizi ya mimea na miti kama dawa yanaendelea kuongezeka kwa kasi, hali inayotishia uhai wa baadhi ya spishi, bioanuwai na afya ya misitu. Hali hii inazua swali muhimu: Je, jamii  nchini Tanzania zinawezaje kuendelea kunufaika na mimea ya dawa huku spishi zilizo hatarini na misitu vikiendelea kulindwa? Matumizi ya mimea dawa: Hali halisi Taarifa zilizopo zinaonyesha nchi nyingi duniani sasa zinatumia  mimea kama dawa. Kwa mfano, Ripoti ya mwaka 2019 ya Shirika la Afya Duniani, (WHO) kuhusu mimea na tiba asili ilionyesha kuwa nchi wanachama (nchi ambazo WHO inafanya kazi) 170 kati ya 194, sawa na asilimia 88, zilikuwa zinatumia mimea kutibu maradhi mbalimbali. Aina mbalimbali za mimea ya dawa iliyovunwa kutoka kwenye mimea asilia ikiwa imewekwa tayari kwa kuuzwa kwenye maduka ya dawa asilia katika maeneo ya Morogoro mjini: Picha na Hillary Mrosso. Barani Afrika, ambapo kuna upatikanaji wa mimea na misitu mingi asilia, hali ya matumizi ya mimea dawa ni kubwa zaidi. Kwa mujibu wa ripoti ya Kanda ya Afrika ya Shirika la Afya Duniani (WHO) ya mwaka 2010 kuhusu matumizi ya dawa asili barani Afrika, kati ya asilimia 70 hadi 80 ya Waafrika wanategemea mimea kwa ajili ya afya zao. Nchini Tanzania, Chapisho la WHO linaonyesha kuwa kati ya asilimia 60 hadi 80 ya wananchi wanatumia mimea dawa kutibu magonjwa mbalimbali ya binadamu na wanyama wa kufugwa. Kwa mujibu wa chapisho hilo, matumizi hayo yanakwenda sambamba na uwepo wa mtandao mpana wa waganga wa jadi, wanaokadiriwa kufikia 75,000 ambao kwa kiasi kikubwa hutegemea mimea hiyo kama chanzo cha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/09/05/tanzania-inawezaje-kuendelea-kunufaika-na-mimea-ya-dawa-huku-ikilinda-spishi-zilizo-hatarini-kutoweka/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wakazi bado wanakabili athari za mgodi uliochafua Mto Kafue, nchini Zambia mwaka 2025</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/#respond</comments>
					<pubDate>18 Agosti 2026 11:37:22 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Victoria Schneider]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/18111439/Screenshot-2026-08-18-141220-768x439.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2525</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika na .Zambia]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Haki za Kimazingira, Ikolojia, Mafuta, Mafuta ya Kisukuku, Makampuni Yanayokiuka Sheria za Mazingira, Mashirika Yanayokiuka Kanuni za Mazingira, Mazingira, Mgogoro wa Mazingira ya Baharini, Mifumo ya Ikolojia, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Mimea, Sayansi ya Uhifadhi wa Mazingira ya Kitropiki, Sera za Mazingira, Sheria ya Mazingira, Taka, Uchafuzi, Uchafuzi wa Maji, Ufujaji wa Mafuta, na  Uhalifu wa Mazingira]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mwaka mmoja na nusu baada ya kubomoka kwa bwawa la kuhifadhia mabaki ya madini katika Mkoa wa Copperbelt nchini Zambia, wakazi bado wanakabili athari za kimazingira na kibinadamu za kumwagika kwa taka zenye sumu, wanachama wa asasi za kiraia wameiambia Mongabay. Bwawa hilo, ambalo hutumika kuhifadhi taka za madini na linamilikiwa na kampuni ya China [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/" data-wpel-link="internal">Wakazi bado wanakabili athari za mgodi uliochafua Mto Kafue, nchini Zambia mwaka 2025</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mwaka mmoja na nusu baada ya kubomoka kwa bwawa la kuhifadhia mabaki ya madini katika Mkoa wa Copperbelt nchini Zambia, wakazi bado wanakabili athari za kimazingira na kibinadamu za kumwagika kwa taka zenye sumu, wanachama wa asasi za kiraia wameiambia Mongabay. Bwawa hilo, ambalo hutumika kuhifadhi taka za madini na linamilikiwa na kampuni ya China ya uchimbaji shaba, Sino-Metals Leach Zambia, lilipasuka tarehe 18 Februari 2025, katika mji wa Chambishi kaskazini-kati mwa Zambia. Lilitoa mamilioni ya lita za taka za madini zenye asidi kwenye mifumo ya maji iliyounganishwa na Mto Kafue. Ukiwa na urefu wa kilomita 1,576 (maili 979), Kafue ndiyo mto mrefu zaidi ulio ndani kabisa ya Zambia na ni tegemeo muhimu la maisha ya mamilioni ya watu nchini humo. Utafiti uliofanywa na watafiti wa Chuo Kikuu cha Copperbelt nchini Zambia na kuchapishwa katika Jarida la Journal of Hazardous Materials Advances mnamo Mei 2026 ni tathmini ya kwanza huru ya kisayansi ya athari za ikolojia za tukio hilo. Watafiti waligundua kuharibika kwa ubora wa maji, viwango vya juu vya metali nzito katika maji, samaki, mashapo na malisho, na ushahidi kwamba vitu vyenye sumu vilikuwa vimeingia kwenye mnyororo wa chakula. Mfumo mpana wa Mto Kafue ni chanzo cha maji kwa takriban nusu ya wakazi wa Zambia. Mto huo hutiririka hadi kwenye Mto Zambezi na kuhifadhi mifumo ya ikolojia ya ardhioevu yenye viumbe hai wengi, ikiwemo Kinamasi cha Lukanga na tambarare za Kafue Flats. Kwa sababu ya utafiti huo, wanasayansi walikusanya sampuli za maji kutoka maeneo matano katika eneo lililoathiriwa na sampuli moja katika eneo lisiloathiriwa lililotumiwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/18/wakazi-bado-wanakabili-athari-za-mgodi-uliochafua-mto-kafue-nchini-zambia-mwaka-2025/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/#respond</comments>
					<pubDate>11 Agosti 2026 20:01:52 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ruth Keah]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/11191616/Main-Mnyama-Nguva-akiwa-baharini-Picha-na-Mtandao-wa-Jamii-Forums-Tanzania.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2426</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Hifadhi, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Jinsia na Uhifadhi, Kuzuia Kutoweka kwa Spishi, Mamalia, Mamalia wa Baharini, Mamalia Wakubwa, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mifumo ya Ikolojia, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Suluhu za Uhifadhi, Tabia za Wanyama, Teknolojia na Uhifadhi, Uhifadhi, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uhifadhi wa Baharini, Urejeshaji wa Ikolojia, Ustawi wa Wanyama, Uzuri wa Kiikolojia, Wanawake katika Uhifadhi, Wanyama, na  Wanyama wa Baharini]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng&#8217;ombe wa baharini na kumchinja. &#8220;Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/" data-wpel-link="internal">Nguva wanakaribia kutoweka Kenya, jamii za pwani zapambana kuwarejesha kwa kupanda nyasi bahari</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KWALE, Kenya – Zaidi ya miaka 20 imepita tangu Amiri Juma, mvuvi kutoka Kibuyuni, Kaunti ya Kwale, alipomwona nguva (Dugong dugon) katika eneo la Mipwa, kijiji jirani cha Wasini. Hii leo, akiwa na umri wa miaka 63, Juma bado anakumbuka vizuri siku ambayo wavuvi walimnasa mnyama huyo anayejulikana kama ng&#8217;ombe wa baharini na kumchinja. &#8220;Namjua nguva; aliwahi kushikwa na jarife. Aliyemshika wakati huo sasa ni marehemu. Siku hiyo watu walipika na kuila nyama yake. Mimi sikuweza kuila kwa sababu niliposhika nyama yake, mwili wangu ulianza kuwasha,” alisema Juma. Amiri Juma, mvuvi kutoka kijiji cha Kibuyuni Kaunti ya Kwale akiwa katika ofisi ya BMU cha Kibuyuni. Picha na Ruth Keah, Mongabay. Kwa mujibu wa Juma, hilo lilikuwa tukio la kawaida, kwani hakukuwa na uelewa kuhusu umuhimu wa kumhifadhi nguva. Anasema ilikuwa rahisi sana kuwaona nguva, na hii pia ilikuwa ishara nzuri kwa wavuvi kuwa bahari ilikuwa na samaki wengi. Juma anaamini kutoweka kwa mnyama huyo baharini kumechochewa na shughuli nyingi za uvuvi. “Bahari imeingiliwa sana. Zamani kulikuwa na mitego tu. Sasa watu wanaingia kila sehemu, usiku na mchana. Wanyama wengi wamepotea. Hata samaki wamepungua,” anasema. Hapo zamani nguva alikuwa kitoweo kitamu sana kwa familia nyingi eneo la pwani, kabla ya kuwekwa kwa sheria inayopiga marufuku kumkamata. Faki Kassim, mvuvi kutoka kijiji cha Bodo, Kaunti ya Kwale, anasema takriban miaka 30 iliyopita, yeye na wavuvi wenzake walikuwa wakishika nguva, kumchinja na kuuza nyama yake. “Nguva ana ngozi ngumu sana. Nyama yake ni nyekundu na yenye mafuta mengi. Miaka mingi iliyopita tulikuwa tukiuza kipande kimoja cha nyama yake kwa shilingi moja,” anasema. Anaeleza kuwa kabla ya kumchinja nguva, walilazimika kutekeleza itikadi zao&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/11/nguva-wanakaribia-kutoweka-kenya-jamii-za-pwani-zapambana-kuwarejesha-kwa-kupanda-nyasi-bahari/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Sensa yaonyesha ongezekelo la spishi nyingi za wanyama, tishio jipya kwa wanyamapori Tanzania</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/08/04/sensa-ya-wanyamapori-tanzania-yaonyesha-ongezekelo-la-spishi-nyingi-za-wanyama-tishio-jipya-kwa-wanyamapori/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/08/04/sensa-ya-wanyamapori-tanzania-yaonyesha-ongezekelo-la-spishi-nyingi-za-wanyama-tishio-jipya-kwa-wanyamapori/#respond</comments>
					<pubDate>04 Agosti 2026 18:43:02 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Manyerere Jackton]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/08/04121219/Twiga2.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2330</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Kupambana na ujangili, Mgogoro wa Binadamu na Wanyamapori, Mifumo ya Ikolojia, Spishi, Spishi zilizo Hatarini Kutoweka, Spishi Zilizo Hatarini Sana, Uhalifu kwa Wanyamapori, Uhifadhi wa Wanyamapori, Ujangili, Uokoaji wa Wanyamapori, Usafirishaji wa Wanyamapori, Wanyama maarufu, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Sensa ya Taifa ya Wanyamapori ya mwaka 2024/2025 imetoa ripoti yake ambayo inatoa picha mchanganyiko: upande mmoja kuna mafanikio makubwa katika kudhibiti ujangili na kuongeza idadi ya baadhi ya wanyama muhimu. Upande mwingine kuna tishio jipya la uvamizi wa maeneo ya hifadhi, na hivyo kuibua migogoro kati ya binadamu na wanyamapori. Zoezi hilo lilifanywa na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/04/sensa-ya-wanyamapori-tanzania-yaonyesha-ongezekelo-la-spishi-nyingi-za-wanyama-tishio-jipya-kwa-wanyamapori/" data-wpel-link="internal">Sensa yaonyesha ongezekelo la spishi nyingi za wanyama, tishio jipya kwa wanyamapori Tanzania</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Sensa ya Taifa ya Wanyamapori ya mwaka 2024/2025 imetoa ripoti yake ambayo inatoa picha mchanganyiko: upande mmoja kuna mafanikio makubwa katika kudhibiti ujangili na kuongeza idadi ya baadhi ya wanyama muhimu. Upande mwingine kuna tishio jipya la uvamizi wa maeneo ya hifadhi, na hivyo kuibua migogoro kati ya binadamu na wanyamapori. Zoezi hilo lilifanywa na Taasisi ya Utafiti wa Wanyamapori Tanzania (TAWIRI) kwa kushirikiana na Wizara ya Maliasili na Utalii ili kubaini idadi, mtawanyiko, mwenendo na hali ya ustawi wa wanyamapori nchini. Kati ya spishi mahsusi za wanyamapori zilizofanyiwa tathmini, spishi moja ya Swala twiga – gerenuk ilionyesha kupungua kwa kiwango kikubwa. Picha kwa hisani ya Wizara ya Maliasili na Utalii. Ripoti ya sensa hiyo iliyofanyika kuanzia Septemba 2024 hadi Oktoba 2025, ilikabidhiwa kwa Rais wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan katika hafla iliyofanyika ikulu jijini Dar es Salaam. Matokeo ya sensa hiyo yalitangazwa jijini Arusha na Mkurugenzi Mkuu wa TAWIRI, Dkt Eblate Mjingo, katika hafla iliyohudhuriwa na wadau mbalimbali wa uhifadhi. Mgeni rasmi alikuwa Waziri wa Maliasili na Utalii, Dkt Ashatu Kijaji, aliyemwakilisha Rais Suluhu. Kwa mujibu wa ripoti hiyo, spishi nyingi zimeongezeka kwa idadi, huku nyingine zikibaki katika viwango vinavyoonyesha uthabiti. Spishi 28 zathibitishwa Matokeo yanaonyesha kuwa Tanzania kwa sasa ina spishi 28 za wanyamapori wakubwa na wa kati, ambazo zimethibitishwa katika mifumo yote mikubwa ya ikolojia iliyofanyiwa utafiti. Hata hivyo, ripoti hiyo, inaonyesha mafanikio hayo hayajasambaa kwa kiwango kinachofanana katika maeneo yote ya nchi. Baadhi ya spishi zimeongezeka kwa kasi, nyingine zimeongezeka kwa kiwango kidogo, huku nyingine zikionyesha&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/08/04/sensa-ya-wanyamapori-tanzania-yaonyesha-ongezekelo-la-spishi-nyingi-za-wanyama-tishio-jipya-kwa-wanyamapori/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/08/04/sensa-ya-wanyamapori-tanzania-yaonyesha-ongezekelo-la-spishi-nyingi-za-wanyama-tishio-jipya-kwa-wanyamapori/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Raia wa Korea Kaskazini anayedaiwa kukutwa na meno ya tembo, aachiwa huru</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/#respond</comments>
					<pubDate>22 Julai 2026 10:40:20 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Tumaini Mgeni]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/21195128/Raia-wa-Korea-Kaskazini.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2165</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Haramu, Biashara ya Pembe za Ndovu, Biashara ya Wanyama Wanyama, Biashara ya Wanyamapori, Bustani za wanyama, Ikolojia, Matumizi ya Wanyamapori, Mifumo ya Ikolojia, Uokoaji wa Wanyamapori, Wanyama, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu Dar es Salaam imemwachilia huru na kuamuru aondoke nchini Raia wa Korea Kaskazini Un Hyok Ra (37) aliyekuwa akikabiliwa na mashtaka ya Uhujumu Uchumi baada ya Mkurugenzi wa Mashtaka nchini (DPP) kuomba hivyo kwa maelezo kwamba upande wa Jamhuri hawana nia ya kuendelea na shauri hilo. Maombi hayo ya Jamhuri [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Raia wa Korea Kaskazini anayedaiwa kukutwa na meno ya tembo, aachiwa huru</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu Dar es Salaam imemwachilia huru na kuamuru aondoke nchini Raia wa Korea Kaskazini Un Hyok Ra (37) aliyekuwa akikabiliwa na mashtaka ya Uhujumu Uchumi baada ya Mkurugenzi wa Mashtaka nchini (DPP) kuomba hivyo kwa maelezo kwamba upande wa Jamhuri hawana nia ya kuendelea na shauri hilo. Maombi hayo ya Jamhuri yaliwasilishwa mahakamani na Wakili wa Serikali Mkuu, Twawabu Issa mbele ya Hakimu Hakimu Mkazi Mkuu, Salome Mwasha aliyekuwa akisikiliza shauri hilo dhidi ya mshtakiwa Ra aliyedaiwa kukutwa na vipande 504 vya meno ya tembo bila kibali. Wakili Twawabu alidai kuwa DPP kwa mamlaka aliyonayo kisheria aliwasilisha uamuzi wa kusitisha mashtaka (nolle prosequi)  (chini ya Kifungu cha 92 cha Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai (CPA) sura ya 20 iliyofanyiwa marejeo mwaka 2023 ambapo zamani kilikuwa Kifungu cha 91 kabla ya marekebisho ya 2022) akionyesha kuwa Jamhuri haina nia ya kuendelea na shauri hilo hivyo akaomba mahakama imwachie huru mshtakiwa. Mshitakiwa atakiwa kuondoka nchini Upande wa mashtaka pia uliwasilisha maombi &#8220;persona non grata&#8221; kuonyesha kuwa mshtakiwa huyo hatakiwi kuendelea kubaki nchini Tanzania na anatakiwa kuondoka. Mahakama baada ya kusikiliza maombi hayo iliyakubali na kuamuru mshtakiwa aachiliwe huru na aondoke nchini. Katika shauri lolote la jinai na katika hatua yoyote kabla ya hukumu au uamuzi, DPP anaweza kuwasilisha nolle prosequi kwa kuitaarifu Mahakama kuwa Jamhuri haitaendelea na mashtaka lakini haizuii kumshtaki tena mshtakiwa pale inapohitajika kufanya hivyo. Ra alifikishwa mahakamani mara ya kwanza Mei 5 , 2026 akikabiliwa na mashtaka mawili, kukutwa akimiliki nyara za Serikali&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/22/raia-wa-korea-kaskazini-anayedaiwa-kukutwa-na-meno-ya-tembo-aachiwa-huru/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mradi wa kiwanda cha kusafisha mafuta Lamu wazua hofu za wanaharakati wa mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>16 Julai 2026 18:48:58 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Amina Chombo]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/16182830/Dangote-thehabarinetwork-768x512.jpeg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2128</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Kusini, Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, Afrika Magharibi, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Biashara, Biashara ya Kimataifa, Bioanuai, Bioanuai wa Baharini, Haki za Binadamu, Haki za Kijamii, Haki za Kimazingira, Ikolojia, Mafuta, Mafuta ya Kisukuku, Maji, Mashirika, Mazingira, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mifumo ya Ikolojia, Misitu, Nishati, Samaki, Serikali, Siasa za Nishati, Spishi, Uanaharakati, Uchafuzi, Uchafuzi wa Maji, Uchumi, Uharakati wa Mazingira, Utawala, Uvuvi, na  Viwanda]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>LAMU, Kenya – Pendekezo la bilionea wa Nigeria Aliko Dangote kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta cha $17 bilioni katika Kaunti ya Lamu, nchini Kenya, limezua mjadala mkali, huku serikali ikikitaja kama kichocheo cha uchumi, na wanaharakati wakionya kuhusu athari zake kwa ikolojia na maisha ya jamii za pwani. Dangote achagua Kenya Baada ya miezi kadhaa [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mradi wa kiwanda cha kusafisha mafuta Lamu wazua hofu za wanaharakati wa mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[LAMU, Kenya – Pendekezo la bilionea wa Nigeria Aliko Dangote kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta cha $17 bilioni katika Kaunti ya Lamu, nchini Kenya, limezua mjadala mkali, huku serikali ikikitaja kama kichocheo cha uchumi, na wanaharakati wakionya kuhusu athari zake kwa ikolojia na maisha ya jamii za pwani. Dangote achagua Kenya Baada ya miezi kadhaa ya uvumi kuhusu iwapo kiwanda hicho kingejengwa Kenya, Uganda au Tanzania, kampuni ya Dangote Industries ilichagua Kenya kuwa mwenyeji wa uwekezaji huo. Katika ripoti iliyochapishwa na Reuters, Makamu Rais wa Kitengo cha Mafuta na Gesi wa Dangote Industries Limited, Edwin Devakumar, alithibitisha kuwa kiwanda hicho chenye uwezo wa kusafisha mapipa 700,000 ya mafuta ghafi kwa siku kitajengwa katika Kisiwa cha Lamu na kinatarajiwa kukamilika ndani ya miaka mitatu. Mafuta ghafi yanatarajiwa kupatikana kutoka nchi za Afrika Mashariki, zikiwemo Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Iwapo mradi huo utakamilika, utafuata mfano wa kiwanda cha Dangote kilichopo karibu na Lagos, Nigeria, chenye uwezo wa kusafisha mapipa 650,000 kwa siku, na ambacho kilianza uzalishaji mwaka 2024 na ndicho kikubwa zaidi barani Afrika. Serikali yaeleza manufaa Rais William Ruto, akimteua naibu wake Kithure Kindiki kusimamia mradi huo, alisema Kenya imefikia makubaliano na Dangote ya kuendeleza mradi wa ujenzi wa kiwanda cha kusafisha mafuta. Rais wa Kenya, William Ruto, akizungumza katika ikulu ya Nairobi mnamo Julai 8, 2026. Picha kwa hisani ya PSC. Kwa mujibu wa Ruto, kiwanda hicho kitahudumia masoko ya Afrika Mashariki na Afrika ya Kati, na kinatarajiwa kuunda takribani nafasi za ajira 60,000 wakati wa ujenzi na uendeshaji wake. Wanaharakati wapinga Wakati serikali&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/mradi-wa-kiwanda-cha-kusafisha-mafuta-lamu-wazua-hofu-za-wanaharakati-wa-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kuboresha uvuvi unaozidi kutapatapa, Kenya yaongeza ukusanyaji wa takwimu za boti za wavuvi wadogo</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/kuboresha-uvuvi-unaoendelea-kutapatapa-kenya-yaongeza-ukusanyaji-wa-takwimu-za-boti-za-wavuvi-wadogo/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/kuboresha-uvuvi-unaoendelea-kutapatapa-kenya-yaongeza-ukusanyaji-wa-takwimu-za-boti-za-wavuvi-wadogo/#respond</comments>
					<pubDate>16 Julai 2026 08:18:04 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Anthony Langat]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/16074828/Screenshot-2026-07-16-003002-768x499.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2110</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bahari, Baharini, Biashara, Biashara Endelevu, Bioanuai, Bioanuai wa Baharini, Huduma ya Mifumo ya Ikolojia, Ikolojia, Mfumo Ikolojia wa Baharini, Mifumo Ikolojia ya Pwani, Mifumo ya Ikolojia, Mifumo ya Ikolojia ya Maji Baridi, Samaki, Samaki wa Maji Chumvi, Sehemu za Bioanuwai, Uhifadhi wa Baharini, Urejeshaji wa Ikolojia, Uvuvi, Uzuri wa Kiikolojia, na  Viwango vya Bahari]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>MTWAPA, Kenya — Katika asubuhi moja ya mwezi wa Machi, Mohamed Mwazigona, mwenye umri wa miaka 58, alikuwa amepata mavuno madogo sana ya samaki kwenye ufukwe wa mji wa Mtwapa, ulioko pwani ya kaskazini mwa Kenya. Wafanyakazi wake walikuwa wakilitayarisha boti kwa ajili ya safari ya pili baharini, wakitumai kupata bahati nzuri zaidi. Huku wafanyabiashara [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/kuboresha-uvuvi-unaoendelea-kutapatapa-kenya-yaongeza-ukusanyaji-wa-takwimu-za-boti-za-wavuvi-wadogo/" data-wpel-link="internal">Kuboresha uvuvi unaozidi kutapatapa, Kenya yaongeza ukusanyaji wa takwimu za boti za wavuvi wadogo</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[MTWAPA, Kenya — Katika asubuhi moja ya mwezi wa Machi, Mohamed Mwazigona, mwenye umri wa miaka 58, alikuwa amepata mavuno madogo sana ya samaki kwenye ufukwe wa mji wa Mtwapa, ulioko pwani ya kaskazini mwa Kenya. Wafanyakazi wake walikuwa wakilitayarisha boti kwa ajili ya safari ya pili baharini, wakitumai kupata bahati nzuri zaidi. Huku wafanyabiashara walipoanza kuwasili ili kununua samaki, Mwazigona alikaa juu ya boti iliyovunjika na kupinduliwa akitazama upeo wa bahari. Safari yake ya asubuhi ilikuwa imemletea kilo 2 pekee za samaki. Alikuwa na hofu kuhusu kupungua kwa kiasi kikubwa kwa mavuno yake ya samaki katika miaka ya hivi karibuni. &#8220;Idadi ya wavuvi imeongezeka; tumekuwa wengi mno,&#8221; alisema. Hiyo ndiyo sababu kuu iliyomfanya aondoke kijijini kwake Shariani, kilichoko umbali wa kilomita 40 kuelekea kaskazini, ili kufanyia shughuli zake za uvuvi Mtwapa; eneo aliloona kuwa na wavuvi wachache na uwezekano mzuri zaidi wa kufikia masoko. Nchini Kenya, vitengo vya usimamizi wa fukwe (BMU), kama vile Mtwapa BMU Mtwapa BMU ambayo Mwazigona ni mali yake, vina mamlaka ya kisheria ya kusaidia ukusanyaji wa takwimu za uvuvi kwa ajili ya kuwasilishwa kwa serikali: hasa aina ya samaki ambao wanachama wake huvua na uzito. Takwimu hizi zinalenga kufahamisha uamuzi wa serikali kuhusu uvuvi mdogo ili iweze kusaidia kubadilisha ushindani wa kupungua kwa samaki ambao Mwazigona na wenzake wanashuhudia. Pia zinalenga kuwasaidia wavuvi wenyewe kufanya maamuzi kuhusu wapi na wakati wa kuvua. Hata hivyo, takwimu za uvuvi mdogo za BMU hazijakuwa sahihi na haipatikani kwa wadau. Ili kushughulikia tatizo hili na kuboresha uendelevu wa uvuvi mdogo wa Kenya,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/kuboresha-uvuvi-unaoendelea-kutapatapa-kenya-yaongeza-ukusanyaji-wa-takwimu-za-boti-za-wavuvi-wadogo/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/16/kuboresha-uvuvi-unaoendelea-kutapatapa-kenya-yaongeza-ukusanyaji-wa-takwimu-za-boti-za-wavuvi-wadogo/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Ushirikishwaji wa jamii, wadau warejesha ikolojia ya bahari Namakongoro</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/15/ushirikishwaji-wa-jamii-wadau-warejesha-ikolojia-ya-bahari-namakongoro/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/15/ushirikishwaji-wa-jamii-wadau-warejesha-ikolojia-ya-bahari-namakongoro/#respond</comments>
					<pubDate>15 Julai 2026 11:11:59 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Jenifer Gilla]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Joycebazira]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/14191215/Namakongoro-4-768x512.jpeg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2075</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Endelevu, Bioanuai, Ikolojia, Irejeshaji wa Mfumo wa Ikolojia, Maziwa, Mifumo ya Ikolojia, Urejeshaji wa Ikolojia, Uvuvi, Uvuvi wa Kupita Kiasi, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Miaka minne iliyopita, ikolojia ya bahari katika kijiji cha Namakongoro kilichopo katika Kata ya Limaliyao, Wilaya ya Kilwa, Mkoa wa Lindi, kwenye ukanda wa kusini wa Bahari ya Hindi, ikiwamo matumbawe, nyasi bahari na mikoko iliharibika vibaya kutokana na kukithiri kwa matukio ya uvuvi haramu hasa wa kutumia vilipuzi kama baruti. Hali hiyo ilisababisha uharibifu [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/15/ushirikishwaji-wa-jamii-wadau-warejesha-ikolojia-ya-bahari-namakongoro/" data-wpel-link="internal">Ushirikishwaji wa jamii, wadau warejesha ikolojia ya bahari Namakongoro</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Miaka minne iliyopita, ikolojia ya bahari katika kijiji cha Namakongoro kilichopo katika Kata ya Limaliyao, Wilaya ya Kilwa, Mkoa wa Lindi, kwenye ukanda wa kusini wa Bahari ya Hindi, ikiwamo matumbawe, nyasi bahari na mikoko iliharibika vibaya kutokana na kukithiri kwa matukio ya uvuvi haramu hasa wa kutumia vilipuzi kama baruti. Hali hiyo ilisababisha uharibifu mkubwa wa makazi ya viumbe baharini, hivyo kupunguza idadi ya samaki, pweza na viumbe wengine wanaotegemea mazingira hayo kuishi na kuzaliana. Baadhi ya viumbe walihamia kwenye maeneo yenye kina kirefu, jambo lililovuruga mfumo wa ikolojia wa bahari na kupunguza bioanuwai. Hata hivyo, tangu mwaka 2021 hali ilianza kubadilika kufuatia juhudi za pamoja za jamii, Serikali, Kitengo cha Usimamizi Shirikishi wa Ufukwe (BMU) na taasisi ya Sea Sense, inayojihusisha na uhifadhi wa mazingira ya bahari na ukanda wa pwani, kuanzisha mikakati ya uhifadhi wa bahari. Wavuvi wa Namakongoro wakipewa mafunzo ya uhifadhi bahari kupitia njia za uvuvi endelevu na Maofisa wa Halmashauri ya Namakongoro pamoja na Taasisi ya Seasense. Picha kwa hisani ya SeaSense. Juhudi hizo zimeleta mabadiliko makubwa ikiwa ni pamoja na kusaidia kurejesha matumbawe, kuongeza wingi wa samaki waliokuwa wamepungua pamoja na kupungua kwa kiwango kikubwa kwa uvuvi haramu. Kurejesha uhai wa bahari Mafanikio ya kurejesha uhai wa bahari Namakongoro yametokana na ushirikiano wa karibu kati ya wanakijiji, Kitengo cha Usimamizi Shirikishi wa Ufukwe (BMU), Sea Sense na Serikali. Baada ya kubaini kuwa chanzo kikuu cha uharibifu huo kilikuwa ni uvuvi haramu, taasisi ya Sea Sense iliingia katika kijiji cha Namakongoro. Mratibu wa Mradi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/15/ushirikishwaji-wa-jamii-wadau-warejesha-ikolojia-ya-bahari-namakongoro/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/15/ushirikishwaji-wa-jamii-wadau-warejesha-ikolojia-ya-bahari-namakongoro/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Kupanda kwa kina cha maji na shinikizo vinakutana katika Ziwa Turkana nchini Kenya</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/07/07/kupanda-kwa-kina-cha-maji-na-shinikizo-vinakutana-katika-ziwa-turkana-nchini-kenya/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/07/07/kupanda-kwa-kina-cha-maji-na-shinikizo-vinakutana-katika-ziwa-turkana-nchini-kenya/#respond</comments>
					<pubDate>07 Julai 2026 21:50:22 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Christopher Clark]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/07/07214049/Screenshot-2026-07-08-003816-768x495.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=2025</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Biashara, Biashara Endelevu, Haki za Binadamu, Haki za Kijamii, Haki za Kimazingira, Haki za Wenyeji wa Asili, Maziwa, Mifumo ya Ikolojia, Migogoro, Samaki, Samaki wa Maji safi, Urejeshaji wa Ikolojia, Uvuvi, na  Uzuri wa Kiikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KALOKOL, Kenya – Akiwa mwembamba sana na meno yaliyogeuka rangi ya kahawia kutokana na miongo kadhaa ya kunywa maji ya ziwa yasiyotibiwa yenye fluoride nyingi, John Esirite mwenye umri wa miaka 62, ameketi kwenye kivuli nje ya ofisi ndogo ya Kitengo cha Usimamizi wa Ufukweni cha Kalokol, au BMU, shirika linaloendeshwa na jamii linalosimamia uvuvi wa mashinani. [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/07/kupanda-kwa-kina-cha-maji-na-shinikizo-vinakutana-katika-ziwa-turkana-nchini-kenya/" data-wpel-link="internal">Kupanda kwa kina cha maji na shinikizo vinakutana katika Ziwa Turkana nchini Kenya</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KALOKOL, Kenya – Akiwa mwembamba sana na meno yaliyogeuka rangi ya kahawia kutokana na miongo kadhaa ya kunywa maji ya ziwa yasiyotibiwa yenye fluoride nyingi, John Esirite mwenye umri wa miaka 62, ameketi kwenye kivuli nje ya ofisi ndogo ya Kitengo cha Usimamizi wa Ufukweni cha Kalokol, au BMU, shirika linaloendeshwa na jamii linalosimamia uvuvi wa mashinani. &#8220;Ofisi ya zamani ilikuwa pale chini,&#8221; mvuvi anasema, akielekeza kuelekea ufuo wa magharibi wa Ziwa Turkana, ziwa kubwa zaidi la kudumu la jangwa duniani, linaloonekana kilomita chache tu. &#8220;Lakini sasa iko kwenye maji.&#8221; Katika kipindi cha miaka 15 iliyopita, Ziwa Turkana limeongezeka kwa takriban mita 8-10 (futi 26-33). Hii imeongeza upana wa uso wake kwa karibu 10%. Ndani na karibu na kitovu cha uvuvi cha Kalokol, mamia ya watu wamelazimika kuhama makazi yao kutokana na kuongezeka huku kwa kina cha maji. Katika kisa cha Esirite, kijiji alichokulia, Natole, kimeachwa kwa muda mrefu. Mvuvi huyo amelazimika kuhama mara tatu tangu 2014, akisukumwa mbali zaidi na ardhi ya mababu zake na maeneo ya kuzaliana ya ufukweni ambayo amevua kwa muda mrefu wa maisha yake. &#8220;Tunateseka, lakini hakuna anayetusaidia,&#8221; anasema. &#8220;Tunamuomba Mungu msaada.&#8221; Lakini hata kanisa ambalo Esirite alikuwa akisalia liko kwenye maji. Hali inayoendelea huko Kalokol ni sehemu ya mwelekeo mpana. Tangu mwanzoni mwa miaka ya 2010, maziwa mengi katika eneo lote la Bonde la Ufa la Kenya yamefurika, upanuzi wake ukiongezeka baada ya mvua kubwa sana mnamo 2020, na kulazimisha makumi ya maelfu ya watu kuacha makazi yao. Lakini hapa, katika kona hii ya kaskazini ya nchi ambayo imepuuzwa&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/07/07/kupanda-kwa-kina-cha-maji-na-shinikizo-vinakutana-katika-ziwa-turkana-nchini-kenya/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/07/07/kupanda-kwa-kina-cha-maji-na-shinikizo-vinakutana-katika-ziwa-turkana-nchini-kenya/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Wataalamu wa mazingira: Huenda maporomoko ya ardhi Chesongoch yaliathiri spishi adimu na mazingira</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/#respond</comments>
					<pubDate>18 Mechi 2026 21:25:40 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2026/03/18211623/Screenshot-2026-03-19-001515.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=1170</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Ikolojia, Mifumo ya Ikolojia, Uharibifu wa Makazi, na  Uharibifu wa Misitu]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Hii ni sehemu ya pili ya nakala hii kuhusu maporomoko ya ardhi yaliyotokea nchini Kenya baada ya musimu wa mvua. Soma sehemu ya kwanza hapa. KERIO VALLEY &#8211; Kenya. Siku chache baada ya mvua kubwa ya mfululizo kunyesha kwenye vilima vilivyokatwa miti, juu ya kijiji cha Chesongoch, Marakwet Mashariki, katika Bonde la Ufa nchini Kenya, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/" data-wpel-link="internal">Wataalamu wa mazingira: Huenda maporomoko ya ardhi Chesongoch yaliathiri spishi adimu na mazingira</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Hii ni sehemu ya pili ya nakala hii kuhusu maporomoko ya ardhi yaliyotokea nchini Kenya baada ya musimu wa mvua. Soma sehemu ya kwanza hapa. KERIO VALLEY &#8211; Kenya. Siku chache baada ya mvua kubwa ya mfululizo kunyesha kwenye vilima vilivyokatwa miti, juu ya kijiji cha Chesongoch, Marakwet Mashariki, katika Bonde la Ufa nchini Kenya, udongo mwepesi wa volkeno uliteleza na kuporomoka. Kilichoanza kama mtikisiko mdogo wa ardhi mara kiligeuka kuwa jinamizi la vifusi vilivyoanguka na makazi ya watu kusombwa. Takwimu zinazotolewa kuhusu idadi ya vifo vilivyotokana na kadhia hiyo, zinatofautiana huku baadhi ya watu wakisema waliofariki ni 26, wengine wakitaja 31 na 39. Zaidi ya familia 600 ziliripotiwa kukosa makazi katika janga hilo lililotokea Novemba mwaka 2025, ambalo wanasayansi wamelihusisha na mabadiliko ya tabianchi, jiolojia pamoja na shughuli za binadamu, ikiwemo uharibifu wa kasi wa mifumo ya ikolojia katika maendeo ya nyanda za juu. Wahifadhi wa mazingira wanaeleza kuwa majanga kama maporomoko ya ardhi ya Chesongoch yana athari mengi zaidi ya vifo na uharibifu wa mali unaoripotiwa mara kwa mara. Philip Muruthi, Makamu wa Rais wa Uhifadhi wa Spishi na Sayansi katika African Wildlife Foundation, yenye makao yake jijini Nairobi, anasema mara nyingi msisitizo mkubwa huwekwa kwenye athari za kijamii na kiuchumi kwa binadamu, huku madhara kwa bioanuwai yakipuuzwa. Mti uliosalia baada ya maporomoko ya ardhi katika kijiji cha Chesongoch, Marakwet Mashariki, katika Bonde la Kerio. Picha na Dann Okoth, Mongabay. Madhara ya kiikolojia ya maporomopo Moja ya athari hizo, anasema, ni kuvurugika kwa njia za uhamaji wa wanyamapori, tatizo ambalo huenda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2026/03/18/wataalamu-wa-mazingira-huenda-maporomoko-ya-ardhi-chesongoch-yaliathiri-spishi-adimu-na-mazingira/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mpango wa PELIS wa Kenya &#8216;wauza’ bioanuai ili kupata riziki na faida za miti</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/09/09/mpango-wa-pelis-wa-kenya-wauza-bioanuai-ili-kupata-riziki-na-faida-za-miti/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/09/09/mpango-wa-pelis-wa-kenya-wauza-bioanuai-ili-kupata-riziki-na-faida-za-miti/#respond</comments>
					<pubDate>09 Septemba 2025 16:04:20 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Isaiah Esipisu]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/09/23163409/Screenshot-2025-09-23-193259-768x469.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=467</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ardhi iliyoharibika, Bioanuai, Ikolojia, Kilimo, Maendeleo ya Jamii, Mifumo ya Ikolojia, Misitu, Miti, Suluhu za Uhifadhi, Uhifadhi, Upandaji Miti, na  Urejeshaji wa Ikolojia]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>KAKAMEGA, Kenya — Msitu wa mvua wa kitropiki ulienea mashariki kutoka Bonde la Kongo hadi eneo ambalo sasa ni magharibi mwa Kenya. Hayo karibu yote yamepita sasa, ingawa bado kuna miti mingi ya kuonekana karibu na kitongoji cha Turbo, kaunti ya Kakamega. Mji uko kwenye ukingo wa Hifadhi ya Msitu wa Nzoia, hekta 5,000 (Takriban ekari [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/09/09/mpango-wa-pelis-wa-kenya-wauza-bioanuai-ili-kupata-riziki-na-faida-za-miti/" data-wpel-link="internal">Mpango wa PELIS wa Kenya &#8216;wauza’ bioanuai ili kupata riziki na faida za miti</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[KAKAMEGA, Kenya — Msitu wa mvua wa kitropiki ulienea mashariki kutoka Bonde la Kongo hadi eneo ambalo sasa ni magharibi mwa Kenya. Hayo karibu yote yamepita sasa, ingawa bado kuna miti mingi ya kuonekana karibu na kitongoji cha Turbo, kaunti ya Kakamega. Mji uko kwenye ukingo wa Hifadhi ya Msitu wa Nzoia, hekta 5,000 (Takriban ekari 12,400) wa miti aina moja ya kigeni ya mikaratusi na misonobari. Kwa miaka 20 iliyopita, wakati Kenya ikihangaika na jinsi ya kupunguza na kurejesha nyuma upotevu wa haraka wa miti, swali finyu la jinsi ya kudhibiti mashamba mengi ya mbao nchini limejitokeza katika mfumo unaolenga kuboresha maisha, unaojulikana kama Plantation Establishment and Livelihood Improvement Scheme, au PELIS. Mpango huo umesifiwa na kulaaniwa, ukichukuliwa na baadhi ya watu kama njia bora na ya gharama nafuu ya kupanua wigo wa miti huku ikichangia mapato ya ndani na uwekezaji wa jamii katika kulinda misitu; na kukosolewa vikali na wengine kwa kuhimiza ufisadi, kuwezesha uvamizi wa mashamba kwenye ardhi yenye misitu, na kupunguza bioanuai. Maafisa wa Huduma ya Misitu nchini Kenya na wanachama wa Muungano wa misitu ya Jamii ya Nzoia wakipanda miti. Picha na Isaiah Esipisu wa Mongabay. Ukianzishwa mwaka 2007, mpango wa PELIS ni mrithi wa mfumo wa shamba, ambao uliwapa Wakenya wanaoishi karibu na mashamba ya miti mashamba madogo ya kulima katika sehemu za hifadhi za misitu ambazo zilihitaji kupandwa tena baada ya miti kuvunwa au kuharibiwa na moto. Wakulima walitakiwa kupanda miche ya miti katikati ya mazao waliyolima kwa matumizi yao wenyewe, kutunza miche hadi&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/09/09/mpango-wa-pelis-wa-kenya-wauza-bioanuai-ili-kupata-riziki-na-faida-za-miti/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/09/09/mpango-wa-pelis-wa-kenya-wauza-bioanuai-ili-kupata-riziki-na-faida-za-miti/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Mkakati mpya wa kulinda bioanuai muhimu wazinduliwa Tanzania</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/#respond</comments>
					<pubDate>02 Aprili 2025 09:18:45 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Ryan Truscott]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/18091729/One-of-approximately-200-individuals-of-the-kipunji-monkey-in-the-Udzungwa-Mountains_A.-Jarrett-SMALL-768x512.jpg" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=95</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Tanzania]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Bioanuai, Fedha za Kaboni, Fedha za Uhifadhi, Kaboni, Kaboni ya Msitu, Kilimo, Maendeleo Endelevu, Maendeleo ya Jamii, Mazingira, Mifumo ya Ikolojia, Mikopo ya Kaboni, Misitu, Misitu ya Mvua, Miti, Uharibifu wa Makazi, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi, Ukataji Miti, Urejeshaji wa Ikolojia, Usimamizi wa Misitu wa Jamii, na  Wanyama]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>Wataalamu wa uhifadha wamezindua mradi wa miaka 20 wenye lengo la kulinda eneo muhimu kibailogia nchini Tanzania: Milima ya Udzungwa. Mkakati huu unatoa kipaumbele kwa jamii za eneo hilo ambapo zaidi ya nusu ya bajeti itatumika kwaajili ya miradi ya kiuchumi na kijamii pamoja na kutatua mgongano wa wanyamapori na binadamu. Misitu ya kijani inayopatikana [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mkakati mpya wa kulinda bioanuai muhimu wazinduliwa Tanzania</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[Wataalamu wa uhifadha wamezindua mradi wa miaka 20 wenye lengo la kulinda eneo muhimu kibailogia nchini Tanzania: Milima ya Udzungwa. Mkakati huu unatoa kipaumbele kwa jamii za eneo hilo ambapo zaidi ya nusu ya bajeti itatumika kwaajili ya miradi ya kiuchumi na kijamii pamoja na kutatua mgongano wa wanyamapori na binadamu. Misitu ya kijani inayopatikana mwaka mzima katika Milima ya Udzungwa, nyanda na maeneo ya miti mtawanyiko inahifadhi mimea na wanyama ambao hawapatikani katika sehemu nyingine yoyote ulimwenguni. Wanasayansi wanakadiria kuwa katika miaka 2,000 iliyopita eneo hilo limepoteza zaidi ya robo tatu ya misitu yake. Katika karne iliyopita, ongezeko la wakulima wadogo, mashamba ya chai na misitu ya kupandwa kwaajili ya mbao na ukataji miti migumu ya asili kwaajili ya mbao bora kumechoachea uharibifu na kupotea kwa misitu. Nyani Colobus Wekundu wa Udzungwa. Picha na Trevor Jones. Kambi ya utafiti ndani ya Milima ya Udgzungwa. Picha na Nikolaj Scharff. Kasi ya uharibifu na kupotea kwa misitu katika baadhi ya sehemu ilipungua kuanzia mwaka 1992 baada ya kuanzisha maeneo ya uhifadhi. Hata hivyo Trevor Jones, Mkurugenzi wa Mikakati na Maendeleo wa Mpango wa Kulinda Tembo Kusini mwa Tanzania (Southern Tanzania Elephant Program (STEP), anasema kuwa lengo kuu kwa sasa ni kumaliza kabisa uharibifu na upotevu wa misitu na hatimaye kurejeshe mazingira katika hali yake ya asili. Mkakati wa Eneo la Udzungwa (The Udzungwa Landscape Strategy (ULS)) ulizinduliwa mwezi Oktoba mwaka wa 2024, ambao ni ushirikiano baina ya makundi ya uhifadhi, wakala wa serikali na jamii za wenyeji, wenye lengo la kulinda&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/04/02/mkakati-mpya-wa-kulinda-bioanuai-muhimu-wazinduliwa-tanzania/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Miji Kenya yatumia mbinu ya Miyawaki kurejesha hadhi iliyopotea  ya ikolojia</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/#respond</comments>
					<pubDate>28 Mechi 2025 19:36:44 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[Dann Okoth]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/08/21191945/Screenshot-2025-08-21-221910-768x477.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=146</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Ikolojia, Mabadiliko ya Tabianchi, Mifumo ya Ikolojia, Misitu, Misitu ya Kitropiki, Uharibifu wa Misitu, Uhifadhi Unaofanywa na Jamii, Uokoaji wa Misitu, na  Upandaji Miti]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>NAIROBI, Kenya — Miji mingi ya Kiafrika hivi sasa inasifika kwa kelele za magari na utoaji wa hewa chafu, na inageuka kuwa misitu isiyo na mipaka huku ukuaji wa miji ukishika kasi na makazi ya watu yakipunguza idadi ya misitu ya asili. Lakini, katika jiji kubwa la Nairobi nchini humo, mbinu ya kipekee ya kurejesha hali ya [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/" data-wpel-link="internal">Miji Kenya yatumia mbinu ya Miyawaki kurejesha hadhi iliyopotea  ya ikolojia</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[NAIROBI, Kenya — Miji mingi ya Kiafrika hivi sasa inasifika kwa kelele za magari na utoaji wa hewa chafu, na inageuka kuwa misitu isiyo na mipaka huku ukuaji wa miji ukishika kasi na makazi ya watu yakipunguza idadi ya misitu ya asili. Lakini, katika jiji kubwa la Nairobi nchini humo, mbinu ya kipekee ya kurejesha hali ya awali inayojulikana kama Miyawaki inarejesha mifumo ya ikolojia ya eneo husika, ambayo imepotea kutokana na kuenea kwa miji na mahitaji yanayoshindana. Chini ya mbinu hiyo, visiwa vya misitu hupandwa katika maeneo ya mijini. Mbinu hiyo, ambayo ni ya kipekee ya upandaji miti na urejesho wa ikolojia, ilibuniwa na mtaalamu wa mimea wa Kijapani anayejulikana kwa jina Akira Miyawaki. Ili kuonyesha kiwango cha kupotea kwa maeneo ya kijani, kwa mujibu wa Taasisi ya Kimataifa ya Utafiti wa Mifugo yenye makao yake makuu Nairobi, eneo lililofunikwa na misitu jijini humo lilipungua kutoka asilimia 14 hadi asilimia 3 kati ya mwaka 1976 na 2000. Zaidi ya hayo, maeneo yaliyofunikwa na vichaka yalipungua kutoka asilimia 22 hadi asilimia 13 katika kipindi hicho hicho. Mbinu ya Miyawaki ilianzishwa katika miaka ya 1970, madhumuni yake ya msingi yakiwa kugeuza kijani kibichi ndani ya eneo dogo za ardhi. Hii inahusisha upandaji wa aina za miti asilia ambazo hukua haraka na kutengeneza mwavuli mnene katika ardhi iliyoharibiwa. Kwenye jaribio la Kenya, jumla ya spishi 16 zilichaguliwa: Schrebera alata, Rawsonia lucida, Cassipourea malosana, Vepris simplicifolia, Drypetes gerrardii, Elaeodendron buchananii, Croton megalocarpus, Brachylaena huillensis, Calodendrum capense, Warleagueasia, Warleasia, Ficus ulaya, Ficus ulaya ssp. africana, Olea capensis ssp. hochstetteri,&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2025/03/28/miji-kenya-yatumia-mbinu-ya-miyawaki-kurejesha-hadhi-iliyopotea-ya-ikolojia/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
						<item>
					<title>Suluhu ya simu kwa mifugo ya wafugaji wa Kenya, afueni kwa wanyamapori pia</title>
					<link>https://swahili.mongabay.com/2023/11/06/suluhu-ya-simu-kwa-mifugo-ya-wafugaji-wa-kenya-afuenikwa-wanyamapori-pia/</link>
					<comments>https://swahili.mongabay.com/2023/11/06/suluhu-ya-simu-kwa-mifugo-ya-wafugaji-wa-kenya-afuenikwa-wanyamapori-pia/#respond</comments>
					<pubDate>06 Novemba 2023 04:18:16 +0000</pubDate>
											<dc:creator>
							<![CDATA[David Njagi]]>
						</dc:creator>
										<author>
						<![CDATA[Lynet]]>
					</author>
							<category><![CDATA[Uncategorized]]></category>
										<enclosure url="https://imgs.mongabay.com/wp-content/uploads/sites/37/2025/10/05044012/Screenshot-2025-10-05-070556-768x472.png" type="image/jpeg" />
					<guid isPermaLink="false">https://swahili.mongabay.com/?p=616</guid>

					
											<locations>
							<![CDATA[Afrika, Afrika Mashariki, na  Kenya]]>
						</locations>
					
											<topic-tags>
							<![CDATA[Kilimo, Malisho ya Ng'ombe, Marejesho ya Mandhari, Mifumo ya Ikolojia, Ng'ombe, Suluhu za Uhifadhi, Ufugaji wa Ng'ombe, Uharibifu wa Makazi ya Asili, Uhifadhi, Uhifadhi wa Wanyamapori, Ukanda wa Wanyamapori, Urejeshaji, Urejeshaji wa Ikolojia, Utalii wa Mazingira, na  Wanyamapori]]>
						</topic-tags>
					
					
											<description>
							<![CDATA[<p>ENONKISHU, Kenya — Bernard Leshinga, mfugaji wa jamii ya Kimasai kutoka kusini mwa Kenya, anapenda siku isio na bughdha zozote kuendesha biashara yake ya ufugaji. Lakini hadi hivi majuzi, Leshinga hakuwa amewazia namna ya kusaidia mifugo yake kushindana kwenye malisho na wanyamapori, au kukaa kando salama dhidi ya wanyama wanaowinda wanyama wengine; wakati wafugaji walio na [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/11/06/suluhu-ya-simu-kwa-mifugo-ya-wafugaji-wa-kenya-afuenikwa-wanyamapori-pia/" data-wpel-link="internal">Suluhu ya simu kwa mifugo ya wafugaji wa Kenya, afueni kwa wanyamapori pia</a> appeared first on <a href="https://swahili.mongabay.com" data-wpel-link="internal">Habari za uhifadhi</a>.</p>
]]>
						</description>
																					<content:encoded>
							<![CDATA[ENONKISHU, Kenya — Bernard Leshinga, mfugaji wa jamii ya Kimasai kutoka kusini mwa Kenya, anapenda siku isio na bughdha zozote kuendesha biashara yake ya ufugaji. Lakini hadi hivi majuzi, Leshinga hakuwa amewazia namna ya kusaidia mifugo yake kushindana kwenye malisho na wanyamapori, au kukaa kando salama dhidi ya wanyama wanaowinda wanyama wengine; wakati wafugaji walio na makazi hapa mara nyingi hujenga boma (mazizi ya kudumu au mabanda) kulinda mifugo yao nyakati za usiku, watu kama yeye ambao hutoka mbali na nyumbani mara nyingi hujitahidi kuzuia uwindaji. Na wakati nyanda za malisho zinaharibiwa na malisho ya wanyama porini kupungua kwa idadi, wanyama wanaokula wenzao katika eneo tata la Maasai Mara nchini Kenya hulenga mifugo mara kwa mara. Mafanikio kwa wafugaji kama Leshinga yalikuja mwaka wa 2017, wakati maboma ya kuhamishika yalipoanzishwa katika Hifadhi ya Enonkishu. Haya ni maboma yanayoweza kusogezwa, yenye matundu ya waya ambayo wafugaji huhifadhi mifugo yao usiku, salama dhidi ya wanyama wanaowinda wanyama wengine. Kila baada ya siku 10 wakati wa msimu wa kiangazi, wenyeji wanaowajibikia boma hizo hukusanya nguvu kazi yao ili kuhamisha shehena za maboma hadi kwenye sehemu mpya, kwa kawaida wakiwa na mikokoteni au kubeba vipande kwa mikono. Wakati wa msimu wa mvua, hufanya kazi hii kila baada ya wiki mbili. Bernard Leshinga, mfugaji wa jamii ya Kimasai aliyezaliwa katika ardhi ambayo sasa imezungukwa na Hifadhi ya jamii ya Enonkishu, yenye maboma yanayoweza kuhamishwa. Picha na David Njagi wa Mongabay. &#8220;Katika siku za nyuma, kulikuwa na ongezeko la uvamizi wa wanyama wanaowinda mifugo yetu kwa sababu&hellip;This article was originally published on <a href="https://swahili.mongabay.com/2023/11/06/suluhu-ya-simu-kwa-mifugo-ya-wafugaji-wa-kenya-afuenikwa-wanyamapori-pia/" data-wpel-link="internal">Mongabay</a>]]>
						</content:encoded>
										<wfw:commentRss>https://swahili.mongabay.com/2023/11/06/suluhu-ya-simu-kwa-mifugo-ya-wafugaji-wa-kenya-afuenikwa-wanyamapori-pia/feed/</wfw:commentRss>
					<slash:comments>0</slash:comments>
														</item>
			</channel>
</rss>