- Sera mpya itashughulikia changamoto zinazochangiwa na mabadiliko ya tabianchi na kuoanisha hatua za kukabiliana nazo na mipango ya maendeleo ya nchi.
- Itawekamfumo madhubuti wa usimamizi wa mazingira katika serikali ya kitaifa na serikali za kaunti.
- Makundi yanayoathirika zaidi na uharibifu wa mazingira — kama vile wanawake, vijana, watu wenye ulemavu, wafugaji, jamii za kiasili na jamii za wenyeji — yatapewa kipaumbele.
- Itashughulikia matumiziya akili bandia katika kulinda mazingira.
NAIROBI, Kenya — Kenya imezindua rasimu ya Sera ya Taifa ya Mazingira ya 2026, inayopendekeza maboresho ya usimamizi wa mazingira ili kukabiliana na mabadiliko ya kiuchumi nchini, mfumo wa ugatuzi na hatari mpya za kimazingira.
Rasimu hiyo iliyozinduliwa Nairobi tarehe 1 Oktoba 2026 inalenga kujenga mazingira imara yanayowezesha maendeleo endelevu, kulinda bioanuwai na kuboresha afya ya raia.
Sera hii mpya itachukua nafasi ya sera ya sasa ya mazingira iliyotungwa miaka 13 iliyopita, ambayo wataalamu wanasema imepitwa na wakati.
Rasimu hiyo inapendekeza uchumi wa mzunguko, nishati mbadala, ustahimilivu dhidi ya mabadiliko ya tabianchi na ajira za kijani kuwa nguzo mpya za ukuaji wa uchumi. Pia inajumuisha matumizi ya akili bandia (AI) katika utawala wa mazingira.
Wakati wa uzinduzi huo, Katibu Mkuu wa Idara ya Serikali ya Mazingira na Mabadiliko ya Tabianchi, Dk. Festus Ng’eno, alisema sera zilizopo hazikushughulikia ipasavyo majukumu ya kimazingira yanayoshirikiwa kati ya serikali ya kitaifa na serikali za kaunti 47. Aliongeza kuwa rasimu hiyo inapendekeza mfumo mmoja madhubuti pamoja na utaratibu wa kuutekeleza.
“Tumeona kinachoweza kufikiwa kupitia ugatuzi katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi. Kaunti zote 47 sasa zina sheria zao za mabadiliko ya tabianchi. Bado hatujafanya hivyo kwa mazingira kwa ujumla. Rasimu hii inatupa mwelekeo wa kutunga sheria za mazingira katika kaunti,” alisema Dk. Ng’eno.
Sera mpya inawapa kipaumbele wanawake, vijana, watu wenye ulemavu, wafugaji pamoja na jamii za kiasili — makundi ambayo, kwa mujibu wa Dk. Ng’eno, yanaathiriwa kwa kiasi kikubwa na uharibifu wa mazingira.
Dk. Ng’eno alisema makundi hayo yatapewa fursa ya kutoa maoni yao kuhusu sera inayopendekezwa kupitia mchakato wa ushiriki wa umma. “Sera inayopendekezwa inaweza kutuongoza tu iwapo itabeba sauti za watu ambao imeandaliwa kwa ajili yao,” Dk. Ng’eno aliambia Mongabay baada ya uzinduzi. “Ndiyo maana tunampa kila mdau nafasi ya kutoa maoni yake kuhusu sera kupitia mchakato wa ushiriki wa umma ulioandaliwa kwa kina.”
Dk. Ng’eno alibainisha pia kwamba sera mpya itatoa mwelekeo wa kukabiliana na uharibifu wa ardhi na athari za mabadiliko ya tabianchi — ikiwa ni pamoja na kupanda kwa viwango vya maji katika maziwa ya Bonde la Ufa, jambo linalotishia mifumo ya ikolojia, miundombinu, maisha na bioanuwai. Sera hiyo inatarajiwa pia kushughulikia akili bandia katika utawala wa mazingira, haki za asili, data ya mazingira na suluhu zinazotokana na asili, huku nchi ikilenga kupunguza uzalishaji wa gesi chafuzi kwa asilimia 35 ifikapo 2035.
Jean-Luc Stalon, Mwakilishi wa Shirika la Maendeleo la Umoja wa Mataifa (UNDP) nchini Kenya, alisema wakati wa uzinduzi huo kwamba mabadiliko ya kiuchumi nchini Kenya yataongeza shinikizo kwenye rasilimali asili hata wakati mabadiliko ya tabianchi yanazidisha hatari zilizopo.
“Tayari, mabadiliko ya tabianchi yanakadiriwa kuigharimu Kenya asilimia tatu hadi tano ya Pato la Taifa kila mwaka. Bila hatua endelevu, mabadiliko ya tabianchi yanaweza kupunguza Pato la Taifa kwa hadi asilimia 7.25 ifikapo 2050 na kusukuma watu zaidi ya milioni 1.1 kwenye umaskini,” alisema.
Stalon alibainisha kwamba mengi yamebadilika nchini Kenya tangu sera ya sasa ilipoandaliwa mwaka 2013. “Mfumo wa ugatuzi umeimarika, na kaunti 47 sasa ni wahusika muhimu katika maendeleo na hatua za kimazingira. Sera mpya lazima itambue na kujenga juu ya mabadiliko haya kwa kuimarisha uwezo wa kaunti na jamii kuunda suluhu zinazojibu hali zao halisi, huku ikitoa mshikamano wa kitaifa unaohitajika kusimamia rasilimali zinazoshirikiwa na hatari za kimazingira,” alisema.
Profesa George Outa, mtaalamu wa taaluma mbalimbali aliyewahi kufundisha katika Taasisi ya Mabadiliko ya Tabianchi na Kukabiliana nayo katika Chuo Kikuu cha Nairobi, aliambia Mongabay kwamba changamoto kubwa nchini Kenya si ukosefu wa sera bali ni nia ya kisiasa ya kuzitekeleza.
“Kupitia upya sera za mazingira tangu 2013 ni hatua nzuri, lakini kinachohitajika zaidi ni nia ya kisiasa ya kuzifanya sera hizi zifanye kazi kwa manufaa ya mazingira, jamii na uchumi,” alisema.
Profesa Outa alisema serikali pia itahitaji kuimarisha uwezo wa kiufundi, hasa katika ngazi za chini za serikali, kadri jamii zinavyozidi kushiriki katika utawala wa mazingira na kadri Kenya inavyokabiliana na masoko ya kaboni yanayozidi kuwa magumu na ufadhili wa mabadiliko ya tabianchi. “Najua nchi imeweka vyombo kama vile rejista ya kaboni na kuna mazungumzo kuhusu jamii kupokea hadi asilimia 40 ya mapato yatokanayo na biashara ya kaboni. Lakini hizi ni masuala nyeti ya kiufundi yanayohitaji uwezo hasa ngazi ya chini,” alisema.
Profesa Outa alisema mafanikio ya sera mpya hatimaye yatategemea si idadi ya ahadi zilizomo ndani yake bali uwezo wa Kenya kuzigeuza kuwa vitendo.
Kwa jamii na makundi yanayoathirika zaidi na uharibifu wa mazingira, mapitio ya sera hii yanatoa fursa na changamoto kwa wakati mmoja: swali ni kama ushiriki wao katika kuunda sera ya mazingira utaathiri kwa kweli jinsi Kenya inavyosimamia ardhi, rasilimali asili na hatari za mabadiliko ya tabianchi.
Picha ya bango: Katibu Mkuu wa Mazingira na Mabadiliko ya Tabianchi nchini Kenya, Dk. Mhandisi Festus K. Ng’eno, akiwa pamoja na Mwakilishi Mkazi wa UNDP nchini Kenya, Dk. Jean-Luc Stalon, wakati wa uzinduzi wa rasimu ya kwanza ya Sera ya Taifa ya Mazingira ya 2026 kwa ajili ya maoni ya wadau na umma mjini Nairobi, Oktoba 1, 2026. Picha kwa hisani ya Taasisi ya Mabadiliko ya Tabianchi.
Kutambua ushiriki
