- Walikutwa na viungo hivyo ndani ya Hifadhi ya Taifa bila kibali.
- Awali washitakiwa walitiwa hatiani na Mahakama ya Wilaya, lakini wakakata rufani.
- Washtakiwa walidai kukamatwa wakiwa kwenye shamba lao nje ya eneo la uhifadhi.
- Mahakama Kuu baada ya kusikiiza hoja za rufani, ikathibitsha adhabu hiyo.
Mahakama Kuu ya Tanzania, Kanda ya Dar es Salaam, imetupilia mbali rufani ya Tuaje Kibwiso na Mfanyeje Mwinyimvua na kuthibitisha kifungo cha miaka 20 jela kwa kila mmoja kwa kosa la kukutwa na nyara za Serikali, vikiwamo vipande saba vya nyama iliyokaushwa ya nyumbu na mkia mmoja wa nyumbu ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Mwalimu Nyerere bila kibali.
Uamuzi huo umetolewa mbele ya Jaji Bahati Salema katika Rufaa ya Jinai namba 7562 ya mwaka 2026, iliyotokana na hukumu ya Mahakama ya Wilaya ya Kisarawe katika kesi ya uhujumu uchumi namba 000016264 ya mwaka 2025.
Hukumu ya Mahakama ya Wilaya
Februari 23, 2026, Mahakama ya Wilaya ya Kisarawe ilikuwa imewahukumu washtakiwa hao baada ya kuwakuta na hatia ya kumiliki kinyume cha sheria nyara za serikali, kosa lililowekwa chini ya kifungu cha 86(1) na (2)(c)(iii) cha Sheria ya Uhifadhi wa Wanyamapori, Sura ya 283, kikisomwa pamoja na vifungu vya Sheria ya Udhibiti wa Uhalifu wa Kiuchumi na Kupangwa.
Kwa mujibu wa hukumu hiyo, vipande saba vya nyama iliyokaushwa ya nyumbu pamoja na mkia mmoja wa nyumbu vilikuwa na thamani ya Sh.1,752,725 na vilidaiwa kukutwa mikononi mwa washtakiwa Juni 26, 2025 katika eneo la Hifadhi ya Taifa ya Mwalimu Nyerere bila kibali.
Katika kesi hiyo, walinzi wa uhifadhi waliokuwa doria walidai kuwa waliwakuta Tuaje na Mfanyeje wakisukuma baiskeli mbili katika eneo la Chasimba Kidudumila.
Walinzi hao waliwatambua, kuwahoji na kuwafanyia upekuzi ambapo, kwa mujibu wa ushahidi wa upande wa mashtaka, walikutwa na begi lililokuwa na vipande saba vya nyama iliyokaushwa, mkia wa nyumbu, kisu na nyaya mbili zilizodaiwa kuwa mitego.
Vitu hivyo vilikamatwa na hati ya ukamataji iliandaliwa na kuwasilishwa mahakamani kama kielelezo.
Upande wa mashtaka pia uliwasilisha ushahidi wa mtaalamu wa GIS kuhusu eneo ambalo washtakiwa walidaiwa kukamatwa, pamoja na ramani iliyowasilishwa kama kielelezo cha mahakama.
Ushahidi wa mtaalamu
Mtaalamu wa wanyamapori, Idd Mbaruku alidai kuwa alichunguza nyama na mkia huo na kuvitambua kuwa ni sehemu za nyumbu. Pia aliandaa hati ya kuthamini nyara hizo, ambayo ilipokelewa kama kielelezo. Mahakama ya Wilaya ya Kisarawe iliwatia hatiani washitakiwa hao na kuwahukumu adhabu ya kifungo cha miaka 20 jela.
Hata hivyo, washitakiwa hawakuridhishwa na hukumu hiyo na waliwasilisha rufani kuipinga wakiwa na sababu tatu; wakidai mahakama ya chini iliwatia hatiani kwa kutegemea ushahidi uliotengenezwa na usio wa kweli. Pia walidai kuwa ushahidi uliowatia hatiani, ulipatikana kinyume cha sheria na kwamba upande wa mashtaka haukuthibitisha kesi yao bila kuacha mashaka yenye msingi.
Miongoni mwa hoja walizozitilia mkazo ni kutokubaliana kwa mashahidi kuhusu rangi ya mistari iliyokuwa kwenye begi walilodaiwa kukutwa nalo. Baadhi ya mashahidi walieleza kuwa begi hilo lilikuwa na mistari ya pinki, huku shahidi mwingine akieleza kuwa lilikuwa na mistari ya njano. Pia walipinga ushahidi kuhusu eneo walilokamatwa, wakieleza kuwa taarifa za GPS zilizotolewa na mashahidi wawili zilitofautiana.
Wakili David Mirumbe aliyewakilisha Jamhuri alijibu hoja zote za rufani.
Baada ya kuzingatia sababu za rufaa na hoja zilizowasilishwa na pande zote mbili, Mahakama ilitoa uamuzi.
Jaji Salema alisema kuwa hakukuwa na ushahidi ulioonyesha kuwa kulikuwa na kuvunjika kwa mnyororo wa utunzaji wa vielelezo au kwamba begi au nyara tofauti ziliingizwa katika kesi hiyo.
Uamuzi wa jaji
Mahakama pia ilisema upande wa mashtaka ulithibitisha kuwa vitu vilivyokamatwa vilikuwa nyara za Serikali na kwamba hakukuwa na ushahidi wa kuwa Tuaje na Mfanyeje walikuwa na vibali vya kumiliki nyara hizo.
Jaji Salema alisema ingawa washtakiwa walidai kuwa walikamatwa wakiwa kwenye shughuli za kilimo katika shamba lao nje ya eneo la uhifadhi, utetezi huo haukuweza kuleta mashaka yenye msingi kuhusu umiliki wao wa nyara hizo.
Kwa mujibu wa jaji Salema, ushahidi uliobaki wa upande wa mashtaka uliwaunganisha washtakiwa na nyara za Serikali.
Mahakama ilihitimisha kuwa upande wa mashtaka ulithibitisha kosa dhidi ya washtakiwa hao bila kuacha mashaka yenye msingi na hivyo kukataa rufaa yao kwa ujumla.
“Kwa kuwa kila mmoja alikuwa amehukumiwa miaka 20 hakuna sababu ya kuingilia adhabu hiyo,” alisema Jaji Salema na akathibitisha hukumu na adhabu ya miaka 20 jela kwa kila mmoja wa washtakiwa hao na kuamuru rufaa yao itupwe kwa ujumla.
Picha ya bango: Kuchukua, kumiliki au kusafirisha viungo vya wanyamapori bila kibali ni kinyume cha sheria. Picha kwa hisani ya TRT Afrika.
Kutambua ushiriki
