- Mpango wa Kitaifa wa Uokoaji na Utekelezaji 2026–2030 unalenga kulinda makundi ya bongo wa mlimani porini katika angalau mifumo miwili ya ikolojia, kuimarisha hifadhi za kuzaliana na kuandaa maeneo ya misitu kwa ajili ya kuwarudisha wanyama hao porini.
- Madume manne ya bongo yaliyozaliwa katika mbuga za wanyama za Ulaya yaliletwa Kenya mwezi Aprili ili kuimarisha mpango wa kuzaliana na kuongeza utofauti wa kijenetiki wa idadi ya bongo wanaofugwa nchini.
- Ulinzi wa misitu na ushirikishwaji wa jamii ni nguzo muhimu za mkakati huo, kwani kurejesha bongo porini kutategemea kulindwa kwa makazi yake katika misitu ya nyanda za juu pamoja na ufuatiliaji wa karibu wa wanyama watakaorejeshwa.
NANYUKI, Kenya — Kenya imezindua mkakati mpya wa kuokoa bongo wa mlimani, unaojumuisha matumizi ya teknolojia ya kisasa, ulinzi wa makazi, ufugaji wa kuzaliana, usimamiaji wa maumbile ya kijenetiki pamoja na mipango ya kuwarudisha wanyama hao porini. Lengo ni kufikia idadi ya wanyama 750 wanaoweza kumudu mazingira ya porini ifikapo mwaka 2075.
Tarehe 23 Septemba 2026, Waziri wa Utalii na Wanyamapori wa Kenya, Rebecca Miano aliongoza wanasayansi na wadau mbalimbali katika uzinduzi wa Mpango wa Kitaifa wa Uokoaji na Utekelezaji kwa Bongo wa Mlimani 2026–2030 (National Recovery and Action Plan for the Mountain Bongo 2026–2030). Uzinduzi huo ulifanyika sambamba na maadhimisho ya Siku ya Spishi za Afrika.
Bongo wa mlimani (Tragelaphus eurycerus isaaci) ni spishi ndogo inayopatikana Kenya peke yake. Makundi yake ya porini yanaishi katika Milima ya Aberdare, Mlima Kenya, na Mau Forest Complex tu. Spishi hii ipo katika hali ya ‘Karibu Kutoweka’, huku idadi yake porini ikikadiriwa kuwa kati ya wanyama kati ya 66 hadi 100.
Shirika la Huduma ya Wanyamapori la Kenya (KWS) limeweka malengo mahususi: kulinda angalau makundi ya porini katika mifumo miwili ya ikolojia, kudumisha angalau makundi yanayokua katika hifadhi mbili za kuzaliana na kutayarisha maeneo ya msitu yanayofaa kwa ajili ya kuachia wanyama hao siku zijazo.
Waziri Miano alisisitiza kwamba uokoaji wa spishi hii unahusiana moja kwa moja na ulinzi wa misitu ya nyanda za juu za Kenya. “Bongo wa mlimani anapatikana Kenya peke yake na yuko katika hali ya Karibu Kutoweka. Kwa hiyo uokoaji wake ni zaidi ya mradi wa wanyamapori.
“Kulinda bongo kunamaanisha kulinda rasilimali pana ya taifa,” Waziri Miano alikaririwa na Shirika la Habari la Kenya.
Aprili mwaka huu, madume manne ya bongo yaliyozaliwa katika mbuga za wanyama za Ulaya yalipelekwa nchini Kenya na kupelekwa katika Hifadhi ya Wanyamapori ya Mlima Kenya.
Wanyama hao walichaguliwa kwa kuzingatia umri, afya, na maumbile yao ya kijenetiki, baada ya zaidi ya muongo mmoja wa kazi ya kuzaliana iliyoratibiwa katika mbuga za wanyama za Ulaya.
Uhamishaji huo ulikusudiwa kuimarisha mpango wa kuzaliana wa Kenya na kuongeza utofauti wa kijenetiki ndani ya idadi ya wanyama waliopo.
“Kwa kuwa tumeleta madume manne, kuna matumaini kwa siku zijazo kuongeza hazina ya jeni ndani ya kituo tulichonacho,” Ngenoh Erick Kibet, afisa wanyamapori katika hifadhi hiyo, aliambia The Guardian.
Wanyama waliofika ni sehemu ya mpango mpana wa kuzaliana na kuwarudisha porini. Hifadhi ya Wanyamapori ya Mlima Kenya hivi karibuni ilirekodi kuzaliwa kwa bongo wake wapatao 100.
Hata hivyo, wahifadhi wanakumbusha kwamba ufugaji wa kuzaliana ni sehemu moja tu ya jibu. Mkakati huu pia unalenga kulinda misitu ambako bongo wa porini wanaishi, pamoja na kushirikisha jamii katika uhifadhi.
KWS inabainisha kwamba spishi hii inaishi katika misitu michache tu ya nyanda za juu, ikiwemo Aberdare, Mlima Kenya, Mau, na Eburu.
Kwa Kenya, uokoaji wa bongo wa mlimani unagusa swali pana zaidi: je, misitu iliyobaki ya nyanda za juu inaweza kulindwa vya kutosha ili mmoja wa mamalia wake walio nadra zaidi aweze kurejea porini? Njia hiyo itahitaji mifumo ya ikolojia inayolindwa, sayansi imara na ufuatiliaji wa karibu, kazi thabiti ya kuzaliana pamoja na jamii kuwa katikati ya kila hatua.
Kulinda bongo wa mlimani kunamaanisha pia kulinda misitu na vyanzo vya maji ambavyo mamilioni ya watu wanategemea.
Picha ya bango: Bongo wa mlimani. Picha kwa hisani ya KWS.
Kenya yawapokea Swala wa milimani adimu waliorudishwa kutoka bustani za wanyama Ulaya
Mountain bongo antelope fly from Florida to Kenya to help save a species
Kutambua ushiriki
