Washukiwa wanne wamekamatwa kuhusiana na vifo vya tembo 18 katika mfumo wa ikolojia wa Amboseli, huku kemikali zisizo na lebo kunaswa. Idadi ya vifo hivyo ilipanda kutoka 16 hadi 18 baada ya tembo wengine wawili kufariki mwezi Agosti, huku uchunguzi ukizidi kuashiria uwezekano kwamba tembo hao walitiwa sumu kwa makusudi.

Waziri wa Utalii na Wanyamapori wa Kenya, Rebecca Miano, alisema katika taarifa rasmi iliyotumwa kwa Mongabay kwamba mshukiwa mwingine anayeaminika kuwa na taarifa muhimu kuhusu vifo hivyo bado anatafutwa.

Uchunguzi wa awali ulionyesha kwamba huenda tembo hao walikufa baada ya kumeza sumu. Vipimo kadhaa vya maabara vilionyesha uwepo wa sianidi. Inadhaniwa kwamba tembo hao walipata kemikali hiyo kupitia kwa nyanya iiliyonyunyiziwa dawa za kuua wadudu katika mashamba ya jirani, ingawa waziri alisema kuwa hilo bado halijathibitishwa kisayansi.

Timu ya mashirika mbalimbali inayojumuisha Huduma ya Ujasusi wa Taifa, Polisi wa Taifa, Idara ya Uchunguzi wa Makosa ya Jinai, askari wa wanyamapori wa Kenya Wildlife Service (KWS), na mashirika mengine ya serikali imekuwa ikichunguza suala hilo, ikiwemo katika jamii zinazoishi karibu na hifadhi ya taifa.

“Upekuzi uliofanywa Tikondo, Kimana ndani ya Kata Ndogo ya Loitoktok ulisababisha ugunduzi wa vitu mbalimbali, ikiwemo kemikali zinazoaminika kutoka nchi jirani. Kemikali hizi zinazoweza kuwa na sumu na zisizo na lebo zimehifadhiwa kwa uchambuzi zaidi wa kisayansi,” waziri alisema.

Hadi kuthibitishwa hatia

Hata hivyo, serikali ilisema kuwa watu hao wanne wataendelea kuchukuliwa kuwa washukiwa hadi washukiwa tu, hadi watakapothibitishwa kuwa na hatia. “Ingawa uchunguzi unaendelea, kukamatwa kwa watu wanaohusishwa na kesi na ukusanyaji wa ushahidi hakuthibitishi kwa vyovyote vile hatia ya jinai,” waziri Miano alisema.

Ijumaa iliyopita, KWS iliiambia Mongabay kwa njia ya simu kwamba tembo mwingine alikuwa katika hali mahututi, lakini wataalamu wa wanyamapori walikuwa wakimfuatilia kwa karibu. Awali KWS ilisema kwamba tembo wengi waliokufa walikuwa wa kike, wakiwa pamoja na ndama zao.

Waziri alipongeza jamii za eneo la Amboseli kwa ushirikiano wao wakati wa uchunguzi. Alisema: “Kuwa kwao tayari kushiriki, kutoa taarifa na kusaidia operesheni ya pamoja ya mashirika mbalimbali kunaonyesha kwamba jamii si wanufaika tu wa uhifadhi, bali ni washirika muhimu na walinda wakuu wa urithi wa wanyamapori wa Kenya.”

Miano pia alisisitiza kwamba uhifadhi hauwezi kuzuiwa ndani ya mipaka ya hifadhi za taifa peke yake, kwa sababu wanyamapori hutembea kupitia maeneo ya jamii, ya watu binafsi na ya kilimo. Aliutaka ushirikiano wa kimataifa ili kuhakikisha usalama wa wanyama wanaosafiri kati ya Kenya na Tanzania, pamoja na ushirikiano imara zaidi kati ya mashirika ya serikali, jamii, wamiliki wa ardhi na washika dau wa uhifadhi.

“Wakati huo huo, tutafuata kila njia ya uchunguzi inayoaminika katika uchunguzi wa Amboseli, tutaimarisha hatua za kuzuia na za utekelezaji wa sheria, na tutahakikisha kwamba pale ambapo ushahidi wa kutosha utapatikana, wanaohusika watawajibika kwa mujibu wa sheria,” waziri alisema.

Serikali iliahidi kuimarisha ulinzi wa wanyamapori katika hifadhi za taifa na maeneo yao ya jirani kwa kutumia taarifa za ujasusi, huku ikiongeza ufuatiliaji, uchunguzi wa kisayansi, utekelezaji wa sheria na uwezo wa kujibu haraka.

Picha ya bango: Tembo aliyekwama kwenye matope na kuokolewa na timu ya Huduma ya Wanyamapori Kenya (KWS) katika moja ya hifadhi za kitaifa nchini Kenya, mnamo Agosti 22, 2026.

KWS yaendeleza uchunguzi wa vifo vya tembo Amboseli huku mmoja zaidi akitoweka

Shinikizo laongezeka kwa Kenya kuchunguza vifo vya tembo 15 Amboseli, ikiwemo uchimbaji dhahabu

Kutambua ushiriki

Lynet Mhariri

Mada

KemikaliKemikali za KilimoKilimoMamalia WakubwaMgogoro wa Binadam na TemboMgogoro wa Binadamu na WanyamaporiTemboUhifadhiUhifadhi wa WanyamaporiAfrikaAfrika MasharikiKenyaTanzania

Tazama mada