- Zana za uvuvi haramu ni hatari kwa mazalia ya samaki na ikolojia ya ziwa.
- Kuondolewa kwa zana hatarishi kuambatane na ukaguzi wa mara kwa mara.
- Elimu kwa wavuvi, itasaidia kurejesha rasilimali za uvuvi katika Ziwa Tanganyika.
Serikali ya Burundi imeteketeza boti ndogo saba na nyavu 97 za uvuvi zilizopigwa marufuku katika operesheni ya kupambana na uvuvi haramu iliyofanyika katika bandari ya Bujumbura, kando ya Ziwa Tanganyika.
Operesheni hiyo iliongozwa na Godelieve Nininahazwe, Mamlaka ya Bahari, Bandari na Reli nchini Burundi (AMPF), ikiwa na lengo la kuhakikisha utekelezaji wa kanuni zilizopo na kulinda rasilimali za uvuvi za ziwa ambazo zinatishiwa na matumizi ya vifaa visivyoruhusiwa.

Kwa mujibu wa Mkurugenzi Mkuu wa AMPF, Godelieve Nininahazwe, vifaa hivyo vilikamatwa wakati wa ukaguzi wa kila siku unaofanywa na idara za usalama kwenye maji kwa ushirikiano na vyombo vya ulinzi na usalama.
Akizungumza wakati wa tukio hilo, Nininahazwe alisema kuwa zana za uvuvi zilizopigwa marufuku si salama kwa ustawi wa samaki.
“Zana hizi zinakamata bila ubaguzi. Samaki wakubwa na wadogo, wote hunaswa, jambo ambalo linahatarisha uzalishaji upya wa mazalia ya samaki na kuvuruga uwiano wa mfumo wa ikolojia wa ziwa,” alisema Nininahazwe.
Kwa mujibu wa ripoti ya Shirika la Umoja wa Mataifa la Chakula na Kilimo (FAO), rasilimali za uvuvi katika Ziwa Tanganyika zinatumika kupita kiasi kutokana na idadi kubwa ya wavuvi; matumizi ya zana haramu za uvuvi zinazokamata kwa wingi samaki ambao bado hawajakomaa; uvuvi katika maeneo nyeti kama maeneo ya mazalia au maeneo ya hifadhi ya spishi zilizo hatarini, pamoja na ongezeko kubwa la idadi ya watu.
“Uvuvi haramu pia unachangia kupungua kwa idadi ya samaki, kudhoofisha bayoanuwai ya majini na kuhatarisha maisha ya maelfu ya familia zinazotegemea uvuvi,” inasema ripoti hiyo.
Baadhi ya wavuvi akiwemo Irakoze François, matumizi ya vifaa hivyo vilivyopigwa marufuku yanasababishwa na gharama kubwa za vifaa vya kisasa.
“Vifaa vinavyoruhusiwa ni ghali. Kwa sisi wavuvi wadogo, ni vigumu kuvinunua wakati tunachojaribu kufanya ni kupata tu riziki ya kulisha familia zetu,’’ alisema François.
Hata hivyo, François alikubali kuwa madhara yanayosababishwa na vifaa hivyo ni makubwa.
“Vifaa hivi vinahatarisha rasilimali za ziwa, lakini kwa kukosa njia nyingine za kujikimu, tunalazimika kuuza hata samaki wadogo tunaowakamata,’’ alisema François.
Kwa mtaalamu wa mazingira Jean-Claude Ndayiragije, uharibifu wa vifaa vilivyokamatwa ni ishara kubwa ya kuchukua hatua.
“Wakati zana zilizopigwa marufuku zinapoondolewa kabisa katika matumizi, samaki wanapata nafasi kubwa ya kufikia ukomavu na kuzaliana. Hatua hii, ikiwa itaambatana na ukaguzi wa mara kwa mara na kutoa elimu kwa wavuvi, inaweza kusaidia kurejesha taratibu rasilimali za uvuvi katika Ziwa Tanganyika,’’ alisema.
Kukosa ufuatiliaji ni tatizo
Nahabandi Pie, mtetezi wa mazingira aliyezungumza na Mongabay, alisema ukosefu wa ufuatiliaji ni changamoto inayopaswa kushughulikiwa.

“Ni lazima mamlaka ziongeze ushauri na ziendelee kufanya ukaguzi kwenye maeneo ya uvuvi, huku zikifuatilia kwa karibu shughuli za wavuvi,” alisema.
Hata hivyo, aliongeza kuwa wavuvi wanakabiliwa na mtanziko mkubwa. Akifafanua kuhusu hilo alisema: “Ni uamuzi mgumu kati ya kuhifadhi ziwa kwa ajili ya vizazi vijavyo na kuhakikisha familia zetu zinapata chakula leo’’.
Mamlaka zimewataka wavuvi kuheshimu sheria. “Tunatoa wito kwa wavuvi kutumia tu vifaa vinavyoruhusiwa ili kuhakikisha matumizi endelevu ya rasilimali hii,’’ alisisitiza Nininahazwe.
Picha ya bango: Vifaa vinavyotumika katika uvuvi haramu vilivyokamatwa vikiwa tayari kuteketezwa kwa moto katika oparesheni ya kuhakikisha zana za uvuvi zilizopigwa marufuku zinaondolewa. Picha kwa hisani ya AMPF.