- KWS sasa inachunguza vifo vya tembo 16 katika mfumo wa ikolojia wa Amboseli-Kimana-Kitenden baada ya tembo mwingine kufa tarehe 31 Julai, huku uchunguzi wa uthibitisho ukiendelea kubaini chanzo cha vifo hivyo.
- Vipimo vya awali vinaonyesha tembo walikufa baada ya kumeza sianidi, inayodhaniwa kutoka kwenye viuatilifu vinavyotumika katika mashamba ya nyanya, ingawa wakulima wa eneo hilo wamepinga madai hayo.
- KWS imeongeza juhudi za uchunguzi na ufuatiliaji, ikiwashirikisha wataalamu, PCPB na jamii za eneo hilo, huku ikichunguza pia iwapo maji, udongo, malisho au nyasi ya giant star inaweza kuwa chanzo cha sumu.
- Wito wa uchunguzi huru unaendelea kuongezeka, huku wadau wakitaka kuchunguzwa pia iwapo vifo vya tembo vina uhusiano na shughuli za uchimbaji wa dhahabu, wa kisheria au haramu.
Shirika la Huduma za Wanyamapori Kenya (KWS) sasa linachunguza vifo vya tembo 16 katika mfumo wa ikolojia wa Amboseli-Kimana-Kitenden. Hii ni baada ya tembo mwingine kufa mnamo tarehe 31 Julai, na kuongeza idadi ya vifo vilivyokuwa vimeripotiwa awali.
“Kati ya tembo 16 waliokufa, wengi wao walikuwa majike waliokomaa na watoto, huku wote wakionyesha udhaifu na kupooza kwa sehemu za miguu.
Duncan Wanyama, Mkurugenzi wa Mawasiliano wa KWS, aliiambia Mongabay kwamba tembo aliyekufa mwisho alikuwa miongoni mwa wale waliokuwa wamenusurika sumu ya sianidi. “Ndiyo maana kipindi kinachohusisha vifo vya tembo sasa kimeongezeka,” alisema.
Taarifa za awali kuhusu vifo 15 vya kwanza zilionyesha kwamba vilitokea kati ya tarehe 24 Juni na 24 Julai 2026.
Katika taarifa iliyotolewa kwa Mongabay tarehe 7 Agosti 2026, KWS ilisema inasubiri matokeo ya uchunguzi wa uthibitisho. Majaribio ya awali kutoka kwenye maabara ya Chuo Kikuu cha Nairobi yalionyesha kwamba wanyama hao walikufa baada ya kumeza sianidi, inayodhaniwa kutoka kwenye viuatilifu vinavyotumika katika mashamba ya nyanya ndani ya mfumo huo wa ikolojia. Hata hivyo, wakulima katika mfumo huo wa ikolojia wamepinga madai hayo.
Baada ya kifo cha kwanza kuthibitishwa tarehe 24 Julai, KWS ilipeleka maafisa wa mifugo na wanasayansi kutoka Nairobi, Tsavo na Amboseli ili kutibu na kutathmini wanyama walioathirika. Hatua hizo zilijumuisha uchunguzi wa mizoga, ukusanyaji wa sampuli, na kuimarisha uangalizi wa eneo.
Tarehe 30 Julai, KWS ilishirikiana na Bodi ya Udhibiti wa Bidhaa za Kudhibiti Wadudu (Pest Control Products Board – PCPB) “ili kuunda timu ya kiufundi ya mashirika mengi kuchunguza iwapo bidhaa za kudhibiti wadudu au kemikali nyingine zilitumika, kuhifadhiwa au kutupwa vibaya.”
Jamii za eneo hilo pia zimeshirikishwa katika juhudi hizi. “Kwa kushirikiana na jamii na wadau wa uhifadhi, KWS imeongeza uangalizi wa tembo, doria za walinzi, na ufuatiliaji wa mifugo katika mfumo wote wa ikolojia ili kushughulikia matukio yoyote zaidi na kulinda wanyamapori wetu na watalii,” KWS ilisema.
Uchunguzi wa eneo la tukio unazingatia hasa maeneo ya Kimana, Kuku, Kitenden na mfumo mkubwa wa ikolojia wa Amboseli. Wachunguzi wanatarajiwa pia kugundua iwapo maji, udongo au malisho yamechafuliwa, na iwapo nyasi ya giant star (Cynodon plectostachyus), spishi inayozalisha sianidi, inaweza kuwa chanzo cha vifo hivyo. KWS ilisema uchunguzi haukugundua ugonjwa wowote wa kuambukiza au unaoenea.
“Shirika la Huduma za Wanyamapori Kenya limejitolea kuchunguza na kuendelea kuuarifu umma hatua kwa hatua,” Mkurugenzi Mkuu wa KWS Erustus Kanga alisema katika taarifa hiyo.
Hali hii inakuja wakati wadau zaidi wakishinikiza uchunguzi wa kina na huru kuhusu vifo hivyo, ikiwemo kuangalia iwapo vifo hivyo vina uhusiano na shughuli za uchimbaji dhahabu, iwe ni za kisheria au zinazofanywa kinyume na sheria.
Picha ya Bango: Mzoga wa tembo katika hifadhi ambayo haijatajwa Afrika Mashariki. Picha kwa hisani ya Stejos Tours and Travel.
Kutambua ushiriki
